حسن هانی‌زاده/ کارشناس مسائل خاورمیانه

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل و رهبر حزب راستگرای لیکود، در این دور از انتخابات پارلمانی اسرائیل سخت به دنبال حفظ قدرت در پنجمین دوره نخست‌وزیری بود و در نهایت حزب وی توانست با اختلاف اندکی اکثریت آرا را کسب کند. به این ترتیب نتانیاهو توانست رکورد دیوید بن گورین درخصوص مدت زمان حضور در قدرت را بشکند.

پیروزی شکننده حزب لیکود که با کمک لابی صهیونیستی، آمریکا و همچنین کمک‌های مالی گسترده عربستان و امارات صورت گرفت، نشان می‌دهد که بنیامین نتانیاهو جایگاه خود را در فلسطین اشغالی از دست داده و به عنوان عنصر تحمیلی بر جامعه یهود، سیاست‌های همسو و هماهنگ آمریکا و همپیمانان آن در منطقه حرکت می‌کند. رقابت شدید حزب اتحاد سفید و آبی نشان می‌دهد که احزاب جدید به تدریج در حال کسب جایگاه هستند و احزاب سنتی و قدیمی اسرائیل در حال به حاشیه رانده شدن می باشند. این مسئله بیانگر آن است که سیاست‌های افراطی حزب لیکود دیگر مانند گذشته جواب نخواهد داد و تنها مجموعه شناخته شده‌ای در میان یهودیان و خاخام‌های افراطی تلاش‌شان بر این است که احزاب افراطی و شخصیت‌های غیرموجه اسرائیل مانند نتانیاهو همچنان حاکمیت را در دست داشته باشند.

طی برگزاری انتخابات اخیر بنیامین نتانیاهو با کمک دونالد ترامپ به 35 کرسی از 120 کرسی کنست اسرائیل دست پیدا کرد. لذا وی برای تشکیل کابینه ناچار خواهد بود با برخی از احزاب دست‌راستی و دینی اسرائیل ائتلاف کند تا بتواند به حاکمیت خود ادامه دهد. اما کابینه نتانیاهو بسیار ضعیف و شکننده خواهد بود زیرا حزب اتحاد سفید و آبی از پرونده فساد مالی بنیامین نتانیاهو برای فشار بر حزب لیکود استفاده خواهد کرد و به همین دلیل کابینه آینده نتانیاهو، کابینه‌ای افراطی اما ضعیف خواهد بود. در  این بین بنیامین نتانیاهو سعی خواهد کرد تا از طریق گسترش شهرک‌های یهودی‌نشین و ماجراجویی علیه محور مقاومت، احزاب افراطی، دست‌راستی و دینی اسرائیل را با خود همراه سازد.

همچنین قابل انتظار است که حزب لیکود و شخص نتانیاهو سیاست‌های خصمانه و جنگ طلبانه خود را علیه ایران، سوریه، محور مقاومت و حزب‌الله ادامه دهد. تلاش دیگر نتانیاهو نیز احتمالا این است که با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس رابطه تنگاتنگی ایجاد کند و در نخستین گام سفارتخانه‌های اسرائیل را در برخی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس افتتاح کند. در حوزه داخلی نیز وی تلاش خواهد کرد تا میان حماس و تشکیلات خودگردان شکاف ایجاد کند و طرح معامله قرن را عملیاتی سازد.

در این میان مهمترین طرح‌هایی که آمریکا، عربستان و رژیم صهیونیستی ادامه خواهند داد تلاش برای به اصطلاح انزوای ایران، فشار بر محور مقاومت به خصوص حزب الله، اجرایی کردن طرح معامله قرن و برقراری رابطه آشکار بین اسرائیل و کشورهای حوزه خلیج فارس است. همچنین بیت‌المقدس به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی در دستور کار بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ قرار خواهد گرفت؛ به این مفهوم که آنها بر کشورهای دیگر فشار می‌آورند تا آنها نیز سفارتخانه‌های خود را به بیت‌المقدس به عنوان پایتخت اسرائیل منتقل کنند.

لذا از جمله اهداف مشترک ضدایرانی محور عبری-عربی-غربی بعد از آغاز به کار مجدد نتانیاهو اعمال فشار به ایران و تلاش برای ایجاد شکاف بین ایران و کشورهای منطقه به ویژه عراق، فشار بر سوریه برای اخراج نیروهای ایران، فشار بر کشورهای مختلف جهان برای قرار دادن حزب الله و سپاه پاسداران در لیست سازمان‌های تروریستی، فشار برای تحریم‌های بیشتر علیه تهران و محور مقاومت مانند سوریه، عراق و لبنان خواهد بود. البته به نظر می‌رسد که این محور در حوزه عراق خیلی موفق نخواهند بود زیرا آمریکا تجربه حیدر العبادی را پشت سر گذاشت و همسویی العبادی با آمریکا موجب شد که وی جایگاه خود را در عراق از دست بدهد. در مورد سوریه نیز آمریکا و اسرائیل سعی خواهند کرد از طریق همکاری با روسیه، حضور ایران در سوریه را به شدت محدود کنند. در این خصوص انتظار می رود روسیه با مصلحت طلبی با آمریکا همراهی نکند.

همچنانکه اخیرا روسیه اعلام کرد که سوریه باید اجازه دهد تا کنترل مرزهای مشترک سوریه و لبنان به نیروهای روسی واگذار شود و اجازه ندهند سلاح به حزب‌الله منتقل شود؛ این پیشنهاد نتایناهو در سفر اخیرش به مسکو به ولادیمیر پوتین مطرح شد و وی نیز آن را به بشار اسد ارائه داد. اما دولت سوریه با آن موافقت نکرد.

در نهایت بنیامین نتانیاهو سعی خواهد کرد که در دوره جدید نخست‌وزیری‌اش خود را به عنوان بازیگر برتر منطقه معرفی کند و از طریق ماجراجویی و تشدید تحرکات علیه سوریه و حزب‌الله، شکست‌های گذشته خود را در غزه جبران کند. اما به هر حال رژیم اسرائیل باید توجه داشته باشد که انتفاضه‌های دیگری در فلسطین اشغالی در راه است و بنیامین نتانیاهو به عنوان نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در داخل با چالش‌های امنیتی زیادی مواجه خواهد بود.