هیرویوکی سوگای در پژوهشی که اندیشکده بروکینگز منتشر کرد، نوشت: در آن سوی اقیانوس آرام، ژاپن خود را در سخت ترین محیط امنیتی می بیند که از زمان جنگ جهانی دوم تجربه کرده است. از همین رو، این کشور برای حفظ صلح و ثبات در منطقه آسیا – اقیانوسیه، به اصلاح سیاست های امنیت ملی خود اقدام کرده است تا در صلح و ثبات جهانی نقش فعالی ایفا کند.

همچنین، این کشور بودجه نظامی خود را پس از کاهش های پیاپی در دهه های پیشین، از سال 2013 به بعد افزایش داده است. با این حال، تقویت تجهیزات دفاعی برای غلبه بر محیط امنیتی سخت و پیروی از سومین راهبرد ایجاد توازن جدید آمریکا، در دوره ای که ظاهرا قدرت ملی ژاپن کاهش نسبی داشته است، احتمالا برای این کشور دشوار خواهد بود.

مقاله حاضر با تعریف سه فعالیت عمده یعنی توسعه تجهیزات، حمایت لجستیکی از متحدان، و کمک به ظرفیت سازی کشورهای آسیا- اقیانوسیه، چالش ها و پیامدهای اصلاح سیاست تجهیزات دفاعی ژاپن را بیان می کند.

ژاپن یکی از پیشرفته ترین متحدان آمریکاست. این کشور دارای مزایای جغرافیایی است که اثربخشی استقرار نیروی نظامی آمریکا را بهبود می بخشد. از سوی دیگر، تحکیم اتحاد آمریکا- ژاپن به صلح و ثبات منطقه آسیا- اقیانوسیه نیز کمک شایانی می کند.

ژاپن تا به حال عمدتا از تجهیزات دفاعی آمریکایی بهره گرفته است و البته برخی تسلیحات بومی نیز ساخته است. نوسازی تجهیزات دفاعی یکی از مهمترین چالش های وزارت دفاع ژاپن (MOD) محسوب می شود زیرا این کشور دارای مشکلات ساختاری همچون بودجه محدود و نیاز به زمان طولانی است.

ژاپن برای کاهش تحریم خودخواسته بر صادرات تسلیحات، سیاست های دفاعی خود را تغییر داده و بنگاه نوسازی جدیدی در وزارت دفاع ژاپن تاسیس کرده است. با این وجود، به سختی می توان گفت که این اقدام خاص، دستیابی به منافع ملی ژاپن را کاملا تضمین می کند.

مقاله حاضر به دنبال روش هایی ویژه برای بکارگیری سیاست های جدید مربوط به تجهیزات دفاعی ژاپن است تا ضمن افزایش منافع ملی این کشور، به صلح و ثبات در منطقه آسیا- قیانوسیه نیز کمک کند.

در مورد عوامل تاثیر گذار در اصلاح سیستم دفاعی، بین دولت ژاپن و صنعت دفاعی این کشور سوء تفاهماتی نیز وجود دارد. این سوء تفاهمات چالش های بلندمدتی برای دولت ژاپن و صنعت دفاعی آن بوجود آورده است. برای اصلاح سیاست های دفاعی، ژاپن بایستی ماهیت این اصلاحات را درک کند. برای بهره برداری از تمام دانش های موجود در این حوزه، وزارت دفاع ژاپن باید سیستم مدیریت دانش ایجاد کند. همچنین، این وزارت باید سیستم تصمیم گیری آینده نگر ایجاد کند تا بتواند بدون فرایند بروکراسی اضافی، بر چشم‌اندازهای راهبردی و آتی متمر کز شود.

ژاپن باید به توسعه تجهیزات رقابتی بپردازد که در محیط راهبردی آینده نقش ایفا و از فن آوری روز استفاده می کند، از جمله آنهایی که در سومین راهبرد توازن آمریکا مد نظر قرار گرفته است.

وزارت دفاع ژاپن باید ضمن ایجاد سیستم ارتباط فعال متقابل، با استفاده از مزایای گوناگونی که صنعت دفاعی ژاپن در اختیار می گذارد، به صادرات و توسعه بین المللی تسلیحات کمک کند. علاوه بر این، وزارت دفاع ژاپن باید موانع پیش روی فعالان خلاق جدید برای ورود به صنعت دفاعی را از میان بردارد.

برآورد این مقاله حاکی از آن است که صنعت دفاعی ژاپن می تواند فروش تسلیحاتی خود را تا سال 2020 در مقایسه با سال 2014، به میزان 40 درصد افزایش دهد. این افزایش صادرات تسلیحاتی با همکاری دولت و این صنعت به اندازه نیاز داخلی اهمیت دارد. همچنین، سایر صنایع نیز می توانند با بهره گیری از فن آوری های پیشرفته خود وارد بازار جهانی صنعت دفاعی شوند.

در خصوص افزایش حمایت لجستیکی به متحدان و شرکا، هرچند که این حمایت دستکم گرفته می شود، اما برای نیروهای نظامی فعالیتی اساسی محسوب می شود. امروزه بسیاری از نیروهای نظامی در تامین لجستیک خود بطور فزاینده ای به شرکت های خصوصی وابسته هستند، زیرا نیروهای نظامی نیازمند تدارکات عظیمی هستند که تجهیزات پیشرفته مربوط به آن مستلزم حفظ و نگهداری دقیقی می باشد.

حمایت لجستیکی متقابل ارتش ها یکی از مهم‌ترین فعالیت ها در میان اتحادیه ها بوده است، زیرا این امر به تکمیل ظرفیت ها و تجهیزات یکدیگر در زمان صلح و جنگ کمک می کند. قوانین انتقال تجهیزات و فن آوری دفاعی سال 2014 کشور ژاپن، فعالیت لجستیکی صنعت دفاعی ژاپن را توسعه و به آنها امکان می دهد تا با ارتش های خارجی قرارداد منعقد سازند. در راستای حفظ صنعت دفاعی، ژاپن بایستی به اصلاح و بازبینی آن پرداخته و با ارائه برنامه ای دقیق به توصیف مواردی بپردازد که صنعت و نیروی دفاعی ژاپن می تواند فراهم سازد.

یکی دیگر از برنامه های این اصلاحات، کمک به ظرفیت سازی کشورهای آسیا- اقیانوسیه است. شکی نیست که ثبات و امنیت در منطقه آسیا- اقیانوسیه امنیت ملی ژاپن را مستقیما تحت تاثیر قرار می دهد. از این رو، ژاپن از طریق ابتکار دیپلماتیک در این منطقه مشغول کمک به ظرفیت سازی کشورهای جنوب شرق آسیا و تمرکز بر فعالیت های عرفا غیر-نظامی نظیر کمک های بشردوستانه و همچنین، همکاری با سایر سازمان های بین المللی از طریق همکاری و مشارکت اطلاعاتی بوده است. اهمیت کمک به ظرفیت سازی روز به روز بیشتر می شود زیرا ارتشی که قادر است تحت اصول قانون و نظم به عملیات بپردازد به صلح و ثبات منطقه کمک می کند.

آینده صنعت دفاعی ژاپن به این امر بستگی دارد که دولت های آینده به این صنعت بها بدهند. اکنون فروش های کوتاه مدت تسلیحات نیز به رهبری و بودجه دولت وابسته است. اما، در آینده بقای این صنعت به اراده آن برای توسعه خود بستگی خواهد داشت.

اصلاحات سیاست تجهیزات دفاعی ژاپن تاکنون تقریبا نیمی از مشکلات دیرینه خود را حل کرده است و تنها حل و فصل برخی عوامل مشترک بین این چالش ها دشوار است که از فرهنگ و تاریخ ژاپن ناشی می شود. با این حال، هنوز هم می توان پیکان اصلاحات را به طرف مثبت چرخاند تا همه چالش ها به فرصت تبدیل شود.