دکتر علی کربلائی حسینی – پژوهشگر حقوق بین‌الملل

مورد حمله نظامی علنی یک رژیم به ساختمان دیپلماتیک در تاریخ روابط بین‌الملل، به شکلی که رژیم صهیونیستی انجام داده، بی‌سابقه است. اما هنجارهایی حقوقی و دیپلماتیک برای پاسخگو کردن حقوقی و سیاسی رژیم در برابر اقدام تروریستی‌اش وجود دارد که به شرح زیر به صورت فهرست‌وار ذکر می‌شود:

• محکومیت فوری و تحقیقات:
  1. سازمان‌های بین‌المللی، شامل سازمان ملل باید بیانیه‌هایی در محکومیت این حمله و اعلام همبستگی با کشوری که قربانی است، صادر کنند.
  2. تحقیقات دقیقی باید انجام گیرد تا آمران و انگیزه‌های آن‌ها را از حمله مشخص سازد. اصل مصونیت دیپلماتیک باید در این روند مورد ملاحظه قرار گیرد.
• پیگیری ماجرا در مجاری دیپلماتیک:
  1. کشور قربانی باید پیام دیپلماتیک خود را به حامیان آن ابلاغ نماید. این پیام باید بر وخامت وضعیت و ضرورت پاسخگو کردن مهاجم تاکید داشته باشد.
  2. اجلاس‌های اضطراری در نهادهای منطقه‌ای یا بین‌المللی (همچون شورای امنیت) باید برای بحث درباره این رویداد و واکاوی پاسخ‌های احتمالی طرف مقابل در قالب حق دفاع از خود برگزار شود.
• واکنش‌های حقوقی و سیاسی:
  1. مهاجم باید مطابق حقوق بین‌الملل مسئول شناخته شود. با توجه به اینکه این حمله نقض کنوانسیون وین در خصوص روابط دیپلماتیک است، باید اقدامات حقوقی متناسب با حمله انجام شده پیگیری شود.
  2. تحریم‌ها یا تدابیر تنبیهی دیگر باید علیه رژیم صهیونیستی اعمال شود. این اقدامات می‌تواند شامل تدابیر اقتصادی، سیاسی یا دیپلماتیک باشد.
• تدابیر امنیتی و حفاظتی:
  1. امنیت کارکنان دیپلماتیک باید در اولویت قرار گیرد. تشدید پروتکل‌های امنیتی باید برای همه ماموریت‌های دیپلماتیک در سراسر جهان در نظر گرفته و اجرایی شود.
  2. تشدید هشیاری و همکاری میان نهادهای اطلاعاتی می‌تواند به جلوگیری از تکرار این تجاوز و اقدام غیر قانونی بیشتر کمک کند.
• واکنش چندجانبه:
  1. جامعه بین‌المللی باید همبستگی و حمایت خود را از کشور قربانی به نمایش بگذارد. بیانیه‌های مشترک، دیدارهای دیپلماتیکی یا مواضع نمادین، هر کدام پیام قدرتمندی خواهد داشت.
  2. جلسات اضطراری مجمع عمومی سازمان ملل یا دیگر نهادهای مربوطه می‌تواند با هدف بررسی این وضعیت تشکیل شود و بر مصونیت دیپلماتیک تاکید نماید.
• احیا و بازسازی:
  1. باید تلاش‌هایی فوری در جهت بازسازی ساختمان ماموریت دیپلماتیک صورت گیرد. این امر نشانگر تاب‌آوری و تعهد به تعامل دیپلماتیک خواهد بود.
  2. کشور قربانی می‌تواند از دیگر کشورها یا سازمان‌های بین‌المللی بخواهد روند بازسازی را تسهیل نمایند.

هیچ اقدامی از سوی هیچ طرفی نمی‌تواند اقدامی جبرانی برای جان‌های پاکی که در این حمله تروریستی فدا شدند، انجام دهد و قطعا پاسخ و اقدام متقابل ایران در مقابل رژیم صهیونیستی، مورد انتظار و مشروع خواهد بود. البته با توجه به اینکه رژیم صهیونیستی برای جبران شکست خود در غزه و منحرف نمودن افکار عمومی از آن، سعی دارد جمهوری اسلامی ایران را به جنگی ناخواسته در منطقه بکشاند تا از سقوط خود جلوگیری نماید، پاسخ قاطع و متناسب ایران بایستی سنجیده و با درایت باشد تا خواسته این رژیم محقق نگردد. در عین حال، باید در نظر داشت که حمله به یک ماموریت دیپلماتیک، حمله به ساختاری فیزیکی نیست، بلکه حمله به بنیان‌های اساسی دیپلماسی و صلح و ثبات منطقه‌ای و جهانی است که واکنش قاطع شورای امنیت و جامعه جهانی را می‌طلبد.