بازگشت ژئوپلیتیک هستهای و فرسایش رژیم منع اشاعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اختلال در بازرسیهای هستهای و تشدید رقابت قدرتها، بحران منع اشاعه را از موضوع هستهای ایران فراتر برده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اختلال در بازرسیهای هستهای و تشدید رقابت قدرتها، بحران منع اشاعه را از موضوع هستهای ایران فراتر برده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: روسیه در حال تثبیت آرام حضور اقتصادی خود در مصر از طریق اجرای پروژههای بلندمدتی مانند منطقه صنعتی ویژه روسیه در کانال سوئز و نیروگاه هستهای الضبعه است؛ پروژههایی که در کنار منافع اقتصادی، میتوانند به مسکو اهرم نفوذ بیشتری در روابط با قاهره بدهند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحثبرانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان میگوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ میگوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین در معادله ایران و آمریکا، میان منافع انرژی و ترانزیتی با تهران و ملاحظات تحریمی و رقابت با واشنگتن، موازنهای محتاطانه دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کماهمیتتر از آنچه در آن زمان به نظر میرسیدند، جلوه میکنند. با این حال، هر دو برداشت گمراهکننده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی فشار بر تنگههای هرمز و بابالمندب، جغرافیای انرژی و کشتیرانی را به میدان تازهای برای بروز مخاطرات جدید، هزینه و اهرم فشار تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعدهای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل میتوانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر میرسد. شورای امنیت بهدلیل نظام وتوی منسوخشده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری میکند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله میگیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایتها ناتوان است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دور جدیدی از فشار تحریمهای مضاعف آمریکا علیه ایران با ادعای «نقض» برجام توسط تهران در حال وقوع است. این تحریمها با انقضای قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص ممنوعیت فروش تسلیحات متعارف به ایران نیز مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 21 سپتامبر 2020 با امضای یک فرمان اجرایی تحریمهایی علیه افراد حقیقی و حقوقی اعمال کرده است که به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات متعارف و اجزای آنها به تهران میپردازند. این سند به آمریکا امکان میدهد تا کشورهای دخیل درفروش سلاح به ایران را هدف تحریم قرار دهد. این رویکرد آمریکا مورد موافقت دیگر طرفین برجام، بهویژه روسیه و چین نبوده و آنها تجارت سلاح با ایران را سودمند میدانند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرتهای بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالیکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت میکند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپاییهایی نیز که قائل به چندجانبهگرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و بهجای پیدا کردن راهحلهای جهانی، دنبال راهحلهای ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ژوئن 2020 روسیه دکترین هستهای خود را ازلحاظ چگونگی، چرایی و زمان استفاده از سلاح هستهای روشنتر ساخت. اکنون روسیه بدون ذکر نام دشمنان بالقوه، بهتشریح سناریوهای منطقهای پرداخته است که ممکن است به استفاده از سلاح هستهای منجر شود. به نظر میرسد دکترین هستهای جدید مؤید تغییر توجه از شرق آسیا، جنوب آسیا و خاورمیانه است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واقعیت این است که آمریکا در افغانستان حضور دارد و دلیل حضور این کشور نیز مسئله خود افغانستان نیست، بلکه مسئله چین، روسیه، ایران و دیگر رقبای آمریکا در منطقه است. باید توجه داشت که افغانستان یک جایگاه استراتژیک برای آمریکا در چارچوب مهار چین دارد؛ لذا اگر این دو مورد را تفکیک کنیم تا حد زیادی مسئله روشن خواهد شد.
پیرمحمد ملازهی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به اینکه تحریمهای ثانویه آمریکا علیه سوریه بر اساس قانون سزار اعمال میشود، حتی اگر اتحادیه اروپا تحریمهای اروپایی علیه سوریه را تعلیق یا لغو کند، مادامیکه تحریمهای آمریکا اجرا شوند، اغلب شرکتهای چندملیتی اروپایی از تجارتهایی مغایر با قانون سزار با سوریه خودداری میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهه 1990 و در دورهای که روابط فرا آتلانتیک نسبت به امروز ثبات بیشتری داشت و الگوی آن قابل پیشبینی بود، دیپلماتهای آمریکا خود را جزو لاینفک خانواده کشورهای اروپایی احساس میکردند. همچنان که آمریکا به همراه کانادا عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین، عضو مؤسس ناتو بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد روابط بینالملل با اشاره به مهمترین عوامل زمینهساز افول قدرت آمریکا گفت: باید به عوامل نابرابریهای اقتصادی، تبعیض و بی عدالتیها در داخل آمریکا توجه بیشتری کرد. مسائلی که آمریکا را به سمت فروپاشی میبرد، درگیریهای پنهانی است که بهزودی در میان ایالتها به لحاظ رقابتهای اقتصادی علنی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شش درس درگیری در قره باغ، کودتای اکتبر در قرقیزستان، تاثیر مناقشه قره باغ بر روابط روسیه و ترکیه، استراتژی انجماد هستهای روسیه در قبال کره شمالی و تشدید سیاست ائتلافسازی ایالات متحده در برابر مخالفان خود از جمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مردم سودان در اعتراضات هفته گذشته خود اوضاع معیشتی را پوششی برای طرح اعتراضات خود به سیاست خارجی سودان قرار داده و بدین وسیله مخالفت خود را با اتخاذ مواضع سودان در قبال عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی اعلام کردند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل آفریقا و خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اختلال در بازرسیهای هستهای و تشدید رقابت قدرتها، بحران منع اشاعه را از موضوع هستهای ایران فراتر برده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: روسیه در حال تثبیت آرام حضور اقتصادی خود در مصر از طریق اجرای پروژههای بلندمدتی مانند منطقه صنعتی ویژه روسیه در کانال سوئز و نیروگاه هستهای الضبعه است؛ پروژههایی که در کنار منافع اقتصادی، میتوانند به مسکو اهرم نفوذ بیشتری در روابط با قاهره بدهند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحثبرانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان میگوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ میگوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین در معادله ایران و آمریکا، میان منافع انرژی و ترانزیتی با تهران و ملاحظات تحریمی و رقابت با واشنگتن، موازنهای محتاطانه دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کماهمیتتر از آنچه در آن زمان به نظر میرسیدند، جلوه میکنند. با این حال، هر دو برداشت گمراهکننده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی فشار بر تنگههای هرمز و بابالمندب، جغرافیای انرژی و کشتیرانی را به میدان تازهای برای بروز مخاطرات جدید، هزینه و اهرم فشار تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعدهای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل میتوانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر میرسد. شورای امنیت بهدلیل نظام وتوی منسوخشده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری میکند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله میگیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایتها ناتوان است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دور جدیدی از فشار تحریمهای مضاعف آمریکا علیه ایران با ادعای «نقض» برجام توسط تهران در حال وقوع است. این تحریمها با انقضای قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص ممنوعیت فروش تسلیحات متعارف به ایران نیز مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 21 سپتامبر 2020 با امضای یک فرمان اجرایی تحریمهایی علیه افراد حقیقی و حقوقی اعمال کرده است که به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات متعارف و اجزای آنها به تهران میپردازند. این سند به آمریکا امکان میدهد تا کشورهای دخیل درفروش سلاح به ایران را هدف تحریم قرار دهد. این رویکرد آمریکا مورد موافقت دیگر طرفین برجام، بهویژه روسیه و چین نبوده و آنها تجارت سلاح با ایران را سودمند میدانند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرتهای بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالیکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت میکند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپاییهایی نیز که قائل به چندجانبهگرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و بهجای پیدا کردن راهحلهای جهانی، دنبال راهحلهای ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ژوئن 2020 روسیه دکترین هستهای خود را ازلحاظ چگونگی، چرایی و زمان استفاده از سلاح هستهای روشنتر ساخت. اکنون روسیه بدون ذکر نام دشمنان بالقوه، بهتشریح سناریوهای منطقهای پرداخته است که ممکن است به استفاده از سلاح هستهای منجر شود. به نظر میرسد دکترین هستهای جدید مؤید تغییر توجه از شرق آسیا، جنوب آسیا و خاورمیانه است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واقعیت این است که آمریکا در افغانستان حضور دارد و دلیل حضور این کشور نیز مسئله خود افغانستان نیست، بلکه مسئله چین، روسیه، ایران و دیگر رقبای آمریکا در منطقه است. باید توجه داشت که افغانستان یک جایگاه استراتژیک برای آمریکا در چارچوب مهار چین دارد؛ لذا اگر این دو مورد را تفکیک کنیم تا حد زیادی مسئله روشن خواهد شد.
پیرمحمد ملازهی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به اینکه تحریمهای ثانویه آمریکا علیه سوریه بر اساس قانون سزار اعمال میشود، حتی اگر اتحادیه اروپا تحریمهای اروپایی علیه سوریه را تعلیق یا لغو کند، مادامیکه تحریمهای آمریکا اجرا شوند، اغلب شرکتهای چندملیتی اروپایی از تجارتهایی مغایر با قانون سزار با سوریه خودداری میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهه 1990 و در دورهای که روابط فرا آتلانتیک نسبت به امروز ثبات بیشتری داشت و الگوی آن قابل پیشبینی بود، دیپلماتهای آمریکا خود را جزو لاینفک خانواده کشورهای اروپایی احساس میکردند. همچنان که آمریکا به همراه کانادا عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین، عضو مؤسس ناتو بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد روابط بینالملل با اشاره به مهمترین عوامل زمینهساز افول قدرت آمریکا گفت: باید به عوامل نابرابریهای اقتصادی، تبعیض و بی عدالتیها در داخل آمریکا توجه بیشتری کرد. مسائلی که آمریکا را به سمت فروپاشی میبرد، درگیریهای پنهانی است که بهزودی در میان ایالتها به لحاظ رقابتهای اقتصادی علنی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شش درس درگیری در قره باغ، کودتای اکتبر در قرقیزستان، تاثیر مناقشه قره باغ بر روابط روسیه و ترکیه، استراتژی انجماد هستهای روسیه در قبال کره شمالی و تشدید سیاست ائتلافسازی ایالات متحده در برابر مخالفان خود از جمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مردم سودان در اعتراضات هفته گذشته خود اوضاع معیشتی را پوششی برای طرح اعتراضات خود به سیاست خارجی سودان قرار داده و بدین وسیله مخالفت خود را با اتخاذ مواضع سودان در قبال عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی اعلام کردند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل آفریقا و خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دور جدیدی از فشار تحریمهای مضاعف آمریکا علیه ایران با ادعای «نقض» برجام توسط تهران در حال وقوع است. این تحریمها با انقضای قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص ممنوعیت فروش تسلیحات متعارف به ایران نیز مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 21 سپتامبر 2020 با امضای یک فرمان اجرایی تحریمهایی علیه افراد حقیقی و حقوقی اعمال کرده است که به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات متعارف و اجزای آنها به تهران میپردازند. این سند به آمریکا امکان میدهد تا کشورهای دخیل درفروش سلاح به ایران را هدف تحریم قرار دهد. این رویکرد آمریکا مورد موافقت دیگر طرفین برجام، بهویژه روسیه و چین نبوده و آنها تجارت سلاح با ایران را سودمند میدانند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرتهای بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالیکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت میکند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپاییهایی نیز که قائل به چندجانبهگرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و بهجای پیدا کردن راهحلهای جهانی، دنبال راهحلهای ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ژوئن 2020 روسیه دکترین هستهای خود را ازلحاظ چگونگی، چرایی و زمان استفاده از سلاح هستهای روشنتر ساخت. اکنون روسیه بدون ذکر نام دشمنان بالقوه، بهتشریح سناریوهای منطقهای پرداخته است که ممکن است به استفاده از سلاح هستهای منجر شود. به نظر میرسد دکترین هستهای جدید مؤید تغییر توجه از شرق آسیا، جنوب آسیا و خاورمیانه است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واقعیت این است که آمریکا در افغانستان حضور دارد و دلیل حضور این کشور نیز مسئله خود افغانستان نیست، بلکه مسئله چین، روسیه، ایران و دیگر رقبای آمریکا در منطقه است. باید توجه داشت که افغانستان یک جایگاه استراتژیک برای آمریکا در چارچوب مهار چین دارد؛ لذا اگر این دو مورد را تفکیک کنیم تا حد زیادی مسئله روشن خواهد شد.
پیرمحمد ملازهی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به اینکه تحریمهای ثانویه آمریکا علیه سوریه بر اساس قانون سزار اعمال میشود، حتی اگر اتحادیه اروپا تحریمهای اروپایی علیه سوریه را تعلیق یا لغو کند، مادامیکه تحریمهای آمریکا اجرا شوند، اغلب شرکتهای چندملیتی اروپایی از تجارتهایی مغایر با قانون سزار با سوریه خودداری میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهه 1990 و در دورهای که روابط فرا آتلانتیک نسبت به امروز ثبات بیشتری داشت و الگوی آن قابل پیشبینی بود، دیپلماتهای آمریکا خود را جزو لاینفک خانواده کشورهای اروپایی احساس میکردند. همچنان که آمریکا به همراه کانادا عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین، عضو مؤسس ناتو بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد روابط بینالملل با اشاره به مهمترین عوامل زمینهساز افول قدرت آمریکا گفت: باید به عوامل نابرابریهای اقتصادی، تبعیض و بی عدالتیها در داخل آمریکا توجه بیشتری کرد. مسائلی که آمریکا را به سمت فروپاشی میبرد، درگیریهای پنهانی است که بهزودی در میان ایالتها به لحاظ رقابتهای اقتصادی علنی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شش درس درگیری در قره باغ، کودتای اکتبر در قرقیزستان، تاثیر مناقشه قره باغ بر روابط روسیه و ترکیه، استراتژی انجماد هستهای روسیه در قبال کره شمالی و تشدید سیاست ائتلافسازی ایالات متحده در برابر مخالفان خود از جمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مردم سودان در اعتراضات هفته گذشته خود اوضاع معیشتی را پوششی برای طرح اعتراضات خود به سیاست خارجی سودان قرار داده و بدین وسیله مخالفت خود را با اتخاذ مواضع سودان در قبال عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی اعلام کردند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل آفریقا و خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اختلال در بازرسیهای هستهای و تشدید رقابت قدرتها، بحران منع اشاعه را از موضوع هستهای ایران فراتر برده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: روسیه در حال تثبیت آرام حضور اقتصادی خود در مصر از طریق اجرای پروژههای بلندمدتی مانند منطقه صنعتی ویژه روسیه در کانال سوئز و نیروگاه هستهای الضبعه است؛ پروژههایی که در کنار منافع اقتصادی، میتوانند به مسکو اهرم نفوذ بیشتری در روابط با قاهره بدهند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحثبرانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان میگوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ میگوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین در معادله ایران و آمریکا، میان منافع انرژی و ترانزیتی با تهران و ملاحظات تحریمی و رقابت با واشنگتن، موازنهای محتاطانه دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کماهمیتتر از آنچه در آن زمان به نظر میرسیدند، جلوه میکنند. با این حال، هر دو برداشت گمراهکننده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی فشار بر تنگههای هرمز و بابالمندب، جغرافیای انرژی و کشتیرانی را به میدان تازهای برای بروز مخاطرات جدید، هزینه و اهرم فشار تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعدهای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل میتوانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر میرسد. شورای امنیت بهدلیل نظام وتوی منسوخشده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری میکند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله میگیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایتها ناتوان است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دور جدیدی از فشار تحریمهای مضاعف آمریکا علیه ایران با ادعای «نقض» برجام توسط تهران در حال وقوع است. این تحریمها با انقضای قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص ممنوعیت فروش تسلیحات متعارف به ایران نیز مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 21 سپتامبر 2020 با امضای یک فرمان اجرایی تحریمهایی علیه افراد حقیقی و حقوقی اعمال کرده است که به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات متعارف و اجزای آنها به تهران میپردازند. این سند به آمریکا امکان میدهد تا کشورهای دخیل درفروش سلاح به ایران را هدف تحریم قرار دهد. این رویکرد آمریکا مورد موافقت دیگر طرفین برجام، بهویژه روسیه و چین نبوده و آنها تجارت سلاح با ایران را سودمند میدانند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرتهای بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالیکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت میکند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپاییهایی نیز که قائل به چندجانبهگرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و بهجای پیدا کردن راهحلهای جهانی، دنبال راهحلهای ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ژوئن 2020 روسیه دکترین هستهای خود را ازلحاظ چگونگی، چرایی و زمان استفاده از سلاح هستهای روشنتر ساخت. اکنون روسیه بدون ذکر نام دشمنان بالقوه، بهتشریح سناریوهای منطقهای پرداخته است که ممکن است به استفاده از سلاح هستهای منجر شود. به نظر میرسد دکترین هستهای جدید مؤید تغییر توجه از شرق آسیا، جنوب آسیا و خاورمیانه است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واقعیت این است که آمریکا در افغانستان حضور دارد و دلیل حضور این کشور نیز مسئله خود افغانستان نیست، بلکه مسئله چین، روسیه، ایران و دیگر رقبای آمریکا در منطقه است. باید توجه داشت که افغانستان یک جایگاه استراتژیک برای آمریکا در چارچوب مهار چین دارد؛ لذا اگر این دو مورد را تفکیک کنیم تا حد زیادی مسئله روشن خواهد شد.
پیرمحمد ملازهی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به اینکه تحریمهای ثانویه آمریکا علیه سوریه بر اساس قانون سزار اعمال میشود، حتی اگر اتحادیه اروپا تحریمهای اروپایی علیه سوریه را تعلیق یا لغو کند، مادامیکه تحریمهای آمریکا اجرا شوند، اغلب شرکتهای چندملیتی اروپایی از تجارتهایی مغایر با قانون سزار با سوریه خودداری میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهه 1990 و در دورهای که روابط فرا آتلانتیک نسبت به امروز ثبات بیشتری داشت و الگوی آن قابل پیشبینی بود، دیپلماتهای آمریکا خود را جزو لاینفک خانواده کشورهای اروپایی احساس میکردند. همچنان که آمریکا به همراه کانادا عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین، عضو مؤسس ناتو بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد روابط بینالملل با اشاره به مهمترین عوامل زمینهساز افول قدرت آمریکا گفت: باید به عوامل نابرابریهای اقتصادی، تبعیض و بی عدالتیها در داخل آمریکا توجه بیشتری کرد. مسائلی که آمریکا را به سمت فروپاشی میبرد، درگیریهای پنهانی است که بهزودی در میان ایالتها به لحاظ رقابتهای اقتصادی علنی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شش درس درگیری در قره باغ، کودتای اکتبر در قرقیزستان، تاثیر مناقشه قره باغ بر روابط روسیه و ترکیه، استراتژی انجماد هستهای روسیه در قبال کره شمالی و تشدید سیاست ائتلافسازی ایالات متحده در برابر مخالفان خود از جمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مردم سودان در اعتراضات هفته گذشته خود اوضاع معیشتی را پوششی برای طرح اعتراضات خود به سیاست خارجی سودان قرار داده و بدین وسیله مخالفت خود را با اتخاذ مواضع سودان در قبال عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی اعلام کردند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل آفریقا و خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اختلال در بازرسیهای هستهای و تشدید رقابت قدرتها، بحران منع اشاعه را از موضوع هستهای ایران فراتر برده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: روسیه در حال تثبیت آرام حضور اقتصادی خود در مصر از طریق اجرای پروژههای بلندمدتی مانند منطقه صنعتی ویژه روسیه در کانال سوئز و نیروگاه هستهای الضبعه است؛ پروژههایی که در کنار منافع اقتصادی، میتوانند به مسکو اهرم نفوذ بیشتری در روابط با قاهره بدهند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحثبرانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان میگوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ میگوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین در معادله ایران و آمریکا، میان منافع انرژی و ترانزیتی با تهران و ملاحظات تحریمی و رقابت با واشنگتن، موازنهای محتاطانه دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کماهمیتتر از آنچه در آن زمان به نظر میرسیدند، جلوه میکنند. با این حال، هر دو برداشت گمراهکننده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی فشار بر تنگههای هرمز و بابالمندب، جغرافیای انرژی و کشتیرانی را به میدان تازهای برای بروز مخاطرات جدید، هزینه و اهرم فشار تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعدهای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل میتوانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر میرسد. شورای امنیت بهدلیل نظام وتوی منسوخشده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری میکند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله میگیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایتها ناتوان است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دور جدیدی از فشار تحریمهای مضاعف آمریکا علیه ایران با ادعای «نقض» برجام توسط تهران در حال وقوع است. این تحریمها با انقضای قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص ممنوعیت فروش تسلیحات متعارف به ایران نیز مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 21 سپتامبر 2020 با امضای یک فرمان اجرایی تحریمهایی علیه افراد حقیقی و حقوقی اعمال کرده است که به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات متعارف و اجزای آنها به تهران میپردازند. این سند به آمریکا امکان میدهد تا کشورهای دخیل درفروش سلاح به ایران را هدف تحریم قرار دهد. این رویکرد آمریکا مورد موافقت دیگر طرفین برجام، بهویژه روسیه و چین نبوده و آنها تجارت سلاح با ایران را سودمند میدانند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرتهای بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالیکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت میکند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپاییهایی نیز که قائل به چندجانبهگرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و بهجای پیدا کردن راهحلهای جهانی، دنبال راهحلهای ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ژوئن 2020 روسیه دکترین هستهای خود را ازلحاظ چگونگی، چرایی و زمان استفاده از سلاح هستهای روشنتر ساخت. اکنون روسیه بدون ذکر نام دشمنان بالقوه، بهتشریح سناریوهای منطقهای پرداخته است که ممکن است به استفاده از سلاح هستهای منجر شود. به نظر میرسد دکترین هستهای جدید مؤید تغییر توجه از شرق آسیا، جنوب آسیا و خاورمیانه است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واقعیت این است که آمریکا در افغانستان حضور دارد و دلیل حضور این کشور نیز مسئله خود افغانستان نیست، بلکه مسئله چین، روسیه، ایران و دیگر رقبای آمریکا در منطقه است. باید توجه داشت که افغانستان یک جایگاه استراتژیک برای آمریکا در چارچوب مهار چین دارد؛ لذا اگر این دو مورد را تفکیک کنیم تا حد زیادی مسئله روشن خواهد شد.
پیرمحمد ملازهی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به اینکه تحریمهای ثانویه آمریکا علیه سوریه بر اساس قانون سزار اعمال میشود، حتی اگر اتحادیه اروپا تحریمهای اروپایی علیه سوریه را تعلیق یا لغو کند، مادامیکه تحریمهای آمریکا اجرا شوند، اغلب شرکتهای چندملیتی اروپایی از تجارتهایی مغایر با قانون سزار با سوریه خودداری میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهه 1990 و در دورهای که روابط فرا آتلانتیک نسبت به امروز ثبات بیشتری داشت و الگوی آن قابل پیشبینی بود، دیپلماتهای آمریکا خود را جزو لاینفک خانواده کشورهای اروپایی احساس میکردند. همچنان که آمریکا به همراه کانادا عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین، عضو مؤسس ناتو بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد روابط بینالملل با اشاره به مهمترین عوامل زمینهساز افول قدرت آمریکا گفت: باید به عوامل نابرابریهای اقتصادی، تبعیض و بی عدالتیها در داخل آمریکا توجه بیشتری کرد. مسائلی که آمریکا را به سمت فروپاشی میبرد، درگیریهای پنهانی است که بهزودی در میان ایالتها به لحاظ رقابتهای اقتصادی علنی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شش درس درگیری در قره باغ، کودتای اکتبر در قرقیزستان، تاثیر مناقشه قره باغ بر روابط روسیه و ترکیه، استراتژی انجماد هستهای روسیه در قبال کره شمالی و تشدید سیاست ائتلافسازی ایالات متحده در برابر مخالفان خود از جمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مردم سودان در اعتراضات هفته گذشته خود اوضاع معیشتی را پوششی برای طرح اعتراضات خود به سیاست خارجی سودان قرار داده و بدین وسیله مخالفت خود را با اتخاذ مواضع سودان در قبال عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی اعلام کردند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل آفریقا و خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اختلال در بازرسیهای هستهای و تشدید رقابت قدرتها، بحران منع اشاعه را از موضوع هستهای ایران فراتر برده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: روسیه در حال تثبیت آرام حضور اقتصادی خود در مصر از طریق اجرای پروژههای بلندمدتی مانند منطقه صنعتی ویژه روسیه در کانال سوئز و نیروگاه هستهای الضبعه است؛ پروژههایی که در کنار منافع اقتصادی، میتوانند به مسکو اهرم نفوذ بیشتری در روابط با قاهره بدهند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحثبرانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان میگوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ میگوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین در معادله ایران و آمریکا، میان منافع انرژی و ترانزیتی با تهران و ملاحظات تحریمی و رقابت با واشنگتن، موازنهای محتاطانه دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کماهمیتتر از آنچه در آن زمان به نظر میرسیدند، جلوه میکنند. با این حال، هر دو برداشت گمراهکننده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی فشار بر تنگههای هرمز و بابالمندب، جغرافیای انرژی و کشتیرانی را به میدان تازهای برای بروز مخاطرات جدید، هزینه و اهرم فشار تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعدهای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل میتوانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر میرسد. شورای امنیت بهدلیل نظام وتوی منسوخشده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری میکند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله میگیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایتها ناتوان است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دور جدیدی از فشار تحریمهای مضاعف آمریکا علیه ایران با ادعای «نقض» برجام توسط تهران در حال وقوع است. این تحریمها با انقضای قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص ممنوعیت فروش تسلیحات متعارف به ایران نیز مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 21 سپتامبر 2020 با امضای یک فرمان اجرایی تحریمهایی علیه افراد حقیقی و حقوقی اعمال کرده است که به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات متعارف و اجزای آنها به تهران میپردازند. این سند به آمریکا امکان میدهد تا کشورهای دخیل درفروش سلاح به ایران را هدف تحریم قرار دهد. این رویکرد آمریکا مورد موافقت دیگر طرفین برجام، بهویژه روسیه و چین نبوده و آنها تجارت سلاح با ایران را سودمند میدانند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرتهای بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالیکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت میکند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپاییهایی نیز که قائل به چندجانبهگرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و بهجای پیدا کردن راهحلهای جهانی، دنبال راهحلهای ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ژوئن 2020 روسیه دکترین هستهای خود را ازلحاظ چگونگی، چرایی و زمان استفاده از سلاح هستهای روشنتر ساخت. اکنون روسیه بدون ذکر نام دشمنان بالقوه، بهتشریح سناریوهای منطقهای پرداخته است که ممکن است به استفاده از سلاح هستهای منجر شود. به نظر میرسد دکترین هستهای جدید مؤید تغییر توجه از شرق آسیا، جنوب آسیا و خاورمیانه است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واقعیت این است که آمریکا در افغانستان حضور دارد و دلیل حضور این کشور نیز مسئله خود افغانستان نیست، بلکه مسئله چین، روسیه، ایران و دیگر رقبای آمریکا در منطقه است. باید توجه داشت که افغانستان یک جایگاه استراتژیک برای آمریکا در چارچوب مهار چین دارد؛ لذا اگر این دو مورد را تفکیک کنیم تا حد زیادی مسئله روشن خواهد شد.
پیرمحمد ملازهی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به اینکه تحریمهای ثانویه آمریکا علیه سوریه بر اساس قانون سزار اعمال میشود، حتی اگر اتحادیه اروپا تحریمهای اروپایی علیه سوریه را تعلیق یا لغو کند، مادامیکه تحریمهای آمریکا اجرا شوند، اغلب شرکتهای چندملیتی اروپایی از تجارتهایی مغایر با قانون سزار با سوریه خودداری میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهه 1990 و در دورهای که روابط فرا آتلانتیک نسبت به امروز ثبات بیشتری داشت و الگوی آن قابل پیشبینی بود، دیپلماتهای آمریکا خود را جزو لاینفک خانواده کشورهای اروپایی احساس میکردند. همچنان که آمریکا به همراه کانادا عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین، عضو مؤسس ناتو بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد روابط بینالملل با اشاره به مهمترین عوامل زمینهساز افول قدرت آمریکا گفت: باید به عوامل نابرابریهای اقتصادی، تبعیض و بی عدالتیها در داخل آمریکا توجه بیشتری کرد. مسائلی که آمریکا را به سمت فروپاشی میبرد، درگیریهای پنهانی است که بهزودی در میان ایالتها به لحاظ رقابتهای اقتصادی علنی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شش درس درگیری در قره باغ، کودتای اکتبر در قرقیزستان، تاثیر مناقشه قره باغ بر روابط روسیه و ترکیه، استراتژی انجماد هستهای روسیه در قبال کره شمالی و تشدید سیاست ائتلافسازی ایالات متحده در برابر مخالفان خود از جمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مردم سودان در اعتراضات هفته گذشته خود اوضاع معیشتی را پوششی برای طرح اعتراضات خود به سیاست خارجی سودان قرار داده و بدین وسیله مخالفت خود را با اتخاذ مواضع سودان در قبال عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی اعلام کردند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل آفریقا و خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اختلال در بازرسیهای هستهای و تشدید رقابت قدرتها، بحران منع اشاعه را از موضوع هستهای ایران فراتر برده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: روسیه در حال تثبیت آرام حضور اقتصادی خود در مصر از طریق اجرای پروژههای بلندمدتی مانند منطقه صنعتی ویژه روسیه در کانال سوئز و نیروگاه هستهای الضبعه است؛ پروژههایی که در کنار منافع اقتصادی، میتوانند به مسکو اهرم نفوذ بیشتری در روابط با قاهره بدهند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحثبرانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان میگوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ میگوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین در معادله ایران و آمریکا، میان منافع انرژی و ترانزیتی با تهران و ملاحظات تحریمی و رقابت با واشنگتن، موازنهای محتاطانه دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کماهمیتتر از آنچه در آن زمان به نظر میرسیدند، جلوه میکنند. با این حال، هر دو برداشت گمراهکننده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی فشار بر تنگههای هرمز و بابالمندب، جغرافیای انرژی و کشتیرانی را به میدان تازهای برای بروز مخاطرات جدید، هزینه و اهرم فشار تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعدهای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل میتوانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر میرسد. شورای امنیت بهدلیل نظام وتوی منسوخشده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری میکند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله میگیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایتها ناتوان است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دور جدیدی از فشار تحریمهای مضاعف آمریکا علیه ایران با ادعای «نقض» برجام توسط تهران در حال وقوع است. این تحریمها با انقضای قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص ممنوعیت فروش تسلیحات متعارف به ایران نیز مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 21 سپتامبر 2020 با امضای یک فرمان اجرایی تحریمهایی علیه افراد حقیقی و حقوقی اعمال کرده است که به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات متعارف و اجزای آنها به تهران میپردازند. این سند به آمریکا امکان میدهد تا کشورهای دخیل درفروش سلاح به ایران را هدف تحریم قرار دهد. این رویکرد آمریکا مورد موافقت دیگر طرفین برجام، بهویژه روسیه و چین نبوده و آنها تجارت سلاح با ایران را سودمند میدانند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرتهای بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالیکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت میکند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپاییهایی نیز که قائل به چندجانبهگرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و بهجای پیدا کردن راهحلهای جهانی، دنبال راهحلهای ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ژوئن 2020 روسیه دکترین هستهای خود را ازلحاظ چگونگی، چرایی و زمان استفاده از سلاح هستهای روشنتر ساخت. اکنون روسیه بدون ذکر نام دشمنان بالقوه، بهتشریح سناریوهای منطقهای پرداخته است که ممکن است به استفاده از سلاح هستهای منجر شود. به نظر میرسد دکترین هستهای جدید مؤید تغییر توجه از شرق آسیا، جنوب آسیا و خاورمیانه است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واقعیت این است که آمریکا در افغانستان حضور دارد و دلیل حضور این کشور نیز مسئله خود افغانستان نیست، بلکه مسئله چین، روسیه، ایران و دیگر رقبای آمریکا در منطقه است. باید توجه داشت که افغانستان یک جایگاه استراتژیک برای آمریکا در چارچوب مهار چین دارد؛ لذا اگر این دو مورد را تفکیک کنیم تا حد زیادی مسئله روشن خواهد شد.
پیرمحمد ملازهی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به اینکه تحریمهای ثانویه آمریکا علیه سوریه بر اساس قانون سزار اعمال میشود، حتی اگر اتحادیه اروپا تحریمهای اروپایی علیه سوریه را تعلیق یا لغو کند، مادامیکه تحریمهای آمریکا اجرا شوند، اغلب شرکتهای چندملیتی اروپایی از تجارتهایی مغایر با قانون سزار با سوریه خودداری میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهه 1990 و در دورهای که روابط فرا آتلانتیک نسبت به امروز ثبات بیشتری داشت و الگوی آن قابل پیشبینی بود، دیپلماتهای آمریکا خود را جزو لاینفک خانواده کشورهای اروپایی احساس میکردند. همچنان که آمریکا به همراه کانادا عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین، عضو مؤسس ناتو بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد روابط بینالملل با اشاره به مهمترین عوامل زمینهساز افول قدرت آمریکا گفت: باید به عوامل نابرابریهای اقتصادی، تبعیض و بی عدالتیها در داخل آمریکا توجه بیشتری کرد. مسائلی که آمریکا را به سمت فروپاشی میبرد، درگیریهای پنهانی است که بهزودی در میان ایالتها به لحاظ رقابتهای اقتصادی علنی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شش درس درگیری در قره باغ، کودتای اکتبر در قرقیزستان، تاثیر مناقشه قره باغ بر روابط روسیه و ترکیه، استراتژی انجماد هستهای روسیه در قبال کره شمالی و تشدید سیاست ائتلافسازی ایالات متحده در برابر مخالفان خود از جمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مردم سودان در اعتراضات هفته گذشته خود اوضاع معیشتی را پوششی برای طرح اعتراضات خود به سیاست خارجی سودان قرار داده و بدین وسیله مخالفت خود را با اتخاذ مواضع سودان در قبال عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی اعلام کردند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل آفریقا و خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اختلال در بازرسیهای هستهای و تشدید رقابت قدرتها، بحران منع اشاعه را از موضوع هستهای ایران فراتر برده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: روسیه در حال تثبیت آرام حضور اقتصادی خود در مصر از طریق اجرای پروژههای بلندمدتی مانند منطقه صنعتی ویژه روسیه در کانال سوئز و نیروگاه هستهای الضبعه است؛ پروژههایی که در کنار منافع اقتصادی، میتوانند به مسکو اهرم نفوذ بیشتری در روابط با قاهره بدهند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحثبرانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان میگوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ میگوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین در معادله ایران و آمریکا، میان منافع انرژی و ترانزیتی با تهران و ملاحظات تحریمی و رقابت با واشنگتن، موازنهای محتاطانه دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کماهمیتتر از آنچه در آن زمان به نظر میرسیدند، جلوه میکنند. با این حال، هر دو برداشت گمراهکننده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی فشار بر تنگههای هرمز و بابالمندب، جغرافیای انرژی و کشتیرانی را به میدان تازهای برای بروز مخاطرات جدید، هزینه و اهرم فشار تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعدهای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل میتوانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر میرسد. شورای امنیت بهدلیل نظام وتوی منسوخشده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری میکند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله میگیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایتها ناتوان است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.