شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا سال‌ها از «استقلال راهبردی» سخن گفته، اما هر بحران تازه نشان می‌دهد فاصله میان آرمانش برای خوداتکایی و واقعیت وابستگی امنیتی‌اش به ایالات متحده، هنوز به طرز معناداری پر نشده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت‌های آفریقایی با اعتمادبه‌نفس راهبردی وارد یک رقابت ژئوپلیتیک بر سر مواد خام حیاتی شده‌اند. نشست اتحادیه آفریقا-اتحادیه اروپا در لواندا در نوامبر ۲۰۲۵ بار دیگر بر تعهدات سیاسی دو طرف تاکید کرد، اما به نظر می‌رسد جایگاه ابتکارات اروپایی رو به تنزل است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سال‌های اخیر، روابط چین و اتحادیه اروپا به‌ویژه از نیمه دوم ۲۰۲۵ تا آغاز ۲۰۲۶، وارد مرحله جدیدی شده است که می‌توان آن را نوعی «تعامل محتاطانه و عمل‌گرایانه» توصیف کرد که بیشتر بر پایه عدم آسیب‌رسانی متقابل بنا شده تا پیشرفت‌های عمیق راهبردی.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق در حال شکل‌گیری اتحادیه اروپا و هند، باهدف ایجاد یک منطقه تجاری عظیم دو میلیارد نفره، پیامدهای ژئوپلیتیک و اقتصادی فرا تجاری به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: در حالی که مرحله دوم اجرای آتش‌بس غزه آغاز شده، تأسیس «هیئت صلح» به ریاست دونالد ترامپ در حاشیه نشست داووس (22 ژانویه 2026) بیش از یک سازوکار فنی برای بازسازی، به آزمونی برای آینده نظم بین‌المللی تبدیل شده است.
با وجود امضای منشور توسط 22 کشور از 60 دعوت‌شده، حضور محدود رهبران جهانی در مراسم داووس و عدم پذیرش این نهاد توسط اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی غربی، نشان‌دهنده شکاف عمیق در ادراک جهانی از مشروعیت این سازوکار است.
در این گزارش، با بهره‌گیری از تحلیل هادی برهانی، کارشناس مسائل منطقه و داده‌های بین‌المللی، به سه سؤال راهبردی پرداخته می‌شود که آیا هیئت صلح ابزاری برای اجرای قطعنامه 2803 شورای امنیت است یا جایگزینی برای سازمان ملل؟ چگونه معماری سلسله‌مراتبی این هیئت چالش‌های اجرایی در غزه را تشدید می‌کند؟ و در نهایت، آیا این نهاد می‌تواند بدون همکاری فلسطینیان و با تمرکز قدرت در دست یک فرد، صلح پایداری ایجاد کند؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با هدف تقویت رقابت‌پذیری و کاهش بار اداری، اتحادیه اروپا بسته جامع دیجیتال جدیدی را ارائه کرده است که قوانین حوزه داده، هوش مصنوعی و امنیت سایبری را ساده می‌کند. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که این اصلاحات به‌تنهایی برای پر کردن شکاف فناورانه اروپا با رقبای جهانی کافی نیست و تحقق بازار واحد دیجیتال و یکپارچه‌سازی سرمایه‌گذاری، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مطالعات زمین‌شناسی گفت: درحالی‌که رقابت جهانی بر سر مواد معدنی کمیاب شدت گرفته است، ایران می‌تواند با تکیه بر همکاری مشترک منطقه‌ای از چابهار تا آسیای مرکزی، جایگاهی راهبردی در زنجیره جهانی مواد معدنی کمیاب کسب نماید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی گفت: در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از ارکان اصلی تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی مطرح است. رقابت‌های فزاینده میان قدرت‌های بزرگ مانند ایالات متحده و چین، به همراه تلاش‌های اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قاره پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، نشان‌دهنده اهمیت روزافزون این فناوری در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشورهاست. در این میان، کشورهای جنوب جهانی، از جمله ایران، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی و همکاری‌های بین‌المللی، می‌توانند نقش مؤثری در شکل‌دهی به آینده دیجیتال ایفا کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روند به رسمیت شناختن فلسطین توسط کشورهای جهان که با مخالفت و خشم رژیم اسرائیل همراه شده، قابل توجه می‌باشد. اقدام بی‌سابقه کشورهای مختلف جهان در به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطین، کاملا با جنایات رژیم‌صهیونیستی در غزه و سیاست‌های نسل‌کشی و نژادپرستانه این رژیم مرتبط است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بین‌الملل گفت: تحریم‌ها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلی‌شان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار می‌رسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ به‌ویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریم‌ها توانسته‌اند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیل‌ها نشان می‌دهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزه‌ها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیم‌گیری‌های اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آن‌ها به انرژی روسیه، همگی دست‌به‌دست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهایی‌اش نرسد، بلکه در مواردی نتیجه‌ای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریم‌های ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار می‌رود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا سال‌ها از «استقلال راهبردی» سخن گفته، اما هر بحران تازه نشان می‌دهد فاصله میان آرمانش برای خوداتکایی و واقعیت وابستگی امنیتی‌اش به ایالات متحده، هنوز به طرز معناداری پر نشده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت‌های آفریقایی با اعتمادبه‌نفس راهبردی وارد یک رقابت ژئوپلیتیک بر سر مواد خام حیاتی شده‌اند. نشست اتحادیه آفریقا-اتحادیه اروپا در لواندا در نوامبر ۲۰۲۵ بار دیگر بر تعهدات سیاسی دو طرف تاکید کرد، اما به نظر می‌رسد جایگاه ابتکارات اروپایی رو به تنزل است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سال‌های اخیر، روابط چین و اتحادیه اروپا به‌ویژه از نیمه دوم ۲۰۲۵ تا آغاز ۲۰۲۶، وارد مرحله جدیدی شده است که می‌توان آن را نوعی «تعامل محتاطانه و عمل‌گرایانه» توصیف کرد که بیشتر بر پایه عدم آسیب‌رسانی متقابل بنا شده تا پیشرفت‌های عمیق راهبردی.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق در حال شکل‌گیری اتحادیه اروپا و هند، باهدف ایجاد یک منطقه تجاری عظیم دو میلیارد نفره، پیامدهای ژئوپلیتیک و اقتصادی فرا تجاری به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: در حالی که مرحله دوم اجرای آتش‌بس غزه آغاز شده، تأسیس «هیئت صلح» به ریاست دونالد ترامپ در حاشیه نشست داووس (22 ژانویه 2026) بیش از یک سازوکار فنی برای بازسازی، به آزمونی برای آینده نظم بین‌المللی تبدیل شده است.
با وجود امضای منشور توسط 22 کشور از 60 دعوت‌شده، حضور محدود رهبران جهانی در مراسم داووس و عدم پذیرش این نهاد توسط اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی غربی، نشان‌دهنده شکاف عمیق در ادراک جهانی از مشروعیت این سازوکار است.
در این گزارش، با بهره‌گیری از تحلیل هادی برهانی، کارشناس مسائل منطقه و داده‌های بین‌المللی، به سه سؤال راهبردی پرداخته می‌شود که آیا هیئت صلح ابزاری برای اجرای قطعنامه 2803 شورای امنیت است یا جایگزینی برای سازمان ملل؟ چگونه معماری سلسله‌مراتبی این هیئت چالش‌های اجرایی در غزه را تشدید می‌کند؟ و در نهایت، آیا این نهاد می‌تواند بدون همکاری فلسطینیان و با تمرکز قدرت در دست یک فرد، صلح پایداری ایجاد کند؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با هدف تقویت رقابت‌پذیری و کاهش بار اداری، اتحادیه اروپا بسته جامع دیجیتال جدیدی را ارائه کرده است که قوانین حوزه داده، هوش مصنوعی و امنیت سایبری را ساده می‌کند. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که این اصلاحات به‌تنهایی برای پر کردن شکاف فناورانه اروپا با رقبای جهانی کافی نیست و تحقق بازار واحد دیجیتال و یکپارچه‌سازی سرمایه‌گذاری، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مطالعات زمین‌شناسی گفت: درحالی‌که رقابت جهانی بر سر مواد معدنی کمیاب شدت گرفته است، ایران می‌تواند با تکیه بر همکاری مشترک منطقه‌ای از چابهار تا آسیای مرکزی، جایگاهی راهبردی در زنجیره جهانی مواد معدنی کمیاب کسب نماید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی گفت: در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از ارکان اصلی تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی مطرح است. رقابت‌های فزاینده میان قدرت‌های بزرگ مانند ایالات متحده و چین، به همراه تلاش‌های اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قاره پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، نشان‌دهنده اهمیت روزافزون این فناوری در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشورهاست. در این میان، کشورهای جنوب جهانی، از جمله ایران، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی و همکاری‌های بین‌المللی، می‌توانند نقش مؤثری در شکل‌دهی به آینده دیجیتال ایفا کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روند به رسمیت شناختن فلسطین توسط کشورهای جهان که با مخالفت و خشم رژیم اسرائیل همراه شده، قابل توجه می‌باشد. اقدام بی‌سابقه کشورهای مختلف جهان در به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطین، کاملا با جنایات رژیم‌صهیونیستی در غزه و سیاست‌های نسل‌کشی و نژادپرستانه این رژیم مرتبط است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بین‌الملل گفت: تحریم‌ها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلی‌شان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار می‌رسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ به‌ویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریم‌ها توانسته‌اند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیل‌ها نشان می‌دهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزه‌ها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیم‌گیری‌های اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آن‌ها به انرژی روسیه، همگی دست‌به‌دست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهایی‌اش نرسد، بلکه در مواردی نتیجه‌ای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریم‌های ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار می‌رود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا سال‌ها از «استقلال راهبردی» سخن گفته، اما هر بحران تازه نشان می‌دهد فاصله میان آرمانش برای خوداتکایی و واقعیت وابستگی امنیتی‌اش به ایالات متحده، هنوز به طرز معناداری پر نشده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت‌های آفریقایی با اعتمادبه‌نفس راهبردی وارد یک رقابت ژئوپلیتیک بر سر مواد خام حیاتی شده‌اند. نشست اتحادیه آفریقا-اتحادیه اروپا در لواندا در نوامبر ۲۰۲۵ بار دیگر بر تعهدات سیاسی دو طرف تاکید کرد، اما به نظر می‌رسد جایگاه ابتکارات اروپایی رو به تنزل است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سال‌های اخیر، روابط چین و اتحادیه اروپا به‌ویژه از نیمه دوم ۲۰۲۵ تا آغاز ۲۰۲۶، وارد مرحله جدیدی شده است که می‌توان آن را نوعی «تعامل محتاطانه و عمل‌گرایانه» توصیف کرد که بیشتر بر پایه عدم آسیب‌رسانی متقابل بنا شده تا پیشرفت‌های عمیق راهبردی.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق در حال شکل‌گیری اتحادیه اروپا و هند، باهدف ایجاد یک منطقه تجاری عظیم دو میلیارد نفره، پیامدهای ژئوپلیتیک و اقتصادی فرا تجاری به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: در حالی که مرحله دوم اجرای آتش‌بس غزه آغاز شده، تأسیس «هیئت صلح» به ریاست دونالد ترامپ در حاشیه نشست داووس (22 ژانویه 2026) بیش از یک سازوکار فنی برای بازسازی، به آزمونی برای آینده نظم بین‌المللی تبدیل شده است.
با وجود امضای منشور توسط 22 کشور از 60 دعوت‌شده، حضور محدود رهبران جهانی در مراسم داووس و عدم پذیرش این نهاد توسط اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی غربی، نشان‌دهنده شکاف عمیق در ادراک جهانی از مشروعیت این سازوکار است.
در این گزارش، با بهره‌گیری از تحلیل هادی برهانی، کارشناس مسائل منطقه و داده‌های بین‌المللی، به سه سؤال راهبردی پرداخته می‌شود که آیا هیئت صلح ابزاری برای اجرای قطعنامه 2803 شورای امنیت است یا جایگزینی برای سازمان ملل؟ چگونه معماری سلسله‌مراتبی این هیئت چالش‌های اجرایی در غزه را تشدید می‌کند؟ و در نهایت، آیا این نهاد می‌تواند بدون همکاری فلسطینیان و با تمرکز قدرت در دست یک فرد، صلح پایداری ایجاد کند؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با هدف تقویت رقابت‌پذیری و کاهش بار اداری، اتحادیه اروپا بسته جامع دیجیتال جدیدی را ارائه کرده است که قوانین حوزه داده، هوش مصنوعی و امنیت سایبری را ساده می‌کند. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که این اصلاحات به‌تنهایی برای پر کردن شکاف فناورانه اروپا با رقبای جهانی کافی نیست و تحقق بازار واحد دیجیتال و یکپارچه‌سازی سرمایه‌گذاری، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مطالعات زمین‌شناسی گفت: درحالی‌که رقابت جهانی بر سر مواد معدنی کمیاب شدت گرفته است، ایران می‌تواند با تکیه بر همکاری مشترک منطقه‌ای از چابهار تا آسیای مرکزی، جایگاهی راهبردی در زنجیره جهانی مواد معدنی کمیاب کسب نماید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی گفت: در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از ارکان اصلی تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی مطرح است. رقابت‌های فزاینده میان قدرت‌های بزرگ مانند ایالات متحده و چین، به همراه تلاش‌های اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قاره پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، نشان‌دهنده اهمیت روزافزون این فناوری در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشورهاست. در این میان، کشورهای جنوب جهانی، از جمله ایران، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی و همکاری‌های بین‌المللی، می‌توانند نقش مؤثری در شکل‌دهی به آینده دیجیتال ایفا کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روند به رسمیت شناختن فلسطین توسط کشورهای جهان که با مخالفت و خشم رژیم اسرائیل همراه شده، قابل توجه می‌باشد. اقدام بی‌سابقه کشورهای مختلف جهان در به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطین، کاملا با جنایات رژیم‌صهیونیستی در غزه و سیاست‌های نسل‌کشی و نژادپرستانه این رژیم مرتبط است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بین‌الملل گفت: تحریم‌ها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلی‌شان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار می‌رسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ به‌ویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریم‌ها توانسته‌اند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیل‌ها نشان می‌دهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزه‌ها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیم‌گیری‌های اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آن‌ها به انرژی روسیه، همگی دست‌به‌دست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهایی‌اش نرسد، بلکه در مواردی نتیجه‌ای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریم‌های ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار می‌رود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا سال‌ها از «استقلال راهبردی» سخن گفته، اما هر بحران تازه نشان می‌دهد فاصله میان آرمانش برای خوداتکایی و واقعیت وابستگی امنیتی‌اش به ایالات متحده، هنوز به طرز معناداری پر نشده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت‌های آفریقایی با اعتمادبه‌نفس راهبردی وارد یک رقابت ژئوپلیتیک بر سر مواد خام حیاتی شده‌اند. نشست اتحادیه آفریقا-اتحادیه اروپا در لواندا در نوامبر ۲۰۲۵ بار دیگر بر تعهدات سیاسی دو طرف تاکید کرد، اما به نظر می‌رسد جایگاه ابتکارات اروپایی رو به تنزل است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سال‌های اخیر، روابط چین و اتحادیه اروپا به‌ویژه از نیمه دوم ۲۰۲۵ تا آغاز ۲۰۲۶، وارد مرحله جدیدی شده است که می‌توان آن را نوعی «تعامل محتاطانه و عمل‌گرایانه» توصیف کرد که بیشتر بر پایه عدم آسیب‌رسانی متقابل بنا شده تا پیشرفت‌های عمیق راهبردی.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق در حال شکل‌گیری اتحادیه اروپا و هند، باهدف ایجاد یک منطقه تجاری عظیم دو میلیارد نفره، پیامدهای ژئوپلیتیک و اقتصادی فرا تجاری به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: در حالی که مرحله دوم اجرای آتش‌بس غزه آغاز شده، تأسیس «هیئت صلح» به ریاست دونالد ترامپ در حاشیه نشست داووس (22 ژانویه 2026) بیش از یک سازوکار فنی برای بازسازی، به آزمونی برای آینده نظم بین‌المللی تبدیل شده است.
با وجود امضای منشور توسط 22 کشور از 60 دعوت‌شده، حضور محدود رهبران جهانی در مراسم داووس و عدم پذیرش این نهاد توسط اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی غربی، نشان‌دهنده شکاف عمیق در ادراک جهانی از مشروعیت این سازوکار است.
در این گزارش، با بهره‌گیری از تحلیل هادی برهانی، کارشناس مسائل منطقه و داده‌های بین‌المللی، به سه سؤال راهبردی پرداخته می‌شود که آیا هیئت صلح ابزاری برای اجرای قطعنامه 2803 شورای امنیت است یا جایگزینی برای سازمان ملل؟ چگونه معماری سلسله‌مراتبی این هیئت چالش‌های اجرایی در غزه را تشدید می‌کند؟ و در نهایت، آیا این نهاد می‌تواند بدون همکاری فلسطینیان و با تمرکز قدرت در دست یک فرد، صلح پایداری ایجاد کند؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با هدف تقویت رقابت‌پذیری و کاهش بار اداری، اتحادیه اروپا بسته جامع دیجیتال جدیدی را ارائه کرده است که قوانین حوزه داده، هوش مصنوعی و امنیت سایبری را ساده می‌کند. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که این اصلاحات به‌تنهایی برای پر کردن شکاف فناورانه اروپا با رقبای جهانی کافی نیست و تحقق بازار واحد دیجیتال و یکپارچه‌سازی سرمایه‌گذاری، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مطالعات زمین‌شناسی گفت: درحالی‌که رقابت جهانی بر سر مواد معدنی کمیاب شدت گرفته است، ایران می‌تواند با تکیه بر همکاری مشترک منطقه‌ای از چابهار تا آسیای مرکزی، جایگاهی راهبردی در زنجیره جهانی مواد معدنی کمیاب کسب نماید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی گفت: در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از ارکان اصلی تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی مطرح است. رقابت‌های فزاینده میان قدرت‌های بزرگ مانند ایالات متحده و چین، به همراه تلاش‌های اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قاره پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، نشان‌دهنده اهمیت روزافزون این فناوری در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشورهاست. در این میان، کشورهای جنوب جهانی، از جمله ایران، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی و همکاری‌های بین‌المللی، می‌توانند نقش مؤثری در شکل‌دهی به آینده دیجیتال ایفا کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روند به رسمیت شناختن فلسطین توسط کشورهای جهان که با مخالفت و خشم رژیم اسرائیل همراه شده، قابل توجه می‌باشد. اقدام بی‌سابقه کشورهای مختلف جهان در به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطین، کاملا با جنایات رژیم‌صهیونیستی در غزه و سیاست‌های نسل‌کشی و نژادپرستانه این رژیم مرتبط است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بین‌الملل گفت: تحریم‌ها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلی‌شان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار می‌رسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ به‌ویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریم‌ها توانسته‌اند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیل‌ها نشان می‌دهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزه‌ها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیم‌گیری‌های اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آن‌ها به انرژی روسیه، همگی دست‌به‌دست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهایی‌اش نرسد، بلکه در مواردی نتیجه‌ای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریم‌های ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار می‌رود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا سال‌ها از «استقلال راهبردی» سخن گفته، اما هر بحران تازه نشان می‌دهد فاصله میان آرمانش برای خوداتکایی و واقعیت وابستگی امنیتی‌اش به ایالات متحده، هنوز به طرز معناداری پر نشده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت‌های آفریقایی با اعتمادبه‌نفس راهبردی وارد یک رقابت ژئوپلیتیک بر سر مواد خام حیاتی شده‌اند. نشست اتحادیه آفریقا-اتحادیه اروپا در لواندا در نوامبر ۲۰۲۵ بار دیگر بر تعهدات سیاسی دو طرف تاکید کرد، اما به نظر می‌رسد جایگاه ابتکارات اروپایی رو به تنزل است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سال‌های اخیر، روابط چین و اتحادیه اروپا به‌ویژه از نیمه دوم ۲۰۲۵ تا آغاز ۲۰۲۶، وارد مرحله جدیدی شده است که می‌توان آن را نوعی «تعامل محتاطانه و عمل‌گرایانه» توصیف کرد که بیشتر بر پایه عدم آسیب‌رسانی متقابل بنا شده تا پیشرفت‌های عمیق راهبردی.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق در حال شکل‌گیری اتحادیه اروپا و هند، باهدف ایجاد یک منطقه تجاری عظیم دو میلیارد نفره، پیامدهای ژئوپلیتیک و اقتصادی فرا تجاری به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: در حالی که مرحله دوم اجرای آتش‌بس غزه آغاز شده، تأسیس «هیئت صلح» به ریاست دونالد ترامپ در حاشیه نشست داووس (22 ژانویه 2026) بیش از یک سازوکار فنی برای بازسازی، به آزمونی برای آینده نظم بین‌المللی تبدیل شده است.
با وجود امضای منشور توسط 22 کشور از 60 دعوت‌شده، حضور محدود رهبران جهانی در مراسم داووس و عدم پذیرش این نهاد توسط اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی غربی، نشان‌دهنده شکاف عمیق در ادراک جهانی از مشروعیت این سازوکار است.
در این گزارش، با بهره‌گیری از تحلیل هادی برهانی، کارشناس مسائل منطقه و داده‌های بین‌المللی، به سه سؤال راهبردی پرداخته می‌شود که آیا هیئت صلح ابزاری برای اجرای قطعنامه 2803 شورای امنیت است یا جایگزینی برای سازمان ملل؟ چگونه معماری سلسله‌مراتبی این هیئت چالش‌های اجرایی در غزه را تشدید می‌کند؟ و در نهایت، آیا این نهاد می‌تواند بدون همکاری فلسطینیان و با تمرکز قدرت در دست یک فرد، صلح پایداری ایجاد کند؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با هدف تقویت رقابت‌پذیری و کاهش بار اداری، اتحادیه اروپا بسته جامع دیجیتال جدیدی را ارائه کرده است که قوانین حوزه داده، هوش مصنوعی و امنیت سایبری را ساده می‌کند. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که این اصلاحات به‌تنهایی برای پر کردن شکاف فناورانه اروپا با رقبای جهانی کافی نیست و تحقق بازار واحد دیجیتال و یکپارچه‌سازی سرمایه‌گذاری، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مطالعات زمین‌شناسی گفت: درحالی‌که رقابت جهانی بر سر مواد معدنی کمیاب شدت گرفته است، ایران می‌تواند با تکیه بر همکاری مشترک منطقه‌ای از چابهار تا آسیای مرکزی، جایگاهی راهبردی در زنجیره جهانی مواد معدنی کمیاب کسب نماید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی گفت: در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از ارکان اصلی تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی مطرح است. رقابت‌های فزاینده میان قدرت‌های بزرگ مانند ایالات متحده و چین، به همراه تلاش‌های اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قاره پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، نشان‌دهنده اهمیت روزافزون این فناوری در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشورهاست. در این میان، کشورهای جنوب جهانی، از جمله ایران، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی و همکاری‌های بین‌المللی، می‌توانند نقش مؤثری در شکل‌دهی به آینده دیجیتال ایفا کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روند به رسمیت شناختن فلسطین توسط کشورهای جهان که با مخالفت و خشم رژیم اسرائیل همراه شده، قابل توجه می‌باشد. اقدام بی‌سابقه کشورهای مختلف جهان در به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطین، کاملا با جنایات رژیم‌صهیونیستی در غزه و سیاست‌های نسل‌کشی و نژادپرستانه این رژیم مرتبط است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بین‌الملل گفت: تحریم‌ها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلی‌شان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار می‌رسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ به‌ویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریم‌ها توانسته‌اند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیل‌ها نشان می‌دهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزه‌ها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیم‌گیری‌های اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آن‌ها به انرژی روسیه، همگی دست‌به‌دست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهایی‌اش نرسد، بلکه در مواردی نتیجه‌ای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریم‌های ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار می‌رود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا سال‌ها از «استقلال راهبردی» سخن گفته، اما هر بحران تازه نشان می‌دهد فاصله میان آرمانش برای خوداتکایی و واقعیت وابستگی امنیتی‌اش به ایالات متحده، هنوز به طرز معناداری پر نشده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت‌های آفریقایی با اعتمادبه‌نفس راهبردی وارد یک رقابت ژئوپلیتیک بر سر مواد خام حیاتی شده‌اند. نشست اتحادیه آفریقا-اتحادیه اروپا در لواندا در نوامبر ۲۰۲۵ بار دیگر بر تعهدات سیاسی دو طرف تاکید کرد، اما به نظر می‌رسد جایگاه ابتکارات اروپایی رو به تنزل است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سال‌های اخیر، روابط چین و اتحادیه اروپا به‌ویژه از نیمه دوم ۲۰۲۵ تا آغاز ۲۰۲۶، وارد مرحله جدیدی شده است که می‌توان آن را نوعی «تعامل محتاطانه و عمل‌گرایانه» توصیف کرد که بیشتر بر پایه عدم آسیب‌رسانی متقابل بنا شده تا پیشرفت‌های عمیق راهبردی.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق در حال شکل‌گیری اتحادیه اروپا و هند، باهدف ایجاد یک منطقه تجاری عظیم دو میلیارد نفره، پیامدهای ژئوپلیتیک و اقتصادی فرا تجاری به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: در حالی که مرحله دوم اجرای آتش‌بس غزه آغاز شده، تأسیس «هیئت صلح» به ریاست دونالد ترامپ در حاشیه نشست داووس (22 ژانویه 2026) بیش از یک سازوکار فنی برای بازسازی، به آزمونی برای آینده نظم بین‌المللی تبدیل شده است.
با وجود امضای منشور توسط 22 کشور از 60 دعوت‌شده، حضور محدود رهبران جهانی در مراسم داووس و عدم پذیرش این نهاد توسط اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی غربی، نشان‌دهنده شکاف عمیق در ادراک جهانی از مشروعیت این سازوکار است.
در این گزارش، با بهره‌گیری از تحلیل هادی برهانی، کارشناس مسائل منطقه و داده‌های بین‌المللی، به سه سؤال راهبردی پرداخته می‌شود که آیا هیئت صلح ابزاری برای اجرای قطعنامه 2803 شورای امنیت است یا جایگزینی برای سازمان ملل؟ چگونه معماری سلسله‌مراتبی این هیئت چالش‌های اجرایی در غزه را تشدید می‌کند؟ و در نهایت، آیا این نهاد می‌تواند بدون همکاری فلسطینیان و با تمرکز قدرت در دست یک فرد، صلح پایداری ایجاد کند؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با هدف تقویت رقابت‌پذیری و کاهش بار اداری، اتحادیه اروپا بسته جامع دیجیتال جدیدی را ارائه کرده است که قوانین حوزه داده، هوش مصنوعی و امنیت سایبری را ساده می‌کند. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که این اصلاحات به‌تنهایی برای پر کردن شکاف فناورانه اروپا با رقبای جهانی کافی نیست و تحقق بازار واحد دیجیتال و یکپارچه‌سازی سرمایه‌گذاری، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مطالعات زمین‌شناسی گفت: درحالی‌که رقابت جهانی بر سر مواد معدنی کمیاب شدت گرفته است، ایران می‌تواند با تکیه بر همکاری مشترک منطقه‌ای از چابهار تا آسیای مرکزی، جایگاهی راهبردی در زنجیره جهانی مواد معدنی کمیاب کسب نماید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی گفت: در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از ارکان اصلی تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی مطرح است. رقابت‌های فزاینده میان قدرت‌های بزرگ مانند ایالات متحده و چین، به همراه تلاش‌های اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قاره پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، نشان‌دهنده اهمیت روزافزون این فناوری در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشورهاست. در این میان، کشورهای جنوب جهانی، از جمله ایران، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی و همکاری‌های بین‌المللی، می‌توانند نقش مؤثری در شکل‌دهی به آینده دیجیتال ایفا کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روند به رسمیت شناختن فلسطین توسط کشورهای جهان که با مخالفت و خشم رژیم اسرائیل همراه شده، قابل توجه می‌باشد. اقدام بی‌سابقه کشورهای مختلف جهان در به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطین، کاملا با جنایات رژیم‌صهیونیستی در غزه و سیاست‌های نسل‌کشی و نژادپرستانه این رژیم مرتبط است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بین‌الملل گفت: تحریم‌ها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلی‌شان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار می‌رسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ به‌ویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریم‌ها توانسته‌اند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیل‌ها نشان می‌دهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزه‌ها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیم‌گیری‌های اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آن‌ها به انرژی روسیه، همگی دست‌به‌دست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهایی‌اش نرسد، بلکه در مواردی نتیجه‌ای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریم‌های ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار می‌رود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا سال‌ها از «استقلال راهبردی» سخن گفته، اما هر بحران تازه نشان می‌دهد فاصله میان آرمانش برای خوداتکایی و واقعیت وابستگی امنیتی‌اش به ایالات متحده، هنوز به طرز معناداری پر نشده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت‌های آفریقایی با اعتمادبه‌نفس راهبردی وارد یک رقابت ژئوپلیتیک بر سر مواد خام حیاتی شده‌اند. نشست اتحادیه آفریقا-اتحادیه اروپا در لواندا در نوامبر ۲۰۲۵ بار دیگر بر تعهدات سیاسی دو طرف تاکید کرد، اما به نظر می‌رسد جایگاه ابتکارات اروپایی رو به تنزل است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سال‌های اخیر، روابط چین و اتحادیه اروپا به‌ویژه از نیمه دوم ۲۰۲۵ تا آغاز ۲۰۲۶، وارد مرحله جدیدی شده است که می‌توان آن را نوعی «تعامل محتاطانه و عمل‌گرایانه» توصیف کرد که بیشتر بر پایه عدم آسیب‌رسانی متقابل بنا شده تا پیشرفت‌های عمیق راهبردی.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق در حال شکل‌گیری اتحادیه اروپا و هند، باهدف ایجاد یک منطقه تجاری عظیم دو میلیارد نفره، پیامدهای ژئوپلیتیک و اقتصادی فرا تجاری به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: در حالی که مرحله دوم اجرای آتش‌بس غزه آغاز شده، تأسیس «هیئت صلح» به ریاست دونالد ترامپ در حاشیه نشست داووس (22 ژانویه 2026) بیش از یک سازوکار فنی برای بازسازی، به آزمونی برای آینده نظم بین‌المللی تبدیل شده است.
با وجود امضای منشور توسط 22 کشور از 60 دعوت‌شده، حضور محدود رهبران جهانی در مراسم داووس و عدم پذیرش این نهاد توسط اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی غربی، نشان‌دهنده شکاف عمیق در ادراک جهانی از مشروعیت این سازوکار است.
در این گزارش، با بهره‌گیری از تحلیل هادی برهانی، کارشناس مسائل منطقه و داده‌های بین‌المللی، به سه سؤال راهبردی پرداخته می‌شود که آیا هیئت صلح ابزاری برای اجرای قطعنامه 2803 شورای امنیت است یا جایگزینی برای سازمان ملل؟ چگونه معماری سلسله‌مراتبی این هیئت چالش‌های اجرایی در غزه را تشدید می‌کند؟ و در نهایت، آیا این نهاد می‌تواند بدون همکاری فلسطینیان و با تمرکز قدرت در دست یک فرد، صلح پایداری ایجاد کند؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با هدف تقویت رقابت‌پذیری و کاهش بار اداری، اتحادیه اروپا بسته جامع دیجیتال جدیدی را ارائه کرده است که قوانین حوزه داده، هوش مصنوعی و امنیت سایبری را ساده می‌کند. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که این اصلاحات به‌تنهایی برای پر کردن شکاف فناورانه اروپا با رقبای جهانی کافی نیست و تحقق بازار واحد دیجیتال و یکپارچه‌سازی سرمایه‌گذاری، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مطالعات زمین‌شناسی گفت: درحالی‌که رقابت جهانی بر سر مواد معدنی کمیاب شدت گرفته است، ایران می‌تواند با تکیه بر همکاری مشترک منطقه‌ای از چابهار تا آسیای مرکزی، جایگاهی راهبردی در زنجیره جهانی مواد معدنی کمیاب کسب نماید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی گفت: در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از ارکان اصلی تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی مطرح است. رقابت‌های فزاینده میان قدرت‌های بزرگ مانند ایالات متحده و چین، به همراه تلاش‌های اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قاره پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، نشان‌دهنده اهمیت روزافزون این فناوری در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشورهاست. در این میان، کشورهای جنوب جهانی، از جمله ایران، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی و همکاری‌های بین‌المللی، می‌توانند نقش مؤثری در شکل‌دهی به آینده دیجیتال ایفا کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روند به رسمیت شناختن فلسطین توسط کشورهای جهان که با مخالفت و خشم رژیم اسرائیل همراه شده، قابل توجه می‌باشد. اقدام بی‌سابقه کشورهای مختلف جهان در به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطین، کاملا با جنایات رژیم‌صهیونیستی در غزه و سیاست‌های نسل‌کشی و نژادپرستانه این رژیم مرتبط است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بین‌الملل گفت: تحریم‌ها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلی‌شان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار می‌رسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ به‌ویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریم‌ها توانسته‌اند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیل‌ها نشان می‌دهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزه‌ها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیم‌گیری‌های اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آن‌ها به انرژی روسیه، همگی دست‌به‌دست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهایی‌اش نرسد، بلکه در مواردی نتیجه‌ای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریم‌های ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار می‌رود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»