رحمان قهرمان‌پور با بیان اینکه صحبت‌های روز دوشنبه وزیر امور خارجه آمریکا از چند منظر قابل تحلیل است، گفت:‌ این صحبت‌ها بیشتر شبیه یک سناریوی اطلاعاتی و امنیتی است تا یک سناریوی قابل عملیاتی شدن در کوتاه مدت. آقای پمپئو دارای سابقه اطلاعاتی و امنیتی است و نوع حرف زدن و پیش شرط‌هایی که در روز دوشنبه مطرح کرد همه نشان می‌داد که او با الزامات دستگاه سیاست خارجی آشنایی کامل ندارد ویا هنوز تن به این الزامات نداده است.

 وی لحن پمپئو را لحنی غیردیپلماتیک و تهدیدآمیز عنوان کرد و گفت:‌ در همین چارچوب آقای استفان والت تحلیلگر برجسته مسائل بین‌الملل عنوان کرد که صحبت‌های آقای پمپئو بیشتر شبیه به یک نوع اولتیماتوم بود تا مطرح کردن الزاماتی برای توافق.

 بدنه وزارت خارجه آمریکا، همراهی لازم را با اظهارات پمپئو نخواهد داشت

این استاد دانشگاه با اعتقاد بر اینکه به نظر می‌رسد بدنه وزارت خارجه آمریکا همراهی لازم را با این اظهارات نخواهد داشت چرا که رویکرد حاکم در بدنه وزارت خارجه آمریکا رویکردی بروکراتیک است و با رویکرد اطلاعاتی، امنیتی و دفاعی سازگار نیست، تصریح کرد:‌ در همین چارچوب همواره شاهد این بوده‌ایم که یک رقابتی بین سازمان سیا، وزارت دفاع و وزارت خارجه آمریکا وجود داشته است.

 قهرمان‌پور با تاکید بر اینکه شاید آقای پمپئو می‌خواهد با اینگونه اظهارنظرها به کارمندان و دیپلمات‌های آمریکایی ضربه شستی نشان دهد و تاکید کند که در سیاست خارجی آمریکا و بدنه آن به دنبال تغییراتی است، افزود: در دوران جرج بوش پسر نیز چنین فشارهایی به وزارت خارجه آمریکا وارد شد ولی همراهی لازم از سوی بدنه این وزارتخانه صورت نگرفت.

پیش شرط های مطرح شده از سوی آمریکا، پیش شرطهایی برای توافق نکردن است

وی با بیان اینکه پیش شرط‌هایی که آقای پمپئو در ارتباط با انجام مذاکره با ایران مطرح کرد نشان می‌دهد که گویی ایشان با سابقه روابط ایران و آمریکا آشنایی ندارد و یا به دنبال نادیده گرفتن واقعیت‌های موجود است، در بخش دیگری از صحبت‌های خود تصریح کرد: در روز دوشنبه آقای پمپئو در سخنان خود بر برچیده شدن تاسیسات هسته‌ای ایران تاکید کرد سیاستی که نئوکان‌ها در زمان جرج بوش پسر تا سال 2005 بر آن تاکید کردند ولی از سال 2005 این سیاست تا حدودی تغییر کرد و آنها حاضر شدند که به همراه اروپایی‌ها در مذاکرات هسته‌ای با ایران حضور پیدا کنند و ایران این امکان را داشته باشد که بخشی از تاسیسات هسته‌ای خود را حفظ کند گرچه بعد از آن در دوران اوباما و بحث برجام حق غنی‌سازی ایران به رسمیت شناخته شد.

 وی با بیان اینکه به نظر می‌رسد که سیاست خارجی آمریکا در حال بازگشت به سال 2001 و در نظر گرفتن تحولات صورت گرفته از سال 2001 تا 2014 است، تاکید کرد: پیش شرط‌هایی که دولت آمریکا برای مذاکره با ایران مطرح کرده است به جای اینکه پیش شرط‌هایی برای توافق باشد بیشتر پیش شرط‌هایی برای توافق نکردن است.

تقسیم کاری بین ترامپ و نئوکان ها در کاخ سفید صورت گرفته است

این استاد دانشگاه در ادامه ارائه تحلیل خود از سخنان اخیر وزیر امور خارجه آمریکا در ارتباط با ایران، ادامه داد: اکنون در کاخ سفید نوعی تقسیم کار وجود دارد. اطراف ترامپ را نئوکان‌ها پر کرده‌اند چنان‌که سیاست خارجی و امنیت آمریکا بر عهده آنان است. در این تقسیم کار ترامپ به دنبال این است که از نئوکان‌ها برای ترساندن مخالفان خود استفاده کند در حقیقت به زبان ساده می‌توان گفت نئوکان‌ها از نظر ترامپ لولوخورخوره‌هایی هستند که باید به کشورهایی مثل ایران نشان داده شود تا این کشورها از ترس آنها با آمریکا مذاکره کنند و امتیاز بدهند اما تصور نئوکان‌ها تا حدودی متفاوت است. نئوکان‌هایی مانند بولتون معتقدند که ترامپ نگاهی غیردیپلماتیک و بیزینس مابی را به سیاست خارجی دارد و از طریق این نگاه می‌خواهد امتیاز بگیرد در حالیکه کشورهای مقابل ترامپ از این طریق امتیاز نمی‌دهند و با شکست استراتژی ترامپ، زمینه برای قدرت‌نمایی نئوکان‌ها بیشتر فراهم می‌شود. در حال حاضر بین نئوکان‌ها و ترامپ یک همسویی منافع به صورت موقت وجود دارد و هر دو احساس می‌کنند که در همین چارچوب باید با هم کنار بیایند.

 قهرمان‌پور خاطرنشان کرد: اظهارات پمپئو آنجا که ایران را دعوت به مذاکره می‌کند برای راضی کردن ترامپ است و در آنجا که 12 شرط غیرعملی را مطرح می‌کند در حال پیشبرد استراتژی نئوکان‌ها است به نحوی که زمینه را برای هر توافقی منتفی کند.

 این استاد دانشگاه با بیان اینکه تاکید نئوکان‌ها برای ایجاد اجماع علیه ایران و اظهاراتی که مقامات آمریکایی در این زمینه مطرح کردند نشان می‌دهد که نگران این هستند که مسیر تعامل دیپلماتیک با ایران از طریق برجام ادامه پیدا کند، در پاسخ به این سوال که به چه میزان این احتمال وجود دارد که اروپایی‌ها با ترامپ در این زمینه همراهی کنند با توجه به اینکه برخی از پیش شرط‌های مطرح شده از سوی دولت آمریکا، پیش شرط‌هایی است که اروپایی‌ها نیز بر روی آن‌ها به زبان دیگری تاکید دارند، اظهار کرد: شاید برخی از پیش شرط‌های مطرح شده از سوی آمریکایی‌ها درخواست‌های اتحادیه اروپا نیز باشد ولی باید توجه داشت که تفاوت دیدگاه‌هایی نیز بین آنها در این ارتباط وجود دارد. قطعا اروپایی‌ها در زمینه غنی‌سازی اورانیوم در ایران نظر مخالفی با آمریکایی‌ها دارند چرا که مبنای برجام به رسمیت شناختن غنی‌سازی بوده است.

به صورت سنتی در اروپا دو خط موازی در ارتباط با آمریکا وجود دارد

قهرمان‌پور با بیان اینکه به نظر می‌رسد به صورت سنتی در اروپا دو خط موازی در ارتباط با آمریکا وجود دارد، تصریح کرد: یک خط، خط مستقل است که آلمان و فرانسه آن را دنبال می‌کنند و خط دوم، خط نزدیک به آمریکاست که از سوی انگلیس دنبال می‌شود. در بسیاری از برهه‌ها بر اساس تحلیل کارشناسان انگلیس مانع از این شده است که اتحادیه اروپا تصمیمات مستقلی در عرصه دیپلماتیک از آمریکا اتخاذ کند.

 وی با بیان اینکه این دو خط در مورد ایران نیز وجود دارد، ادامه داد: همان‌طور که اشاره شد انگلیس در اتحادیه اروپا به عنوان نماینده آمریکا به رسمیت شناخته شده است و اکنون باید به این موضوع نیز توجه داشت که در مذاکرات ایران با اتحادیه اروپا، انگلیس جزء گروه E3 است.

به نظر می‌رسد که یک توافق ضمنی پشت پرده بین اروپا و آمریکا جهت ایجاد فشار به ایران صورت گرفته است

این استاد دانشگاه با اشاره به اظهارات مقاماتی چون مکرون و مرکل مبنی بر اینکه باید خارج از برجام در ارتباط با فعالیت موشکی ایران یک توافقی جداگانه با تهران صورت بگیرد و با بیان اینکه این سخنان را ترامپ نیز با ادبیات دیگری بیان کرده است، تصریح کرد: به نظر می‌رسد آنچه که در دیدار مرکل، مکرون و ترامپ صورت گرفته است، این است که علیرغم اصرار اروپایی‌ها بر ماندن ترامپ در برجام، او به دلیل اینکه اروپایی‌ها نتوانستند ایران را بار دیگر به میز مذاکره بکشانند، گفته که از برجام خارج می‌شود تا فشار بر ایران بیشتر شود و از آن طرف این توافق نیز صورت گرفته تا اروپایی‌ها نیز به صورت مستقل فشارهایشان را بر ایران بیشتر کنند تا ایران مجبور شود به پای میز مذاکره برگردد.

 وی افزود:‌ در حقیقت علیرغم برخی از ژست‌هایی که از سوی اروپایی‌ها صورت می‌گیرد به نظر می‌رسد که یک توافق ضمنی پشت پرده بین اروپا و آمریکا جهت ایجاد فشار به ایران صورت گرفته است.

 قهرمان‌پور ادامه داد: البته از نگاه ترامپ مذاکره با ایران این است که آمریکا موضعی بالاتر داشته باشد و امتیازات فراوانی از ایران بگیرد ولی به نظر می‌رسد که بین اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها در مورد میزان امتیازی که می‌خواهند از ایران بگیرند اختلاف نظرهایی وجود دارد.

 منبع: ایسنا