شورای راهبردی آنلاین – رصد: دورنمای همکاری چین و روسیه برای به چالش کشیدن قدرت آمریکا احتمالاً دلیل یک نگرانی بزرگ در روابط و امنیت بینالمللی است.
پائول دیب در یادداشتی که موسسه امور بینالملل استرالیا (AIIA) آن را منتشر کرد؛ نوشت: در دورهای قرار داریم که خطر جنگ قدرتهای بزرگ در حال افزایش است. معمولاً چین، بهعنوان قدرت نوظهور و آمریکا بهعنوان قدرت برتر سابق و نسبتاً در حال افول فعلی، مهمترین رقبای احتمالی بشمار میروند. درگیری بین روسیه و ناتو به رهبری آمریکا نیز احتمال نگرانکننده دیگری است.
اما در مورد احتمال سوم، یعنی احتمال همکاری چین و روسیه برای به چالش کشیدن قدرت آمریکا، برژینسکی هشدار میدهد که ائتلاف بزرگ چین و روسیه و اتحاد آنها بهواسطه ایدئولوژی و درد مشترک، خطرناکترین سناریو برای آمریکاست.
چین و روسیه دو قدرت اصلی تجدیدنظر گرا (رویزیونیستی) هستند که بهواسطه مخالفت با غرب در یک گروه قرار دارند. بهزعم این دو کشور، کشورهای غربی گرفتار چالشهای سیاسی فلجکننده در داخل خود هستند.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، اروپا را ضعیف و غیر متحد قلمداد کرده و چندان به آن اهمیت نمیدهد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین نیز، معتقد است که چین در مسیر تبدیل شدن به قدرت برتر در آسیاست و در مقایسه با غرب از الگوی سیاسی و اقتصادی موفقیتآمیزتری برخوردار بوده و جایگزینی برای غرب محسوب میشود.
در حال حاضر، چین و روسیه دارای روابط صمیمانه روزافزون، بهویژه ازنظر نظامی میباشند. اگر مشارکت نظامی چین- روسیه به روند افزایشی خود ادامه دهد، این امر ائتلاف با محوریت آمریکا در اروپا و آسیا- اقیانوسیه را به چالش کشیده و نظم امنیتی بینالمللی را تضعیف خواهد کرد.
البته این به معنای ائتلاف رسمی چین- روسیه نیست بلکه ما شاهد مشارکت راهبردی فزاینده آنها هستیم. چین و روسیه ازنظر اقتصادی مکمل هم هستند؛ هر دو دارای قدرت هستهای بوده و در منطقه پیرامون خود از قدرت برتر نظامی برخوردار هستند. این دو کشور معتقدند که چنددستگیهای جاری در غرب ازنظر ژئوپلیتیکی به نفع آنهاست.
بنابراین، اکنون چقدر احتمال دارد که پکن و مسکو به این نتیجه برسند که امروز زمان آن است که غرب را به چالش کشیده و از نقطهضعفهای کشورهای غربی (بهزعم چین و روسیه) بهرهبرداری کنند؟ چین و روسیه از قدرت نظامی آمریکا بهخوبی آگاه هستند؛ اما هردوی آنها میدانند که آمریکا دیگر در همهجا از برتری نظامی بلامنازع برخوردار نیست.
با در نظر گرفتن این فرضیه، احتمالاً زمانی میرسد که پکن و مسکو توانایی آمریکا را محک زده و توان خود را برای موفقیت در به چالش کشیدن آمریکا در هر دو صحنه اروپا و آسیا امتحان کنند. در ژوئیه، بمبافکنهای چینی و روسی باقابلیت حمل هستهای، در شرق آسیا و در حریم هوایی موردادعای ژاپن و کره جنوبی، عملیات مشترک تحریکآمیزی انجام دادند.
با توجه به افول تدریجی روسیه و ظهور سریع چین، چنین انتظار میرفت که روسیه از تلاشهای غرب برای تعدیل قدرت پکن حمایت کرده و این تلاشها را تضعیف نخواهد کرد. بااینحال، شواهد جدید اکنون بهطور فزایندهای نشان میدهد که روابط روسیه با چین در حال تقویت بوده و این امر بیتردید پیامدهای ژئوپلیتیکی منفی برای غرب به همراه دارد.
پکن و مسکو در رویکرد خود مبنی بر بازپسگیری سرزمینهای گذشته خود چقدر ریسک میکنند؟ باید این موضوع را درک کرد که چین و روسیه از یک فرهنگ دیرینه برخوردار هستند که از سنت غربی متفاوت است. تحقیر به دست کشورهای غربی برای چین و روسیه خاطرهای طولانی و دردناک است. هر دو کشور گذشتهای را تجربه کردهاند که در آن، جامعه آنها ضعیف بوده و غرب از آنها سوءاستفاده کرده است.
اکنون به نظر میرسد که چین و روسیه برای ایجاد تعادل در برابر آمریکا نیروهای خود را متحد ساخته و آمریکا را دشمن مشترک خود قلمداد میکنند. تجهیز نیروهای نظامی چین و روسیه نشان میدهد که آنها برای درگیری با غرب بهطور روزافزون آماده میشوند. آمریکا میخواهد که در هر دو منطقه هند- اقیانوسیه و اروپا، توازن قدرت مطلوب خود را حفظ کند؛ اما این هدف با توجه به قدرت فزاینده چین در آسیا و قدرتنمایی نظامی روسیه در اروپا، اقدامی چالشبرانگیز است.
پیامدهای این وضعیت برای غرب چیست؟ حقیقت این است که غرب وارد دورهای از اختلافات سیاسی گسترده میشود. مشغولیتهای داخلی آمریکا برای «بازگرداندن عظمت آمریکا»، فرصتهای ژئوپلیتیکی تازهای به روی چین و روسیه میگشاید. پیامدهای این مسئله برای استرالیا تنها خطرات درگیری نظامی چین و روسیه علیه غرب نیست، بلکه ایجاد برخی درگیریها در منطقه آسیا-اقیانوسیه احتمالاً استرالیا را نیز مستقیماً درگیر خواهد کرد. همچنین، تأمین سلاحهای پیشرفته روسیه توسط چین، برتری فنّاورانه دیرینه استرالیا را تضعیف میکند.
درمجموع، با توجه به هماهنگی فعالیتهای روسیه و چین، حضور فزاینده این دو کشور در منطقه راهبردی مهم غرب را باید جدی گرفت.
0 Comments