شورای راهبردی آنلاین - گفتگو: کارشناس حوزه بینالملل گفت: در ماههای اخیر، انبوهی از تحریمهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و علمی علیه رژیم اسرائیل شکل گرفته که به تعبیر بسیاری از تحلیلگران، یک «مجموعه بیسابقه» از فشارهای چندلایه جهانی است. این موج از اتحادیه اروپا تا محافل دانشگاهی، از جشنوارههای موسیقی تا سینمای جهان، مشروعیت بینالمللی تلآویو را هدف گرفته و آن را در تنگنای فزایندهای قرار داده است. پیام این تحریمها هم روشن است؛ رژیم اسرائیل دیگر نمیتواند با تکیه بر مصونیت سنتی خود در غرب، از تبعات اخلاقی و سیاسی جنایات در غزه بگریزد. انزوای دیپلماتیک، محدودیتهای اقتصادی، فشارهای مدنی و ضربه به وجهه فرهنگی، همه در حال شکل دادن به محیطی هستند که نهتنها میتواند آزادی عمل رژیم اسرائیل را در صحنه بینالمللی محدود کند، بلکه اعتبار و مشروعیت این رژیم را در افکار عمومی جهانی به چالش میکشد؛ چالشی که علیالاصول باید به تغییر رفتار یا حتی معادلات سیاسی داخلی رژیم اسرائیل منجر شود.
علی بیگدلی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «تصمیم اخیر اتحادیه اروپا برای اعمال تحریم علیه رژیم اسرائیل، نقطه عطفی در تاریخ سیاست خارجی اروپا و روابط آن با غرب آسیا است». به گفته این تحلیلگر ارشد مسائل اروپا، «اقدام بیسابقه اتحادیه اروپا برای اعمال تحریم علیه مقامات و شهرکنشینان افراطی رژیم اسرائیل، نهتنها نشاندهنده تغییر جدی در موازنههای سیاسی درون اروپا است، بلکه بازتابی از فشارهای فزاینده افکار عمومی اروپا و پارلمانهای ملی بر رهبران این اتحادیه محسوب میشود.» او باور دارد که «ادامه کشتار در غزه، فضای سیاسی اروپا را به سمتی سوق داده که حتی دولتهای با رویکردهای محافظهکار نیز اکنون در برابر جنایات رژیم اسرائیل نمیتوانند بیتفاوت بمانند.»
از دید این مدرس دانشگاه، «اتحادیه اروپا با اعمال این تحریمها بهنوعی مشروعیت بینالمللی رژیم اسرائیل را به چالش کشیده است». بیگدلی تأکید میکند که «این اقدام نهتنها بر ابعاد حقوق بشری متمرکز است، بلکه پیامدهای اقتصادی و سیاسی نیز خواهد داشت. تعلیق برخی مفاد توافقات تجاری با رژیم اسرائیل میتواند به مرور فشارهای اقتصادی جدی بر این رژیم وارد کند و نشان دهد که اتحادیه اروپا آماده عبور از مرحله بیانیههای صرف و ورود به عرصه اقدامات عملی است.»
از نگاه این کارشناس حوزه بینالملل، «تداوم و تشدید تحریمها میتوانند به الگویی برای سایر نهادهای بینالمللی بدل شوند.» او یادآور میشود که «در گذشته، اتحادیه اروپا در برابر بحرانهای مشابه، از آفریقای جنوبی گرفته تا یوگسلاوی سابق، از ابزار تحریم برای وادار کردن طرفهای درگیر به توقف خشونت و بازگشت به میز مذاکره استفاده کرده است. بنابراین، اقدام کنونی میتواند احتمالا آغازگر دورهای باشد که در آن، رژیم اسرائیل برای نخستینبار در تاریخ روابط خارجیاش با غرب، با انزوای واقعی و نه صرفاً تبلیغاتی مواجه شود.»
تشدید تنش دیپلماتیک پاریس و تلآویو
بیگدلی در ادامه به بحران دیپلماتیک اخیر میان فرانسه و رژیم اسرائیل اشاره میکند و آن را بیسابقهترین سطح تنش میان دو طرف در دهههای اخیر میداند. این تحلیلگر ارشد مسائل اروپا معتقد است که «هشدار پاریس درباره احتمال اخراج دیپلماتهای رژیم اسرائیل و بسته شدن کنسولگری فرانسه در بیت المقدس (اورشلیم)، نهتنها نشانه تشدید اختلافات دوجانبه است، بلکه میتواند آغازگر شکاف عمیقتری میان رژیم اسرائیل و بخشی از قدرتهای اروپایی باشد.»
او توضیح میدهد که «فرانسه به دلیل سیاستهای نسبتا مستقلانهتر در غرب آسیا، همواره کوشیده است تا حدودی میان رژیم اسرائیل و فلسطینیان توازنی نسبی برقرار کند، اما تداوم خشونتها در غزه و بیتوجهی تلآویو به هشدارهای مکرر پاریس، این سیاست را به نقطه شکست رسانده است». به باور این مدرس دانشگاه، «اقدام اخیر رژیم اسرائیل در تهدید به بستن کنسولگری فرانسه پس از تلاش پاریس برای به راه انداختن موج دیپلماتیک شناسایی کشور فلسطینی، عبور از خط قرمزی بود که حالا احتمال واکنش سختگیرانهتر تل آویو و به دنبال آن، پاریس را تقویت کرده است.»
بیگدلی به «مسئله ترس بنیامین نتانیاهو از عبور از حریم هوایی برخی کشورهای اروپایی در مسیر سفر به نیویورک» اشاره میکند و این وضعیت را «تغییری بنیادین در جایگاه بینالمللی رژیم اسرائیل» مینامد. او تأکید میکند که «اجتناب نتانیاهو از عبور بر فراز کشورهایی که ممکن است حکم بازداشت بینالمللی علیه او را اجرا کنند، نشاندهنده فشار فزایندهای است که حتی در سطح نمادین، وجهه رژیم اسرائیل را در عرصه جهانی مخدوش کرده است». این کارشناس حوزه بینالملل اضافه میکند که «محدود شدن مسیرهای پروازی رهبران رژیم اسرائیل، اگرچه در ظاهر اقدامی نمادین به نظر میرسد، اما در عمل نوعی انزوای ژئوپلیتیکی را نشان میدهد که در گذشته برای رهبران این رژیم سابقه نداشته است.»
موج تحریمهای فرهنگی و علمی علیه رژیم اسرائیل
بیگدلی، همچنین به موج گسترده تحریمهای مدنی، فرهنگی و علمی علیه رژیم اسرائیل میپردازد و آن را «وجدان بیدار جهان» مینامد. او میگوید که «سینماگران، موسیقیدانان، برندگان جایزه نوبل و دانشگاهیان در اقصی نقاط جهان با تحریم رژیم اسرائیل نشان دادهاند که عرصه فرهنگ و علم نیز نمیتواند نسبت به نسلکشی و جنایت علیه بشریت بیتفاوت بماند.» این تحلیلگر ارشد مسائل اروپا یادآور میشود که «در حوزه سینما، امضای بیانیه توسط هزاران هنرمند سرشناس برای قطع همکاری با نهادهای اسرائیلی، نقطه عطفی در همگرایی فرهنگی جهانی علیه این رژیم بوده است.»
به گفته این مدرس دانشگاه، «اقدام کشورهای اروپایی در تهدید به تحریم رژیم اسرائیل در مسابقات موسیقی یوروویژن نیز بُعد نمادین مهمی دارد». او تأکید میکند که «امروز، وقتی جشنوارههایی مانند یوروویژن به میدان اعتراض اخلاقی علیه رژیم اسرائیل بدل میشوند، در واقع مرزهای سنتی میان سیاست و فرهنگ فرو میریزد.»
به باور این کارشناس حوزه بینالملل، در حوزه دانشگاهی نیز، «توقف همکاریهای علمی با موسسات اسرائیلی در اروپا و آمریکای لاتین نشان میدهد که حتی علم، که معمولاً مستقل از سیاست تلقی میشود، اکنون نمیتواند از مسئولیت اخلاقی خود شانه خالی کند. دانشگاهها و انجمنهای علمی با این تحریمها، عملاً پیام روشنی به تلآویو فرستادهاند؛ همکاری با نهادهای همدست جنایت، همدستی با ظلم است و جامعه علمی جهان این لکه ننگ را برنمیتابد.» هم چنین بیگدلی یادآور می شود که «ارسال نامههای متعدد از سوی برندگان جایزه نوبل، به خصوص برندگان جایزه نوبل صلح برای پایان دادن به فاجعه غزه و خاموش کردن موتور کشتار رژیم اسرائیل موید آن است که اکنون هیچ خط و معیار سیاسی در هیچ کشوری نمیتواند جنایات دو سال اخیر در قبال مردم فلسطین را توجیه کند.» این مدرس دانشگاه در پایان خاطرنشان میکند که «این موج تحریمهای فرهنگی و علمی، در کنار اقدامات سیاسی و اقتصادی دولتها، تصویری از انزوای بیسابقه رژیم اسرائیل را ترسیم میکند. جهانی که روزی سکوت اختیار کرده بود، امروز در قالب هنر، علم و سیاست، صدای واحدی علیه نسلکشی و خشونت سر داده و این تغییر، نقطه آغازی برای بازتعریف مشروعیت بینالمللی رژیم اسرائیل خواهد بود.»
0 Comments