شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
جنگ ۱۲ روزه و مشروعیتبخشی به سیاستهای دفاعی ایران
سیدرضا قزوینی غرابی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «جنگ ۱۲ روزه فرصتی راهبردی برای ایران فراهم کرده تا مشروعیت سیاستهای دفاعی خود را در نهادهای بینالمللی، بهویژه در سازمان ملل متحد و شورای امنیت، تقویت کند.»
پژوهشگر مسائل غرب آسیا در ادامه میگوید: «ایران میتواند با استناد به ماده ۵۱ منشور ملل متحد، که حق دفاع مشروع را به رسمیت میشناسد، حملات رژیم صهیونیستی را بهعنوان مصداق بارز تجاوز معرفی کند. ارائه مستندات جامع، شامل تصاویر، گزارشها و آمار دقیق از خسارات وارده به زیرساختهای غیرنظامی مانند بیمارستانها، مدارس و مناطق مسکونی، همراه با تلفات انسانی، میتواند افکار عمومی جهانی را تحت تأثیر قرار دهد. این شواهد، نقض قوانین بینالمللی جنگ توسط رژیم اسرائیل را برجسته کرده و زمینه را برای درخواست تشکیل کمیتههای تحقیقاتی مستقل فراهم میکند. چنین کمیتههایی میتوانند حقانیت مواضع ایران را تأیید کرده و رژیم اسرائیل را در جایگاه متهم قرار دهند.»
به باور این کارشناس، «ایران همچنین میتواند با همکاری کشورهای همسو، قطعنامههایی را در مجمع عمومی سازمان ملل به تصویب برساند که تجاوزات رژیم آپارتاید اسرائیل را محکوم و بر لزوم احترام به حاکمیت ایران تأکید کند. طرح دعوی در دیوان بینالمللی دادگستری نیز گزینهای مهم برای پیگیری حقوقی این موضوع است.» به گفته او، «این اقدامات نهتنها سیاستهای دفاعی ایران را مشروع نشان میدهد، بلکه اهرمی برای مذاکرات آینده درباره امنیت منطقهای و برنامه هستهای فراهم میکند.» وی معتقد است که، «ایران باید با ارائه چهرهای مسئول و پایبند به قوانین بینالمللی، حمایت کشورهای در حال توسعه را جلب نماید تا از انزوای مورد نظر و مطلوب آمریکا و رژیم اسرائیل فاصله بگیرد. این راهبرد، جایگاه ایران را در نظام جهانی تثبیت کرده و از بحران ایجاد شده برای تقویت اعتبار و نفوذ خود بهرهبرداری کند.»
روایتسازی درست در رسانههای داخلی و بینالمللی
سیدرضا قزوینی غرابی پیرامون ارائه چهرهای دفاعمحور و مظلوم از ایران در جنگ ۱۲ روزه را هم پیشنهاد میدهد که، «رسانهها باید روایتهایی هدفمند و با ادبیات جهانی و بین المللی تولید کنند. چرا که اهتمام به این نوع ادبیات بسیار مهم است و برای تحقق آن نیاز به بهرهگیری از ابزارهای به روز و مدرن و فاخر است.»
پژوهشگر مسائل غرب آسیا خاطر نشان میکند: «در سطح بینالمللی، ایران باید از شبکههای اجتماعی و رسانههای مستقل بهره ببرد تا پیام خود را به گوش جهانیان برساند. روایت اصلی باید این باشد که اقدامات ایران تنها پاسخی دفاعی به تجاوزات رژیم اسرائیل بوده است. انتشار گزارشهای معتبر از سازمانهای حقوق بشری که نقض قوانین جنگی توسط این رژیم را تأیید میکنند، به این روایت اعتبار میبخشد.»
به گفته این کارشناس، «برگزاری کنفرانسهای مطبوعاتی با حضور خبرنگاران خارجی، تولید محتوای چندزبانه در پلتفرمهایی مانند یوتیوب و توییتر و استفاده از اینفلوئنسرها میتواند انحصار رسانهای غرب را تضعیف کند. تأکید بر خسارات وارده به غیرنظامیان و زیرساختهای حیاتی، همراه با شفافیت در ارائه اطلاعات، ایران را قربانی تجاوز نشان میدهد.» وی عنوان میدارد که، «این راهبرد نهتنها افکار عمومی جهانی را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه روایتهای خصمانه رژیم اسرائیل را تضعیف میکند. ایران باید با ساخت روایتی منسجم و متقاعدکننده، هم در داخل و هم در خارج، حمایت مردمی را جلب کرده و فشارهای بینالمللی را کاهش دهد. این تلاش، تصویر ایران را بهعنوان کشوری صلحجو و مسئول، بازسازی میکند.»
نقش دیپلماسی عمومی ایران در دوران پساجنگ
سیدرضا قزوینی غرابی به دیپلماسی عمومی ایران پس از جنگ ۱۲ روزه هم میپردازد و معتقد است: «باید با هدف بازسازی تصویر کشور و خنثیسازی روایتهای منفی رژیم اسرائیل یک دیپلماسی عمومی بازطراحی شود. استفاده از ابزارهای نرم مانند تبادلات فرهنگی، برگزاری جشنوارههای بینالمللی فیلم و موسیقی و دعوت از شخصیتهای برجسته جهانی به ایران، میتواند نگرشهای منفی را تغییر دهد. تقویت حضور در شبکههای اجتماعی و رسانههای دیجیتال نیز حیاتی است؛ راهاندازی کارزارهای آنلاین با هشتگهای مرتبط و همکاری با اینفلوئنسرهای بینالمللی، پیام ایران را مستقیماً به مخاطبان جهانی منتقل میکند.»
پژوهشگر مسائل غرب آسیا تاکید دارد: «همکاری با سازمانهای غیردولتی و نهادهای مدنی بینالمللی میتواند حمایت مردمی را افزایش دهد. تأکید بر ارزشهای مشترک مانند صلح، عدالت و حقوق بشر، همراه با انتشار مقالات تحلیلی در نشریات معتبر جهانی، همدلی عمومی را تقویت میکند. برگزاری کنفرانسهای بینالمللی و نشستهای گفت وگو با حضور کارشناسان و دیپلماتها نیز فضایی برای تبیین مواضع ایران فراهم میکند.»
وی یادآورمیشود که «تربیت و به کارگیری دیپلماتهای جوان و متخصص در حوزه دیپلماسی عمومی، کارایی این تلاشها را بالا میبرد. هدف اصلی باید ارائه ایران بهعنوان کشوری صلحطلب و قربانی تجاوز باشد، نه عامل تنش.»
این کارشناس میگوید: «ایران میتواند با گسترش ارتباطات فرهنگی و علمی با دیگر کشورها، سوءتفاهمها را کاهش داده و پلهای جدیدی برای همکاری ایجاد کند. این رویکرد، روایتهای خصمانه رژیم اسرائیل را تضعیف کرده و جایگاه ایران را در افکار عمومی جهانی بهبود میبخشد. با سرمایهگذاری در این راهبرد، ایران میتواند از تلاشهایی که برای منزوی کردن آن صورت میگیرد، خارج شده و حمایتهای گستردهتری برای اهداف خود جلب کند.»
به باور قزوینی غرابی، «دیپلماسی عمومی بازطراحیشده، ابزاری قدرتمند برای تبدیل چالشهای جنگ به فرصتهای بلندمدت خواهد بود. البته باید اذعان کرد که به دلیل سالها، روایتسازی دروغین رسانهای علیه ایران و تراکم انبوهی از ذهنیت های ساخته شده علیه جمهوری اسلامی ایران، این اقدامات زمانبر است و پیچیدگیهای خود را دارد.»
این تحلیلگر اعتقاد دارد: «زبان یک عنصر زنده، مهم و اساسی در انتقال مفاهیم و روایت های بشری به هم نوعان است. از این رو ضرورت توجه به عنصر زبان برای گفت وگوی مشترک با جهان بسیار اهمیت دارد.» هر چند که به اذعان این کارشناس، افق این موضوع طولانی مدت خواهد بود، اما از منظر وی، «پرورش نسلی از شهروندانی که به زبان های مانند انگلیسی و عربی مسلط باشند، میتواند به انتقال مفاهیم و روایتهای ناب ایرانی به ملتهای منطقه و جهان مؤثر واقع شود.»
تهدیدهای بالقوه در بهرهبرداری نادرست از جنگ برای ایران
سیدرضا قزوینی غرابی تاکید دارد: «بهرهبرداری نادرست از جنگ ۱۲ روزه میتواند تهدیدهایی جدی برای ایران ایجاد کند، از جمله انزوای بینالمللی، تشدید تحریمها و تضعیف جایگاه منطقهای. برای مثال، استفاده از ادبیات تهاجمی بهجای تأکید بر دفاع مشروع، ممکن است افکار عمومی جهانی را علیه ایران تحریک کند. همچنین، عدم شفافیت در ارائه اطلاعات یا بزرگنمایی غیرواقعی خسارات، میتواند به شایعات و تبلیغات منفی دامن زده و اعتبار ایران را خدشهدار کند.»
به گفته این تحلیلگر، «برای تبدیل این تهدیدها به فرصت، ایران باید رویکردی هوشمندانه و چندجانبه اتخاذ کند. در سطح منطقهای، تقویت روابط با همسایگان از طریق نشستهای امنیت جمعی و پیشنهاد همکاریهای اقتصادی، ایران را بهعنوان نیرویی ثباتبخش معرفی میکند. این اقدامات میتواند اعتمادسازی کرده و از تنشهای منطقهای بکاهد.»
پژوهشگر مسائل غرب آسیا خاطر نشان میکند: «در سطح بینالمللی، مشارکت فعال در نهادهای جهانی و ارائه پیشنهادهای سازنده برای حل بحرانها، ایران را بازیگری مسئول نشان میدهد. تأکید بر چندجانبهگرایی و اصلاح ساختارهای بینالمللی، حمایت کشورهای در حال توسعه را جلب میکند.»
وی می گوید: «سرمایهگذاری در دیپلماسی عمومی، مانند گسترش تبادلات فرهنگی و علمی، سوءتفاهمها را کاهش داده و زمینهساز همکاریهای جدید میشود.»
قزوینی غرابی تاکید دارد: «این راهبرد، تهدیدهای ناشی از سوءاستفاده از جنگ را به فرصتی برای تقویت جایگاه ایران تبدیل میکند و با مدیریت دقیق روایتها و اقدامات دیپلماتیک، ایران میتواند از این بحران بهعنوان سکویی برای افزایش نفوذ خود در منطقه و جهان استفاده کند و حتی روابطش را با جامعه بینالمللی بهبود بخشد.»
0 Comments