شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحثبرانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان میگوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ میگوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین در معادله ایران و آمریکا، میان منافع انرژی و ترانزیتی با تهران و ملاحظات تحریمی و رقابت با واشنگتن، موازنهای محتاطانه دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کماهمیتتر از آنچه در آن زمان به نظر میرسیدند، جلوه میکنند. با این حال، هر دو برداشت گمراهکننده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی فشار بر تنگههای هرمز و بابالمندب، جغرافیای انرژی و کشتیرانی را به میدان تازهای برای بروز مخاطرات جدید، هزینه و اهرم فشار تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعدهای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل میتوانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر میرسد. شورای امنیت بهدلیل نظام وتوی منسوخشده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری میکند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله میگیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایتها ناتوان است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل سیاست خارجی با بیان اینکه رویارویی و جنگ مستقیم بین روسیه و غرب در سایه جنگ اوکراین، بعید به نظر میرسد، گفت: طرفین درگیری، شیوه نبرد ترکیبی را در بالاترین سطح با حمایت متحدان خودشان، در دستور کار قرار دادهاند. واقعیت این است که یک جنگ جهانی در جریان است و کشورهای زیادی در آن به صورت مستقیم و غیرمستقیم درگیر شدهاند، ولی این یک جنگ هستهای نیست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس حوزه هوش مصنوعی درباره رویکرد انحصارطلبانه ترامپ در زمینه توسعه سلاحهای بیولوژیک و بهرهگیری از هوش مصنوعی گفت: بخش زیادی از اظهارات ترامپ در این باره، پیام سیاسی و تبلیغاتی دارد و نوعی نمایش رهبری ایالات متحده آمریکا است. اگر ایالات متحده بتواند بودجه و دستور کار فنی در این زمینه، تعیین و کشورهایی را برای همراهی با خود متقاعد کند، احتمال دارد چارچوبی در این زمینه شکل گیرد؛ اما این مسیر پیچیده و زمانبر خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا و جهان عرب گفت: اقدام اخیر نیروی دریایی رژیم اسرائیل در توقیف کشتیهای بشردوستانه «صمود جهانی» بار دیگر جهان را در برابر نقض آشکار حقوق بینالملل و قوانین دریایی قرار داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اعزام سه جنگنده رافائل فرانسه به لهستان در قالب عملیات «نگهبان شرقی» ناتو، بیش از آنکه اقدامی تاکتیکی برای تقویت دفاع هوایی باشد، حامل پیامی سیاسی و راهبردی است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل مصر گفت: مصر که نخستین کشور عربی امضاکننده توافق صلح با رژیم صهیونیستی در ۱۹۷۹ بود، اکنون با نگرانی از سیاستهای توسعهطلبانه این رژیم، راهبردی تازه در پیش گرفته است. تحولات پس از جنگ غزه ۲۰۲۳ نشان داد که تلآویو با حمایت بیقید و شرط آمریکا، بهدنبال تغییر موازنه قدرت در غرب آسیاست؛ امری که قاهره را واداشته تا روابط خود را با ایران و ترکیه، دو قدرت مهم منطقه، گسترش دهد. مصر با برگزاری رزمایشهای مشترک با ترکیه، میانجیگری در پرونده هستهای ایران و تلاش برای همکاریهای نظامی و فناورانه، میکوشد مانع سلطهطلبی صهیونیستها در منطقه شود. هرچند تشکیل یک اتحاد نظامی سهجانبه فعلاً بعید به نظر میرسد، اما نزدیکی قاهره به تهران و آنکارا تهدیدی بالقوه برای رژیم اسرائیل تلقی میشود. در واقع، مصر در برابر فشارهای منطقهای و بحرانهای مرزی، به دنبال ایجاد توازن راهبردی است تا نفوذ تلآویو را مهار کرده و جایگاه خود را در معادلات غرب آسیا ارتقا دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: بحران مشروعیت رژیم اسرائیل در سطح بینالمللی و داخلی، طی دو سال جنایت بیامان در غزه، به یکی از چالشهای اصلی این رژیم تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی که پیشتر متحد استراتژیک غرب و بهویژه ایالات متحده به شمار میرفت، اکنون به دلیل ارتکاب بیسابقهترین کشتارها، تشدید شهرکسازی و رفتارهای نژادپرستانه، مشروعیت خود را آشکارا از دست داده است. این روند باعث شده است تا کشورهای عربی و اسلامی، حتی برخی متحدان پیشین، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی منطقه بدانند و انتقادات گستردهای علیه سیاستهای آن مطرح کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا گفت: تحولات اخیر در غرب آسیا نشان میدهد که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه شده است. حمله رژیم اسرائیل به قطر بهعنوان یک شوک امنیتی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوجه آسیبپذیریهای جدید کرده و آنها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی خود واداشته است. اکنون، تکیه بر تضمینهای امنیتی آمریکا، دیگر کافی به نظر نمیرسد؛ زیرا تهدیدات نوظهور منطقهای، پیچیدهتر و چندلایهتر از گذشته شدهاند. در این میان، پاکستان با موقعیت ویژه خود بهعنوان تنها قدرت اتمی جهان اسلام، بهسرعت، جایگاهی راهبردی در محاسبات امنیتی کشورهای عربی پیدا کرده است.
امضای توافقنامه دفاع راهبردی میان ریاض و اسلامآباد و سپس برگزاری نشست همکاری نظامی میان بحرین و پاکستان در منامه، نشان از روندی فزاینده در همگرایی امنیتی دارد. این همکاریها نهتنها در راستای تقویت بازدارندگی مشترک و مقابله با تهدیدات بالقوه، بهویژه از سوی رژیم اسرائیل، تعریف میشوند، بلکه نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در منطقه نیز هستند. ورود پاکستان به معادلات غرب آسیا میتواند معانی گستردهتری نیز داشته باشد؛ از یکسو، کاهش انحصار آمریکا در تأمین امنیت منطقه و از سوی دیگر، ایجاد محورهای جدید همکاری میان قدرتهای اسلامی. بدین ترتیب، عربستان و بحرین با نزدیکی به اسلامآباد در پی ایجاد یک سپر دفاعی بومی هستند که علاوه بر تضمین امنیت خود، پیام روشنی نیز به رقبای منطقهای ارسال میکنند: معادلات قدرت در حال بازنویسی است و نقشآفرینان تازهای به صحنه آمدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: صادرات نفت اقلیم کردستان، پس از بیش از دو سال توقف، با توافق سهجانبه بغداد، اربیل و شرکتهای نفتی ازسرگرفته شد. این صادرات از مارس ۲۰۲۳ به دلیل حکم دادگاه داوری پاریس علیه ترکیه متوقف شده بود؛ دادگاه اعلام کرده بود که آنکارا با اجازهدادن به اربیل برای صادرات مستقل نفت از سال ۲۰۱۴، توافق خط لوله ۱۹۷۳ با بغداد را نقض کرده است. وزارت نفت عراق اعلام کرد که صادرات نفت با ظرفیت کامل آغاز شده و بدون هیچ مشکل فنی ادامه دارد. این وزارتخانه اقدام اخیر را گامی مهم در راستای تقویت مدیریت ثروت ملی توصیف کرد. مقامات اقلیم کردستان نیز این رویداد را تاریخی و دستاوردی بزرگ برای کل عراق دانستند. از سوی دیگر، دولت بغداد اعلام کرد ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان میتواند ماهانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بودجه فدرال بیفزاید و نقش مهمی در تقویت درآمدهای ملی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحثبرانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان میگوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ میگوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین در معادله ایران و آمریکا، میان منافع انرژی و ترانزیتی با تهران و ملاحظات تحریمی و رقابت با واشنگتن، موازنهای محتاطانه دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کماهمیتتر از آنچه در آن زمان به نظر میرسیدند، جلوه میکنند. با این حال، هر دو برداشت گمراهکننده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی فشار بر تنگههای هرمز و بابالمندب، جغرافیای انرژی و کشتیرانی را به میدان تازهای برای بروز مخاطرات جدید، هزینه و اهرم فشار تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعدهای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل میتوانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر میرسد. شورای امنیت بهدلیل نظام وتوی منسوخشده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری میکند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله میگیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایتها ناتوان است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل سیاست خارجی با بیان اینکه رویارویی و جنگ مستقیم بین روسیه و غرب در سایه جنگ اوکراین، بعید به نظر میرسد، گفت: طرفین درگیری، شیوه نبرد ترکیبی را در بالاترین سطح با حمایت متحدان خودشان، در دستور کار قرار دادهاند. واقعیت این است که یک جنگ جهانی در جریان است و کشورهای زیادی در آن به صورت مستقیم و غیرمستقیم درگیر شدهاند، ولی این یک جنگ هستهای نیست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس حوزه هوش مصنوعی درباره رویکرد انحصارطلبانه ترامپ در زمینه توسعه سلاحهای بیولوژیک و بهرهگیری از هوش مصنوعی گفت: بخش زیادی از اظهارات ترامپ در این باره، پیام سیاسی و تبلیغاتی دارد و نوعی نمایش رهبری ایالات متحده آمریکا است. اگر ایالات متحده بتواند بودجه و دستور کار فنی در این زمینه، تعیین و کشورهایی را برای همراهی با خود متقاعد کند، احتمال دارد چارچوبی در این زمینه شکل گیرد؛ اما این مسیر پیچیده و زمانبر خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا و جهان عرب گفت: اقدام اخیر نیروی دریایی رژیم اسرائیل در توقیف کشتیهای بشردوستانه «صمود جهانی» بار دیگر جهان را در برابر نقض آشکار حقوق بینالملل و قوانین دریایی قرار داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اعزام سه جنگنده رافائل فرانسه به لهستان در قالب عملیات «نگهبان شرقی» ناتو، بیش از آنکه اقدامی تاکتیکی برای تقویت دفاع هوایی باشد، حامل پیامی سیاسی و راهبردی است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل مصر گفت: مصر که نخستین کشور عربی امضاکننده توافق صلح با رژیم صهیونیستی در ۱۹۷۹ بود، اکنون با نگرانی از سیاستهای توسعهطلبانه این رژیم، راهبردی تازه در پیش گرفته است. تحولات پس از جنگ غزه ۲۰۲۳ نشان داد که تلآویو با حمایت بیقید و شرط آمریکا، بهدنبال تغییر موازنه قدرت در غرب آسیاست؛ امری که قاهره را واداشته تا روابط خود را با ایران و ترکیه، دو قدرت مهم منطقه، گسترش دهد. مصر با برگزاری رزمایشهای مشترک با ترکیه، میانجیگری در پرونده هستهای ایران و تلاش برای همکاریهای نظامی و فناورانه، میکوشد مانع سلطهطلبی صهیونیستها در منطقه شود. هرچند تشکیل یک اتحاد نظامی سهجانبه فعلاً بعید به نظر میرسد، اما نزدیکی قاهره به تهران و آنکارا تهدیدی بالقوه برای رژیم اسرائیل تلقی میشود. در واقع، مصر در برابر فشارهای منطقهای و بحرانهای مرزی، به دنبال ایجاد توازن راهبردی است تا نفوذ تلآویو را مهار کرده و جایگاه خود را در معادلات غرب آسیا ارتقا دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: بحران مشروعیت رژیم اسرائیل در سطح بینالمللی و داخلی، طی دو سال جنایت بیامان در غزه، به یکی از چالشهای اصلی این رژیم تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی که پیشتر متحد استراتژیک غرب و بهویژه ایالات متحده به شمار میرفت، اکنون به دلیل ارتکاب بیسابقهترین کشتارها، تشدید شهرکسازی و رفتارهای نژادپرستانه، مشروعیت خود را آشکارا از دست داده است. این روند باعث شده است تا کشورهای عربی و اسلامی، حتی برخی متحدان پیشین، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی منطقه بدانند و انتقادات گستردهای علیه سیاستهای آن مطرح کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا گفت: تحولات اخیر در غرب آسیا نشان میدهد که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه شده است. حمله رژیم اسرائیل به قطر بهعنوان یک شوک امنیتی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوجه آسیبپذیریهای جدید کرده و آنها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی خود واداشته است. اکنون، تکیه بر تضمینهای امنیتی آمریکا، دیگر کافی به نظر نمیرسد؛ زیرا تهدیدات نوظهور منطقهای، پیچیدهتر و چندلایهتر از گذشته شدهاند. در این میان، پاکستان با موقعیت ویژه خود بهعنوان تنها قدرت اتمی جهان اسلام، بهسرعت، جایگاهی راهبردی در محاسبات امنیتی کشورهای عربی پیدا کرده است.
امضای توافقنامه دفاع راهبردی میان ریاض و اسلامآباد و سپس برگزاری نشست همکاری نظامی میان بحرین و پاکستان در منامه، نشان از روندی فزاینده در همگرایی امنیتی دارد. این همکاریها نهتنها در راستای تقویت بازدارندگی مشترک و مقابله با تهدیدات بالقوه، بهویژه از سوی رژیم اسرائیل، تعریف میشوند، بلکه نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در منطقه نیز هستند. ورود پاکستان به معادلات غرب آسیا میتواند معانی گستردهتری نیز داشته باشد؛ از یکسو، کاهش انحصار آمریکا در تأمین امنیت منطقه و از سوی دیگر، ایجاد محورهای جدید همکاری میان قدرتهای اسلامی. بدین ترتیب، عربستان و بحرین با نزدیکی به اسلامآباد در پی ایجاد یک سپر دفاعی بومی هستند که علاوه بر تضمین امنیت خود، پیام روشنی نیز به رقبای منطقهای ارسال میکنند: معادلات قدرت در حال بازنویسی است و نقشآفرینان تازهای به صحنه آمدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: صادرات نفت اقلیم کردستان، پس از بیش از دو سال توقف، با توافق سهجانبه بغداد، اربیل و شرکتهای نفتی ازسرگرفته شد. این صادرات از مارس ۲۰۲۳ به دلیل حکم دادگاه داوری پاریس علیه ترکیه متوقف شده بود؛ دادگاه اعلام کرده بود که آنکارا با اجازهدادن به اربیل برای صادرات مستقل نفت از سال ۲۰۱۴، توافق خط لوله ۱۹۷۳ با بغداد را نقض کرده است. وزارت نفت عراق اعلام کرد که صادرات نفت با ظرفیت کامل آغاز شده و بدون هیچ مشکل فنی ادامه دارد. این وزارتخانه اقدام اخیر را گامی مهم در راستای تقویت مدیریت ثروت ملی توصیف کرد. مقامات اقلیم کردستان نیز این رویداد را تاریخی و دستاوردی بزرگ برای کل عراق دانستند. از سوی دیگر، دولت بغداد اعلام کرد ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان میتواند ماهانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بودجه فدرال بیفزاید و نقش مهمی در تقویت درآمدهای ملی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل سیاست خارجی با بیان اینکه رویارویی و جنگ مستقیم بین روسیه و غرب در سایه جنگ اوکراین، بعید به نظر میرسد، گفت: طرفین درگیری، شیوه نبرد ترکیبی را در بالاترین سطح با حمایت متحدان خودشان، در دستور کار قرار دادهاند. واقعیت این است که یک جنگ جهانی در جریان است و کشورهای زیادی در آن به صورت مستقیم و غیرمستقیم درگیر شدهاند، ولی این یک جنگ هستهای نیست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس حوزه هوش مصنوعی درباره رویکرد انحصارطلبانه ترامپ در زمینه توسعه سلاحهای بیولوژیک و بهرهگیری از هوش مصنوعی گفت: بخش زیادی از اظهارات ترامپ در این باره، پیام سیاسی و تبلیغاتی دارد و نوعی نمایش رهبری ایالات متحده آمریکا است. اگر ایالات متحده بتواند بودجه و دستور کار فنی در این زمینه، تعیین و کشورهایی را برای همراهی با خود متقاعد کند، احتمال دارد چارچوبی در این زمینه شکل گیرد؛ اما این مسیر پیچیده و زمانبر خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا و جهان عرب گفت: اقدام اخیر نیروی دریایی رژیم اسرائیل در توقیف کشتیهای بشردوستانه «صمود جهانی» بار دیگر جهان را در برابر نقض آشکار حقوق بینالملل و قوانین دریایی قرار داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اعزام سه جنگنده رافائل فرانسه به لهستان در قالب عملیات «نگهبان شرقی» ناتو، بیش از آنکه اقدامی تاکتیکی برای تقویت دفاع هوایی باشد، حامل پیامی سیاسی و راهبردی است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل مصر گفت: مصر که نخستین کشور عربی امضاکننده توافق صلح با رژیم صهیونیستی در ۱۹۷۹ بود، اکنون با نگرانی از سیاستهای توسعهطلبانه این رژیم، راهبردی تازه در پیش گرفته است. تحولات پس از جنگ غزه ۲۰۲۳ نشان داد که تلآویو با حمایت بیقید و شرط آمریکا، بهدنبال تغییر موازنه قدرت در غرب آسیاست؛ امری که قاهره را واداشته تا روابط خود را با ایران و ترکیه، دو قدرت مهم منطقه، گسترش دهد. مصر با برگزاری رزمایشهای مشترک با ترکیه، میانجیگری در پرونده هستهای ایران و تلاش برای همکاریهای نظامی و فناورانه، میکوشد مانع سلطهطلبی صهیونیستها در منطقه شود. هرچند تشکیل یک اتحاد نظامی سهجانبه فعلاً بعید به نظر میرسد، اما نزدیکی قاهره به تهران و آنکارا تهدیدی بالقوه برای رژیم اسرائیل تلقی میشود. در واقع، مصر در برابر فشارهای منطقهای و بحرانهای مرزی، به دنبال ایجاد توازن راهبردی است تا نفوذ تلآویو را مهار کرده و جایگاه خود را در معادلات غرب آسیا ارتقا دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: بحران مشروعیت رژیم اسرائیل در سطح بینالمللی و داخلی، طی دو سال جنایت بیامان در غزه، به یکی از چالشهای اصلی این رژیم تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی که پیشتر متحد استراتژیک غرب و بهویژه ایالات متحده به شمار میرفت، اکنون به دلیل ارتکاب بیسابقهترین کشتارها، تشدید شهرکسازی و رفتارهای نژادپرستانه، مشروعیت خود را آشکارا از دست داده است. این روند باعث شده است تا کشورهای عربی و اسلامی، حتی برخی متحدان پیشین، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی منطقه بدانند و انتقادات گستردهای علیه سیاستهای آن مطرح کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا گفت: تحولات اخیر در غرب آسیا نشان میدهد که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه شده است. حمله رژیم اسرائیل به قطر بهعنوان یک شوک امنیتی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوجه آسیبپذیریهای جدید کرده و آنها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی خود واداشته است. اکنون، تکیه بر تضمینهای امنیتی آمریکا، دیگر کافی به نظر نمیرسد؛ زیرا تهدیدات نوظهور منطقهای، پیچیدهتر و چندلایهتر از گذشته شدهاند. در این میان، پاکستان با موقعیت ویژه خود بهعنوان تنها قدرت اتمی جهان اسلام، بهسرعت، جایگاهی راهبردی در محاسبات امنیتی کشورهای عربی پیدا کرده است.
امضای توافقنامه دفاع راهبردی میان ریاض و اسلامآباد و سپس برگزاری نشست همکاری نظامی میان بحرین و پاکستان در منامه، نشان از روندی فزاینده در همگرایی امنیتی دارد. این همکاریها نهتنها در راستای تقویت بازدارندگی مشترک و مقابله با تهدیدات بالقوه، بهویژه از سوی رژیم اسرائیل، تعریف میشوند، بلکه نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در منطقه نیز هستند. ورود پاکستان به معادلات غرب آسیا میتواند معانی گستردهتری نیز داشته باشد؛ از یکسو، کاهش انحصار آمریکا در تأمین امنیت منطقه و از سوی دیگر، ایجاد محورهای جدید همکاری میان قدرتهای اسلامی. بدین ترتیب، عربستان و بحرین با نزدیکی به اسلامآباد در پی ایجاد یک سپر دفاعی بومی هستند که علاوه بر تضمین امنیت خود، پیام روشنی نیز به رقبای منطقهای ارسال میکنند: معادلات قدرت در حال بازنویسی است و نقشآفرینان تازهای به صحنه آمدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: صادرات نفت اقلیم کردستان، پس از بیش از دو سال توقف، با توافق سهجانبه بغداد، اربیل و شرکتهای نفتی ازسرگرفته شد. این صادرات از مارس ۲۰۲۳ به دلیل حکم دادگاه داوری پاریس علیه ترکیه متوقف شده بود؛ دادگاه اعلام کرده بود که آنکارا با اجازهدادن به اربیل برای صادرات مستقل نفت از سال ۲۰۱۴، توافق خط لوله ۱۹۷۳ با بغداد را نقض کرده است. وزارت نفت عراق اعلام کرد که صادرات نفت با ظرفیت کامل آغاز شده و بدون هیچ مشکل فنی ادامه دارد. این وزارتخانه اقدام اخیر را گامی مهم در راستای تقویت مدیریت ثروت ملی توصیف کرد. مقامات اقلیم کردستان نیز این رویداد را تاریخی و دستاوردی بزرگ برای کل عراق دانستند. از سوی دیگر، دولت بغداد اعلام کرد ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان میتواند ماهانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بودجه فدرال بیفزاید و نقش مهمی در تقویت درآمدهای ملی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحثبرانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان میگوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ میگوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین در معادله ایران و آمریکا، میان منافع انرژی و ترانزیتی با تهران و ملاحظات تحریمی و رقابت با واشنگتن، موازنهای محتاطانه دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کماهمیتتر از آنچه در آن زمان به نظر میرسیدند، جلوه میکنند. با این حال، هر دو برداشت گمراهکننده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی فشار بر تنگههای هرمز و بابالمندب، جغرافیای انرژی و کشتیرانی را به میدان تازهای برای بروز مخاطرات جدید، هزینه و اهرم فشار تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعدهای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل میتوانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر میرسد. شورای امنیت بهدلیل نظام وتوی منسوخشده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری میکند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله میگیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایتها ناتوان است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل سیاست خارجی با بیان اینکه رویارویی و جنگ مستقیم بین روسیه و غرب در سایه جنگ اوکراین، بعید به نظر میرسد، گفت: طرفین درگیری، شیوه نبرد ترکیبی را در بالاترین سطح با حمایت متحدان خودشان، در دستور کار قرار دادهاند. واقعیت این است که یک جنگ جهانی در جریان است و کشورهای زیادی در آن به صورت مستقیم و غیرمستقیم درگیر شدهاند، ولی این یک جنگ هستهای نیست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس حوزه هوش مصنوعی درباره رویکرد انحصارطلبانه ترامپ در زمینه توسعه سلاحهای بیولوژیک و بهرهگیری از هوش مصنوعی گفت: بخش زیادی از اظهارات ترامپ در این باره، پیام سیاسی و تبلیغاتی دارد و نوعی نمایش رهبری ایالات متحده آمریکا است. اگر ایالات متحده بتواند بودجه و دستور کار فنی در این زمینه، تعیین و کشورهایی را برای همراهی با خود متقاعد کند، احتمال دارد چارچوبی در این زمینه شکل گیرد؛ اما این مسیر پیچیده و زمانبر خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا و جهان عرب گفت: اقدام اخیر نیروی دریایی رژیم اسرائیل در توقیف کشتیهای بشردوستانه «صمود جهانی» بار دیگر جهان را در برابر نقض آشکار حقوق بینالملل و قوانین دریایی قرار داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اعزام سه جنگنده رافائل فرانسه به لهستان در قالب عملیات «نگهبان شرقی» ناتو، بیش از آنکه اقدامی تاکتیکی برای تقویت دفاع هوایی باشد، حامل پیامی سیاسی و راهبردی است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل مصر گفت: مصر که نخستین کشور عربی امضاکننده توافق صلح با رژیم صهیونیستی در ۱۹۷۹ بود، اکنون با نگرانی از سیاستهای توسعهطلبانه این رژیم، راهبردی تازه در پیش گرفته است. تحولات پس از جنگ غزه ۲۰۲۳ نشان داد که تلآویو با حمایت بیقید و شرط آمریکا، بهدنبال تغییر موازنه قدرت در غرب آسیاست؛ امری که قاهره را واداشته تا روابط خود را با ایران و ترکیه، دو قدرت مهم منطقه، گسترش دهد. مصر با برگزاری رزمایشهای مشترک با ترکیه، میانجیگری در پرونده هستهای ایران و تلاش برای همکاریهای نظامی و فناورانه، میکوشد مانع سلطهطلبی صهیونیستها در منطقه شود. هرچند تشکیل یک اتحاد نظامی سهجانبه فعلاً بعید به نظر میرسد، اما نزدیکی قاهره به تهران و آنکارا تهدیدی بالقوه برای رژیم اسرائیل تلقی میشود. در واقع، مصر در برابر فشارهای منطقهای و بحرانهای مرزی، به دنبال ایجاد توازن راهبردی است تا نفوذ تلآویو را مهار کرده و جایگاه خود را در معادلات غرب آسیا ارتقا دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: بحران مشروعیت رژیم اسرائیل در سطح بینالمللی و داخلی، طی دو سال جنایت بیامان در غزه، به یکی از چالشهای اصلی این رژیم تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی که پیشتر متحد استراتژیک غرب و بهویژه ایالات متحده به شمار میرفت، اکنون به دلیل ارتکاب بیسابقهترین کشتارها، تشدید شهرکسازی و رفتارهای نژادپرستانه، مشروعیت خود را آشکارا از دست داده است. این روند باعث شده است تا کشورهای عربی و اسلامی، حتی برخی متحدان پیشین، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی منطقه بدانند و انتقادات گستردهای علیه سیاستهای آن مطرح کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا گفت: تحولات اخیر در غرب آسیا نشان میدهد که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه شده است. حمله رژیم اسرائیل به قطر بهعنوان یک شوک امنیتی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوجه آسیبپذیریهای جدید کرده و آنها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی خود واداشته است. اکنون، تکیه بر تضمینهای امنیتی آمریکا، دیگر کافی به نظر نمیرسد؛ زیرا تهدیدات نوظهور منطقهای، پیچیدهتر و چندلایهتر از گذشته شدهاند. در این میان، پاکستان با موقعیت ویژه خود بهعنوان تنها قدرت اتمی جهان اسلام، بهسرعت، جایگاهی راهبردی در محاسبات امنیتی کشورهای عربی پیدا کرده است.
امضای توافقنامه دفاع راهبردی میان ریاض و اسلامآباد و سپس برگزاری نشست همکاری نظامی میان بحرین و پاکستان در منامه، نشان از روندی فزاینده در همگرایی امنیتی دارد. این همکاریها نهتنها در راستای تقویت بازدارندگی مشترک و مقابله با تهدیدات بالقوه، بهویژه از سوی رژیم اسرائیل، تعریف میشوند، بلکه نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در منطقه نیز هستند. ورود پاکستان به معادلات غرب آسیا میتواند معانی گستردهتری نیز داشته باشد؛ از یکسو، کاهش انحصار آمریکا در تأمین امنیت منطقه و از سوی دیگر، ایجاد محورهای جدید همکاری میان قدرتهای اسلامی. بدین ترتیب، عربستان و بحرین با نزدیکی به اسلامآباد در پی ایجاد یک سپر دفاعی بومی هستند که علاوه بر تضمین امنیت خود، پیام روشنی نیز به رقبای منطقهای ارسال میکنند: معادلات قدرت در حال بازنویسی است و نقشآفرینان تازهای به صحنه آمدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: صادرات نفت اقلیم کردستان، پس از بیش از دو سال توقف، با توافق سهجانبه بغداد، اربیل و شرکتهای نفتی ازسرگرفته شد. این صادرات از مارس ۲۰۲۳ به دلیل حکم دادگاه داوری پاریس علیه ترکیه متوقف شده بود؛ دادگاه اعلام کرده بود که آنکارا با اجازهدادن به اربیل برای صادرات مستقل نفت از سال ۲۰۱۴، توافق خط لوله ۱۹۷۳ با بغداد را نقض کرده است. وزارت نفت عراق اعلام کرد که صادرات نفت با ظرفیت کامل آغاز شده و بدون هیچ مشکل فنی ادامه دارد. این وزارتخانه اقدام اخیر را گامی مهم در راستای تقویت مدیریت ثروت ملی توصیف کرد. مقامات اقلیم کردستان نیز این رویداد را تاریخی و دستاوردی بزرگ برای کل عراق دانستند. از سوی دیگر، دولت بغداد اعلام کرد ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان میتواند ماهانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بودجه فدرال بیفزاید و نقش مهمی در تقویت درآمدهای ملی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحثبرانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان میگوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ میگوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین در معادله ایران و آمریکا، میان منافع انرژی و ترانزیتی با تهران و ملاحظات تحریمی و رقابت با واشنگتن، موازنهای محتاطانه دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کماهمیتتر از آنچه در آن زمان به نظر میرسیدند، جلوه میکنند. با این حال، هر دو برداشت گمراهکننده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی فشار بر تنگههای هرمز و بابالمندب، جغرافیای انرژی و کشتیرانی را به میدان تازهای برای بروز مخاطرات جدید، هزینه و اهرم فشار تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعدهای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل میتوانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر میرسد. شورای امنیت بهدلیل نظام وتوی منسوخشده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری میکند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله میگیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایتها ناتوان است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل سیاست خارجی با بیان اینکه رویارویی و جنگ مستقیم بین روسیه و غرب در سایه جنگ اوکراین، بعید به نظر میرسد، گفت: طرفین درگیری، شیوه نبرد ترکیبی را در بالاترین سطح با حمایت متحدان خودشان، در دستور کار قرار دادهاند. واقعیت این است که یک جنگ جهانی در جریان است و کشورهای زیادی در آن به صورت مستقیم و غیرمستقیم درگیر شدهاند، ولی این یک جنگ هستهای نیست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس حوزه هوش مصنوعی درباره رویکرد انحصارطلبانه ترامپ در زمینه توسعه سلاحهای بیولوژیک و بهرهگیری از هوش مصنوعی گفت: بخش زیادی از اظهارات ترامپ در این باره، پیام سیاسی و تبلیغاتی دارد و نوعی نمایش رهبری ایالات متحده آمریکا است. اگر ایالات متحده بتواند بودجه و دستور کار فنی در این زمینه، تعیین و کشورهایی را برای همراهی با خود متقاعد کند، احتمال دارد چارچوبی در این زمینه شکل گیرد؛ اما این مسیر پیچیده و زمانبر خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا و جهان عرب گفت: اقدام اخیر نیروی دریایی رژیم اسرائیل در توقیف کشتیهای بشردوستانه «صمود جهانی» بار دیگر جهان را در برابر نقض آشکار حقوق بینالملل و قوانین دریایی قرار داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اعزام سه جنگنده رافائل فرانسه به لهستان در قالب عملیات «نگهبان شرقی» ناتو، بیش از آنکه اقدامی تاکتیکی برای تقویت دفاع هوایی باشد، حامل پیامی سیاسی و راهبردی است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل مصر گفت: مصر که نخستین کشور عربی امضاکننده توافق صلح با رژیم صهیونیستی در ۱۹۷۹ بود، اکنون با نگرانی از سیاستهای توسعهطلبانه این رژیم، راهبردی تازه در پیش گرفته است. تحولات پس از جنگ غزه ۲۰۲۳ نشان داد که تلآویو با حمایت بیقید و شرط آمریکا، بهدنبال تغییر موازنه قدرت در غرب آسیاست؛ امری که قاهره را واداشته تا روابط خود را با ایران و ترکیه، دو قدرت مهم منطقه، گسترش دهد. مصر با برگزاری رزمایشهای مشترک با ترکیه، میانجیگری در پرونده هستهای ایران و تلاش برای همکاریهای نظامی و فناورانه، میکوشد مانع سلطهطلبی صهیونیستها در منطقه شود. هرچند تشکیل یک اتحاد نظامی سهجانبه فعلاً بعید به نظر میرسد، اما نزدیکی قاهره به تهران و آنکارا تهدیدی بالقوه برای رژیم اسرائیل تلقی میشود. در واقع، مصر در برابر فشارهای منطقهای و بحرانهای مرزی، به دنبال ایجاد توازن راهبردی است تا نفوذ تلآویو را مهار کرده و جایگاه خود را در معادلات غرب آسیا ارتقا دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: بحران مشروعیت رژیم اسرائیل در سطح بینالمللی و داخلی، طی دو سال جنایت بیامان در غزه، به یکی از چالشهای اصلی این رژیم تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی که پیشتر متحد استراتژیک غرب و بهویژه ایالات متحده به شمار میرفت، اکنون به دلیل ارتکاب بیسابقهترین کشتارها، تشدید شهرکسازی و رفتارهای نژادپرستانه، مشروعیت خود را آشکارا از دست داده است. این روند باعث شده است تا کشورهای عربی و اسلامی، حتی برخی متحدان پیشین، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی منطقه بدانند و انتقادات گستردهای علیه سیاستهای آن مطرح کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا گفت: تحولات اخیر در غرب آسیا نشان میدهد که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه شده است. حمله رژیم اسرائیل به قطر بهعنوان یک شوک امنیتی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوجه آسیبپذیریهای جدید کرده و آنها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی خود واداشته است. اکنون، تکیه بر تضمینهای امنیتی آمریکا، دیگر کافی به نظر نمیرسد؛ زیرا تهدیدات نوظهور منطقهای، پیچیدهتر و چندلایهتر از گذشته شدهاند. در این میان، پاکستان با موقعیت ویژه خود بهعنوان تنها قدرت اتمی جهان اسلام، بهسرعت، جایگاهی راهبردی در محاسبات امنیتی کشورهای عربی پیدا کرده است.
امضای توافقنامه دفاع راهبردی میان ریاض و اسلامآباد و سپس برگزاری نشست همکاری نظامی میان بحرین و پاکستان در منامه، نشان از روندی فزاینده در همگرایی امنیتی دارد. این همکاریها نهتنها در راستای تقویت بازدارندگی مشترک و مقابله با تهدیدات بالقوه، بهویژه از سوی رژیم اسرائیل، تعریف میشوند، بلکه نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در منطقه نیز هستند. ورود پاکستان به معادلات غرب آسیا میتواند معانی گستردهتری نیز داشته باشد؛ از یکسو، کاهش انحصار آمریکا در تأمین امنیت منطقه و از سوی دیگر، ایجاد محورهای جدید همکاری میان قدرتهای اسلامی. بدین ترتیب، عربستان و بحرین با نزدیکی به اسلامآباد در پی ایجاد یک سپر دفاعی بومی هستند که علاوه بر تضمین امنیت خود، پیام روشنی نیز به رقبای منطقهای ارسال میکنند: معادلات قدرت در حال بازنویسی است و نقشآفرینان تازهای به صحنه آمدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: صادرات نفت اقلیم کردستان، پس از بیش از دو سال توقف، با توافق سهجانبه بغداد، اربیل و شرکتهای نفتی ازسرگرفته شد. این صادرات از مارس ۲۰۲۳ به دلیل حکم دادگاه داوری پاریس علیه ترکیه متوقف شده بود؛ دادگاه اعلام کرده بود که آنکارا با اجازهدادن به اربیل برای صادرات مستقل نفت از سال ۲۰۱۴، توافق خط لوله ۱۹۷۳ با بغداد را نقض کرده است. وزارت نفت عراق اعلام کرد که صادرات نفت با ظرفیت کامل آغاز شده و بدون هیچ مشکل فنی ادامه دارد. این وزارتخانه اقدام اخیر را گامی مهم در راستای تقویت مدیریت ثروت ملی توصیف کرد. مقامات اقلیم کردستان نیز این رویداد را تاریخی و دستاوردی بزرگ برای کل عراق دانستند. از سوی دیگر، دولت بغداد اعلام کرد ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان میتواند ماهانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بودجه فدرال بیفزاید و نقش مهمی در تقویت درآمدهای ملی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحثبرانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان میگوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ میگوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین در معادله ایران و آمریکا، میان منافع انرژی و ترانزیتی با تهران و ملاحظات تحریمی و رقابت با واشنگتن، موازنهای محتاطانه دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کماهمیتتر از آنچه در آن زمان به نظر میرسیدند، جلوه میکنند. با این حال، هر دو برداشت گمراهکننده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی فشار بر تنگههای هرمز و بابالمندب، جغرافیای انرژی و کشتیرانی را به میدان تازهای برای بروز مخاطرات جدید، هزینه و اهرم فشار تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعدهای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل میتوانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر میرسد. شورای امنیت بهدلیل نظام وتوی منسوخشده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری میکند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله میگیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایتها ناتوان است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل سیاست خارجی با بیان اینکه رویارویی و جنگ مستقیم بین روسیه و غرب در سایه جنگ اوکراین، بعید به نظر میرسد، گفت: طرفین درگیری، شیوه نبرد ترکیبی را در بالاترین سطح با حمایت متحدان خودشان، در دستور کار قرار دادهاند. واقعیت این است که یک جنگ جهانی در جریان است و کشورهای زیادی در آن به صورت مستقیم و غیرمستقیم درگیر شدهاند، ولی این یک جنگ هستهای نیست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس حوزه هوش مصنوعی درباره رویکرد انحصارطلبانه ترامپ در زمینه توسعه سلاحهای بیولوژیک و بهرهگیری از هوش مصنوعی گفت: بخش زیادی از اظهارات ترامپ در این باره، پیام سیاسی و تبلیغاتی دارد و نوعی نمایش رهبری ایالات متحده آمریکا است. اگر ایالات متحده بتواند بودجه و دستور کار فنی در این زمینه، تعیین و کشورهایی را برای همراهی با خود متقاعد کند، احتمال دارد چارچوبی در این زمینه شکل گیرد؛ اما این مسیر پیچیده و زمانبر خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا و جهان عرب گفت: اقدام اخیر نیروی دریایی رژیم اسرائیل در توقیف کشتیهای بشردوستانه «صمود جهانی» بار دیگر جهان را در برابر نقض آشکار حقوق بینالملل و قوانین دریایی قرار داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اعزام سه جنگنده رافائل فرانسه به لهستان در قالب عملیات «نگهبان شرقی» ناتو، بیش از آنکه اقدامی تاکتیکی برای تقویت دفاع هوایی باشد، حامل پیامی سیاسی و راهبردی است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل مصر گفت: مصر که نخستین کشور عربی امضاکننده توافق صلح با رژیم صهیونیستی در ۱۹۷۹ بود، اکنون با نگرانی از سیاستهای توسعهطلبانه این رژیم، راهبردی تازه در پیش گرفته است. تحولات پس از جنگ غزه ۲۰۲۳ نشان داد که تلآویو با حمایت بیقید و شرط آمریکا، بهدنبال تغییر موازنه قدرت در غرب آسیاست؛ امری که قاهره را واداشته تا روابط خود را با ایران و ترکیه، دو قدرت مهم منطقه، گسترش دهد. مصر با برگزاری رزمایشهای مشترک با ترکیه، میانجیگری در پرونده هستهای ایران و تلاش برای همکاریهای نظامی و فناورانه، میکوشد مانع سلطهطلبی صهیونیستها در منطقه شود. هرچند تشکیل یک اتحاد نظامی سهجانبه فعلاً بعید به نظر میرسد، اما نزدیکی قاهره به تهران و آنکارا تهدیدی بالقوه برای رژیم اسرائیل تلقی میشود. در واقع، مصر در برابر فشارهای منطقهای و بحرانهای مرزی، به دنبال ایجاد توازن راهبردی است تا نفوذ تلآویو را مهار کرده و جایگاه خود را در معادلات غرب آسیا ارتقا دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: بحران مشروعیت رژیم اسرائیل در سطح بینالمللی و داخلی، طی دو سال جنایت بیامان در غزه، به یکی از چالشهای اصلی این رژیم تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی که پیشتر متحد استراتژیک غرب و بهویژه ایالات متحده به شمار میرفت، اکنون به دلیل ارتکاب بیسابقهترین کشتارها، تشدید شهرکسازی و رفتارهای نژادپرستانه، مشروعیت خود را آشکارا از دست داده است. این روند باعث شده است تا کشورهای عربی و اسلامی، حتی برخی متحدان پیشین، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی منطقه بدانند و انتقادات گستردهای علیه سیاستهای آن مطرح کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا گفت: تحولات اخیر در غرب آسیا نشان میدهد که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه شده است. حمله رژیم اسرائیل به قطر بهعنوان یک شوک امنیتی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوجه آسیبپذیریهای جدید کرده و آنها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی خود واداشته است. اکنون، تکیه بر تضمینهای امنیتی آمریکا، دیگر کافی به نظر نمیرسد؛ زیرا تهدیدات نوظهور منطقهای، پیچیدهتر و چندلایهتر از گذشته شدهاند. در این میان، پاکستان با موقعیت ویژه خود بهعنوان تنها قدرت اتمی جهان اسلام، بهسرعت، جایگاهی راهبردی در محاسبات امنیتی کشورهای عربی پیدا کرده است.
امضای توافقنامه دفاع راهبردی میان ریاض و اسلامآباد و سپس برگزاری نشست همکاری نظامی میان بحرین و پاکستان در منامه، نشان از روندی فزاینده در همگرایی امنیتی دارد. این همکاریها نهتنها در راستای تقویت بازدارندگی مشترک و مقابله با تهدیدات بالقوه، بهویژه از سوی رژیم اسرائیل، تعریف میشوند، بلکه نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در منطقه نیز هستند. ورود پاکستان به معادلات غرب آسیا میتواند معانی گستردهتری نیز داشته باشد؛ از یکسو، کاهش انحصار آمریکا در تأمین امنیت منطقه و از سوی دیگر، ایجاد محورهای جدید همکاری میان قدرتهای اسلامی. بدین ترتیب، عربستان و بحرین با نزدیکی به اسلامآباد در پی ایجاد یک سپر دفاعی بومی هستند که علاوه بر تضمین امنیت خود، پیام روشنی نیز به رقبای منطقهای ارسال میکنند: معادلات قدرت در حال بازنویسی است و نقشآفرینان تازهای به صحنه آمدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: صادرات نفت اقلیم کردستان، پس از بیش از دو سال توقف، با توافق سهجانبه بغداد، اربیل و شرکتهای نفتی ازسرگرفته شد. این صادرات از مارس ۲۰۲۳ به دلیل حکم دادگاه داوری پاریس علیه ترکیه متوقف شده بود؛ دادگاه اعلام کرده بود که آنکارا با اجازهدادن به اربیل برای صادرات مستقل نفت از سال ۲۰۱۴، توافق خط لوله ۱۹۷۳ با بغداد را نقض کرده است. وزارت نفت عراق اعلام کرد که صادرات نفت با ظرفیت کامل آغاز شده و بدون هیچ مشکل فنی ادامه دارد. این وزارتخانه اقدام اخیر را گامی مهم در راستای تقویت مدیریت ثروت ملی توصیف کرد. مقامات اقلیم کردستان نیز این رویداد را تاریخی و دستاوردی بزرگ برای کل عراق دانستند. از سوی دیگر، دولت بغداد اعلام کرد ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان میتواند ماهانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بودجه فدرال بیفزاید و نقش مهمی در تقویت درآمدهای ملی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحثبرانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان میگوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ میگوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین در معادله ایران و آمریکا، میان منافع انرژی و ترانزیتی با تهران و ملاحظات تحریمی و رقابت با واشنگتن، موازنهای محتاطانه دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کماهمیتتر از آنچه در آن زمان به نظر میرسیدند، جلوه میکنند. با این حال، هر دو برداشت گمراهکننده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی فشار بر تنگههای هرمز و بابالمندب، جغرافیای انرژی و کشتیرانی را به میدان تازهای برای بروز مخاطرات جدید، هزینه و اهرم فشار تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعدهای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل میتوانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر میرسد. شورای امنیت بهدلیل نظام وتوی منسوخشده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری میکند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله میگیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایتها ناتوان است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل سیاست خارجی با بیان اینکه رویارویی و جنگ مستقیم بین روسیه و غرب در سایه جنگ اوکراین، بعید به نظر میرسد، گفت: طرفین درگیری، شیوه نبرد ترکیبی را در بالاترین سطح با حمایت متحدان خودشان، در دستور کار قرار دادهاند. واقعیت این است که یک جنگ جهانی در جریان است و کشورهای زیادی در آن به صورت مستقیم و غیرمستقیم درگیر شدهاند، ولی این یک جنگ هستهای نیست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس حوزه هوش مصنوعی درباره رویکرد انحصارطلبانه ترامپ در زمینه توسعه سلاحهای بیولوژیک و بهرهگیری از هوش مصنوعی گفت: بخش زیادی از اظهارات ترامپ در این باره، پیام سیاسی و تبلیغاتی دارد و نوعی نمایش رهبری ایالات متحده آمریکا است. اگر ایالات متحده بتواند بودجه و دستور کار فنی در این زمینه، تعیین و کشورهایی را برای همراهی با خود متقاعد کند، احتمال دارد چارچوبی در این زمینه شکل گیرد؛ اما این مسیر پیچیده و زمانبر خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا و جهان عرب گفت: اقدام اخیر نیروی دریایی رژیم اسرائیل در توقیف کشتیهای بشردوستانه «صمود جهانی» بار دیگر جهان را در برابر نقض آشکار حقوق بینالملل و قوانین دریایی قرار داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اعزام سه جنگنده رافائل فرانسه به لهستان در قالب عملیات «نگهبان شرقی» ناتو، بیش از آنکه اقدامی تاکتیکی برای تقویت دفاع هوایی باشد، حامل پیامی سیاسی و راهبردی است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل مصر گفت: مصر که نخستین کشور عربی امضاکننده توافق صلح با رژیم صهیونیستی در ۱۹۷۹ بود، اکنون با نگرانی از سیاستهای توسعهطلبانه این رژیم، راهبردی تازه در پیش گرفته است. تحولات پس از جنگ غزه ۲۰۲۳ نشان داد که تلآویو با حمایت بیقید و شرط آمریکا، بهدنبال تغییر موازنه قدرت در غرب آسیاست؛ امری که قاهره را واداشته تا روابط خود را با ایران و ترکیه، دو قدرت مهم منطقه، گسترش دهد. مصر با برگزاری رزمایشهای مشترک با ترکیه، میانجیگری در پرونده هستهای ایران و تلاش برای همکاریهای نظامی و فناورانه، میکوشد مانع سلطهطلبی صهیونیستها در منطقه شود. هرچند تشکیل یک اتحاد نظامی سهجانبه فعلاً بعید به نظر میرسد، اما نزدیکی قاهره به تهران و آنکارا تهدیدی بالقوه برای رژیم اسرائیل تلقی میشود. در واقع، مصر در برابر فشارهای منطقهای و بحرانهای مرزی، به دنبال ایجاد توازن راهبردی است تا نفوذ تلآویو را مهار کرده و جایگاه خود را در معادلات غرب آسیا ارتقا دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: بحران مشروعیت رژیم اسرائیل در سطح بینالمللی و داخلی، طی دو سال جنایت بیامان در غزه، به یکی از چالشهای اصلی این رژیم تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی که پیشتر متحد استراتژیک غرب و بهویژه ایالات متحده به شمار میرفت، اکنون به دلیل ارتکاب بیسابقهترین کشتارها، تشدید شهرکسازی و رفتارهای نژادپرستانه، مشروعیت خود را آشکارا از دست داده است. این روند باعث شده است تا کشورهای عربی و اسلامی، حتی برخی متحدان پیشین، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی منطقه بدانند و انتقادات گستردهای علیه سیاستهای آن مطرح کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا گفت: تحولات اخیر در غرب آسیا نشان میدهد که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه شده است. حمله رژیم اسرائیل به قطر بهعنوان یک شوک امنیتی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوجه آسیبپذیریهای جدید کرده و آنها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی خود واداشته است. اکنون، تکیه بر تضمینهای امنیتی آمریکا، دیگر کافی به نظر نمیرسد؛ زیرا تهدیدات نوظهور منطقهای، پیچیدهتر و چندلایهتر از گذشته شدهاند. در این میان، پاکستان با موقعیت ویژه خود بهعنوان تنها قدرت اتمی جهان اسلام، بهسرعت، جایگاهی راهبردی در محاسبات امنیتی کشورهای عربی پیدا کرده است.
امضای توافقنامه دفاع راهبردی میان ریاض و اسلامآباد و سپس برگزاری نشست همکاری نظامی میان بحرین و پاکستان در منامه، نشان از روندی فزاینده در همگرایی امنیتی دارد. این همکاریها نهتنها در راستای تقویت بازدارندگی مشترک و مقابله با تهدیدات بالقوه، بهویژه از سوی رژیم اسرائیل، تعریف میشوند، بلکه نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در منطقه نیز هستند. ورود پاکستان به معادلات غرب آسیا میتواند معانی گستردهتری نیز داشته باشد؛ از یکسو، کاهش انحصار آمریکا در تأمین امنیت منطقه و از سوی دیگر، ایجاد محورهای جدید همکاری میان قدرتهای اسلامی. بدین ترتیب، عربستان و بحرین با نزدیکی به اسلامآباد در پی ایجاد یک سپر دفاعی بومی هستند که علاوه بر تضمین امنیت خود، پیام روشنی نیز به رقبای منطقهای ارسال میکنند: معادلات قدرت در حال بازنویسی است و نقشآفرینان تازهای به صحنه آمدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: صادرات نفت اقلیم کردستان، پس از بیش از دو سال توقف، با توافق سهجانبه بغداد، اربیل و شرکتهای نفتی ازسرگرفته شد. این صادرات از مارس ۲۰۲۳ به دلیل حکم دادگاه داوری پاریس علیه ترکیه متوقف شده بود؛ دادگاه اعلام کرده بود که آنکارا با اجازهدادن به اربیل برای صادرات مستقل نفت از سال ۲۰۱۴، توافق خط لوله ۱۹۷۳ با بغداد را نقض کرده است. وزارت نفت عراق اعلام کرد که صادرات نفت با ظرفیت کامل آغاز شده و بدون هیچ مشکل فنی ادامه دارد. این وزارتخانه اقدام اخیر را گامی مهم در راستای تقویت مدیریت ثروت ملی توصیف کرد. مقامات اقلیم کردستان نیز این رویداد را تاریخی و دستاوردی بزرگ برای کل عراق دانستند. از سوی دیگر، دولت بغداد اعلام کرد ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان میتواند ماهانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بودجه فدرال بیفزاید و نقش مهمی در تقویت درآمدهای ملی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحثبرانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان میگوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ میگوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین در معادله ایران و آمریکا، میان منافع انرژی و ترانزیتی با تهران و ملاحظات تحریمی و رقابت با واشنگتن، موازنهای محتاطانه دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کماهمیتتر از آنچه در آن زمان به نظر میرسیدند، جلوه میکنند. با این حال، هر دو برداشت گمراهکننده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی فشار بر تنگههای هرمز و بابالمندب، جغرافیای انرژی و کشتیرانی را به میدان تازهای برای بروز مخاطرات جدید، هزینه و اهرم فشار تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعدهای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل میتوانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر میرسد. شورای امنیت بهدلیل نظام وتوی منسوخشده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری میکند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله میگیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایتها ناتوان است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»