نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هند در 22 و 23 دسامبر 2021، یک موشک بالستیک کوتاه برد سطح به سطح (SRBM) جدید به نام پرالای (Pralay) را آزمایش کرد. این آزمایش، گام مهمی در بلندپروازیهای هند برای توسعه نیروی موشکی است، اما این امر میتواند تصمیمگیرندگان چینی و پاکستانی را به این نتیجه برساند که هند در برنامه خود قصد دارد پرالای را «قابل استفادهتر» از دیگر موشکهای بالستیک خود کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا پاکستان تصمیم خود مبنی بر خرید جنگندههای چینی J-10C را اعلام کرد. تصمیمی که به نظر میرسد واکنشی راهبردی امنیتی به خرید جنگندههای رافال فرانسوی از سوی هند باشد.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها:اخراج دیپلمات های روسیه از چند کشوراروپایی و واکنش مسکو، درخواست اوکراین از چین برای کمک به خاتمه جنگ،رد وقایع شهر بوچای اوکراین از سوی پنتاگون،تاکید بایدن بر محاکمه پوتین به دلیل ارتکاب به «جنایت جنگی»،توافق نخستوزیران چرخشی رژیم اسرائیل درباره ایران، گفتوگوی بنت و مودی درباره مذاکرات احیای برجام، طرح عدم لغو تحریم سپاه از سوی جمهوریخواهان کنگره آمریکا، معرفی جانشین موقت عمران خان، بروز ناآرامی و درگیری شدید در جزیره کُرس فرانسه،آزمایش مخفیانه موشک هایپرسونیک در آمریکا،هشدار هسته ای خواهر کیم جونگ اون به کره جنوبی، استقرار سامانه پاتریوت آمریکا در فیلیپین، موافقت آمریکا با فروش جنگندههای اف-۱۶ به بلغارستان واستعفای دولت کویت برای چهارمین باراز مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمادهسازی هند برای مناقشات قرن بیست و یکمی، تقویت شراکت برای مقابله با تهدیدهای غیرسنتی در ایندوپاسیفیک، بازاریابی در عصر کیم جونگ اون، حمله روسیه به اوکراین و مسئله پناهندگان و تغییر نظم جهانی با جنگ اوکراین از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای غیر غربی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اعلام شرایط پوتین برای پایان عملیات نظامی روسیه در اوکراین، ادامه درگیری های شدید در دومین شهر بزرگ اوکراین، موضع گیری جدید زلنسکی درخصوص مذاکرات کی یف و مسکو، اعزام نیروی واکنش سریع ناتو به اروپای شرقی ، تاکید ناتو بر توقف فوری جنگ و خروج سربازان روسیه از اوکراین، قطع دسترسی هفت بانک روسی به سوئیفت، بسته شدن آسمان آمریکا به روی هواپیماهای روسی، عقب نشینی بایدن از دخالت مستقیم در جنگ اوکراین ، واکنش کشورهای آفریقایی عضو شورای امنیت به نژادپرستی در مرزهای اوکراین، سفر محرمانه هیئت سیاسی آمریکا به تایوان، نشست اتحادیه اروپا با چین برای حل تنشها، سفر فرمانده سنتکام به فلسطین اشغالی، ادامه ارسال اس-۴۰۰ به هنداز سوی روسیه، رای دادگاه فدرال عراق درباره پرونده ثبت نام نامزدهای ریاست جمهوری، کاهش ذخایر ارزی عربستان در ماه گذشته، تداوم مناقشه آبی بین پاکستان و هند و رکورد جدید چین در جلب سرمایه گذاری خارجی در سال 2021 از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان با بیان اینکه در شرایط فعلی شاهد تداوم رقابتهای منطقهای و اختلافات میان افغانستان، پاکستان و هند خواهیم بود، گفت: با اینکه حضور طالبان، سطح تنشها و بیاعتمادیها میان افغانستان و پاکستان را کاهش داده است، اما طالبان نمیتواند بر خلاف احساسات قومیت خود با پاکستان رفتار کند و دو طرف تلاش میکنند با مدیریت اختلافات، مانع از شعله ور شدن تنشها شوند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل شبه قاره درباره تشدید تنشهای مذهبی در هند و اعتراض برخی هندومذهبهای افراطی به حجاب زنان مسلمان در دبیرستانها و کالجها گفت: «این مسئله به رویکرد حزب حاکم در هند برمیگردد؛ حزب بیجیپی که اکنون در هند حاکم است از بخشهای مختلفی تشکیل شده که بسیاری از آنها را گروههای رادیکال مذهبی هندو تشکیل میدهند. گروههایی که معتقد هستند هندوستان نباید جایی برای مسلمانان و سایر مذاهب باشد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیا برگزاری نشست مجازی روسای پنج کشور آسیای مرکزی در خصوص افغانستان را در راستای «بازی بزرگ جدید» قدرتهای هژمون منطقه دانست و گفت: روابط جدید روسیه و هند نوعی معامله برای حضور گسترده دهلینو در «قلب آسیا» برای ایجاد موازنه در برابر چین است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: معنای اعلام خروج منظم از اوکراین توسط آمریکا، هراس آلمان از جنگ، هوش مصنوعی و اصول و عملکرد آن، انتخابات مجارستان، نابرابری در توزیع جهانی واکسن کرونا، گزینههای دشوار اروپا در خصوص نورداستریم 2 در صورت حمله روسیه به اوکراین، معماری امنیتی جدید اروپا و امنیت غذایی در افغانستان از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: چین برای فرار از انقباض ژئوپلیتیکی ناشی از جبر جغرافیایش، به استفاده از برنامههای استراتژی ژئوپلیتیکی در زمین-دریا و حتی فضا نیاز دارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هند در 22 و 23 دسامبر 2021، یک موشک بالستیک کوتاه برد سطح به سطح (SRBM) جدید به نام پرالای (Pralay) را آزمایش کرد. این آزمایش، گام مهمی در بلندپروازیهای هند برای توسعه نیروی موشکی است، اما این امر میتواند تصمیمگیرندگان چینی و پاکستانی را به این نتیجه برساند که هند در برنامه خود قصد دارد پرالای را «قابل استفادهتر» از دیگر موشکهای بالستیک خود کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا پاکستان تصمیم خود مبنی بر خرید جنگندههای چینی J-10C را اعلام کرد. تصمیمی که به نظر میرسد واکنشی راهبردی امنیتی به خرید جنگندههای رافال فرانسوی از سوی هند باشد.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها:اخراج دیپلمات های روسیه از چند کشوراروپایی و واکنش مسکو، درخواست اوکراین از چین برای کمک به خاتمه جنگ،رد وقایع شهر بوچای اوکراین از سوی پنتاگون،تاکید بایدن بر محاکمه پوتین به دلیل ارتکاب به «جنایت جنگی»،توافق نخستوزیران چرخشی رژیم اسرائیل درباره ایران، گفتوگوی بنت و مودی درباره مذاکرات احیای برجام، طرح عدم لغو تحریم سپاه از سوی جمهوریخواهان کنگره آمریکا، معرفی جانشین موقت عمران خان، بروز ناآرامی و درگیری شدید در جزیره کُرس فرانسه،آزمایش مخفیانه موشک هایپرسونیک در آمریکا،هشدار هسته ای خواهر کیم جونگ اون به کره جنوبی، استقرار سامانه پاتریوت آمریکا در فیلیپین، موافقت آمریکا با فروش جنگندههای اف-۱۶ به بلغارستان واستعفای دولت کویت برای چهارمین باراز مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمادهسازی هند برای مناقشات قرن بیست و یکمی، تقویت شراکت برای مقابله با تهدیدهای غیرسنتی در ایندوپاسیفیک، بازاریابی در عصر کیم جونگ اون، حمله روسیه به اوکراین و مسئله پناهندگان و تغییر نظم جهانی با جنگ اوکراین از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای غیر غربی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اعلام شرایط پوتین برای پایان عملیات نظامی روسیه در اوکراین، ادامه درگیری های شدید در دومین شهر بزرگ اوکراین، موضع گیری جدید زلنسکی درخصوص مذاکرات کی یف و مسکو، اعزام نیروی واکنش سریع ناتو به اروپای شرقی ، تاکید ناتو بر توقف فوری جنگ و خروج سربازان روسیه از اوکراین، قطع دسترسی هفت بانک روسی به سوئیفت، بسته شدن آسمان آمریکا به روی هواپیماهای روسی، عقب نشینی بایدن از دخالت مستقیم در جنگ اوکراین ، واکنش کشورهای آفریقایی عضو شورای امنیت به نژادپرستی در مرزهای اوکراین، سفر محرمانه هیئت سیاسی آمریکا به تایوان، نشست اتحادیه اروپا با چین برای حل تنشها، سفر فرمانده سنتکام به فلسطین اشغالی، ادامه ارسال اس-۴۰۰ به هنداز سوی روسیه، رای دادگاه فدرال عراق درباره پرونده ثبت نام نامزدهای ریاست جمهوری، کاهش ذخایر ارزی عربستان در ماه گذشته، تداوم مناقشه آبی بین پاکستان و هند و رکورد جدید چین در جلب سرمایه گذاری خارجی در سال 2021 از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان با بیان اینکه در شرایط فعلی شاهد تداوم رقابتهای منطقهای و اختلافات میان افغانستان، پاکستان و هند خواهیم بود، گفت: با اینکه حضور طالبان، سطح تنشها و بیاعتمادیها میان افغانستان و پاکستان را کاهش داده است، اما طالبان نمیتواند بر خلاف احساسات قومیت خود با پاکستان رفتار کند و دو طرف تلاش میکنند با مدیریت اختلافات، مانع از شعله ور شدن تنشها شوند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل شبه قاره درباره تشدید تنشهای مذهبی در هند و اعتراض برخی هندومذهبهای افراطی به حجاب زنان مسلمان در دبیرستانها و کالجها گفت: «این مسئله به رویکرد حزب حاکم در هند برمیگردد؛ حزب بیجیپی که اکنون در هند حاکم است از بخشهای مختلفی تشکیل شده که بسیاری از آنها را گروههای رادیکال مذهبی هندو تشکیل میدهند. گروههایی که معتقد هستند هندوستان نباید جایی برای مسلمانان و سایر مذاهب باشد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیا برگزاری نشست مجازی روسای پنج کشور آسیای مرکزی در خصوص افغانستان را در راستای «بازی بزرگ جدید» قدرتهای هژمون منطقه دانست و گفت: روابط جدید روسیه و هند نوعی معامله برای حضور گسترده دهلینو در «قلب آسیا» برای ایجاد موازنه در برابر چین است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: معنای اعلام خروج منظم از اوکراین توسط آمریکا، هراس آلمان از جنگ، هوش مصنوعی و اصول و عملکرد آن، انتخابات مجارستان، نابرابری در توزیع جهانی واکسن کرونا، گزینههای دشوار اروپا در خصوص نورداستریم 2 در صورت حمله روسیه به اوکراین، معماری امنیتی جدید اروپا و امنیت غذایی در افغانستان از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: چین برای فرار از انقباض ژئوپلیتیکی ناشی از جبر جغرافیایش، به استفاده از برنامههای استراتژی ژئوپلیتیکی در زمین-دریا و حتی فضا نیاز دارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هند در 22 و 23 دسامبر 2021، یک موشک بالستیک کوتاه برد سطح به سطح (SRBM) جدید به نام پرالای (Pralay) را آزمایش کرد. این آزمایش، گام مهمی در بلندپروازیهای هند برای توسعه نیروی موشکی است، اما این امر میتواند تصمیمگیرندگان چینی و پاکستانی را به این نتیجه برساند که هند در برنامه خود قصد دارد پرالای را «قابل استفادهتر» از دیگر موشکهای بالستیک خود کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا پاکستان تصمیم خود مبنی بر خرید جنگندههای چینی J-10C را اعلام کرد. تصمیمی که به نظر میرسد واکنشی راهبردی امنیتی به خرید جنگندههای رافال فرانسوی از سوی هند باشد.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها:اخراج دیپلمات های روسیه از چند کشوراروپایی و واکنش مسکو، درخواست اوکراین از چین برای کمک به خاتمه جنگ،رد وقایع شهر بوچای اوکراین از سوی پنتاگون،تاکید بایدن بر محاکمه پوتین به دلیل ارتکاب به «جنایت جنگی»،توافق نخستوزیران چرخشی رژیم اسرائیل درباره ایران، گفتوگوی بنت و مودی درباره مذاکرات احیای برجام، طرح عدم لغو تحریم سپاه از سوی جمهوریخواهان کنگره آمریکا، معرفی جانشین موقت عمران خان، بروز ناآرامی و درگیری شدید در جزیره کُرس فرانسه،آزمایش مخفیانه موشک هایپرسونیک در آمریکا،هشدار هسته ای خواهر کیم جونگ اون به کره جنوبی، استقرار سامانه پاتریوت آمریکا در فیلیپین، موافقت آمریکا با فروش جنگندههای اف-۱۶ به بلغارستان واستعفای دولت کویت برای چهارمین باراز مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمادهسازی هند برای مناقشات قرن بیست و یکمی، تقویت شراکت برای مقابله با تهدیدهای غیرسنتی در ایندوپاسیفیک، بازاریابی در عصر کیم جونگ اون، حمله روسیه به اوکراین و مسئله پناهندگان و تغییر نظم جهانی با جنگ اوکراین از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای غیر غربی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اعلام شرایط پوتین برای پایان عملیات نظامی روسیه در اوکراین، ادامه درگیری های شدید در دومین شهر بزرگ اوکراین، موضع گیری جدید زلنسکی درخصوص مذاکرات کی یف و مسکو، اعزام نیروی واکنش سریع ناتو به اروپای شرقی ، تاکید ناتو بر توقف فوری جنگ و خروج سربازان روسیه از اوکراین، قطع دسترسی هفت بانک روسی به سوئیفت، بسته شدن آسمان آمریکا به روی هواپیماهای روسی، عقب نشینی بایدن از دخالت مستقیم در جنگ اوکراین ، واکنش کشورهای آفریقایی عضو شورای امنیت به نژادپرستی در مرزهای اوکراین، سفر محرمانه هیئت سیاسی آمریکا به تایوان، نشست اتحادیه اروپا با چین برای حل تنشها، سفر فرمانده سنتکام به فلسطین اشغالی، ادامه ارسال اس-۴۰۰ به هنداز سوی روسیه، رای دادگاه فدرال عراق درباره پرونده ثبت نام نامزدهای ریاست جمهوری، کاهش ذخایر ارزی عربستان در ماه گذشته، تداوم مناقشه آبی بین پاکستان و هند و رکورد جدید چین در جلب سرمایه گذاری خارجی در سال 2021 از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان با بیان اینکه در شرایط فعلی شاهد تداوم رقابتهای منطقهای و اختلافات میان افغانستان، پاکستان و هند خواهیم بود، گفت: با اینکه حضور طالبان، سطح تنشها و بیاعتمادیها میان افغانستان و پاکستان را کاهش داده است، اما طالبان نمیتواند بر خلاف احساسات قومیت خود با پاکستان رفتار کند و دو طرف تلاش میکنند با مدیریت اختلافات، مانع از شعله ور شدن تنشها شوند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل شبه قاره درباره تشدید تنشهای مذهبی در هند و اعتراض برخی هندومذهبهای افراطی به حجاب زنان مسلمان در دبیرستانها و کالجها گفت: «این مسئله به رویکرد حزب حاکم در هند برمیگردد؛ حزب بیجیپی که اکنون در هند حاکم است از بخشهای مختلفی تشکیل شده که بسیاری از آنها را گروههای رادیکال مذهبی هندو تشکیل میدهند. گروههایی که معتقد هستند هندوستان نباید جایی برای مسلمانان و سایر مذاهب باشد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیا برگزاری نشست مجازی روسای پنج کشور آسیای مرکزی در خصوص افغانستان را در راستای «بازی بزرگ جدید» قدرتهای هژمون منطقه دانست و گفت: روابط جدید روسیه و هند نوعی معامله برای حضور گسترده دهلینو در «قلب آسیا» برای ایجاد موازنه در برابر چین است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: معنای اعلام خروج منظم از اوکراین توسط آمریکا، هراس آلمان از جنگ، هوش مصنوعی و اصول و عملکرد آن، انتخابات مجارستان، نابرابری در توزیع جهانی واکسن کرونا، گزینههای دشوار اروپا در خصوص نورداستریم 2 در صورت حمله روسیه به اوکراین، معماری امنیتی جدید اروپا و امنیت غذایی در افغانستان از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: چین برای فرار از انقباض ژئوپلیتیکی ناشی از جبر جغرافیایش، به استفاده از برنامههای استراتژی ژئوپلیتیکی در زمین-دریا و حتی فضا نیاز دارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هند در 22 و 23 دسامبر 2021، یک موشک بالستیک کوتاه برد سطح به سطح (SRBM) جدید به نام پرالای (Pralay) را آزمایش کرد. این آزمایش، گام مهمی در بلندپروازیهای هند برای توسعه نیروی موشکی است، اما این امر میتواند تصمیمگیرندگان چینی و پاکستانی را به این نتیجه برساند که هند در برنامه خود قصد دارد پرالای را «قابل استفادهتر» از دیگر موشکهای بالستیک خود کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا پاکستان تصمیم خود مبنی بر خرید جنگندههای چینی J-10C را اعلام کرد. تصمیمی که به نظر میرسد واکنشی راهبردی امنیتی به خرید جنگندههای رافال فرانسوی از سوی هند باشد.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها:اخراج دیپلمات های روسیه از چند کشوراروپایی و واکنش مسکو، درخواست اوکراین از چین برای کمک به خاتمه جنگ،رد وقایع شهر بوچای اوکراین از سوی پنتاگون،تاکید بایدن بر محاکمه پوتین به دلیل ارتکاب به «جنایت جنگی»،توافق نخستوزیران چرخشی رژیم اسرائیل درباره ایران، گفتوگوی بنت و مودی درباره مذاکرات احیای برجام، طرح عدم لغو تحریم سپاه از سوی جمهوریخواهان کنگره آمریکا، معرفی جانشین موقت عمران خان، بروز ناآرامی و درگیری شدید در جزیره کُرس فرانسه،آزمایش مخفیانه موشک هایپرسونیک در آمریکا،هشدار هسته ای خواهر کیم جونگ اون به کره جنوبی، استقرار سامانه پاتریوت آمریکا در فیلیپین، موافقت آمریکا با فروش جنگندههای اف-۱۶ به بلغارستان واستعفای دولت کویت برای چهارمین باراز مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمادهسازی هند برای مناقشات قرن بیست و یکمی، تقویت شراکت برای مقابله با تهدیدهای غیرسنتی در ایندوپاسیفیک، بازاریابی در عصر کیم جونگ اون، حمله روسیه به اوکراین و مسئله پناهندگان و تغییر نظم جهانی با جنگ اوکراین از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای غیر غربی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اعلام شرایط پوتین برای پایان عملیات نظامی روسیه در اوکراین، ادامه درگیری های شدید در دومین شهر بزرگ اوکراین، موضع گیری جدید زلنسکی درخصوص مذاکرات کی یف و مسکو، اعزام نیروی واکنش سریع ناتو به اروپای شرقی ، تاکید ناتو بر توقف فوری جنگ و خروج سربازان روسیه از اوکراین، قطع دسترسی هفت بانک روسی به سوئیفت، بسته شدن آسمان آمریکا به روی هواپیماهای روسی، عقب نشینی بایدن از دخالت مستقیم در جنگ اوکراین ، واکنش کشورهای آفریقایی عضو شورای امنیت به نژادپرستی در مرزهای اوکراین، سفر محرمانه هیئت سیاسی آمریکا به تایوان، نشست اتحادیه اروپا با چین برای حل تنشها، سفر فرمانده سنتکام به فلسطین اشغالی، ادامه ارسال اس-۴۰۰ به هنداز سوی روسیه، رای دادگاه فدرال عراق درباره پرونده ثبت نام نامزدهای ریاست جمهوری، کاهش ذخایر ارزی عربستان در ماه گذشته، تداوم مناقشه آبی بین پاکستان و هند و رکورد جدید چین در جلب سرمایه گذاری خارجی در سال 2021 از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان با بیان اینکه در شرایط فعلی شاهد تداوم رقابتهای منطقهای و اختلافات میان افغانستان، پاکستان و هند خواهیم بود، گفت: با اینکه حضور طالبان، سطح تنشها و بیاعتمادیها میان افغانستان و پاکستان را کاهش داده است، اما طالبان نمیتواند بر خلاف احساسات قومیت خود با پاکستان رفتار کند و دو طرف تلاش میکنند با مدیریت اختلافات، مانع از شعله ور شدن تنشها شوند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل شبه قاره درباره تشدید تنشهای مذهبی در هند و اعتراض برخی هندومذهبهای افراطی به حجاب زنان مسلمان در دبیرستانها و کالجها گفت: «این مسئله به رویکرد حزب حاکم در هند برمیگردد؛ حزب بیجیپی که اکنون در هند حاکم است از بخشهای مختلفی تشکیل شده که بسیاری از آنها را گروههای رادیکال مذهبی هندو تشکیل میدهند. گروههایی که معتقد هستند هندوستان نباید جایی برای مسلمانان و سایر مذاهب باشد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیا برگزاری نشست مجازی روسای پنج کشور آسیای مرکزی در خصوص افغانستان را در راستای «بازی بزرگ جدید» قدرتهای هژمون منطقه دانست و گفت: روابط جدید روسیه و هند نوعی معامله برای حضور گسترده دهلینو در «قلب آسیا» برای ایجاد موازنه در برابر چین است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: معنای اعلام خروج منظم از اوکراین توسط آمریکا، هراس آلمان از جنگ، هوش مصنوعی و اصول و عملکرد آن، انتخابات مجارستان، نابرابری در توزیع جهانی واکسن کرونا، گزینههای دشوار اروپا در خصوص نورداستریم 2 در صورت حمله روسیه به اوکراین، معماری امنیتی جدید اروپا و امنیت غذایی در افغانستان از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: چین برای فرار از انقباض ژئوپلیتیکی ناشی از جبر جغرافیایش، به استفاده از برنامههای استراتژی ژئوپلیتیکی در زمین-دریا و حتی فضا نیاز دارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هند در 22 و 23 دسامبر 2021، یک موشک بالستیک کوتاه برد سطح به سطح (SRBM) جدید به نام پرالای (Pralay) را آزمایش کرد. این آزمایش، گام مهمی در بلندپروازیهای هند برای توسعه نیروی موشکی است، اما این امر میتواند تصمیمگیرندگان چینی و پاکستانی را به این نتیجه برساند که هند در برنامه خود قصد دارد پرالای را «قابل استفادهتر» از دیگر موشکهای بالستیک خود کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا پاکستان تصمیم خود مبنی بر خرید جنگندههای چینی J-10C را اعلام کرد. تصمیمی که به نظر میرسد واکنشی راهبردی امنیتی به خرید جنگندههای رافال فرانسوی از سوی هند باشد.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها:اخراج دیپلمات های روسیه از چند کشوراروپایی و واکنش مسکو، درخواست اوکراین از چین برای کمک به خاتمه جنگ،رد وقایع شهر بوچای اوکراین از سوی پنتاگون،تاکید بایدن بر محاکمه پوتین به دلیل ارتکاب به «جنایت جنگی»،توافق نخستوزیران چرخشی رژیم اسرائیل درباره ایران، گفتوگوی بنت و مودی درباره مذاکرات احیای برجام، طرح عدم لغو تحریم سپاه از سوی جمهوریخواهان کنگره آمریکا، معرفی جانشین موقت عمران خان، بروز ناآرامی و درگیری شدید در جزیره کُرس فرانسه،آزمایش مخفیانه موشک هایپرسونیک در آمریکا،هشدار هسته ای خواهر کیم جونگ اون به کره جنوبی، استقرار سامانه پاتریوت آمریکا در فیلیپین، موافقت آمریکا با فروش جنگندههای اف-۱۶ به بلغارستان واستعفای دولت کویت برای چهارمین باراز مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمادهسازی هند برای مناقشات قرن بیست و یکمی، تقویت شراکت برای مقابله با تهدیدهای غیرسنتی در ایندوپاسیفیک، بازاریابی در عصر کیم جونگ اون، حمله روسیه به اوکراین و مسئله پناهندگان و تغییر نظم جهانی با جنگ اوکراین از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای غیر غربی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اعلام شرایط پوتین برای پایان عملیات نظامی روسیه در اوکراین، ادامه درگیری های شدید در دومین شهر بزرگ اوکراین، موضع گیری جدید زلنسکی درخصوص مذاکرات کی یف و مسکو، اعزام نیروی واکنش سریع ناتو به اروپای شرقی ، تاکید ناتو بر توقف فوری جنگ و خروج سربازان روسیه از اوکراین، قطع دسترسی هفت بانک روسی به سوئیفت، بسته شدن آسمان آمریکا به روی هواپیماهای روسی، عقب نشینی بایدن از دخالت مستقیم در جنگ اوکراین ، واکنش کشورهای آفریقایی عضو شورای امنیت به نژادپرستی در مرزهای اوکراین، سفر محرمانه هیئت سیاسی آمریکا به تایوان، نشست اتحادیه اروپا با چین برای حل تنشها، سفر فرمانده سنتکام به فلسطین اشغالی، ادامه ارسال اس-۴۰۰ به هنداز سوی روسیه، رای دادگاه فدرال عراق درباره پرونده ثبت نام نامزدهای ریاست جمهوری، کاهش ذخایر ارزی عربستان در ماه گذشته، تداوم مناقشه آبی بین پاکستان و هند و رکورد جدید چین در جلب سرمایه گذاری خارجی در سال 2021 از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان با بیان اینکه در شرایط فعلی شاهد تداوم رقابتهای منطقهای و اختلافات میان افغانستان، پاکستان و هند خواهیم بود، گفت: با اینکه حضور طالبان، سطح تنشها و بیاعتمادیها میان افغانستان و پاکستان را کاهش داده است، اما طالبان نمیتواند بر خلاف احساسات قومیت خود با پاکستان رفتار کند و دو طرف تلاش میکنند با مدیریت اختلافات، مانع از شعله ور شدن تنشها شوند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل شبه قاره درباره تشدید تنشهای مذهبی در هند و اعتراض برخی هندومذهبهای افراطی به حجاب زنان مسلمان در دبیرستانها و کالجها گفت: «این مسئله به رویکرد حزب حاکم در هند برمیگردد؛ حزب بیجیپی که اکنون در هند حاکم است از بخشهای مختلفی تشکیل شده که بسیاری از آنها را گروههای رادیکال مذهبی هندو تشکیل میدهند. گروههایی که معتقد هستند هندوستان نباید جایی برای مسلمانان و سایر مذاهب باشد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیا برگزاری نشست مجازی روسای پنج کشور آسیای مرکزی در خصوص افغانستان را در راستای «بازی بزرگ جدید» قدرتهای هژمون منطقه دانست و گفت: روابط جدید روسیه و هند نوعی معامله برای حضور گسترده دهلینو در «قلب آسیا» برای ایجاد موازنه در برابر چین است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: معنای اعلام خروج منظم از اوکراین توسط آمریکا، هراس آلمان از جنگ، هوش مصنوعی و اصول و عملکرد آن، انتخابات مجارستان، نابرابری در توزیع جهانی واکسن کرونا، گزینههای دشوار اروپا در خصوص نورداستریم 2 در صورت حمله روسیه به اوکراین، معماری امنیتی جدید اروپا و امنیت غذایی در افغانستان از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: چین برای فرار از انقباض ژئوپلیتیکی ناشی از جبر جغرافیایش، به استفاده از برنامههای استراتژی ژئوپلیتیکی در زمین-دریا و حتی فضا نیاز دارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هند در 22 و 23 دسامبر 2021، یک موشک بالستیک کوتاه برد سطح به سطح (SRBM) جدید به نام پرالای (Pralay) را آزمایش کرد. این آزمایش، گام مهمی در بلندپروازیهای هند برای توسعه نیروی موشکی است، اما این امر میتواند تصمیمگیرندگان چینی و پاکستانی را به این نتیجه برساند که هند در برنامه خود قصد دارد پرالای را «قابل استفادهتر» از دیگر موشکهای بالستیک خود کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا پاکستان تصمیم خود مبنی بر خرید جنگندههای چینی J-10C را اعلام کرد. تصمیمی که به نظر میرسد واکنشی راهبردی امنیتی به خرید جنگندههای رافال فرانسوی از سوی هند باشد.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها:اخراج دیپلمات های روسیه از چند کشوراروپایی و واکنش مسکو، درخواست اوکراین از چین برای کمک به خاتمه جنگ،رد وقایع شهر بوچای اوکراین از سوی پنتاگون،تاکید بایدن بر محاکمه پوتین به دلیل ارتکاب به «جنایت جنگی»،توافق نخستوزیران چرخشی رژیم اسرائیل درباره ایران، گفتوگوی بنت و مودی درباره مذاکرات احیای برجام، طرح عدم لغو تحریم سپاه از سوی جمهوریخواهان کنگره آمریکا، معرفی جانشین موقت عمران خان، بروز ناآرامی و درگیری شدید در جزیره کُرس فرانسه،آزمایش مخفیانه موشک هایپرسونیک در آمریکا،هشدار هسته ای خواهر کیم جونگ اون به کره جنوبی، استقرار سامانه پاتریوت آمریکا در فیلیپین، موافقت آمریکا با فروش جنگندههای اف-۱۶ به بلغارستان واستعفای دولت کویت برای چهارمین باراز مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمادهسازی هند برای مناقشات قرن بیست و یکمی، تقویت شراکت برای مقابله با تهدیدهای غیرسنتی در ایندوپاسیفیک، بازاریابی در عصر کیم جونگ اون، حمله روسیه به اوکراین و مسئله پناهندگان و تغییر نظم جهانی با جنگ اوکراین از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای غیر غربی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اعلام شرایط پوتین برای پایان عملیات نظامی روسیه در اوکراین، ادامه درگیری های شدید در دومین شهر بزرگ اوکراین، موضع گیری جدید زلنسکی درخصوص مذاکرات کی یف و مسکو، اعزام نیروی واکنش سریع ناتو به اروپای شرقی ، تاکید ناتو بر توقف فوری جنگ و خروج سربازان روسیه از اوکراین، قطع دسترسی هفت بانک روسی به سوئیفت، بسته شدن آسمان آمریکا به روی هواپیماهای روسی، عقب نشینی بایدن از دخالت مستقیم در جنگ اوکراین ، واکنش کشورهای آفریقایی عضو شورای امنیت به نژادپرستی در مرزهای اوکراین، سفر محرمانه هیئت سیاسی آمریکا به تایوان، نشست اتحادیه اروپا با چین برای حل تنشها، سفر فرمانده سنتکام به فلسطین اشغالی، ادامه ارسال اس-۴۰۰ به هنداز سوی روسیه، رای دادگاه فدرال عراق درباره پرونده ثبت نام نامزدهای ریاست جمهوری، کاهش ذخایر ارزی عربستان در ماه گذشته، تداوم مناقشه آبی بین پاکستان و هند و رکورد جدید چین در جلب سرمایه گذاری خارجی در سال 2021 از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان با بیان اینکه در شرایط فعلی شاهد تداوم رقابتهای منطقهای و اختلافات میان افغانستان، پاکستان و هند خواهیم بود، گفت: با اینکه حضور طالبان، سطح تنشها و بیاعتمادیها میان افغانستان و پاکستان را کاهش داده است، اما طالبان نمیتواند بر خلاف احساسات قومیت خود با پاکستان رفتار کند و دو طرف تلاش میکنند با مدیریت اختلافات، مانع از شعله ور شدن تنشها شوند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل شبه قاره درباره تشدید تنشهای مذهبی در هند و اعتراض برخی هندومذهبهای افراطی به حجاب زنان مسلمان در دبیرستانها و کالجها گفت: «این مسئله به رویکرد حزب حاکم در هند برمیگردد؛ حزب بیجیپی که اکنون در هند حاکم است از بخشهای مختلفی تشکیل شده که بسیاری از آنها را گروههای رادیکال مذهبی هندو تشکیل میدهند. گروههایی که معتقد هستند هندوستان نباید جایی برای مسلمانان و سایر مذاهب باشد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیا برگزاری نشست مجازی روسای پنج کشور آسیای مرکزی در خصوص افغانستان را در راستای «بازی بزرگ جدید» قدرتهای هژمون منطقه دانست و گفت: روابط جدید روسیه و هند نوعی معامله برای حضور گسترده دهلینو در «قلب آسیا» برای ایجاد موازنه در برابر چین است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: معنای اعلام خروج منظم از اوکراین توسط آمریکا، هراس آلمان از جنگ، هوش مصنوعی و اصول و عملکرد آن، انتخابات مجارستان، نابرابری در توزیع جهانی واکسن کرونا، گزینههای دشوار اروپا در خصوص نورداستریم 2 در صورت حمله روسیه به اوکراین، معماری امنیتی جدید اروپا و امنیت غذایی در افغانستان از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: چین برای فرار از انقباض ژئوپلیتیکی ناشی از جبر جغرافیایش، به استفاده از برنامههای استراتژی ژئوپلیتیکی در زمین-دریا و حتی فضا نیاز دارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هند در 22 و 23 دسامبر 2021، یک موشک بالستیک کوتاه برد سطح به سطح (SRBM) جدید به نام پرالای (Pralay) را آزمایش کرد. این آزمایش، گام مهمی در بلندپروازیهای هند برای توسعه نیروی موشکی است، اما این امر میتواند تصمیمگیرندگان چینی و پاکستانی را به این نتیجه برساند که هند در برنامه خود قصد دارد پرالای را «قابل استفادهتر» از دیگر موشکهای بالستیک خود کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا پاکستان تصمیم خود مبنی بر خرید جنگندههای چینی J-10C را اعلام کرد. تصمیمی که به نظر میرسد واکنشی راهبردی امنیتی به خرید جنگندههای رافال فرانسوی از سوی هند باشد.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها:اخراج دیپلمات های روسیه از چند کشوراروپایی و واکنش مسکو، درخواست اوکراین از چین برای کمک به خاتمه جنگ،رد وقایع شهر بوچای اوکراین از سوی پنتاگون،تاکید بایدن بر محاکمه پوتین به دلیل ارتکاب به «جنایت جنگی»،توافق نخستوزیران چرخشی رژیم اسرائیل درباره ایران، گفتوگوی بنت و مودی درباره مذاکرات احیای برجام، طرح عدم لغو تحریم سپاه از سوی جمهوریخواهان کنگره آمریکا، معرفی جانشین موقت عمران خان، بروز ناآرامی و درگیری شدید در جزیره کُرس فرانسه،آزمایش مخفیانه موشک هایپرسونیک در آمریکا،هشدار هسته ای خواهر کیم جونگ اون به کره جنوبی، استقرار سامانه پاتریوت آمریکا در فیلیپین، موافقت آمریکا با فروش جنگندههای اف-۱۶ به بلغارستان واستعفای دولت کویت برای چهارمین باراز مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمادهسازی هند برای مناقشات قرن بیست و یکمی، تقویت شراکت برای مقابله با تهدیدهای غیرسنتی در ایندوپاسیفیک، بازاریابی در عصر کیم جونگ اون، حمله روسیه به اوکراین و مسئله پناهندگان و تغییر نظم جهانی با جنگ اوکراین از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای غیر غربی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اعلام شرایط پوتین برای پایان عملیات نظامی روسیه در اوکراین، ادامه درگیری های شدید در دومین شهر بزرگ اوکراین، موضع گیری جدید زلنسکی درخصوص مذاکرات کی یف و مسکو، اعزام نیروی واکنش سریع ناتو به اروپای شرقی ، تاکید ناتو بر توقف فوری جنگ و خروج سربازان روسیه از اوکراین، قطع دسترسی هفت بانک روسی به سوئیفت، بسته شدن آسمان آمریکا به روی هواپیماهای روسی، عقب نشینی بایدن از دخالت مستقیم در جنگ اوکراین ، واکنش کشورهای آفریقایی عضو شورای امنیت به نژادپرستی در مرزهای اوکراین، سفر محرمانه هیئت سیاسی آمریکا به تایوان، نشست اتحادیه اروپا با چین برای حل تنشها، سفر فرمانده سنتکام به فلسطین اشغالی، ادامه ارسال اس-۴۰۰ به هنداز سوی روسیه، رای دادگاه فدرال عراق درباره پرونده ثبت نام نامزدهای ریاست جمهوری، کاهش ذخایر ارزی عربستان در ماه گذشته، تداوم مناقشه آبی بین پاکستان و هند و رکورد جدید چین در جلب سرمایه گذاری خارجی در سال 2021 از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان با بیان اینکه در شرایط فعلی شاهد تداوم رقابتهای منطقهای و اختلافات میان افغانستان، پاکستان و هند خواهیم بود، گفت: با اینکه حضور طالبان، سطح تنشها و بیاعتمادیها میان افغانستان و پاکستان را کاهش داده است، اما طالبان نمیتواند بر خلاف احساسات قومیت خود با پاکستان رفتار کند و دو طرف تلاش میکنند با مدیریت اختلافات، مانع از شعله ور شدن تنشها شوند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل شبه قاره درباره تشدید تنشهای مذهبی در هند و اعتراض برخی هندومذهبهای افراطی به حجاب زنان مسلمان در دبیرستانها و کالجها گفت: «این مسئله به رویکرد حزب حاکم در هند برمیگردد؛ حزب بیجیپی که اکنون در هند حاکم است از بخشهای مختلفی تشکیل شده که بسیاری از آنها را گروههای رادیکال مذهبی هندو تشکیل میدهند. گروههایی که معتقد هستند هندوستان نباید جایی برای مسلمانان و سایر مذاهب باشد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیا برگزاری نشست مجازی روسای پنج کشور آسیای مرکزی در خصوص افغانستان را در راستای «بازی بزرگ جدید» قدرتهای هژمون منطقه دانست و گفت: روابط جدید روسیه و هند نوعی معامله برای حضور گسترده دهلینو در «قلب آسیا» برای ایجاد موازنه در برابر چین است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: معنای اعلام خروج منظم از اوکراین توسط آمریکا، هراس آلمان از جنگ، هوش مصنوعی و اصول و عملکرد آن، انتخابات مجارستان، نابرابری در توزیع جهانی واکسن کرونا، گزینههای دشوار اروپا در خصوص نورداستریم 2 در صورت حمله روسیه به اوکراین، معماری امنیتی جدید اروپا و امنیت غذایی در افغانستان از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: چین برای فرار از انقباض ژئوپلیتیکی ناشی از جبر جغرافیایش، به استفاده از برنامههای استراتژی ژئوپلیتیکی در زمین-دریا و حتی فضا نیاز دارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»