تحلیل رفتار عربستان در قبال مثلث ایران، آمریکا و یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
جدیدترین مطالب
تأثیرات جنگ علیه ایران بر تعهدات سرمایه‌گذاری کشورهای خلیج فارس در آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
معضل امنیتی ریاض و تناقضات پیمان مکه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
قمار لندن با حمایت نظامی از اقدامات علیه یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
تلاش چین برای رهبری حکمرانی جهانی در حوزه هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
راهبرد آمریکا در قبال چین: جلوگیری از وابستگی، قبل از شکل گرفتن آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
تهدیدها و فرصت‌های راهبردی هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
دیپلماسی پکن در قبال آمریکا؛ از تمدید آتش‌بس تجاری تا حفظ موازنه در غرب آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.
لیبی
رسانه‌ها؛ انتقاد بورل از انفعال اتحادیه اروپایی و…
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: انتقاد مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از نقش کمرنگ این اتحادیه در عرصه جهانی، تظاهرات سراسری در لهستان در حمایت از عضویت در اتحادیه اروپا، انتقاد چین از خواسته‌های نامعقول هند در مذاکرات مرزی، بالاگرفتن تنش میان تایوان و چین، رزمایش روسیه در دریای ژاپن،تصمیم جمهوری آذربایجان برای انجام رزمایش در دریای خزر، واکنش روس ها به اتهام غربی ها در خصوص تعلل ایران در مذاکرات برجام، پایان هیأت‌های آمریکا و طالبان در دوحه، نتایج اولیه انتخابات عراق، دستگیری معاون ابوبکر البغدادی،گفتگوی مقامات آلمان و اسرائیل درباره فلسطین و ایران، معرفی نامزد حزب حاکم کره جنوبی برای انتخابات آتی ریاست جمهوری، بیانیه مشترک ۵ کشور غربی درحمایت از طرح خروج مزدوران خارجی، مخالفت الجزایر با اعطای پایگاه نظامی به آمریکا، تظاهرات مردم تونس علیه تصمیمات اخیر رئیس‌جمهور این کشور و مخالفت اکثر جمهوریخواهان سنا با حضور مجدد ترامپ در انتخابات از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
پیام و دستاورد دیدار اخیر اردوغان و پوتین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در 29 سپتامبر در شهر سوچی واقع در سواحل دریای سیاه روسیه دیدار و گفتگو کردند که البته کوتاه بودن مدت این ملاقات در مقایسه با دیدارهای طولانی در گذشته نظر تحلیل‌گران را به خود جلب کرده و آن را مرتبط با تشدید اختلافات دو طرف درقبال برخی موضوعات ارزیابی کرده‌اند. اردوغان و پوتین از زمان بروز بحران جنگنده در نوامبر 2015 یعنی از زمانی که جنگنده روسی توسط ترکیه سرنگون شد تا کنون، 26 بار به صورت حضوری دیدار و گفتگو کرده‌اند. آخرین دیدار رهبران دو کشور در 5 مارس 2020 در مسکو انجام شده بود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
رسانه‌ها؛ اروپا در مسیر تعامل با اژدهای زرد و…
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: تاکید اتحادیه اروپا بر تعامل و همکاری با چین، تمایل چین به بهبود روابط با استرالیا، آزمایش موشک فراصوت جدید کره شمالی، انتخاب نخست وزیر جدید ژاپن،کش و قوس در سنا برای جلوگیری از تعطیلی دولت آمریکا، نگرانی تل‌آویو از آغاز مذاکرات وین، گزافه‌گویی مجدد عربستان علیه برنامه هسته‌ای ایران، گفت‌وگوی سالیوان و بن‌سلمان درباره ایران،درخواست برجامی فرانسه از ایران،تلاش آمریکا برای جلوگیری از فروش نفت ایران، هشدار طالبان به آمریکا، چشم‌پوشی دیوان کیفری بین‌المللی از جنایات جنگی آمریکا در افغانستان، اختلاف نظر فرماندهان نظامی آمریکا با جو بایدن، یمن و افغانستان محور گفت‌وگوی وزرای خارجه ترکیه و عمان،گفتگوی اردوغان و بایدن درباره افغانستان و اس 400، اذعان فرمانده پدافند نیروی هوایی اسرائیل به ناتوانی گنبد آهنین، تقویت نظامی گری در قلب آفریقا، تصویب لایحه “ثبات لیبی” در مجلس نمایندگان آمریکا و فرمان لوکاشنکو به برگزاری همه پرسی قانون اساسی جدید بلاروس از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
روابط ترکیه با کشورهای عربی و تأثیرات منطقه‌ای آن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از گذشت 10 سال از تأثیر بهار عربی بر کشورهای منطقه، به نظر می‌رسد که این بار هوای بهاری متفاوتی در بین کشورهای دنیای عرب و ترکیه آغاز شده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
آیا نیروهای روسی واقعا لیبی را ترک می‌کنند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکت‌کنندگان) بر درخواست‌های قبلی خود مبنی بر «انجام گام‌های معتبر در جهت برچیدن گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان توسط همه طرف‌ها» تأکید کردند. یکی از «گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
ریشه‌های بحران در تونس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان سقوط بن علی در تونس در سال 2011 این کشور با شگفتی‌های زیاد مواجه بوده است. تنها کشوری که توانست بهار عربی را با موفقیت پشت سر بگذراند و قانون اساسی بر مبنای دمکراسی را با مصالحه تدوین کند، تونس بود. در تونس نظام نیمه ریاستی، دولت پارلمانی و درعین‌حال یک رئیس‌جمهوری با اختیارات بسیار وسیع که از سوی مردم انتخاب می‌شود، وجود دارد؛ اما برکناری نخست‌وزیر تونس از سوی قیس سعید رئیس‌جمهوری تونس، انحلال پارلمان این کشور به مدت یک ماه و لغو مصونیت نمایندگان آغاز دور جدید حوادث این کشور است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
چشم‌انداز انتخابات آتی در لیبی
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دومین کنفرانس برلین درباره لیبی در ماه ژوئن و در تکمیل کنفرانس سال 2019 برگزار شد. نتیجه آن یک بیانیه 55 بندی بود که بیشتر بر اهمیت نکات بیان‌شده در اولین کنفرانس تأکید داشت. اگرچه کنفرانس 2019 کاستی‌هایی داشت، نمی‌توان انکار کرد که بذرهای دولت وحدت ملی و نقشه راه جدید سیاسی را کاشت. دومین کنفرانس 2021 از نظر اراده سیاسی، نظارت بر تلاش‌ها و تدوین نقشه راه برای آینده لیبی بسیار مأیوس‌کننده بود.
پشت پرده تحولات سیاسی اخیر تونس؛ تقابل سکولاریسم و اسلام‌گرایی
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتی‌ها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتی‌های مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیس‌جمهور تونس است که طی اقدامی پیش‌بینی‌نشده نخست‌وزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
بررسی سیاست خارجی مراکش و برگ‌های برنده آن
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش در ماه‌های اخیر در پی افزایش تنش‌ها با اتحادیه اروپا، مذاکرات برای نزدیک شدن بیشتر به رژیم صهیونیستی، موضع‌گیری‌های قوی‌تر در روند صلح لیبی و ادعای این کشور در مورد منطقه مورد مناقشه صحرای غربی، در ماه‌های اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده است. برخی استدلال می‌کنند که آمریکا با به رسمیت شناختن حاکمیت مراکش در تضاد با ادعای طرف مقابل، دولتمردان این کشور را جسورتر کرده است؛ در حالی که برخی دیگر تغییر رویه‌های اخیر رباط را «تهاجمی» توصیف می‌کنند.
عضویت ناظر رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا؛ بسترساز تشتت و انفعال بیشتر آن
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تاکید کرد: حضور رژیم صهیونیستی در محیطی مانند آفریقا، با وجود سابقه استعماری و آثار آن و همچنین حکومت‌های ضعیف، بی‌ثبات و سیال، زمینه انواع تزاید اختلاف آراء را به همراه خواهد داشت و سبب می‌شود کشورهای قاره دچار تنش شوند.
أحدث الوظائف
تحلیل رفتار عربستان در قبال مثلث ایران، آمریکا و یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
تأثیرات جنگ علیه ایران بر تعهدات سرمایه‌گذاری کشورهای خلیج فارس در آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
معضل امنیتی ریاض و تناقضات پیمان مکه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
قمار لندن با حمایت نظامی از اقدامات علیه یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
تلاش چین برای رهبری حکمرانی جهانی در حوزه هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
راهبرد آمریکا در قبال چین: جلوگیری از وابستگی، قبل از شکل گرفتن آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
تهدیدها و فرصت‌های راهبردی هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
دیپلماسی پکن در قبال آمریکا؛ از تمدید آتش‌بس تجاری تا حفظ موازنه در غرب آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.
لیبی
رسانه‌ها؛ انتقاد بورل از انفعال اتحادیه اروپایی و…
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: انتقاد مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از نقش کمرنگ این اتحادیه در عرصه جهانی، تظاهرات سراسری در لهستان در حمایت از عضویت در اتحادیه اروپا، انتقاد چین از خواسته‌های نامعقول هند در مذاکرات مرزی، بالاگرفتن تنش میان تایوان و چین، رزمایش روسیه در دریای ژاپن،تصمیم جمهوری آذربایجان برای انجام رزمایش در دریای خزر، واکنش روس ها به اتهام غربی ها در خصوص تعلل ایران در مذاکرات برجام، پایان هیأت‌های آمریکا و طالبان در دوحه، نتایج اولیه انتخابات عراق، دستگیری معاون ابوبکر البغدادی،گفتگوی مقامات آلمان و اسرائیل درباره فلسطین و ایران، معرفی نامزد حزب حاکم کره جنوبی برای انتخابات آتی ریاست جمهوری، بیانیه مشترک ۵ کشور غربی درحمایت از طرح خروج مزدوران خارجی، مخالفت الجزایر با اعطای پایگاه نظامی به آمریکا، تظاهرات مردم تونس علیه تصمیمات اخیر رئیس‌جمهور این کشور و مخالفت اکثر جمهوریخواهان سنا با حضور مجدد ترامپ در انتخابات از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
پیام و دستاورد دیدار اخیر اردوغان و پوتین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در 29 سپتامبر در شهر سوچی واقع در سواحل دریای سیاه روسیه دیدار و گفتگو کردند که البته کوتاه بودن مدت این ملاقات در مقایسه با دیدارهای طولانی در گذشته نظر تحلیل‌گران را به خود جلب کرده و آن را مرتبط با تشدید اختلافات دو طرف درقبال برخی موضوعات ارزیابی کرده‌اند. اردوغان و پوتین از زمان بروز بحران جنگنده در نوامبر 2015 یعنی از زمانی که جنگنده روسی توسط ترکیه سرنگون شد تا کنون، 26 بار به صورت حضوری دیدار و گفتگو کرده‌اند. آخرین دیدار رهبران دو کشور در 5 مارس 2020 در مسکو انجام شده بود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
رسانه‌ها؛ اروپا در مسیر تعامل با اژدهای زرد و…
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: تاکید اتحادیه اروپا بر تعامل و همکاری با چین، تمایل چین به بهبود روابط با استرالیا، آزمایش موشک فراصوت جدید کره شمالی، انتخاب نخست وزیر جدید ژاپن،کش و قوس در سنا برای جلوگیری از تعطیلی دولت آمریکا، نگرانی تل‌آویو از آغاز مذاکرات وین، گزافه‌گویی مجدد عربستان علیه برنامه هسته‌ای ایران، گفت‌وگوی سالیوان و بن‌سلمان درباره ایران،درخواست برجامی فرانسه از ایران،تلاش آمریکا برای جلوگیری از فروش نفت ایران، هشدار طالبان به آمریکا، چشم‌پوشی دیوان کیفری بین‌المللی از جنایات جنگی آمریکا در افغانستان، اختلاف نظر فرماندهان نظامی آمریکا با جو بایدن، یمن و افغانستان محور گفت‌وگوی وزرای خارجه ترکیه و عمان،گفتگوی اردوغان و بایدن درباره افغانستان و اس 400، اذعان فرمانده پدافند نیروی هوایی اسرائیل به ناتوانی گنبد آهنین، تقویت نظامی گری در قلب آفریقا، تصویب لایحه “ثبات لیبی” در مجلس نمایندگان آمریکا و فرمان لوکاشنکو به برگزاری همه پرسی قانون اساسی جدید بلاروس از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
روابط ترکیه با کشورهای عربی و تأثیرات منطقه‌ای آن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از گذشت 10 سال از تأثیر بهار عربی بر کشورهای منطقه، به نظر می‌رسد که این بار هوای بهاری متفاوتی در بین کشورهای دنیای عرب و ترکیه آغاز شده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
آیا نیروهای روسی واقعا لیبی را ترک می‌کنند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکت‌کنندگان) بر درخواست‌های قبلی خود مبنی بر «انجام گام‌های معتبر در جهت برچیدن گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان توسط همه طرف‌ها» تأکید کردند. یکی از «گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
ریشه‌های بحران در تونس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان سقوط بن علی در تونس در سال 2011 این کشور با شگفتی‌های زیاد مواجه بوده است. تنها کشوری که توانست بهار عربی را با موفقیت پشت سر بگذراند و قانون اساسی بر مبنای دمکراسی را با مصالحه تدوین کند، تونس بود. در تونس نظام نیمه ریاستی، دولت پارلمانی و درعین‌حال یک رئیس‌جمهوری با اختیارات بسیار وسیع که از سوی مردم انتخاب می‌شود، وجود دارد؛ اما برکناری نخست‌وزیر تونس از سوی قیس سعید رئیس‌جمهوری تونس، انحلال پارلمان این کشور به مدت یک ماه و لغو مصونیت نمایندگان آغاز دور جدید حوادث این کشور است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
چشم‌انداز انتخابات آتی در لیبی
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دومین کنفرانس برلین درباره لیبی در ماه ژوئن و در تکمیل کنفرانس سال 2019 برگزار شد. نتیجه آن یک بیانیه 55 بندی بود که بیشتر بر اهمیت نکات بیان‌شده در اولین کنفرانس تأکید داشت. اگرچه کنفرانس 2019 کاستی‌هایی داشت، نمی‌توان انکار کرد که بذرهای دولت وحدت ملی و نقشه راه جدید سیاسی را کاشت. دومین کنفرانس 2021 از نظر اراده سیاسی، نظارت بر تلاش‌ها و تدوین نقشه راه برای آینده لیبی بسیار مأیوس‌کننده بود.
پشت پرده تحولات سیاسی اخیر تونس؛ تقابل سکولاریسم و اسلام‌گرایی
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتی‌ها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتی‌های مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیس‌جمهور تونس است که طی اقدامی پیش‌بینی‌نشده نخست‌وزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
بررسی سیاست خارجی مراکش و برگ‌های برنده آن
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش در ماه‌های اخیر در پی افزایش تنش‌ها با اتحادیه اروپا، مذاکرات برای نزدیک شدن بیشتر به رژیم صهیونیستی، موضع‌گیری‌های قوی‌تر در روند صلح لیبی و ادعای این کشور در مورد منطقه مورد مناقشه صحرای غربی، در ماه‌های اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده است. برخی استدلال می‌کنند که آمریکا با به رسمیت شناختن حاکمیت مراکش در تضاد با ادعای طرف مقابل، دولتمردان این کشور را جسورتر کرده است؛ در حالی که برخی دیگر تغییر رویه‌های اخیر رباط را «تهاجمی» توصیف می‌کنند.
عضویت ناظر رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا؛ بسترساز تشتت و انفعال بیشتر آن
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تاکید کرد: حضور رژیم صهیونیستی در محیطی مانند آفریقا، با وجود سابقه استعماری و آثار آن و همچنین حکومت‌های ضعیف، بی‌ثبات و سیال، زمینه انواع تزاید اختلاف آراء را به همراه خواهد داشت و سبب می‌شود کشورهای قاره دچار تنش شوند.
لیبی
رسانه‌ها؛ انتقاد بورل از انفعال اتحادیه اروپایی و…
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: انتقاد مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از نقش کمرنگ این اتحادیه در عرصه جهانی، تظاهرات سراسری در لهستان در حمایت از عضویت در اتحادیه اروپا، انتقاد چین از خواسته‌های نامعقول هند در مذاکرات مرزی، بالاگرفتن تنش میان تایوان و چین، رزمایش روسیه در دریای ژاپن،تصمیم جمهوری آذربایجان برای انجام رزمایش در دریای خزر، واکنش روس ها به اتهام غربی ها در خصوص تعلل ایران در مذاکرات برجام، پایان هیأت‌های آمریکا و طالبان در دوحه، نتایج اولیه انتخابات عراق، دستگیری معاون ابوبکر البغدادی،گفتگوی مقامات آلمان و اسرائیل درباره فلسطین و ایران، معرفی نامزد حزب حاکم کره جنوبی برای انتخابات آتی ریاست جمهوری، بیانیه مشترک ۵ کشور غربی درحمایت از طرح خروج مزدوران خارجی، مخالفت الجزایر با اعطای پایگاه نظامی به آمریکا، تظاهرات مردم تونس علیه تصمیمات اخیر رئیس‌جمهور این کشور و مخالفت اکثر جمهوریخواهان سنا با حضور مجدد ترامپ در انتخابات از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
پیام و دستاورد دیدار اخیر اردوغان و پوتین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در 29 سپتامبر در شهر سوچی واقع در سواحل دریای سیاه روسیه دیدار و گفتگو کردند که البته کوتاه بودن مدت این ملاقات در مقایسه با دیدارهای طولانی در گذشته نظر تحلیل‌گران را به خود جلب کرده و آن را مرتبط با تشدید اختلافات دو طرف درقبال برخی موضوعات ارزیابی کرده‌اند. اردوغان و پوتین از زمان بروز بحران جنگنده در نوامبر 2015 یعنی از زمانی که جنگنده روسی توسط ترکیه سرنگون شد تا کنون، 26 بار به صورت حضوری دیدار و گفتگو کرده‌اند. آخرین دیدار رهبران دو کشور در 5 مارس 2020 در مسکو انجام شده بود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
رسانه‌ها؛ اروپا در مسیر تعامل با اژدهای زرد و…
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: تاکید اتحادیه اروپا بر تعامل و همکاری با چین، تمایل چین به بهبود روابط با استرالیا، آزمایش موشک فراصوت جدید کره شمالی، انتخاب نخست وزیر جدید ژاپن،کش و قوس در سنا برای جلوگیری از تعطیلی دولت آمریکا، نگرانی تل‌آویو از آغاز مذاکرات وین، گزافه‌گویی مجدد عربستان علیه برنامه هسته‌ای ایران، گفت‌وگوی سالیوان و بن‌سلمان درباره ایران،درخواست برجامی فرانسه از ایران،تلاش آمریکا برای جلوگیری از فروش نفت ایران، هشدار طالبان به آمریکا، چشم‌پوشی دیوان کیفری بین‌المللی از جنایات جنگی آمریکا در افغانستان، اختلاف نظر فرماندهان نظامی آمریکا با جو بایدن، یمن و افغانستان محور گفت‌وگوی وزرای خارجه ترکیه و عمان،گفتگوی اردوغان و بایدن درباره افغانستان و اس 400، اذعان فرمانده پدافند نیروی هوایی اسرائیل به ناتوانی گنبد آهنین، تقویت نظامی گری در قلب آفریقا، تصویب لایحه “ثبات لیبی” در مجلس نمایندگان آمریکا و فرمان لوکاشنکو به برگزاری همه پرسی قانون اساسی جدید بلاروس از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
روابط ترکیه با کشورهای عربی و تأثیرات منطقه‌ای آن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از گذشت 10 سال از تأثیر بهار عربی بر کشورهای منطقه، به نظر می‌رسد که این بار هوای بهاری متفاوتی در بین کشورهای دنیای عرب و ترکیه آغاز شده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
آیا نیروهای روسی واقعا لیبی را ترک می‌کنند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکت‌کنندگان) بر درخواست‌های قبلی خود مبنی بر «انجام گام‌های معتبر در جهت برچیدن گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان توسط همه طرف‌ها» تأکید کردند. یکی از «گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
ریشه‌های بحران در تونس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان سقوط بن علی در تونس در سال 2011 این کشور با شگفتی‌های زیاد مواجه بوده است. تنها کشوری که توانست بهار عربی را با موفقیت پشت سر بگذراند و قانون اساسی بر مبنای دمکراسی را با مصالحه تدوین کند، تونس بود. در تونس نظام نیمه ریاستی، دولت پارلمانی و درعین‌حال یک رئیس‌جمهوری با اختیارات بسیار وسیع که از سوی مردم انتخاب می‌شود، وجود دارد؛ اما برکناری نخست‌وزیر تونس از سوی قیس سعید رئیس‌جمهوری تونس، انحلال پارلمان این کشور به مدت یک ماه و لغو مصونیت نمایندگان آغاز دور جدید حوادث این کشور است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
چشم‌انداز انتخابات آتی در لیبی
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دومین کنفرانس برلین درباره لیبی در ماه ژوئن و در تکمیل کنفرانس سال 2019 برگزار شد. نتیجه آن یک بیانیه 55 بندی بود که بیشتر بر اهمیت نکات بیان‌شده در اولین کنفرانس تأکید داشت. اگرچه کنفرانس 2019 کاستی‌هایی داشت، نمی‌توان انکار کرد که بذرهای دولت وحدت ملی و نقشه راه جدید سیاسی را کاشت. دومین کنفرانس 2021 از نظر اراده سیاسی، نظارت بر تلاش‌ها و تدوین نقشه راه برای آینده لیبی بسیار مأیوس‌کننده بود.
پشت پرده تحولات سیاسی اخیر تونس؛ تقابل سکولاریسم و اسلام‌گرایی
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتی‌ها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتی‌های مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیس‌جمهور تونس است که طی اقدامی پیش‌بینی‌نشده نخست‌وزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
بررسی سیاست خارجی مراکش و برگ‌های برنده آن
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش در ماه‌های اخیر در پی افزایش تنش‌ها با اتحادیه اروپا، مذاکرات برای نزدیک شدن بیشتر به رژیم صهیونیستی، موضع‌گیری‌های قوی‌تر در روند صلح لیبی و ادعای این کشور در مورد منطقه مورد مناقشه صحرای غربی، در ماه‌های اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده است. برخی استدلال می‌کنند که آمریکا با به رسمیت شناختن حاکمیت مراکش در تضاد با ادعای طرف مقابل، دولتمردان این کشور را جسورتر کرده است؛ در حالی که برخی دیگر تغییر رویه‌های اخیر رباط را «تهاجمی» توصیف می‌کنند.
عضویت ناظر رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا؛ بسترساز تشتت و انفعال بیشتر آن
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تاکید کرد: حضور رژیم صهیونیستی در محیطی مانند آفریقا، با وجود سابقه استعماری و آثار آن و همچنین حکومت‌های ضعیف، بی‌ثبات و سیال، زمینه انواع تزاید اختلاف آراء را به همراه خواهد داشت و سبب می‌شود کشورهای قاره دچار تنش شوند.
LATEST CONTENT
تحلیل رفتار عربستان در قبال مثلث ایران، آمریکا و یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
تأثیرات جنگ علیه ایران بر تعهدات سرمایه‌گذاری کشورهای خلیج فارس در آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
معضل امنیتی ریاض و تناقضات پیمان مکه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
قمار لندن با حمایت نظامی از اقدامات علیه یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
تلاش چین برای رهبری حکمرانی جهانی در حوزه هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
راهبرد آمریکا در قبال چین: جلوگیری از وابستگی، قبل از شکل گرفتن آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
تهدیدها و فرصت‌های راهبردی هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
دیپلماسی پکن در قبال آمریکا؛ از تمدید آتش‌بس تجاری تا حفظ موازنه در غرب آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.
لیبی
رسانه‌ها؛ انتقاد بورل از انفعال اتحادیه اروپایی و…
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: انتقاد مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از نقش کمرنگ این اتحادیه در عرصه جهانی، تظاهرات سراسری در لهستان در حمایت از عضویت در اتحادیه اروپا، انتقاد چین از خواسته‌های نامعقول هند در مذاکرات مرزی، بالاگرفتن تنش میان تایوان و چین، رزمایش روسیه در دریای ژاپن،تصمیم جمهوری آذربایجان برای انجام رزمایش در دریای خزر، واکنش روس ها به اتهام غربی ها در خصوص تعلل ایران در مذاکرات برجام، پایان هیأت‌های آمریکا و طالبان در دوحه، نتایج اولیه انتخابات عراق، دستگیری معاون ابوبکر البغدادی،گفتگوی مقامات آلمان و اسرائیل درباره فلسطین و ایران، معرفی نامزد حزب حاکم کره جنوبی برای انتخابات آتی ریاست جمهوری، بیانیه مشترک ۵ کشور غربی درحمایت از طرح خروج مزدوران خارجی، مخالفت الجزایر با اعطای پایگاه نظامی به آمریکا، تظاهرات مردم تونس علیه تصمیمات اخیر رئیس‌جمهور این کشور و مخالفت اکثر جمهوریخواهان سنا با حضور مجدد ترامپ در انتخابات از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
پیام و دستاورد دیدار اخیر اردوغان و پوتین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در 29 سپتامبر در شهر سوچی واقع در سواحل دریای سیاه روسیه دیدار و گفتگو کردند که البته کوتاه بودن مدت این ملاقات در مقایسه با دیدارهای طولانی در گذشته نظر تحلیل‌گران را به خود جلب کرده و آن را مرتبط با تشدید اختلافات دو طرف درقبال برخی موضوعات ارزیابی کرده‌اند. اردوغان و پوتین از زمان بروز بحران جنگنده در نوامبر 2015 یعنی از زمانی که جنگنده روسی توسط ترکیه سرنگون شد تا کنون، 26 بار به صورت حضوری دیدار و گفتگو کرده‌اند. آخرین دیدار رهبران دو کشور در 5 مارس 2020 در مسکو انجام شده بود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
رسانه‌ها؛ اروپا در مسیر تعامل با اژدهای زرد و…
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: تاکید اتحادیه اروپا بر تعامل و همکاری با چین، تمایل چین به بهبود روابط با استرالیا، آزمایش موشک فراصوت جدید کره شمالی، انتخاب نخست وزیر جدید ژاپن،کش و قوس در سنا برای جلوگیری از تعطیلی دولت آمریکا، نگرانی تل‌آویو از آغاز مذاکرات وین، گزافه‌گویی مجدد عربستان علیه برنامه هسته‌ای ایران، گفت‌وگوی سالیوان و بن‌سلمان درباره ایران،درخواست برجامی فرانسه از ایران،تلاش آمریکا برای جلوگیری از فروش نفت ایران، هشدار طالبان به آمریکا، چشم‌پوشی دیوان کیفری بین‌المللی از جنایات جنگی آمریکا در افغانستان، اختلاف نظر فرماندهان نظامی آمریکا با جو بایدن، یمن و افغانستان محور گفت‌وگوی وزرای خارجه ترکیه و عمان،گفتگوی اردوغان و بایدن درباره افغانستان و اس 400، اذعان فرمانده پدافند نیروی هوایی اسرائیل به ناتوانی گنبد آهنین، تقویت نظامی گری در قلب آفریقا، تصویب لایحه “ثبات لیبی” در مجلس نمایندگان آمریکا و فرمان لوکاشنکو به برگزاری همه پرسی قانون اساسی جدید بلاروس از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
روابط ترکیه با کشورهای عربی و تأثیرات منطقه‌ای آن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از گذشت 10 سال از تأثیر بهار عربی بر کشورهای منطقه، به نظر می‌رسد که این بار هوای بهاری متفاوتی در بین کشورهای دنیای عرب و ترکیه آغاز شده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
آیا نیروهای روسی واقعا لیبی را ترک می‌کنند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکت‌کنندگان) بر درخواست‌های قبلی خود مبنی بر «انجام گام‌های معتبر در جهت برچیدن گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان توسط همه طرف‌ها» تأکید کردند. یکی از «گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
ریشه‌های بحران در تونس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان سقوط بن علی در تونس در سال 2011 این کشور با شگفتی‌های زیاد مواجه بوده است. تنها کشوری که توانست بهار عربی را با موفقیت پشت سر بگذراند و قانون اساسی بر مبنای دمکراسی را با مصالحه تدوین کند، تونس بود. در تونس نظام نیمه ریاستی، دولت پارلمانی و درعین‌حال یک رئیس‌جمهوری با اختیارات بسیار وسیع که از سوی مردم انتخاب می‌شود، وجود دارد؛ اما برکناری نخست‌وزیر تونس از سوی قیس سعید رئیس‌جمهوری تونس، انحلال پارلمان این کشور به مدت یک ماه و لغو مصونیت نمایندگان آغاز دور جدید حوادث این کشور است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
چشم‌انداز انتخابات آتی در لیبی
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دومین کنفرانس برلین درباره لیبی در ماه ژوئن و در تکمیل کنفرانس سال 2019 برگزار شد. نتیجه آن یک بیانیه 55 بندی بود که بیشتر بر اهمیت نکات بیان‌شده در اولین کنفرانس تأکید داشت. اگرچه کنفرانس 2019 کاستی‌هایی داشت، نمی‌توان انکار کرد که بذرهای دولت وحدت ملی و نقشه راه جدید سیاسی را کاشت. دومین کنفرانس 2021 از نظر اراده سیاسی، نظارت بر تلاش‌ها و تدوین نقشه راه برای آینده لیبی بسیار مأیوس‌کننده بود.
پشت پرده تحولات سیاسی اخیر تونس؛ تقابل سکولاریسم و اسلام‌گرایی
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتی‌ها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتی‌های مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیس‌جمهور تونس است که طی اقدامی پیش‌بینی‌نشده نخست‌وزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
بررسی سیاست خارجی مراکش و برگ‌های برنده آن
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش در ماه‌های اخیر در پی افزایش تنش‌ها با اتحادیه اروپا، مذاکرات برای نزدیک شدن بیشتر به رژیم صهیونیستی، موضع‌گیری‌های قوی‌تر در روند صلح لیبی و ادعای این کشور در مورد منطقه مورد مناقشه صحرای غربی، در ماه‌های اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده است. برخی استدلال می‌کنند که آمریکا با به رسمیت شناختن حاکمیت مراکش در تضاد با ادعای طرف مقابل، دولتمردان این کشور را جسورتر کرده است؛ در حالی که برخی دیگر تغییر رویه‌های اخیر رباط را «تهاجمی» توصیف می‌کنند.
عضویت ناظر رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا؛ بسترساز تشتت و انفعال بیشتر آن
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تاکید کرد: حضور رژیم صهیونیستی در محیطی مانند آفریقا، با وجود سابقه استعماری و آثار آن و همچنین حکومت‌های ضعیف، بی‌ثبات و سیال، زمینه انواع تزاید اختلاف آراء را به همراه خواهد داشت و سبب می‌شود کشورهای قاره دچار تنش شوند.
ÚLTIMAS PUBLICACIONES
تحلیل رفتار عربستان در قبال مثلث ایران، آمریکا و یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
تأثیرات جنگ علیه ایران بر تعهدات سرمایه‌گذاری کشورهای خلیج فارس در آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
معضل امنیتی ریاض و تناقضات پیمان مکه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
قمار لندن با حمایت نظامی از اقدامات علیه یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
تلاش چین برای رهبری حکمرانی جهانی در حوزه هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
راهبرد آمریکا در قبال چین: جلوگیری از وابستگی، قبل از شکل گرفتن آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
تهدیدها و فرصت‌های راهبردی هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
دیپلماسی پکن در قبال آمریکا؛ از تمدید آتش‌بس تجاری تا حفظ موازنه در غرب آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.
لیبی
رسانه‌ها؛ انتقاد بورل از انفعال اتحادیه اروپایی و…
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: انتقاد مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از نقش کمرنگ این اتحادیه در عرصه جهانی، تظاهرات سراسری در لهستان در حمایت از عضویت در اتحادیه اروپا، انتقاد چین از خواسته‌های نامعقول هند در مذاکرات مرزی، بالاگرفتن تنش میان تایوان و چین، رزمایش روسیه در دریای ژاپن،تصمیم جمهوری آذربایجان برای انجام رزمایش در دریای خزر، واکنش روس ها به اتهام غربی ها در خصوص تعلل ایران در مذاکرات برجام، پایان هیأت‌های آمریکا و طالبان در دوحه، نتایج اولیه انتخابات عراق، دستگیری معاون ابوبکر البغدادی،گفتگوی مقامات آلمان و اسرائیل درباره فلسطین و ایران، معرفی نامزد حزب حاکم کره جنوبی برای انتخابات آتی ریاست جمهوری، بیانیه مشترک ۵ کشور غربی درحمایت از طرح خروج مزدوران خارجی، مخالفت الجزایر با اعطای پایگاه نظامی به آمریکا، تظاهرات مردم تونس علیه تصمیمات اخیر رئیس‌جمهور این کشور و مخالفت اکثر جمهوریخواهان سنا با حضور مجدد ترامپ در انتخابات از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
پیام و دستاورد دیدار اخیر اردوغان و پوتین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در 29 سپتامبر در شهر سوچی واقع در سواحل دریای سیاه روسیه دیدار و گفتگو کردند که البته کوتاه بودن مدت این ملاقات در مقایسه با دیدارهای طولانی در گذشته نظر تحلیل‌گران را به خود جلب کرده و آن را مرتبط با تشدید اختلافات دو طرف درقبال برخی موضوعات ارزیابی کرده‌اند. اردوغان و پوتین از زمان بروز بحران جنگنده در نوامبر 2015 یعنی از زمانی که جنگنده روسی توسط ترکیه سرنگون شد تا کنون، 26 بار به صورت حضوری دیدار و گفتگو کرده‌اند. آخرین دیدار رهبران دو کشور در 5 مارس 2020 در مسکو انجام شده بود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
رسانه‌ها؛ اروپا در مسیر تعامل با اژدهای زرد و…
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: تاکید اتحادیه اروپا بر تعامل و همکاری با چین، تمایل چین به بهبود روابط با استرالیا، آزمایش موشک فراصوت جدید کره شمالی، انتخاب نخست وزیر جدید ژاپن،کش و قوس در سنا برای جلوگیری از تعطیلی دولت آمریکا، نگرانی تل‌آویو از آغاز مذاکرات وین، گزافه‌گویی مجدد عربستان علیه برنامه هسته‌ای ایران، گفت‌وگوی سالیوان و بن‌سلمان درباره ایران،درخواست برجامی فرانسه از ایران،تلاش آمریکا برای جلوگیری از فروش نفت ایران، هشدار طالبان به آمریکا، چشم‌پوشی دیوان کیفری بین‌المللی از جنایات جنگی آمریکا در افغانستان، اختلاف نظر فرماندهان نظامی آمریکا با جو بایدن، یمن و افغانستان محور گفت‌وگوی وزرای خارجه ترکیه و عمان،گفتگوی اردوغان و بایدن درباره افغانستان و اس 400، اذعان فرمانده پدافند نیروی هوایی اسرائیل به ناتوانی گنبد آهنین، تقویت نظامی گری در قلب آفریقا، تصویب لایحه “ثبات لیبی” در مجلس نمایندگان آمریکا و فرمان لوکاشنکو به برگزاری همه پرسی قانون اساسی جدید بلاروس از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
روابط ترکیه با کشورهای عربی و تأثیرات منطقه‌ای آن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از گذشت 10 سال از تأثیر بهار عربی بر کشورهای منطقه، به نظر می‌رسد که این بار هوای بهاری متفاوتی در بین کشورهای دنیای عرب و ترکیه آغاز شده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
آیا نیروهای روسی واقعا لیبی را ترک می‌کنند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکت‌کنندگان) بر درخواست‌های قبلی خود مبنی بر «انجام گام‌های معتبر در جهت برچیدن گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان توسط همه طرف‌ها» تأکید کردند. یکی از «گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
ریشه‌های بحران در تونس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان سقوط بن علی در تونس در سال 2011 این کشور با شگفتی‌های زیاد مواجه بوده است. تنها کشوری که توانست بهار عربی را با موفقیت پشت سر بگذراند و قانون اساسی بر مبنای دمکراسی را با مصالحه تدوین کند، تونس بود. در تونس نظام نیمه ریاستی، دولت پارلمانی و درعین‌حال یک رئیس‌جمهوری با اختیارات بسیار وسیع که از سوی مردم انتخاب می‌شود، وجود دارد؛ اما برکناری نخست‌وزیر تونس از سوی قیس سعید رئیس‌جمهوری تونس، انحلال پارلمان این کشور به مدت یک ماه و لغو مصونیت نمایندگان آغاز دور جدید حوادث این کشور است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
چشم‌انداز انتخابات آتی در لیبی
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دومین کنفرانس برلین درباره لیبی در ماه ژوئن و در تکمیل کنفرانس سال 2019 برگزار شد. نتیجه آن یک بیانیه 55 بندی بود که بیشتر بر اهمیت نکات بیان‌شده در اولین کنفرانس تأکید داشت. اگرچه کنفرانس 2019 کاستی‌هایی داشت، نمی‌توان انکار کرد که بذرهای دولت وحدت ملی و نقشه راه جدید سیاسی را کاشت. دومین کنفرانس 2021 از نظر اراده سیاسی، نظارت بر تلاش‌ها و تدوین نقشه راه برای آینده لیبی بسیار مأیوس‌کننده بود.
پشت پرده تحولات سیاسی اخیر تونس؛ تقابل سکولاریسم و اسلام‌گرایی
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتی‌ها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتی‌های مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیس‌جمهور تونس است که طی اقدامی پیش‌بینی‌نشده نخست‌وزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
بررسی سیاست خارجی مراکش و برگ‌های برنده آن
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش در ماه‌های اخیر در پی افزایش تنش‌ها با اتحادیه اروپا، مذاکرات برای نزدیک شدن بیشتر به رژیم صهیونیستی، موضع‌گیری‌های قوی‌تر در روند صلح لیبی و ادعای این کشور در مورد منطقه مورد مناقشه صحرای غربی، در ماه‌های اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده است. برخی استدلال می‌کنند که آمریکا با به رسمیت شناختن حاکمیت مراکش در تضاد با ادعای طرف مقابل، دولتمردان این کشور را جسورتر کرده است؛ در حالی که برخی دیگر تغییر رویه‌های اخیر رباط را «تهاجمی» توصیف می‌کنند.
عضویت ناظر رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا؛ بسترساز تشتت و انفعال بیشتر آن
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تاکید کرد: حضور رژیم صهیونیستی در محیطی مانند آفریقا، با وجود سابقه استعماری و آثار آن و همچنین حکومت‌های ضعیف، بی‌ثبات و سیال، زمینه انواع تزاید اختلاف آراء را به همراه خواهد داشت و سبب می‌شود کشورهای قاره دچار تنش شوند.
ÚLTIMAS PUBLICACIONES
تحلیل رفتار عربستان در قبال مثلث ایران، آمریکا و یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
تأثیرات جنگ علیه ایران بر تعهدات سرمایه‌گذاری کشورهای خلیج فارس در آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
معضل امنیتی ریاض و تناقضات پیمان مکه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
قمار لندن با حمایت نظامی از اقدامات علیه یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
تلاش چین برای رهبری حکمرانی جهانی در حوزه هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
راهبرد آمریکا در قبال چین: جلوگیری از وابستگی، قبل از شکل گرفتن آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
تهدیدها و فرصت‌های راهبردی هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
دیپلماسی پکن در قبال آمریکا؛ از تمدید آتش‌بس تجاری تا حفظ موازنه در غرب آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.
لیبی
رسانه‌ها؛ انتقاد بورل از انفعال اتحادیه اروپایی و…
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: انتقاد مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از نقش کمرنگ این اتحادیه در عرصه جهانی، تظاهرات سراسری در لهستان در حمایت از عضویت در اتحادیه اروپا، انتقاد چین از خواسته‌های نامعقول هند در مذاکرات مرزی، بالاگرفتن تنش میان تایوان و چین، رزمایش روسیه در دریای ژاپن،تصمیم جمهوری آذربایجان برای انجام رزمایش در دریای خزر، واکنش روس ها به اتهام غربی ها در خصوص تعلل ایران در مذاکرات برجام، پایان هیأت‌های آمریکا و طالبان در دوحه، نتایج اولیه انتخابات عراق، دستگیری معاون ابوبکر البغدادی،گفتگوی مقامات آلمان و اسرائیل درباره فلسطین و ایران، معرفی نامزد حزب حاکم کره جنوبی برای انتخابات آتی ریاست جمهوری، بیانیه مشترک ۵ کشور غربی درحمایت از طرح خروج مزدوران خارجی، مخالفت الجزایر با اعطای پایگاه نظامی به آمریکا، تظاهرات مردم تونس علیه تصمیمات اخیر رئیس‌جمهور این کشور و مخالفت اکثر جمهوریخواهان سنا با حضور مجدد ترامپ در انتخابات از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
پیام و دستاورد دیدار اخیر اردوغان و پوتین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در 29 سپتامبر در شهر سوچی واقع در سواحل دریای سیاه روسیه دیدار و گفتگو کردند که البته کوتاه بودن مدت این ملاقات در مقایسه با دیدارهای طولانی در گذشته نظر تحلیل‌گران را به خود جلب کرده و آن را مرتبط با تشدید اختلافات دو طرف درقبال برخی موضوعات ارزیابی کرده‌اند. اردوغان و پوتین از زمان بروز بحران جنگنده در نوامبر 2015 یعنی از زمانی که جنگنده روسی توسط ترکیه سرنگون شد تا کنون، 26 بار به صورت حضوری دیدار و گفتگو کرده‌اند. آخرین دیدار رهبران دو کشور در 5 مارس 2020 در مسکو انجام شده بود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
رسانه‌ها؛ اروپا در مسیر تعامل با اژدهای زرد و…
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: تاکید اتحادیه اروپا بر تعامل و همکاری با چین، تمایل چین به بهبود روابط با استرالیا، آزمایش موشک فراصوت جدید کره شمالی، انتخاب نخست وزیر جدید ژاپن،کش و قوس در سنا برای جلوگیری از تعطیلی دولت آمریکا، نگرانی تل‌آویو از آغاز مذاکرات وین، گزافه‌گویی مجدد عربستان علیه برنامه هسته‌ای ایران، گفت‌وگوی سالیوان و بن‌سلمان درباره ایران،درخواست برجامی فرانسه از ایران،تلاش آمریکا برای جلوگیری از فروش نفت ایران، هشدار طالبان به آمریکا، چشم‌پوشی دیوان کیفری بین‌المللی از جنایات جنگی آمریکا در افغانستان، اختلاف نظر فرماندهان نظامی آمریکا با جو بایدن، یمن و افغانستان محور گفت‌وگوی وزرای خارجه ترکیه و عمان،گفتگوی اردوغان و بایدن درباره افغانستان و اس 400، اذعان فرمانده پدافند نیروی هوایی اسرائیل به ناتوانی گنبد آهنین، تقویت نظامی گری در قلب آفریقا، تصویب لایحه “ثبات لیبی” در مجلس نمایندگان آمریکا و فرمان لوکاشنکو به برگزاری همه پرسی قانون اساسی جدید بلاروس از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
روابط ترکیه با کشورهای عربی و تأثیرات منطقه‌ای آن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از گذشت 10 سال از تأثیر بهار عربی بر کشورهای منطقه، به نظر می‌رسد که این بار هوای بهاری متفاوتی در بین کشورهای دنیای عرب و ترکیه آغاز شده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
آیا نیروهای روسی واقعا لیبی را ترک می‌کنند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکت‌کنندگان) بر درخواست‌های قبلی خود مبنی بر «انجام گام‌های معتبر در جهت برچیدن گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان توسط همه طرف‌ها» تأکید کردند. یکی از «گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
ریشه‌های بحران در تونس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان سقوط بن علی در تونس در سال 2011 این کشور با شگفتی‌های زیاد مواجه بوده است. تنها کشوری که توانست بهار عربی را با موفقیت پشت سر بگذراند و قانون اساسی بر مبنای دمکراسی را با مصالحه تدوین کند، تونس بود. در تونس نظام نیمه ریاستی، دولت پارلمانی و درعین‌حال یک رئیس‌جمهوری با اختیارات بسیار وسیع که از سوی مردم انتخاب می‌شود، وجود دارد؛ اما برکناری نخست‌وزیر تونس از سوی قیس سعید رئیس‌جمهوری تونس، انحلال پارلمان این کشور به مدت یک ماه و لغو مصونیت نمایندگان آغاز دور جدید حوادث این کشور است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
چشم‌انداز انتخابات آتی در لیبی
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دومین کنفرانس برلین درباره لیبی در ماه ژوئن و در تکمیل کنفرانس سال 2019 برگزار شد. نتیجه آن یک بیانیه 55 بندی بود که بیشتر بر اهمیت نکات بیان‌شده در اولین کنفرانس تأکید داشت. اگرچه کنفرانس 2019 کاستی‌هایی داشت، نمی‌توان انکار کرد که بذرهای دولت وحدت ملی و نقشه راه جدید سیاسی را کاشت. دومین کنفرانس 2021 از نظر اراده سیاسی، نظارت بر تلاش‌ها و تدوین نقشه راه برای آینده لیبی بسیار مأیوس‌کننده بود.
پشت پرده تحولات سیاسی اخیر تونس؛ تقابل سکولاریسم و اسلام‌گرایی
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتی‌ها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتی‌های مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیس‌جمهور تونس است که طی اقدامی پیش‌بینی‌نشده نخست‌وزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
بررسی سیاست خارجی مراکش و برگ‌های برنده آن
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش در ماه‌های اخیر در پی افزایش تنش‌ها با اتحادیه اروپا، مذاکرات برای نزدیک شدن بیشتر به رژیم صهیونیستی، موضع‌گیری‌های قوی‌تر در روند صلح لیبی و ادعای این کشور در مورد منطقه مورد مناقشه صحرای غربی، در ماه‌های اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده است. برخی استدلال می‌کنند که آمریکا با به رسمیت شناختن حاکمیت مراکش در تضاد با ادعای طرف مقابل، دولتمردان این کشور را جسورتر کرده است؛ در حالی که برخی دیگر تغییر رویه‌های اخیر رباط را «تهاجمی» توصیف می‌کنند.
عضویت ناظر رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا؛ بسترساز تشتت و انفعال بیشتر آن
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تاکید کرد: حضور رژیم صهیونیستی در محیطی مانند آفریقا، با وجود سابقه استعماری و آثار آن و همچنین حکومت‌های ضعیف، بی‌ثبات و سیال، زمینه انواع تزاید اختلاف آراء را به همراه خواهد داشت و سبب می‌شود کشورهای قاره دچار تنش شوند.
ÚLTIMAS PUBLICACIONES
تحلیل رفتار عربستان در قبال مثلث ایران، آمریکا و یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
تأثیرات جنگ علیه ایران بر تعهدات سرمایه‌گذاری کشورهای خلیج فارس در آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
معضل امنیتی ریاض و تناقضات پیمان مکه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
قمار لندن با حمایت نظامی از اقدامات علیه یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
تلاش چین برای رهبری حکمرانی جهانی در حوزه هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
راهبرد آمریکا در قبال چین: جلوگیری از وابستگی، قبل از شکل گرفتن آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
تهدیدها و فرصت‌های راهبردی هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
دیپلماسی پکن در قبال آمریکا؛ از تمدید آتش‌بس تجاری تا حفظ موازنه در غرب آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.
لیبی
رسانه‌ها؛ انتقاد بورل از انفعال اتحادیه اروپایی و…
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: انتقاد مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از نقش کمرنگ این اتحادیه در عرصه جهانی، تظاهرات سراسری در لهستان در حمایت از عضویت در اتحادیه اروپا، انتقاد چین از خواسته‌های نامعقول هند در مذاکرات مرزی، بالاگرفتن تنش میان تایوان و چین، رزمایش روسیه در دریای ژاپن،تصمیم جمهوری آذربایجان برای انجام رزمایش در دریای خزر، واکنش روس ها به اتهام غربی ها در خصوص تعلل ایران در مذاکرات برجام، پایان هیأت‌های آمریکا و طالبان در دوحه، نتایج اولیه انتخابات عراق، دستگیری معاون ابوبکر البغدادی،گفتگوی مقامات آلمان و اسرائیل درباره فلسطین و ایران، معرفی نامزد حزب حاکم کره جنوبی برای انتخابات آتی ریاست جمهوری، بیانیه مشترک ۵ کشور غربی درحمایت از طرح خروج مزدوران خارجی، مخالفت الجزایر با اعطای پایگاه نظامی به آمریکا، تظاهرات مردم تونس علیه تصمیمات اخیر رئیس‌جمهور این کشور و مخالفت اکثر جمهوریخواهان سنا با حضور مجدد ترامپ در انتخابات از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
پیام و دستاورد دیدار اخیر اردوغان و پوتین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در 29 سپتامبر در شهر سوچی واقع در سواحل دریای سیاه روسیه دیدار و گفتگو کردند که البته کوتاه بودن مدت این ملاقات در مقایسه با دیدارهای طولانی در گذشته نظر تحلیل‌گران را به خود جلب کرده و آن را مرتبط با تشدید اختلافات دو طرف درقبال برخی موضوعات ارزیابی کرده‌اند. اردوغان و پوتین از زمان بروز بحران جنگنده در نوامبر 2015 یعنی از زمانی که جنگنده روسی توسط ترکیه سرنگون شد تا کنون، 26 بار به صورت حضوری دیدار و گفتگو کرده‌اند. آخرین دیدار رهبران دو کشور در 5 مارس 2020 در مسکو انجام شده بود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
رسانه‌ها؛ اروپا در مسیر تعامل با اژدهای زرد و…
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: تاکید اتحادیه اروپا بر تعامل و همکاری با چین، تمایل چین به بهبود روابط با استرالیا، آزمایش موشک فراصوت جدید کره شمالی، انتخاب نخست وزیر جدید ژاپن،کش و قوس در سنا برای جلوگیری از تعطیلی دولت آمریکا، نگرانی تل‌آویو از آغاز مذاکرات وین، گزافه‌گویی مجدد عربستان علیه برنامه هسته‌ای ایران، گفت‌وگوی سالیوان و بن‌سلمان درباره ایران،درخواست برجامی فرانسه از ایران،تلاش آمریکا برای جلوگیری از فروش نفت ایران، هشدار طالبان به آمریکا، چشم‌پوشی دیوان کیفری بین‌المللی از جنایات جنگی آمریکا در افغانستان، اختلاف نظر فرماندهان نظامی آمریکا با جو بایدن، یمن و افغانستان محور گفت‌وگوی وزرای خارجه ترکیه و عمان،گفتگوی اردوغان و بایدن درباره افغانستان و اس 400، اذعان فرمانده پدافند نیروی هوایی اسرائیل به ناتوانی گنبد آهنین، تقویت نظامی گری در قلب آفریقا، تصویب لایحه “ثبات لیبی” در مجلس نمایندگان آمریکا و فرمان لوکاشنکو به برگزاری همه پرسی قانون اساسی جدید بلاروس از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
روابط ترکیه با کشورهای عربی و تأثیرات منطقه‌ای آن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از گذشت 10 سال از تأثیر بهار عربی بر کشورهای منطقه، به نظر می‌رسد که این بار هوای بهاری متفاوتی در بین کشورهای دنیای عرب و ترکیه آغاز شده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
آیا نیروهای روسی واقعا لیبی را ترک می‌کنند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکت‌کنندگان) بر درخواست‌های قبلی خود مبنی بر «انجام گام‌های معتبر در جهت برچیدن گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان توسط همه طرف‌ها» تأکید کردند. یکی از «گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
ریشه‌های بحران در تونس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان سقوط بن علی در تونس در سال 2011 این کشور با شگفتی‌های زیاد مواجه بوده است. تنها کشوری که توانست بهار عربی را با موفقیت پشت سر بگذراند و قانون اساسی بر مبنای دمکراسی را با مصالحه تدوین کند، تونس بود. در تونس نظام نیمه ریاستی، دولت پارلمانی و درعین‌حال یک رئیس‌جمهوری با اختیارات بسیار وسیع که از سوی مردم انتخاب می‌شود، وجود دارد؛ اما برکناری نخست‌وزیر تونس از سوی قیس سعید رئیس‌جمهوری تونس، انحلال پارلمان این کشور به مدت یک ماه و لغو مصونیت نمایندگان آغاز دور جدید حوادث این کشور است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
چشم‌انداز انتخابات آتی در لیبی
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دومین کنفرانس برلین درباره لیبی در ماه ژوئن و در تکمیل کنفرانس سال 2019 برگزار شد. نتیجه آن یک بیانیه 55 بندی بود که بیشتر بر اهمیت نکات بیان‌شده در اولین کنفرانس تأکید داشت. اگرچه کنفرانس 2019 کاستی‌هایی داشت، نمی‌توان انکار کرد که بذرهای دولت وحدت ملی و نقشه راه جدید سیاسی را کاشت. دومین کنفرانس 2021 از نظر اراده سیاسی، نظارت بر تلاش‌ها و تدوین نقشه راه برای آینده لیبی بسیار مأیوس‌کننده بود.
پشت پرده تحولات سیاسی اخیر تونس؛ تقابل سکولاریسم و اسلام‌گرایی
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتی‌ها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتی‌های مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیس‌جمهور تونس است که طی اقدامی پیش‌بینی‌نشده نخست‌وزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
بررسی سیاست خارجی مراکش و برگ‌های برنده آن
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش در ماه‌های اخیر در پی افزایش تنش‌ها با اتحادیه اروپا، مذاکرات برای نزدیک شدن بیشتر به رژیم صهیونیستی، موضع‌گیری‌های قوی‌تر در روند صلح لیبی و ادعای این کشور در مورد منطقه مورد مناقشه صحرای غربی، در ماه‌های اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده است. برخی استدلال می‌کنند که آمریکا با به رسمیت شناختن حاکمیت مراکش در تضاد با ادعای طرف مقابل، دولتمردان این کشور را جسورتر کرده است؛ در حالی که برخی دیگر تغییر رویه‌های اخیر رباط را «تهاجمی» توصیف می‌کنند.
عضویت ناظر رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا؛ بسترساز تشتت و انفعال بیشتر آن
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تاکید کرد: حضور رژیم صهیونیستی در محیطی مانند آفریقا، با وجود سابقه استعماری و آثار آن و همچنین حکومت‌های ضعیف، بی‌ثبات و سیال، زمینه انواع تزاید اختلاف آراء را به همراه خواهد داشت و سبب می‌شود کشورهای قاره دچار تنش شوند.
ÚLTIMAS PUBLICACIONES
تحلیل رفتار عربستان در قبال مثلث ایران، آمریکا و یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
تأثیرات جنگ علیه ایران بر تعهدات سرمایه‌گذاری کشورهای خلیج فارس در آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
معضل امنیتی ریاض و تناقضات پیمان مکه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
قمار لندن با حمایت نظامی از اقدامات علیه یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
تلاش چین برای رهبری حکمرانی جهانی در حوزه هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
راهبرد آمریکا در قبال چین: جلوگیری از وابستگی، قبل از شکل گرفتن آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
تهدیدها و فرصت‌های راهبردی هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
دیپلماسی پکن در قبال آمریکا؛ از تمدید آتش‌بس تجاری تا حفظ موازنه در غرب آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.