جدیدترین مطالب

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

أحدث المقالات

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

شراکت ژئوپلیتیکی روسیه و چین علیه غرب

۱۳۹۸/۰۹/۲۷ | خبر تاپ, رصد, سیاسی

شورای راهبردی آنلاین – رصد: دورنمای همکاری چین و روسیه برای به چالش کشیدن قدرت آمریکا احتمالاً دلیل یک نگرانی بزرگ در روابط و امنیت بین‌المللی است.

پائول دیب در یادداشتی که موسسه امور بین‌الملل استرالیا (AIIA) آن را منتشر کرد؛ نوشت: در دوره‌ای قرار داریم که خطر جنگ قدرت‌های بزرگ در حال افزایش است. معمولاً چین، به‌عنوان قدرت نوظهور و آمریکا به‌عنوان قدرت برتر سابق و نسبتاً در حال افول فعلی، مهم‌ترین رقبای احتمالی بشمار می‌روند. درگیری بین روسیه و ناتو به رهبری آمریکا نیز احتمال نگران‌کننده دیگری است.

اما در مورد احتمال سوم، یعنی احتمال همکاری چین و روسیه برای به چالش کشیدن قدرت آمریکا، برژینسکی هشدار می‌دهد که ائتلاف بزرگ چین و روسیه و اتحاد آن‌ها به‌واسطه ایدئولوژی و درد مشترک، خطرناک‌ترین سناریو برای آمریکاست.

چین و روسیه دو قدرت اصلی تجدیدنظر گرا (رویزیونیستی) هستند که به‌واسطه مخالفت با غرب در یک گروه قرار دارند. به‌زعم این دو کشور، کشورهای غربی گرفتار چالش‌های سیاسی فلج‌کننده در داخل خود هستند.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، اروپا را ضعیف و غیر متحد قلمداد کرده و چندان به آن اهمیت نمی‌دهد. شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین نیز، معتقد است که چین در مسیر تبدیل شدن به قدرت برتر در آسیاست و در مقایسه با غرب از الگوی سیاسی و اقتصادی موفقیت‌آمیزتری برخوردار بوده و جایگزینی برای غرب محسوب می‌شود.

در حال حاضر، چین و روسیه دارای روابط صمیمانه روزافزون، به‌ویژه ازنظر نظامی می‌باشند. اگر مشارکت نظامی چین- روسیه به روند افزایشی خود ادامه دهد، این امر ائتلاف با محوریت آمریکا در اروپا و آسیا- اقیانوسیه را به چالش کشیده و نظم امنیتی بین‌المللی را تضعیف خواهد کرد.

البته این به معنای ائتلاف رسمی چین- روسیه نیست بلکه ما شاهد مشارکت راهبردی فزاینده آن‌ها هستیم. چین و روسیه ازنظر اقتصادی مکمل هم هستند؛ هر دو دارای قدرت هسته‌ای بوده و در منطقه پیرامون خود از قدرت برتر نظامی برخوردار هستند. این دو کشور معتقدند که چنددستگی‌های جاری در غرب ازنظر ژئوپلیتیکی به نفع آن‌هاست.

بنابراین، اکنون چقدر احتمال دارد که پکن و مسکو به این نتیجه برسند که امروز زمان آن است که غرب را به چالش کشیده و از نقطه‌ضعف‌های کشورهای غربی (به‌زعم چین و روسیه) بهره‌برداری کنند؟ چین و روسیه از قدرت نظامی آمریکا به‌خوبی آگاه هستند؛ اما هردوی آن‌ها می‌دانند که آمریکا دیگر در همه‌جا از برتری نظامی بلامنازع برخوردار نیست.

با در نظر گرفتن این فرضیه، احتمالاً زمانی می‌رسد که پکن و مسکو توانایی آمریکا را محک زده و توان خود را برای موفقیت در به چالش کشیدن آمریکا در هر دو صحنه اروپا و آسیا امتحان کنند. در ژوئیه، بمب‌افکن‌های چینی و روسی باقابلیت حمل هسته‌ای، در شرق آسیا و در حریم هوایی موردادعای ژاپن و کره جنوبی، عملیات مشترک تحریک‌آمیزی انجام دادند.

با توجه به افول تدریجی روسیه و ظهور سریع چین، چنین انتظار می‌رفت که روسیه از تلاش‌های غرب برای تعدیل قدرت پکن حمایت کرده و این تلاش‌ها را تضعیف نخواهد کرد. بااین‌حال، شواهد جدید اکنون به‌طور فزاینده‌ای نشان می‌دهد که روابط روسیه با چین در حال تقویت بوده و این امر بی‌تردید پیامدهای ژئوپلیتیکی منفی برای غرب به همراه دارد.

پکن و مسکو در رویکرد خود مبنی بر بازپس‌گیری سرزمین‌های گذشته خود چقدر ریسک می‌کنند؟ باید این موضوع را درک کرد که چین و روسیه از یک فرهنگ دیرینه برخوردار هستند که از سنت غربی متفاوت است. تحقیر به دست کشورهای غربی برای چین و روسیه خاطره‌ای طولانی و دردناک است. هر دو کشور گذشته‌ای را تجربه کرده‌اند که در آن، جامعه آن‌ها ضعیف بوده و غرب از آن‌ها سوءاستفاده کرده است.

اکنون به نظر می‌رسد که چین و روسیه برای ایجاد تعادل در برابر آمریکا نیروهای خود را متحد ساخته و آمریکا را دشمن مشترک خود قلمداد می‌کنند. تجهیز نیروهای نظامی چین و روسیه نشان می‌دهد که آن‌ها برای درگیری با غرب به‌طور روزافزون آماده می‌شوند. آمریکا می‌خواهد که در هر دو منطقه هند- اقیانوسیه و اروپا، توازن قدرت مطلوب خود را حفظ کند؛ اما این هدف با توجه به قدرت فزاینده چین در آسیا و قدرت‌نمایی نظامی روسیه در اروپا، اقدامی چالش‌برانگیز است.

پیامدهای این وضعیت برای غرب چیست؟ حقیقت این است که غرب وارد دوره‌ای از اختلافات سیاسی گسترده می‌شود. مشغولیت‌های داخلی آمریکا برای «بازگرداندن عظمت آمریکا»، فرصت‌های ژئوپلیتیکی تازه‌ای به روی چین و روسیه می‌گشاید. پیامدهای این مسئله برای استرالیا تنها خطرات درگیری نظامی چین و روسیه علیه غرب نیست، بلکه ایجاد برخی درگیری‌ها در منطقه آسیا-اقیانوسیه احتمالاً استرالیا را نیز مستقیماً درگیر خواهد کرد. همچنین، تأمین سلاح‌های پیشرفته روسیه توسط چین، برتری فنّاورانه دیرینه استرالیا را تضعیف می‌کند.

درمجموع، با توجه به هماهنگی فعالیت‌های روسیه و چین، حضور فزاینده این دو کشور در منطقه راهبردی مهم غرب را باید جدی گرفت.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *