جدیدترین مطالب

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

أحدث المقالات

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

قدرت بازدارندگی در اروپای قرن 21

۱۳۹۴/۰۳/۲۶ | موضوعات

شورا آنلاین – ترجمه: از زمان پایان جنگ سرد، ناتو تمرکز خود را بر مدیریت بحران و وظایف مربوط به همکاری امنیتی قرار داده است، اما امروزه رقابت‌های جهانی میان ابرقدرت‌ها بازگشته اند؛ نه فقط در منطقه آتلانتیک و به خاطر سیاست مدعیانه جدید روسیه، بلکه در نتیجه حضور گسترده تر چینی ها در دریای چین جنوبی، همچنین در پهنه اقیانوس آرام و هند، خلیج فارس و حتی مدیترانه. البته قطب شمال و آفریقا هم به عرصه های جدیدی برای رقابت تبدیل شده اند.

بری پاول و ماگنوس نوردنمن در مقاله‌ای که اندیشکده جرمن مارشال فاند آمریکا به چاپ رساند، نوشتند: در این میان ناتو یک اتحاد منطقه ای قدرتمند است، نه یک اتحاد جهانی. در جهانی که صحنه رقابت ابرقدرت‌هاست، با تجاوز روسیه به همسایه اروپایی خود، یک بار دیگر ناتو باید دفاع جمعی را به صورت کلی و بازدارندگی را به صورت خاص، در راس برنامه های سازمان قرار دهد.

بازدارندگی در برابر روش‌های جنگی با ماهیت دوگانه

عملیات نظامی و دوگانه­ای که روسیه علیه گرجستان و اوکراین انجام داده، همراه با دیگر فعالیت‌های قهرآمیزی که علیه اعضای ناتو صورت داده است (نظیر حملات سایبری که علیه استونی انجام شد)، نشان از آن دارد که کشورهای اروپایی غیر عضو ناتو ممکن است در سال‌های آینده، قربانی خشونت های روسیه شوند.

به عبارت دیگر  در نتیجه اقدامات قهری روسیه و برخی دیگر از کشورها، نظم امنیتی اروپا که کشورهای اروپایی به همراه آمریکا بعد از جنگ سرد تلاش بسیاری برای استقرار آن کردند، به خطر خواهد افتاد و اروپا بار دیگر به صحنه ناامنی تبدیل خواهد شد. روسیه در سال‌های آینده  به اعمال خود به منظور ارزیابی دفاع جمعی و عکس العمل‌های بازدارنده ناتو ادامه خواهد داد تا از این طریق بتواند نقاط ضعف اروپا را کشف، حوزه نفوذ خود را تقویت و پایه‌های اتحاد ناتو را متزلزل کند. لذا ناتو باید برای حفظ یکپارچگی خود و بازسازی امنیت اروپا که منجر به صلح و ثبات در منطقه، شکوفایی اقتصادی و همکاری‌های گسترده منطقه ای شده بود، سیاست های بازدارندگی خود را با سلاح‌های معمولی و هسته ای، سایبری و دیگر ابزارها تقویت کند.

چالش هایی که ناتو در شرایط فعلی با آن دست و پنجه نرم می‌کند متفاوت از خطراتی هستند که بعد از جنگ سرد از جانب روسیه ایجاد شده بود. لذا ناتو نیازمند بازبینی و طراحی مجدد سیاست های بازدارنده و دفاعی خود است.

مسئله بازدارندگی برای ناتو، کاملا متفاوت از آن چیزی است که در جریان جنگ سرد با آن مواجه بود. در این میان، روشهای جنگی با ماهیت دوگانه که اخیرا مورد استفاده قرار گرفته اند، دارای ابعاد متعدد و متفاوتی هستند حال آنکه تنها پاسخی که ناتو برای این روش‌های جنگی دوگانه در نظر گرفته، قدرت نظامی است. دبیرکل ناتو بر این عقیده است که  روشهای جنگی با ماهیت دوگانه « بخش تاریک یک رویکرد جامع است».

بازدارندگی سلاح های عادی

عملا در مناطقی نظیر دریای سیاه یا بالتیک، قدرت روسیه بسیار تاثیرگذار است و موجبات وحشت اعضای ناتو را فراهم آورده است. لذا بازدارندگی عادی در مرزهای شرقی و جنوبی ناتو باید برای سال‌های آینده تقویت شوند. اقداماتی که در اجلاس سران ناتو در ویلز در قالب هزینه‌های دفاع و عکس‌العمل سریع انجام شد، رضایت‌بخش به نظر می‌رسد، اما اصلا کافی نیست.

ناتو باید به صورت دائمی نیروهایش را در کشورهای بالتیک و لهستان مستقر سازد. علاوه بر این، کشورهای آتلانتیک، باید کمک به دولت اوکراین را نیز در برنامه خود قرار دهند. اگر چه اوکراین عضو ناتو نیست، اما کمک به این کشور می تواند هزینه حضور در اوکراین را برای روسیه افزایش دهد؛ لذا قدرت بازدارندگی ناتو در اروپا را افزایش خواهد داد.

بازدارندگی هسته ای

ناتو باید نقش سلاح هسته ای را در اعاده امنیت اروپا دوباره بررسی کند. روسیه یک قدرت هسته ای بزرگ است و خطر برخورد نظامی با روسیه نباید ناچیز شمرده شود. به علاوه که روسیه قایل به دکترینی است که احتمال استفاده از سلاح های هسته ای، برای مواجهه با یک بحران یا مخاصمه را پذیرفته است. روسیه همچنین به سرعت در حال توسعه سلاح های هسته ای خود است. در نتیجه ناتو به یک سیاست هسته ای متقاعدکننده نیازمند است تا بتواند مسکو را متقاعد کند هر حمله هسته ای به اعضای ناتو پاسخ شدیدی خواهد داشت.

به علاوه ناتو باید سیاست دفاع موشکی خود را با توجه به اقدامات جدید روسیه مورد بازبینی قرار دهد. اعضای ناتو باید بر گسترش فناوری و سامانه‌های دفاع موشکی برای مقابله با روسیه، تمرکز کنند.

بازدارندگی اقتصادی

اتحادیه اروپا همچنین می تواند نقش مهمی به صورت غیرنظامی، در جلوگیری از حمله به اروپا بازی کند. اقتصاد روسیه با اقتصاد اروپا به شدت در هم تنیده است و اعمال تحریم های اروپا بر بانک ها، تجارت و بخش انرژی روسیه می تواند موجبات نگرانی پوتین را فراهم کند. به علاوه اقتصاد روسیه در اثر تحریم های فعلی و کاهش شدید قیمت سوخت وضعیت چندان مطلوبی ندارد. هر چند اعمال تحریم بر روسیه مستلزم تحمیل هزینه بر منطقه اروپا خواهد بود، اما چنانچه اروپا این هزینه را الان متقبل نشود، چه بسا در آینده متحمل هزینه های سنگین تری از بابت عدم وجود امنیت در اروپا خواهد شد.

همکاری اتحادیه-ناتو

به منظور ارتقای سطح دفاع و بازدارندگی با ماهیت دوگانه، همکاری و هماهنگی موثرتری میان ناتو و اتحادیه اروپا لازم است. عمده چالش هایی که موجد تهدیدهای دوجانبه برای اروپا شده اند، ماهیتا مربوط به حقوق داخلی هستند و می توانند از طریق اجرای قانون و اصلاحات سازمانی حل و فصل شوند. بیشتر موارد فوق مسائل داخلی، اما نیازمند حل و فصل در یک  مجرای راهبردی هستند تا با تلاش‌های ناتو که بیشتر بعد بازدارندگی نظامی دارند، هماهنگ شود.

به علاوه تصمیمات پیرامون سیاست انرژی اروپا و چکونگی کاهش وابستگی اروپا به منابع سوخت روسیه اگر چه توسط اتحادیه اروپا اتخاذ می شود، اما اثر مستقیم بر امنیت کشورهای منطقه آتلانتیک هم دارد. در حالی که ناتو به طور جدی در زمینه عناصر دفاعی سایبری تلاش می کند، امنیت سایبری به شدت اتحادیه اروپا و حاکمیت های ملی اروپایی را نیز نگران کرده است. لذا گسترش همکاری اتحاریه و ناتو در ابعاد مختلف یک ضرورت انکارناپذیر است.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *