شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آنکه نشاندهنده دستاوردی گرهگشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنشها بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امانوئل مکرون، ایده «خودمختاری راهبردی اروپا» را اخیرا با جدیت دنبال و در هر فرصتی بر ضرورت افزایش نقشآفرینی و توانمندیهای اروپا تاکید کرده است. مکرون سال آینده کاخ الیزه را در حالی ترک خواهد کرد که این بحث به دیدگاه غالب در اروپا تبدیل شده است. با این حال، اینکه آیا اروپا سرانجام میتواند چشمانداز مکرون از خودمختاری راهبردی را محقق کند یا نه، هنوز مشخص نیست. اوکراین آزمون مهمی برای این امر خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در جهانی چندپاره و گرفتار بحرانهای چندگانه، بریکس با آزمونی جدی برای یکپارچه کردن اعضای جدید، پرهیز از تبدیل شدن به یک بلوکی در تقابل با دیگر بلوکها و ایجاد اجماع درباره مهمترین مسائل پیش روی جهان مواجه است. ریاست هند بر بریکس در سال ۲۰۲۶ با شعار «حرکت در مسیرتابآوری، نوآوری، همکاری و پایداری» میتواند آینده این گروه را بهعنوان یک پلتفرم مهم برای جهان در حال توسعه شکل دهد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آنکه نشاندهنده دستاوردی گرهگشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنشها بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امانوئل مکرون، ایده «خودمختاری راهبردی اروپا» را اخیرا با جدیت دنبال و در هر فرصتی بر ضرورت افزایش نقشآفرینی و توانمندیهای اروپا تاکید کرده است. مکرون سال آینده کاخ الیزه را در حالی ترک خواهد کرد که این بحث به دیدگاه غالب در اروپا تبدیل شده است. با این حال، اینکه آیا اروپا سرانجام میتواند چشمانداز مکرون از خودمختاری راهبردی را محقق کند یا نه، هنوز مشخص نیست. اوکراین آزمون مهمی برای این امر خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در جهانی چندپاره و گرفتار بحرانهای چندگانه، بریکس با آزمونی جدی برای یکپارچه کردن اعضای جدید، پرهیز از تبدیل شدن به یک بلوکی در تقابل با دیگر بلوکها و ایجاد اجماع درباره مهمترین مسائل پیش روی جهان مواجه است. ریاست هند بر بریکس در سال ۲۰۲۶ با شعار «حرکت در مسیرتابآوری، نوآوری، همکاری و پایداری» میتواند آینده این گروه را بهعنوان یک پلتفرم مهم برای جهان در حال توسعه شکل دهد.»
عبدالله مرادی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «اگر بخواهیم از نگاه کلان شروع کنیم به نظر میرسد که آسیای مرکزی از چند جهت برای جمهوری اسلامی ایران دارای اهمیت است؛ نکته نخست اینکه آسیای مرکزی منطقه وسیعی در همسایگی جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود که از قضا در طول بیش از سه دهه گذشته و بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، تهدیدی برای جمهوری اسلامی ایران از این جغرافیا متصور نبوده است.»
این کارشناس شورای راهبردی روابط خارجی ادامه داد: «درعینحال ریشههای فرهنگی و تاریخی مشترک بین ایران و کشورهای این منطقه وجود دارد و به همین جهت یک همکاری اقتصادی نهچندان گسترده اما پایدار در طول چند دهه گذشته بین ایران با این منطقه تعریف شده است.»
مرادی با بیان اینکه منطقه آسیای مرکزی اقتصاد بزرگی ندارد افزود: «اما منابع طبیعی بسیار زیادی دارد و جایگاه ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک خاصی هم دارد؛ زیرا این منطقه محل اتصال شرق به غرب، کریدور شمال-جنوب از هند تا روسیه و اروپا و در مسیر یک کمربند-یک جاده چین قرار دارد. به همین جهت لازم بود جمهوری اسلامی ایران بهنوعی به دنبال ارتقای روابط با این منطقه باشد.»
این استاد دانشگاه با اشاره به ظرفیتهایی که در این منطقه وجود داشته و دارد، گفت: «این ظرفیتها رو به توسعه است؛ زیرا کشورهای این منطقه تحولات سیاسی زیادی را پشت سر گذاشتهاند.»
مرادی با تبیین این موضوع که اگر یک دوره نفوذ شوروی و یک دوره حکومت حاکمان زمان شوروی بر این کشورها را در نظر بگیریم، توضیح داد: «اکنون تقریباً همه این کشورها بهنوعی از دوران پسا شوروی نیز عبور کرده و وارد دوران جدیدی شدهاند. لذا بازتعریف روابط با این کشورها اهمیت دارد.»
وی افزود: «البته فقط جمهوری اسلامی ایران به بازتعریف روابط با این کشور نمیاندیشد؛ زیرا یک رقابت بزرگ بر سر منطقه آسیای مرکزی در حال شکل گرفتن است که فقط کشورهای منطقه مانند روسیه و چین را شامل نمیشود و برخی از کشورهای فرا منطقهای مانند آمریکا نیز وارد این عرصه شدهاند.»
مرادی در این رابطه توضیح داد: «در سال 2019 یک سند راهبرد آمریکا برای آسیای مرکزی منتشر شد که سندی 6 ساله است و تا سال 2025 را پیشبینی کرده است. این امر بیانگر آن است که آمریکا با جدیت حوزه آسیای مرکزی را رصد میکند.»
وی تأکید کرد: «این منطقه هم به جهت اقتصادی و هم به جهت مهار روسیه و چین برای ایالاتمتحده آمریکا اهمیت دارد.»
به گفته این کارشناس علاوه بر کشورهای ذکر شده، کشورهایی مانند ژاپن و ترکیه نیز در زمره کشورهایی هستند که در حال نزدیکتر شدن به آسیای مرکزی هستند و دراینبین ترکیه یک دیپلماسی فرهنگی قوی را با کشورهای این منطقه ترتیب داده است.
مرادی ادامه داد: «در چنین شرایطی روند ارتباط اقتصادی حداقلی ایران با آسیای مرکزی دیگر مناسب نبوده و لازم است که ما برای چند دهه آینده که میخواهیم نگاه ویژهای به شرق یعنی روسیه و چین داشته باشیم، بازتعریفی در نگاهمان به آسیای مرکزی نیز انجام دهیم.»
وی تأکید کرد: «چنین بازتعریفی، جزء الزامات سیاست خارجی کشور است. درواقع تغییر پارادایمهای جهانی، تغییر برتری و استیلای قدرت از غرب به شرق و اقتصادمحور شدن نظام بینالملل ایجاب میکند که جمهوری اسلامی ایران در قبال منطقه بکر، ژئواکونومیک و ژئوپلیتیک آسیای مرکزی هم تعریف جدیدی ارائه دهد و هم حداکثر ظرفیتهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی خود را در این منطقه فعال کند.»
0 Comments