تحلیلی بر پیمان دفاعی مکه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم هشدارها، ترامپ قصد دارد نیروهای نظامی کشورش را پیش از موعد از افغانستان و عراق کاهش دهد. او میخواهد درزمینه سیاست خارجی و امنیتی کماکان تأثیرگذار باشد و دست جو بایدن جانشین خود را ببندد. خارج کردن نیروهای نظامی آمریکا از عراق و افغانستان، بدون هماهنگی و پذیرش مسئولیت، میتواند پیامدهای خطرناکی برای منطقه و همچنین همپیمانان اروپائی آمریکا داشته باشد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه بازیگران خارجی تلاش میکنند کابینه سعد حریری قبل از اینکه ترامپ از کاخ سفید برود، تشکیل شود تا کابینهای باب میل آنها باشد، گفت: اما به نظر میرسد اگر قرار باشد منافع حزبالله و متحدانش در تشکیل کابینه نادیده گرفته شود، کابینه لبنان در دو – سه ماه آینده تشکیل نخواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بهرغم آشکار شدن برخی زوایای سیاست خارجی بایدن، اما رویکرد وی در قبال موضوعات اصلی خاورمیانه شامل برجام، عراق، لیبی، سوریه و مناقشه اسرائیل – فلسطین همچنان مبهم است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه تهران با بیان اینکه شرایط کنونی حاکم در آمریکای لاتین نشان میدهد که امکان تقویت جریان چپگرایی در این منطقه در حال حاضر فراهم شده است، گفت: این امکان نه صرفاً به خاطر شرایط داخلی آنها است، بلکه به این دلیل است که ایالاتمتحده نوعی زوال در دوران ابرقدرتیاش را طی میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شرایط مسلمانان اروپایی، کاریکاتورهای دانمارکی و جداییسازی فرانسوی و آماده شدن برای جنگهای فرهنگی، اقدامات دولت جو بایدن در خاورمیانه، بایدن و التیام زخمهای برگزیت در اروپا، روابط سعودی-اسرائیلی، لزوم قرار گرفتن آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی و حوزه کارائیب در اولویت آمریکا در دولت بایدن، اشتباه قرار دادن حوثیها در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، بلینکن و دوستی با اسرائیل، نیاز ترکیه به صندوق بینالمللی پول و نیاز آمریکا به سرمایهگذاری بیشتر در دیپلماسی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوتهای مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان دادن تضاد منافع این قدرتهای منطقهای باشد، اغراقآمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث میشود تا عربستان و ایران بهعنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااینحال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولتها باشد، میتوان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمیتوان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنها قویتری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعهمذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا بیان اینکه عربستان تلاش دارد به شکلی خود را از مخمصه جنگ در یمن نجات دهد، گفت: با گرفتن استان مأرب دیگر هیچ منطقهای در بخش شمال یمن نمیماند که در اختیار عربستان یا مزدوران سعودی باشد و انصارالله حاکمیت خود را بر تمام این مناطق اعمال خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که داعش نیز پایتخت افغانستان را آماج حملات موشکی متعدد قرار میدهد این انگاره تقویتشده است که این مسئله میتواند به زمینهسازی ادامه حضور آمریکا در افغانستان منجر شود و با توجه به اینکه حملات گروه تروریستی داعش در مسیر اهداف کاخ سفید در تداوم خشونت در افغانستان و مدیریت آن قرار دارد، برنامهریزی این حملات به واشنگتن نسبت دادهشده است.
محمدرضا عسگری مورودی- کارشناس ارشد مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به شکلگیری مناسبات جدید میان عراق و آمریکا با روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا گفت: دولت آقای الکاظمی احساس میکرد ترامپ حامی جدی آنها خواهد بود و بنابراین بیشتر شاهد گرایش به عربستان، اردن، مصر و این قبیل دولتها بودیم، اما با آمدن بایدن و اعتراض و انتقاد او نسبت به برخی سیاستهای عربستان و مصر، این روند دچار وقفه و یا مشکل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یکی از پاسخهای بریتانیا به تزلزل در نظم لیبرالی که بعد از جنگ جهانی دوم به همراه آمریکا مهمترین مدافع و برساز آن بوده، خوداتکایی راهبردی ازجمله با تقویت توان دفاعی است و نکته قابلتأمل در ارزیابی جدید دفاعی این کشور تغییر جهت و تمرکز دفاع ملی و امنیت خارجی در اطراف نیروی دریایی و نیروی هوایی و ایجاد بیشتر پایگاههای نظامی در خارج از بریتانیا است.
دکتر حسین مفیدی احمدی – پژوهشگر مسائل بریتانیا و اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم هشدارها، ترامپ قصد دارد نیروهای نظامی کشورش را پیش از موعد از افغانستان و عراق کاهش دهد. او میخواهد درزمینه سیاست خارجی و امنیتی کماکان تأثیرگذار باشد و دست جو بایدن جانشین خود را ببندد. خارج کردن نیروهای نظامی آمریکا از عراق و افغانستان، بدون هماهنگی و پذیرش مسئولیت، میتواند پیامدهای خطرناکی برای منطقه و همچنین همپیمانان اروپائی آمریکا داشته باشد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه بازیگران خارجی تلاش میکنند کابینه سعد حریری قبل از اینکه ترامپ از کاخ سفید برود، تشکیل شود تا کابینهای باب میل آنها باشد، گفت: اما به نظر میرسد اگر قرار باشد منافع حزبالله و متحدانش در تشکیل کابینه نادیده گرفته شود، کابینه لبنان در دو – سه ماه آینده تشکیل نخواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بهرغم آشکار شدن برخی زوایای سیاست خارجی بایدن، اما رویکرد وی در قبال موضوعات اصلی خاورمیانه شامل برجام، عراق، لیبی، سوریه و مناقشه اسرائیل – فلسطین همچنان مبهم است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه تهران با بیان اینکه شرایط کنونی حاکم در آمریکای لاتین نشان میدهد که امکان تقویت جریان چپگرایی در این منطقه در حال حاضر فراهم شده است، گفت: این امکان نه صرفاً به خاطر شرایط داخلی آنها است، بلکه به این دلیل است که ایالاتمتحده نوعی زوال در دوران ابرقدرتیاش را طی میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شرایط مسلمانان اروپایی، کاریکاتورهای دانمارکی و جداییسازی فرانسوی و آماده شدن برای جنگهای فرهنگی، اقدامات دولت جو بایدن در خاورمیانه، بایدن و التیام زخمهای برگزیت در اروپا، روابط سعودی-اسرائیلی، لزوم قرار گرفتن آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی و حوزه کارائیب در اولویت آمریکا در دولت بایدن، اشتباه قرار دادن حوثیها در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، بلینکن و دوستی با اسرائیل، نیاز ترکیه به صندوق بینالمللی پول و نیاز آمریکا به سرمایهگذاری بیشتر در دیپلماسی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوتهای مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان دادن تضاد منافع این قدرتهای منطقهای باشد، اغراقآمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث میشود تا عربستان و ایران بهعنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااینحال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولتها باشد، میتوان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمیتوان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنها قویتری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعهمذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا بیان اینکه عربستان تلاش دارد به شکلی خود را از مخمصه جنگ در یمن نجات دهد، گفت: با گرفتن استان مأرب دیگر هیچ منطقهای در بخش شمال یمن نمیماند که در اختیار عربستان یا مزدوران سعودی باشد و انصارالله حاکمیت خود را بر تمام این مناطق اعمال خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که داعش نیز پایتخت افغانستان را آماج حملات موشکی متعدد قرار میدهد این انگاره تقویتشده است که این مسئله میتواند به زمینهسازی ادامه حضور آمریکا در افغانستان منجر شود و با توجه به اینکه حملات گروه تروریستی داعش در مسیر اهداف کاخ سفید در تداوم خشونت در افغانستان و مدیریت آن قرار دارد، برنامهریزی این حملات به واشنگتن نسبت دادهشده است.
محمدرضا عسگری مورودی- کارشناس ارشد مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به شکلگیری مناسبات جدید میان عراق و آمریکا با روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا گفت: دولت آقای الکاظمی احساس میکرد ترامپ حامی جدی آنها خواهد بود و بنابراین بیشتر شاهد گرایش به عربستان، اردن، مصر و این قبیل دولتها بودیم، اما با آمدن بایدن و اعتراض و انتقاد او نسبت به برخی سیاستهای عربستان و مصر، این روند دچار وقفه و یا مشکل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یکی از پاسخهای بریتانیا به تزلزل در نظم لیبرالی که بعد از جنگ جهانی دوم به همراه آمریکا مهمترین مدافع و برساز آن بوده، خوداتکایی راهبردی ازجمله با تقویت توان دفاعی است و نکته قابلتأمل در ارزیابی جدید دفاعی این کشور تغییر جهت و تمرکز دفاع ملی و امنیت خارجی در اطراف نیروی دریایی و نیروی هوایی و ایجاد بیشتر پایگاههای نظامی در خارج از بریتانیا است.
دکتر حسین مفیدی احمدی – پژوهشگر مسائل بریتانیا و اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم هشدارها، ترامپ قصد دارد نیروهای نظامی کشورش را پیش از موعد از افغانستان و عراق کاهش دهد. او میخواهد درزمینه سیاست خارجی و امنیتی کماکان تأثیرگذار باشد و دست جو بایدن جانشین خود را ببندد. خارج کردن نیروهای نظامی آمریکا از عراق و افغانستان، بدون هماهنگی و پذیرش مسئولیت، میتواند پیامدهای خطرناکی برای منطقه و همچنین همپیمانان اروپائی آمریکا داشته باشد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه بازیگران خارجی تلاش میکنند کابینه سعد حریری قبل از اینکه ترامپ از کاخ سفید برود، تشکیل شود تا کابینهای باب میل آنها باشد، گفت: اما به نظر میرسد اگر قرار باشد منافع حزبالله و متحدانش در تشکیل کابینه نادیده گرفته شود، کابینه لبنان در دو – سه ماه آینده تشکیل نخواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بهرغم آشکار شدن برخی زوایای سیاست خارجی بایدن، اما رویکرد وی در قبال موضوعات اصلی خاورمیانه شامل برجام، عراق، لیبی، سوریه و مناقشه اسرائیل – فلسطین همچنان مبهم است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه تهران با بیان اینکه شرایط کنونی حاکم در آمریکای لاتین نشان میدهد که امکان تقویت جریان چپگرایی در این منطقه در حال حاضر فراهم شده است، گفت: این امکان نه صرفاً به خاطر شرایط داخلی آنها است، بلکه به این دلیل است که ایالاتمتحده نوعی زوال در دوران ابرقدرتیاش را طی میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شرایط مسلمانان اروپایی، کاریکاتورهای دانمارکی و جداییسازی فرانسوی و آماده شدن برای جنگهای فرهنگی، اقدامات دولت جو بایدن در خاورمیانه، بایدن و التیام زخمهای برگزیت در اروپا، روابط سعودی-اسرائیلی، لزوم قرار گرفتن آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی و حوزه کارائیب در اولویت آمریکا در دولت بایدن، اشتباه قرار دادن حوثیها در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، بلینکن و دوستی با اسرائیل، نیاز ترکیه به صندوق بینالمللی پول و نیاز آمریکا به سرمایهگذاری بیشتر در دیپلماسی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوتهای مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان دادن تضاد منافع این قدرتهای منطقهای باشد، اغراقآمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث میشود تا عربستان و ایران بهعنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااینحال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولتها باشد، میتوان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمیتوان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنها قویتری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعهمذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا بیان اینکه عربستان تلاش دارد به شکلی خود را از مخمصه جنگ در یمن نجات دهد، گفت: با گرفتن استان مأرب دیگر هیچ منطقهای در بخش شمال یمن نمیماند که در اختیار عربستان یا مزدوران سعودی باشد و انصارالله حاکمیت خود را بر تمام این مناطق اعمال خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که داعش نیز پایتخت افغانستان را آماج حملات موشکی متعدد قرار میدهد این انگاره تقویتشده است که این مسئله میتواند به زمینهسازی ادامه حضور آمریکا در افغانستان منجر شود و با توجه به اینکه حملات گروه تروریستی داعش در مسیر اهداف کاخ سفید در تداوم خشونت در افغانستان و مدیریت آن قرار دارد، برنامهریزی این حملات به واشنگتن نسبت دادهشده است.
محمدرضا عسگری مورودی- کارشناس ارشد مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به شکلگیری مناسبات جدید میان عراق و آمریکا با روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا گفت: دولت آقای الکاظمی احساس میکرد ترامپ حامی جدی آنها خواهد بود و بنابراین بیشتر شاهد گرایش به عربستان، اردن، مصر و این قبیل دولتها بودیم، اما با آمدن بایدن و اعتراض و انتقاد او نسبت به برخی سیاستهای عربستان و مصر، این روند دچار وقفه و یا مشکل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یکی از پاسخهای بریتانیا به تزلزل در نظم لیبرالی که بعد از جنگ جهانی دوم به همراه آمریکا مهمترین مدافع و برساز آن بوده، خوداتکایی راهبردی ازجمله با تقویت توان دفاعی است و نکته قابلتأمل در ارزیابی جدید دفاعی این کشور تغییر جهت و تمرکز دفاع ملی و امنیت خارجی در اطراف نیروی دریایی و نیروی هوایی و ایجاد بیشتر پایگاههای نظامی در خارج از بریتانیا است.
دکتر حسین مفیدی احمدی – پژوهشگر مسائل بریتانیا و اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم هشدارها، ترامپ قصد دارد نیروهای نظامی کشورش را پیش از موعد از افغانستان و عراق کاهش دهد. او میخواهد درزمینه سیاست خارجی و امنیتی کماکان تأثیرگذار باشد و دست جو بایدن جانشین خود را ببندد. خارج کردن نیروهای نظامی آمریکا از عراق و افغانستان، بدون هماهنگی و پذیرش مسئولیت، میتواند پیامدهای خطرناکی برای منطقه و همچنین همپیمانان اروپائی آمریکا داشته باشد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه بازیگران خارجی تلاش میکنند کابینه سعد حریری قبل از اینکه ترامپ از کاخ سفید برود، تشکیل شود تا کابینهای باب میل آنها باشد، گفت: اما به نظر میرسد اگر قرار باشد منافع حزبالله و متحدانش در تشکیل کابینه نادیده گرفته شود، کابینه لبنان در دو – سه ماه آینده تشکیل نخواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بهرغم آشکار شدن برخی زوایای سیاست خارجی بایدن، اما رویکرد وی در قبال موضوعات اصلی خاورمیانه شامل برجام، عراق، لیبی، سوریه و مناقشه اسرائیل – فلسطین همچنان مبهم است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه تهران با بیان اینکه شرایط کنونی حاکم در آمریکای لاتین نشان میدهد که امکان تقویت جریان چپگرایی در این منطقه در حال حاضر فراهم شده است، گفت: این امکان نه صرفاً به خاطر شرایط داخلی آنها است، بلکه به این دلیل است که ایالاتمتحده نوعی زوال در دوران ابرقدرتیاش را طی میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شرایط مسلمانان اروپایی، کاریکاتورهای دانمارکی و جداییسازی فرانسوی و آماده شدن برای جنگهای فرهنگی، اقدامات دولت جو بایدن در خاورمیانه، بایدن و التیام زخمهای برگزیت در اروپا، روابط سعودی-اسرائیلی، لزوم قرار گرفتن آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی و حوزه کارائیب در اولویت آمریکا در دولت بایدن، اشتباه قرار دادن حوثیها در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، بلینکن و دوستی با اسرائیل، نیاز ترکیه به صندوق بینالمللی پول و نیاز آمریکا به سرمایهگذاری بیشتر در دیپلماسی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوتهای مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان دادن تضاد منافع این قدرتهای منطقهای باشد، اغراقآمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث میشود تا عربستان و ایران بهعنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااینحال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولتها باشد، میتوان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمیتوان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنها قویتری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعهمذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا بیان اینکه عربستان تلاش دارد به شکلی خود را از مخمصه جنگ در یمن نجات دهد، گفت: با گرفتن استان مأرب دیگر هیچ منطقهای در بخش شمال یمن نمیماند که در اختیار عربستان یا مزدوران سعودی باشد و انصارالله حاکمیت خود را بر تمام این مناطق اعمال خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که داعش نیز پایتخت افغانستان را آماج حملات موشکی متعدد قرار میدهد این انگاره تقویتشده است که این مسئله میتواند به زمینهسازی ادامه حضور آمریکا در افغانستان منجر شود و با توجه به اینکه حملات گروه تروریستی داعش در مسیر اهداف کاخ سفید در تداوم خشونت در افغانستان و مدیریت آن قرار دارد، برنامهریزی این حملات به واشنگتن نسبت دادهشده است.
محمدرضا عسگری مورودی- کارشناس ارشد مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به شکلگیری مناسبات جدید میان عراق و آمریکا با روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا گفت: دولت آقای الکاظمی احساس میکرد ترامپ حامی جدی آنها خواهد بود و بنابراین بیشتر شاهد گرایش به عربستان، اردن، مصر و این قبیل دولتها بودیم، اما با آمدن بایدن و اعتراض و انتقاد او نسبت به برخی سیاستهای عربستان و مصر، این روند دچار وقفه و یا مشکل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یکی از پاسخهای بریتانیا به تزلزل در نظم لیبرالی که بعد از جنگ جهانی دوم به همراه آمریکا مهمترین مدافع و برساز آن بوده، خوداتکایی راهبردی ازجمله با تقویت توان دفاعی است و نکته قابلتأمل در ارزیابی جدید دفاعی این کشور تغییر جهت و تمرکز دفاع ملی و امنیت خارجی در اطراف نیروی دریایی و نیروی هوایی و ایجاد بیشتر پایگاههای نظامی در خارج از بریتانیا است.
دکتر حسین مفیدی احمدی – پژوهشگر مسائل بریتانیا و اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم هشدارها، ترامپ قصد دارد نیروهای نظامی کشورش را پیش از موعد از افغانستان و عراق کاهش دهد. او میخواهد درزمینه سیاست خارجی و امنیتی کماکان تأثیرگذار باشد و دست جو بایدن جانشین خود را ببندد. خارج کردن نیروهای نظامی آمریکا از عراق و افغانستان، بدون هماهنگی و پذیرش مسئولیت، میتواند پیامدهای خطرناکی برای منطقه و همچنین همپیمانان اروپائی آمریکا داشته باشد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه بازیگران خارجی تلاش میکنند کابینه سعد حریری قبل از اینکه ترامپ از کاخ سفید برود، تشکیل شود تا کابینهای باب میل آنها باشد، گفت: اما به نظر میرسد اگر قرار باشد منافع حزبالله و متحدانش در تشکیل کابینه نادیده گرفته شود، کابینه لبنان در دو – سه ماه آینده تشکیل نخواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بهرغم آشکار شدن برخی زوایای سیاست خارجی بایدن، اما رویکرد وی در قبال موضوعات اصلی خاورمیانه شامل برجام، عراق، لیبی، سوریه و مناقشه اسرائیل – فلسطین همچنان مبهم است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه تهران با بیان اینکه شرایط کنونی حاکم در آمریکای لاتین نشان میدهد که امکان تقویت جریان چپگرایی در این منطقه در حال حاضر فراهم شده است، گفت: این امکان نه صرفاً به خاطر شرایط داخلی آنها است، بلکه به این دلیل است که ایالاتمتحده نوعی زوال در دوران ابرقدرتیاش را طی میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شرایط مسلمانان اروپایی، کاریکاتورهای دانمارکی و جداییسازی فرانسوی و آماده شدن برای جنگهای فرهنگی، اقدامات دولت جو بایدن در خاورمیانه، بایدن و التیام زخمهای برگزیت در اروپا، روابط سعودی-اسرائیلی، لزوم قرار گرفتن آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی و حوزه کارائیب در اولویت آمریکا در دولت بایدن، اشتباه قرار دادن حوثیها در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، بلینکن و دوستی با اسرائیل، نیاز ترکیه به صندوق بینالمللی پول و نیاز آمریکا به سرمایهگذاری بیشتر در دیپلماسی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوتهای مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان دادن تضاد منافع این قدرتهای منطقهای باشد، اغراقآمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث میشود تا عربستان و ایران بهعنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااینحال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولتها باشد، میتوان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمیتوان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنها قویتری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعهمذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا بیان اینکه عربستان تلاش دارد به شکلی خود را از مخمصه جنگ در یمن نجات دهد، گفت: با گرفتن استان مأرب دیگر هیچ منطقهای در بخش شمال یمن نمیماند که در اختیار عربستان یا مزدوران سعودی باشد و انصارالله حاکمیت خود را بر تمام این مناطق اعمال خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که داعش نیز پایتخت افغانستان را آماج حملات موشکی متعدد قرار میدهد این انگاره تقویتشده است که این مسئله میتواند به زمینهسازی ادامه حضور آمریکا در افغانستان منجر شود و با توجه به اینکه حملات گروه تروریستی داعش در مسیر اهداف کاخ سفید در تداوم خشونت در افغانستان و مدیریت آن قرار دارد، برنامهریزی این حملات به واشنگتن نسبت دادهشده است.
محمدرضا عسگری مورودی- کارشناس ارشد مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به شکلگیری مناسبات جدید میان عراق و آمریکا با روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا گفت: دولت آقای الکاظمی احساس میکرد ترامپ حامی جدی آنها خواهد بود و بنابراین بیشتر شاهد گرایش به عربستان، اردن، مصر و این قبیل دولتها بودیم، اما با آمدن بایدن و اعتراض و انتقاد او نسبت به برخی سیاستهای عربستان و مصر، این روند دچار وقفه و یا مشکل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یکی از پاسخهای بریتانیا به تزلزل در نظم لیبرالی که بعد از جنگ جهانی دوم به همراه آمریکا مهمترین مدافع و برساز آن بوده، خوداتکایی راهبردی ازجمله با تقویت توان دفاعی است و نکته قابلتأمل در ارزیابی جدید دفاعی این کشور تغییر جهت و تمرکز دفاع ملی و امنیت خارجی در اطراف نیروی دریایی و نیروی هوایی و ایجاد بیشتر پایگاههای نظامی در خارج از بریتانیا است.
دکتر حسین مفیدی احمدی – پژوهشگر مسائل بریتانیا و اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم هشدارها، ترامپ قصد دارد نیروهای نظامی کشورش را پیش از موعد از افغانستان و عراق کاهش دهد. او میخواهد درزمینه سیاست خارجی و امنیتی کماکان تأثیرگذار باشد و دست جو بایدن جانشین خود را ببندد. خارج کردن نیروهای نظامی آمریکا از عراق و افغانستان، بدون هماهنگی و پذیرش مسئولیت، میتواند پیامدهای خطرناکی برای منطقه و همچنین همپیمانان اروپائی آمریکا داشته باشد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه بازیگران خارجی تلاش میکنند کابینه سعد حریری قبل از اینکه ترامپ از کاخ سفید برود، تشکیل شود تا کابینهای باب میل آنها باشد، گفت: اما به نظر میرسد اگر قرار باشد منافع حزبالله و متحدانش در تشکیل کابینه نادیده گرفته شود، کابینه لبنان در دو – سه ماه آینده تشکیل نخواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بهرغم آشکار شدن برخی زوایای سیاست خارجی بایدن، اما رویکرد وی در قبال موضوعات اصلی خاورمیانه شامل برجام، عراق، لیبی، سوریه و مناقشه اسرائیل – فلسطین همچنان مبهم است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه تهران با بیان اینکه شرایط کنونی حاکم در آمریکای لاتین نشان میدهد که امکان تقویت جریان چپگرایی در این منطقه در حال حاضر فراهم شده است، گفت: این امکان نه صرفاً به خاطر شرایط داخلی آنها است، بلکه به این دلیل است که ایالاتمتحده نوعی زوال در دوران ابرقدرتیاش را طی میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شرایط مسلمانان اروپایی، کاریکاتورهای دانمارکی و جداییسازی فرانسوی و آماده شدن برای جنگهای فرهنگی، اقدامات دولت جو بایدن در خاورمیانه، بایدن و التیام زخمهای برگزیت در اروپا، روابط سعودی-اسرائیلی، لزوم قرار گرفتن آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی و حوزه کارائیب در اولویت آمریکا در دولت بایدن، اشتباه قرار دادن حوثیها در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، بلینکن و دوستی با اسرائیل، نیاز ترکیه به صندوق بینالمللی پول و نیاز آمریکا به سرمایهگذاری بیشتر در دیپلماسی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوتهای مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان دادن تضاد منافع این قدرتهای منطقهای باشد، اغراقآمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث میشود تا عربستان و ایران بهعنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااینحال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولتها باشد، میتوان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمیتوان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنها قویتری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعهمذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا بیان اینکه عربستان تلاش دارد به شکلی خود را از مخمصه جنگ در یمن نجات دهد، گفت: با گرفتن استان مأرب دیگر هیچ منطقهای در بخش شمال یمن نمیماند که در اختیار عربستان یا مزدوران سعودی باشد و انصارالله حاکمیت خود را بر تمام این مناطق اعمال خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که داعش نیز پایتخت افغانستان را آماج حملات موشکی متعدد قرار میدهد این انگاره تقویتشده است که این مسئله میتواند به زمینهسازی ادامه حضور آمریکا در افغانستان منجر شود و با توجه به اینکه حملات گروه تروریستی داعش در مسیر اهداف کاخ سفید در تداوم خشونت در افغانستان و مدیریت آن قرار دارد، برنامهریزی این حملات به واشنگتن نسبت دادهشده است.
محمدرضا عسگری مورودی- کارشناس ارشد مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به شکلگیری مناسبات جدید میان عراق و آمریکا با روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا گفت: دولت آقای الکاظمی احساس میکرد ترامپ حامی جدی آنها خواهد بود و بنابراین بیشتر شاهد گرایش به عربستان، اردن، مصر و این قبیل دولتها بودیم، اما با آمدن بایدن و اعتراض و انتقاد او نسبت به برخی سیاستهای عربستان و مصر، این روند دچار وقفه و یا مشکل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یکی از پاسخهای بریتانیا به تزلزل در نظم لیبرالی که بعد از جنگ جهانی دوم به همراه آمریکا مهمترین مدافع و برساز آن بوده، خوداتکایی راهبردی ازجمله با تقویت توان دفاعی است و نکته قابلتأمل در ارزیابی جدید دفاعی این کشور تغییر جهت و تمرکز دفاع ملی و امنیت خارجی در اطراف نیروی دریایی و نیروی هوایی و ایجاد بیشتر پایگاههای نظامی در خارج از بریتانیا است.
دکتر حسین مفیدی احمدی – پژوهشگر مسائل بریتانیا و اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم هشدارها، ترامپ قصد دارد نیروهای نظامی کشورش را پیش از موعد از افغانستان و عراق کاهش دهد. او میخواهد درزمینه سیاست خارجی و امنیتی کماکان تأثیرگذار باشد و دست جو بایدن جانشین خود را ببندد. خارج کردن نیروهای نظامی آمریکا از عراق و افغانستان، بدون هماهنگی و پذیرش مسئولیت، میتواند پیامدهای خطرناکی برای منطقه و همچنین همپیمانان اروپائی آمریکا داشته باشد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه بازیگران خارجی تلاش میکنند کابینه سعد حریری قبل از اینکه ترامپ از کاخ سفید برود، تشکیل شود تا کابینهای باب میل آنها باشد، گفت: اما به نظر میرسد اگر قرار باشد منافع حزبالله و متحدانش در تشکیل کابینه نادیده گرفته شود، کابینه لبنان در دو – سه ماه آینده تشکیل نخواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بهرغم آشکار شدن برخی زوایای سیاست خارجی بایدن، اما رویکرد وی در قبال موضوعات اصلی خاورمیانه شامل برجام، عراق، لیبی، سوریه و مناقشه اسرائیل – فلسطین همچنان مبهم است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه تهران با بیان اینکه شرایط کنونی حاکم در آمریکای لاتین نشان میدهد که امکان تقویت جریان چپگرایی در این منطقه در حال حاضر فراهم شده است، گفت: این امکان نه صرفاً به خاطر شرایط داخلی آنها است، بلکه به این دلیل است که ایالاتمتحده نوعی زوال در دوران ابرقدرتیاش را طی میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شرایط مسلمانان اروپایی، کاریکاتورهای دانمارکی و جداییسازی فرانسوی و آماده شدن برای جنگهای فرهنگی، اقدامات دولت جو بایدن در خاورمیانه، بایدن و التیام زخمهای برگزیت در اروپا، روابط سعودی-اسرائیلی، لزوم قرار گرفتن آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی و حوزه کارائیب در اولویت آمریکا در دولت بایدن، اشتباه قرار دادن حوثیها در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، بلینکن و دوستی با اسرائیل، نیاز ترکیه به صندوق بینالمللی پول و نیاز آمریکا به سرمایهگذاری بیشتر در دیپلماسی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوتهای مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان دادن تضاد منافع این قدرتهای منطقهای باشد، اغراقآمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث میشود تا عربستان و ایران بهعنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااینحال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولتها باشد، میتوان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمیتوان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنها قویتری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعهمذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا بیان اینکه عربستان تلاش دارد به شکلی خود را از مخمصه جنگ در یمن نجات دهد، گفت: با گرفتن استان مأرب دیگر هیچ منطقهای در بخش شمال یمن نمیماند که در اختیار عربستان یا مزدوران سعودی باشد و انصارالله حاکمیت خود را بر تمام این مناطق اعمال خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که داعش نیز پایتخت افغانستان را آماج حملات موشکی متعدد قرار میدهد این انگاره تقویتشده است که این مسئله میتواند به زمینهسازی ادامه حضور آمریکا در افغانستان منجر شود و با توجه به اینکه حملات گروه تروریستی داعش در مسیر اهداف کاخ سفید در تداوم خشونت در افغانستان و مدیریت آن قرار دارد، برنامهریزی این حملات به واشنگتن نسبت دادهشده است.
محمدرضا عسگری مورودی- کارشناس ارشد مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به شکلگیری مناسبات جدید میان عراق و آمریکا با روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا گفت: دولت آقای الکاظمی احساس میکرد ترامپ حامی جدی آنها خواهد بود و بنابراین بیشتر شاهد گرایش به عربستان، اردن، مصر و این قبیل دولتها بودیم، اما با آمدن بایدن و اعتراض و انتقاد او نسبت به برخی سیاستهای عربستان و مصر، این روند دچار وقفه و یا مشکل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یکی از پاسخهای بریتانیا به تزلزل در نظم لیبرالی که بعد از جنگ جهانی دوم به همراه آمریکا مهمترین مدافع و برساز آن بوده، خوداتکایی راهبردی ازجمله با تقویت توان دفاعی است و نکته قابلتأمل در ارزیابی جدید دفاعی این کشور تغییر جهت و تمرکز دفاع ملی و امنیت خارجی در اطراف نیروی دریایی و نیروی هوایی و ایجاد بیشتر پایگاههای نظامی در خارج از بریتانیا است.
دکتر حسین مفیدی احمدی – پژوهشگر مسائل بریتانیا و اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.