جدیدترین مطالب
خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
چالش پهپادهای ارزان قیمت “FPV” حزبالله برای رژیم صهیونیستی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
أحدث المقالات
خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
چالش پهپادهای ارزان قیمت “FPV” حزبالله برای رژیم صهیونیستی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
پیامدهای تغییر موازنه نظامی غرب در برابر روسیه

در پی این اقدام و با افزایش ترس از جنگ هستهای، تنشها بین غرب و روسیه افزایشیافته است. به نظر میرسد تجهیز اوکراین به تسلیحات پیشرفتهتر و به خصوص سیستمهای موشکی دوربرد میتواند محرک اصلی روسیه برای تجهیز و نوسازی سامانههای موشکی و هستهای باشد. در این میان بدون شک، کمکهای مالی و تسلیحات نظامی که توسط متحدین اوکراین در اختیار نیروهای مسلح این کشور قرار میگیرد، نقش اصلی و پیشرو در این اقدام تدافعی و اتخاذ رویکرد بازدارندگی روسیه در قبال اوکراین و غرب داشته است.
در مرحله اول جنگ، سیستمهای تسلیحاتی غربی به اوکراین کمک کرد تا در برابر روسیه مقاومت کند. در ادامه شاهد کمکهای تسلیحاتی بیشتری از سوی کشورهای غربی به اوکراین بودهایم. موشک دوشپرتاب ضد هوایی استینگر؛ موشک هدایتشونده ضدتانک جاولین؛ سامانه موشکی توپخانه با تحرک بالا (هیمارس)؛ سلاح ضدتانک، تانکهای تی 72؛ تانکهای چلنجر 2؛ پهپاد مسلح تی بی 2، توپخانه هویتزر ام 77 ازجمله مهمترین تسلیحاتی بوده است که به واحدهای نیروهای مسلح اوکراین اجازه داد تا در جهات مختلف اقدام قویتر پدافندی علیه روسیه داشته باشند.
در این راستا، کمکهای فراوان مالی، نظامی و همچنین شدیدترین تحریمها علیه روسیه به استمرار این بحران کمک کرد. بنابه تازهترین گزارش وزارت خارجه آمریکا در مورد کمکهای غرب به اوکراین که در روز 6 ژانویه 2023 منتشرشده است از 9 سپتامبر 2022، نزدیک به 50 متحد و کشور شریک به اوکراین کمکهای امنیتی ارائه کردهاند. طبق این گزارش از ژانویه 2021، ایالاتمتحده تقریباً 24.9 میلیارد دلار کمکهای امنیتی در اختیار اوکراین قرار داده است که تقریباً 24.3 میلیارد دلار آن از زمان آغاز جنگ روسیه علیه اوکراین در 24 فوریه بوده است.
جدا از آمریکا بقیه کشورهای غربی و متحد اوکراین نیز کمکهای نظامی، مالی و انسان دوستانه فراوانی در اختیار این کشور قرار دادهاند. به طوریکه تا 20 نوامبر 2022 نهادهای اتحادیه اروپا نزدیک به 30 میلیارد دلار کمک مالی انسان دوستانه؛ انگلستان بیش از 7 میلیارد دلار (حدود 4 میلیارد کمک نظامی)، آلمان نزدیک به 6 میلیارد دلار (حدود 5/2 میلیارد دلار کمک نظامی)؛ کانادا نزدیک به 4 میلیارد دلار (حدود 2 میلیارد کمک نظامی)؛ لهستان حدود 3 میلیارد دلار (حدود 2/5 میلیارد دلار کمک نظامی) و فرانسه نزدیک به دو میلیارد دلار (حدود 500 میلیون دلار کمک نظامی) به اوکراین اختصاص داده اند.
بااینحال تا ماههای اخیر ایالاتمتحده و سایر دولتهای اهداکننده کمک به خاطر نگرانی از تشدید جنگ به درخواست اوکراین برای دریافت تجهیزات پیشرفته خاص مانند تانکهای جنگی مدرن و سیستمهای موشکی دوربرد پاسخ منفی دادهاند. این کشورها از کشیده شدن مستقیم ناتو به جنگ که ممکن است که خطر جنگ هستهای را بهطور چشمگیری افزایش میدهد، نگران بودهاند.
در این میان بر اساس گزارشات، اخیرا دولت بایدن در حال بررسی درخواست اوکراین برای ارسال موشکهای دوربرد به این کشور است. در همین زمینه جونز، معاون ارشد رئیسجمهور و مدیر برنامه امنیت بینالمللی در مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، نگرانی در مورد تحریک پوتین با ارسال چنین تسلیحاتی را بیشازحد دانسته و با اشاره به حملات روسیه به زیرساختهای غیرنظامی اوکراین بر این نظر است که موشکهای دوربردتر به نیروهای اوکراینی اجازه میدهد تا اهداف روسیه را در فاصله ایمنتر، فراتر از برد برخی از سلاحهای روسی مورداستفاده برای ضد حمله، موردحمله قرار دهند.
پیش از این نیز در اواسط دسامبر 2022 آمریکا از ارسال سیستم دفاع هوایی پاتریوت به اوکراین خبر داده بود. بن والاس، وزیر دفاع بریتانیا، نیز روز 12 دسامبر 2022 در پارلمان این کشور اعلام نمود درصورتیکه روسیه مناطق غیرنظامی اوکراین را هدف قرار دهد، تأمین سامانههای تسلیحاتی دوربردتر به اوکراین را موردتوجه قرار خواهد داد.
اوکراین در هفتههای اخیر بدون محکومیت از سوی ایالات متحده، سایتهای نظامی در داخل روسیه را هدف قرار داده است که نشاندهنده تایید ضمنی نمایش تحریکآمیز تواناییهای تهاجمی است. در این زمینه ابراز تمایل غرب برای استقرار تسلیحات پیشرفتهتر در اوکراین، از سوی روسیه، گذشتن غرب از خطوط قرمز تعبیر خواهد شد و ضمن طولانیتر کردن بحران، زمینه ساز توجیه اقدامات غیرمتعارف توسط مسکو خواهد شد.
واکنش روسیه به کمک نظامی
به دنبال مطرح شدن احتمال ارسال سیستم دفاع هوایی پاتریوت به اوکراین سفارت روسیه در واشنگتن در روز 14 دسامبر در بیانیه ای اعلام کرد که هرگونه ارسال موشک پاتریوت آمریکا به اوکراین میتواند عواقب پیش بینی ناپذیر در پی داشته باشد و امنیت جهانی را تهدید کند. وزارت دفاع روسیه نیز در روز بعد (15 دسامبر)در اقدامی کم سابقه با انتشار یک ویدئو استقرار موشکهای بالستیک قاره پیمای یارس را رسانهای کرد. این رویداد درست دو روز قبل از سالروز تاسیس نیروهای موشکهای راهبردی روسیه اعلام شد. در این ویدئو اعلام میشود که این موشکهای هستهای این امکان را فراهم میکند تا در برابر هرگونه اقدام راهبردی آماده باشیم.
در ادامه واکنشها به گزارشات مبنی بر احتمال تجهیز اوکراین به سلاحهای پیشرفتهتر، سرگئی شویگو وزیر دفاع روز 10 ژانویه 2023از عزم روسیه برای توسعه سهگانه هستهای خود خبر داد. سهگانه هستهای متشکل از موشکهای بالستیک قارهپیما، زیردریاییهای هستهای و بمبافکنهای استراتژیک است. وی اعلام نمود که روسیه به توسعه و نگهداری موشکهای بالستیک، زیردریاییها و بمبافکنهای استراتژیک که ضامن اصلی حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور است، ادامه خواهد داد.
تا پیش از این به نظر میسید رویکرد غرب جلوگیری از تعمیق بحران و تلاش برای اجتناب از برخورد نظامی مستقیم با روسیه بوده است. اما با ابراز تمایل به ارسال تسلیحات پیشرفتهتر به اوکراین و همچنین تلاش برای تحریک روسیه به اقدامات نظامی تهاجمی تر، این احتمال وجود دارد که نگرش غرب و بخصوص آمریکا نسبت به تشدید تنش تغییر کرده باشد. این جبهه به دنبال این است تا ضمن تغییر موازنه به سمت خود، از این جنگ به عنوان پوششی بر تعارضات درونی نظام مبتنی بر لیبرال دموکراسی استفاده کند.
چشم انداز پیشرو از این موازنه این است که بر خلاف تحلیلهای یک جانبه و ضد روسی در رسانهها و محافل خبری و تحلیلی اروپا و امریکایی، در آینده قابل پیش بینی روسیه اجازه اجرایی شدن سناریوهای غرب را در مرز غربی خود نخواهد داد. مسکو احتمالا این توانمندی را دارد تا با اتکا به تجهیزات نظامی خود، هر موازنه نظامی مبتنی بر اتحاد اکراین، ناتو و آمریکا را بر هم زده و شرایط مدنظر خود را در جنگ اکراین ثبات ببخشد.
0 Comments