جدیدترین مطالب

ماده ۴۲/۰۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

أحدث المقالات

ماده ۴۲/۰۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

عوامل اختلاف‌زا در روابط آمریکا- روسیه

شورای راهبردی آنلاین – رصد: در حال حاضر رابطه آمریکا با روسیه در بدترین شرایط خود از سال 1985 قرار دارد. مداخله مسکو در انتخابات ریاست جمهوری 2016 آمریکا و ظاهرا تداوم تلاش این کشور برای تاثیرگذاری در پویش انتخاباتی 2020 آمریکا، روسیه را به موضوع داخلی خطرناکی تبدیل کرده که از دهه 1950 بی‌سابقه است. تصرف کریمه توسط روسیه و راه انداختن جنگی مداوم در جنوب اوکراین و همچنین، حمایت از بشار اسد در جنگ داخلی سوریه و نیکولاس مادورو در ونزوئلا، باعث افزایش تنش این کشور با آمریکا شده است.

آنجلا استنت در یادداشتی که وب سایت اندیشکده بروکینگز آن را منتشر کرد، نوشت: رئیس جمهور ترامپ با هدف بهبود روابط با روسیه وارد کاخ سفید شد، اما دیگر بخش‌های اجرایی و کنگره آمریکا سیاست‌های سختگیرانه‌ای در قبال روسیه در پیش گرفتند و تحریم‌هایی علیه آن اعمال کردند. راهبرد امنیت ملی آمریکا، روسیه و چین را دو تهدید اصلی امنیت ملی آمریکا اعلام کرده است.

با این حال، آمریکا و روسیه، به عنوان دو ابرقدرت هسته‌ای جهان، در حفظ صلح و جلوگیری از گسترش تسلیحات هسته‌ای و بیولوژیکی در سراسر جهان مسئولیت منحصربفردی دارند. همچنین، چالش‌های جهانی نظیر تروریسم، تغییرات اقلیمی، مدیریت قطب شمال و مقابله با همه گیری کووید-19 همکاری این دو قدرت را ضروری می‌سازد.

پس از فروپاشی شوروی، بسیاری در آمریکا تصور می‌کردند که روسیه رویکرد کمونیسم شوروی را کنار گذاشته، خواهان پیوستن به غرب شده و به آمریکا و اروپا نزدیک‌تر خواهد شد، اما معلوم شد که سده‌ها تاریخ روسیه و شوروی، جایگاه روسیه و شکل حکومت آن در جهان را خاص و منحصربه‌فرد کرده است. امروزه، روسیه اولویت‌های امنیتی خود را نه مرزهای روسیه فدرال بلکه مرزهای شوروی سابق می‌داند. تا به حال، واشنگتن از پذیرش این تلقی روسیه خودداری کرده و بر حق همسایگان روسیه برای انتخاب گرایش سیاست خارجی خود تاکید می‌کند.

روسیه با رهبری پوتین به کشوری تمرکزگرا و اقتدارگرا تبدیل شده، به عنوان یک بازیگر جهانی سربرآورده و بر سر قدرت با آمریکا رقابت می‌کند. اگرچه روسیه به لحاظ اقتصادی و نظامی از آمریکا ضعیف‌تر است، اما قادر به مداخله در سراسر جهان و از بین بردن منافع آمریکاست.

سرنوشت پیمان استارت نو در مورد تسلیحات تهاجمی راهبردی، مهم‌ترین موضوع حل نشده بین آمریکا و روسیه است که در 5 فوریه 2021 منقضی خواهد شد. این پیمان آخرین شکل پیمان سالت (مذاکره برای محدودسازی تسلیحات راهبردی) است که در سال 1972 توسط ریچارد نیکسون، رئیس جمهور آمریکا، امضا شد. این پیمان به مدت 50 سال تعداد کلاهک‌ها و تجهیزات حمل هر دو طرف را محدود کرده و بازرسی از سایت‌ها را برای اطمینان از پایبندی طرفین امکانپذیر کرده است.

پیمان استارت نو می‌تواند برای 5 سال دیگر تمدید شود تا هر دو طرف در مورد یک توافق آتی شامل نوسازی تسلیحات هسته‌ای و رشد توانمندی‌های سایبری به مذاکره بپردازند. دولت ترامپ اصرار می‌کند که هر نوع توافق جدید باید زرادخانه هسته‌ای چین را نیز دربرگیرد، اما پکن آن را رد و ادعا می‌کند که زرادخانه هسته‌ای آن بسیار کوچکتر از زرادخانه آمریکا و روسیه است. هر دو کشور آمریکا و روسیه از پیمان منع سلاح‌های هسته‌ای میان برد 1987 خارج شده‌اند و بنابراین، استارت نو تنها قطعه باقیمانده از ساختار کنترل تسلیحات به شمار می‌رود.

اقدامات روسیه در سال 2014 ضربه عمده‌ای بر روابط این کشور با آمریکا وارد کرد. پس از ماه‌ها اعتراضات عمومی، رئیس جمهور اوکراین (که مورد حمایت روسیه بود) به روسیه گریخت و یک دولت طرفدار غرب جایگزین وی شد. کمی پس از آن، نیروهای روسیه جزیره کریمه را اشغال کردند که از سال 1945 بخشی از خاک اوکراین بوده است. این اقدام روسیه نقض یادداشت تفاهم 1994 بوداپست بود که در آن، روسیه، آمریکا، اکراین و انگلیس وعده داده بودند که حاکمیت ارضی اوکراین را محترم بشمارند. اکنون، حل و فصل جنگ در اوکراین همچنان دشوار باقی مانده است.

مداخله سایبری روسیه در انتخابات ریاست جمهوری 2016 آمریکا نیز ضربه سرنوشت ساز دیگری بر روابط آمریکا-روسیه وارد کرد. همان طور که در گزارش 2019 مولر آمده است، یک ترول در سنت-پترزبورگ به‌طور شبانه روزی کار می‌کرد تا با استفاده از رسانه‌های اجتماعی، دوقطبی سیاسی موجود در جامعه آمریکا را تشدید و مردم آمریکا را نسبت به مشروعیت دموکراسی خود دلسرد کنند. این ترول از این پلتفرم‌ها به نفع دونالد ترامپ و به ضرر هیلاری کلینتون استفاده کرده است.

روابط نزدیک فزاینده روسیه با چین نیز برای آمریکا یک چالش محسوب می‌شود. در عین حال که واشنگتن برای جداکردن مسکو از پکن کار چندانی نمی‌تواند انجام دهد، اما نباید سیاست‌هایی را دنبال کند (نظیر جنگ تجاری با چین یا تحریم علیه روسیه) که موجب نزدیکی هرچه بیش‌تر چین و روسیه شود.

همه‌گیری کووید-19 می‌تواند فرصتی در اختیار آمریکا قرار دهد تا با همکاری در مبارزه با این بیماری، به تعامل مجدد با روسیه بپردازد. با این حال، ایجاد روابط سازنده با روسیه همچنان چالشی عمده برای آمریکا خواهد بود. واشنگتن و مسکو در مورد اصول سیاست جهانی دیدگاه متفاوتی دارند. روسیه به دنبال ایجاد جهان «پسا-غرب» است که در آن، آمریکا یکی از چند بازیگر بزرگ قدرت بوده و دیگر بر صحنه بین‌المللی سلطه ندارد. روسیه می‌خواهد که آمریکا حوزه نفوذ آن را به رسمیت بشناسد. تا به حال، هیچ یک از دولت‌های آمریکا از زمان فروپاشی شوروی حاضر به پذیرش این امر نشده اند.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *