جدیدترین مطالب
محدودیتها در روابط روسیه و ترکیه در فضای بحرانی منطقه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مشارکت راهبردی» عنوانی است که مدتها برای توصیف روابط روسیه و ترکیه به کار میرود؛ اما متغیرهای شکلدهنده این روابط پیچیدهتر شدهاند. مسائل امنیت منطقهای، تجارت و انرژی، بهویژه اختلافات در خاورمیانه، قفقاز جنوبی و امنیت کشتیرانی در دریای سیاه، تابآوری روابط دو کشور را به بوته آزمون گذاشتهاند.»
نگرانی و تردید پنتاگون درخصوص چگونگی حضور نظامی آمریکا در خلیجفارس
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ با ایران هنوز به پایان نرسیده، اما بحث درباره شکل و ماهیت حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج(فارس) پس از جنگ آغاز شده است. نحوه پایان جنگ بر چگونگی بازنگری آمریکا در نقش منطقهای خود تاثیر خواهد گذاشت. چیزی شبیه به یک خرد متعارف در حال شکلگیری در محافل سیاسی است که میتواند نفوذ آمریکا در خاورمیانه را به طور جدی به خطر بیندازد.»
انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفهای چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قانون شتاببخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق میدهد که لندن ترجیح میدهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکتها به برخی طرحهای یارانهای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزانقیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»
«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « در واشنگتن هیچکس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمیکند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحثهای پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات میتواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامههای محدودکننده اختیارات جنگی رئیسجمهور، احضاریههای کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبهرو هستند: وتوی رئیسجمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»
انتخابات میاندورهای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترلشده
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، اگرچه میتواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیمگیریهای داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما بهدلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهتگیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»
آیندهای برای خلیجفارس: تبدیل گفتوگو به امنیت منطقهای
شورای راهبردی آنلاین -رصد: «امنیت خلیجفارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکتهای خارجی مورد بحث قرار میگیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز میشود، عاملی سادهتر میتواند تعیینکننده باشد: آیا دولتها میتوانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیتها روشن نیست، بهسرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»
أحدث المقالات
محدودیتها در روابط روسیه و ترکیه در فضای بحرانی منطقه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مشارکت راهبردی» عنوانی است که مدتها برای توصیف روابط روسیه و ترکیه به کار میرود؛ اما متغیرهای شکلدهنده این روابط پیچیدهتر شدهاند. مسائل امنیت منطقهای، تجارت و انرژی، بهویژه اختلافات در خاورمیانه، قفقاز جنوبی و امنیت کشتیرانی در دریای سیاه، تابآوری روابط دو کشور را به بوته آزمون گذاشتهاند.»
نگرانی و تردید پنتاگون درخصوص چگونگی حضور نظامی آمریکا در خلیجفارس
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ با ایران هنوز به پایان نرسیده، اما بحث درباره شکل و ماهیت حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج(فارس) پس از جنگ آغاز شده است. نحوه پایان جنگ بر چگونگی بازنگری آمریکا در نقش منطقهای خود تاثیر خواهد گذاشت. چیزی شبیه به یک خرد متعارف در حال شکلگیری در محافل سیاسی است که میتواند نفوذ آمریکا در خاورمیانه را به طور جدی به خطر بیندازد.»
انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفهای چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قانون شتاببخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق میدهد که لندن ترجیح میدهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکتها به برخی طرحهای یارانهای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزانقیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»
«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « در واشنگتن هیچکس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمیکند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحثهای پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات میتواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامههای محدودکننده اختیارات جنگی رئیسجمهور، احضاریههای کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبهرو هستند: وتوی رئیسجمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»
انتخابات میاندورهای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترلشده
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، اگرچه میتواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیمگیریهای داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما بهدلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهتگیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»
آیندهای برای خلیجفارس: تبدیل گفتوگو به امنیت منطقهای
شورای راهبردی آنلاین -رصد: «امنیت خلیجفارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکتهای خارجی مورد بحث قرار میگیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز میشود، عاملی سادهتر میتواند تعیینکننده باشد: آیا دولتها میتوانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیتها روشن نیست، بهسرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»
چگونگی پیشبرد و تقویت کاربرد هوش مصنوعی در ایران

پرویز سنگین – کارشناس حوزه هوش مصنوعی
ایران و چالشهای هوش مصنوعی
ایران به جای تکیه صرف بر واردات فناوری یا رقابت مستقیم با کشورهای پیشرو، میتواند مسیر هوشمندسازی مقاومتی را در پیش گیرد، ازجمله:
- تمرکز بر توسعه فناوریهای کلیدی (Key Enabling Technologies) در داخل مانند هوش مصنوعی، کوانتوم و امنیت سایبری؛
- ایجاد قطبهای ملی هوش مصنوعی با بهرهگیری از توانایی دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان و نهادهای دفاعی؛
- توسعه زیرساختهای پردازشی و ابری بومی بهویژه برای مقابله با تهدیدهای تحریمی و وابستگی به پلتفرمهای غربی؛
- تدوین اسناد راهبردی هماهنگ بینبخشی با اجماع میان وزارت ارتباطات، دفاع، اطلاعات و نهادهای دانشگاهی.
تحریمها و هوش مصنوعی
استفاده از تجربیات و روشهای مورد استفاده از سوی کشورهایی از جمله چین، هند و روسیه که در این مسیر گامهای مهمی برداشتهاند و بعضا با تحریمهای بینالمللی مواجه هستند، میتواند راهگشا و راهنمای ایران باشد. بر این اساس توصیه میشود به:
- مدلسازی بر اساس تجربه چین، هند و روسیه در دوران تحریم یا انزوا: توسعه سیستمعاملهای بومی، موتورهای جستجو و زیرساختهای محاسباتی داخلی؛
- ایجاد زنجیره ارزش داخلی برای تجهیزات سختافزاری از چیپست تا دیتاسنتر؛
- در پیش گرفتن سیاستهای حمایتی از شرکتهای دانشبنیان و صادرات نرمافزار به کشورهای همسو (مانند ونزوئلا، سوریه، عراق، ارمنستان، آسیای مرکزی)؛
- همکاریهای فناورانه با چین، روسیه، هند و کشورهای گروه بریکس در قالب پروژههای مشترک؛
- پیشبینی و توسعه مقاومت دیجیتال در برابر سلاحهای تحریمی مانند محدودیت GPT، AWS، Azure، Google Cloud و…
در رابطه با تحریمها و موانع و چالشهای آن برای ورود به عرصه هوش مصنوعی، سوال مهم این است که اگر تحریمها علیه ایران برداشته شود، ایران با چه موانع زیرساختی و نرمافزاری در این حوزه مواجه است؟
در صورت رفع تحریمها شاهد موارد زیر خواهیم بود:
- هجوم فناوریهای وارداتی و وابستگی مجدد به پلتفرمهای غربی؛
• تضعیف صنایع بومی نوپا در برابر غولهای فناوری (مانند مایکروسافت، گوگل، NVIDIA)؛
• خطر نشت اطلاعات ملی و وابستگی زیرساختی به خدمات خارجی؛
• نبود استانداردها و مقررات ملی برای جذب صحیح فناوری و انتقال دانش.
ایران و تجربه چین در استفاده از هوش مصنوعی
بسیاری بر این نظرند که میتوان در رابطه با هوش مصنوعی از مدل چین استفاده کرد ، اما با اعمال برخی تعدیلات؛ با ملحوظ داشتن نکات زیر:
- چین بازار داخلی بسیار بزرگ و حمایت سختگیرانه از تولید بومی دارد؛
• چین بر صنعت، نظامیسازی فناوری و کنترل اطلاعات متمرکز است؛
• ایران میتواند از مدلهای حمایتی، تدوین مقررات فناورانه، سرمایهگذاری دولتی در تحقیق و توسعه (R&D) و دیپلماسی فناوری چین الگو بگیرد. اما باید متناسب با اندازه بازار، ظرفیت نیروی انسانی و ویژگیهای فرهنگی و سیاسی داخلی این سیاستها تعدیل شود.
به علاوه، جنگ سایبری چین و غرب بر امنیت سایبری ایران تاثیر خواهد گذاشت که در استفاده از مدل چین در این رابطه باید مورد توجه باشد؛
- افزایش درگیری چین و غرب، فضای سایبری را به جبههای چندلایه و غیرقابل کنترل تبدیل کرده است؛
- ایران در این میان در معرض حملات سایبری نیابتی (Proxy Cyberattacks) قرار میگیرد؛
- ابزارهای دفاعی باید هم در برابر حملات غربی و هم تهدیدات نرمافزاری از متحدان (به دلیل اشتراک فناوری) مقاوم باشند؛
- امنیت سایبری ایران نیازمند یک معماری بومی و یکپارچه با پیشبینی تهدیدات چندمنشأیی است.
ایران و چالشهای پیشرو
در حال حاضر، کشور با مشکلات و کاستی های قابل توجهی در حوزه نیروی انسانی و آموزش هوش مصنوعی مواجه است. از این رو باید گفت در رابطه با هوش مصنوعی ایران با چالشهای زیر مواجه است:
- وابستگی به زیرساختهای پردازشی خارجی (GPU، Cloud)
• مهاجرت نخبگان در حوزه AI
• فقدان سامانههای بومی آموزش مدلهای زبانی
• نبود هماهنگی بین نهادها و ضعف سیاستگذاری فناوری
در عین حال با وجود همه چالشها و موانع داخلی و خارجی، راهکارهایی وجود دارد که در صورت تصمیمگیری قاطع و منسجم و جدی در این رابطه میتوان تا حد زیادی بر مشکلات غلبه کرد، از جمله:
- تشکیل شورای عالی فناوریهای نوظهور با بودجه و اختیارات اجرایی؛
- توسعه زیرساخت ابری ملی برای هوش مصنوعی؛
- تربیت نخبگان با رویکرد حل مسئله ملی؛
- استفاده از ظرفیتهای نظامی و امنیتی برای توسعه فناوریهای دوگانه؛
- طراحی مدل بومی هوش مصنوعی اخلاقمحور و مقاومتی.
0 Comments