جدیدترین مطالب
بحران آب در آسیای مرکزی؛ تهدیدی برای امنیت منطقه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کمبود آب در پنج کشور آسیای مرکزی همچنان رو به تشدید است. این بحران اکنون به مرحلهای رسیده که حتی دو کشور بالادست، یعنی قرقیزستان و تاجیکستان که پیشتر از آنها بهعنوان کشورهای دارای «مازاد آب» یاد میشد، دیگر آب کافی برای انتقال بیشتر به سه کشور پاییندست، یعنی قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان که با کمبود آب مواجهاند، در اختیار ندارند.
چرخش اوراسیایی هند: چرایی اهمیت یافتن بیشتر آسیای مرکزی برای هند
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سالهاست که آسیای مرکزی برای هند از نظر راهبردی اهمیت داشته، اما دسترسی به آن دشوار بوده است. پاکستان مسیرهای زمینی مستقیم را مسدود کرده، افغانستان همچنان بیثبات است و اتصال ترانزیتی اوراسیا نیز محدود مانده است. سیاست «ارتباط با آسیای مرکزی» هند از همان ابتدا این محدودیتها را شناسایی کرد و توسعه اتصال فیزیکی را در کانون رویکرد منطقهای خود قرار داد. اما امروز، شوکهای ژئوپلیتیکی دهلینو را واداشتهاند تا با فوریت بیشتری به اوراسیا بنگرد.»
أحدث المقالات
بحران آب در آسیای مرکزی؛ تهدیدی برای امنیت منطقه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کمبود آب در پنج کشور آسیای مرکزی همچنان رو به تشدید است. این بحران اکنون به مرحلهای رسیده که حتی دو کشور بالادست، یعنی قرقیزستان و تاجیکستان که پیشتر از آنها بهعنوان کشورهای دارای «مازاد آب» یاد میشد، دیگر آب کافی برای انتقال بیشتر به سه کشور پاییندست، یعنی قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان که با کمبود آب مواجهاند، در اختیار ندارند.
چرخش اوراسیایی هند: چرایی اهمیت یافتن بیشتر آسیای مرکزی برای هند
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سالهاست که آسیای مرکزی برای هند از نظر راهبردی اهمیت داشته، اما دسترسی به آن دشوار بوده است. پاکستان مسیرهای زمینی مستقیم را مسدود کرده، افغانستان همچنان بیثبات است و اتصال ترانزیتی اوراسیا نیز محدود مانده است. سیاست «ارتباط با آسیای مرکزی» هند از همان ابتدا این محدودیتها را شناسایی کرد و توسعه اتصال فیزیکی را در کانون رویکرد منطقهای خود قرار داد. اما امروز، شوکهای ژئوپلیتیکی دهلینو را واداشتهاند تا با فوریت بیشتری به اوراسیا بنگرد.»
راهبرد ایران برای تخلیه انبار مهمات دشمن

در این گزارش به بررسی این نقاط قوت میپردازیم.
نقطه قوت اول: برتری ایران در «نسبت هزینه به فایده»
این اندیشکده صراحتاً اذعان میکند که ائتلاف با یک «نسبت هزینه به فایده راهبردی ویرانگر» مواجه است. این مهمترین نقطه قوت ایران است:
- تحمیل هزینه سنگین برای نبرد: برای رهگیری یک موشک یا پهپاد ارزانقیمت ایرانی، ائتلاف مجبور به شلیک موشکهای چند میلیون دلاری مانند پاتریوت و تاد (THAAD) میشود. گزارش اعتراف میکند که ائتلاف «بدون فکر شلیک میکند» و این تاکتیک، مشاوران اوکراینی را «مبهوت» کرده است.
- مقابله نامتناسب: تنها در ۱۶ روز، ائتلاف ۱۹ میلیارد دلارصرف رهگیرهای موشکی کرده، در حالی که هزینه کل گلولههای شلیک شده توسط سیستمهای C-RAM تنها ۲۵ میلیون دلار بوده است. این نشان میدهد ایران با هزینهای ناچیز، خزانه دفاعی غرب را هدف گرفته است.
نتیجه راهبردی: ایران با استفاده از انبوه پهپادها و موشکهای نسبتاً ارزانقیمت، توانسته است «راهبرد نظامی» ائتلاف را با بحران مواجه کند. این همان چیزی است که در گزارش «شکست ارزان»(Cheap Defeat) نامیده شده، اما این بار این شکست از سوی ایران طراحی شده است.
نقطه قوت دوم: توانایی فرسایش انبارهای حیاتی ائتلاف در مدت زمان کوتاه
گزارش تحلیلی اندیشکده راسی نشان میدهد که ایران تنها در ۱۶ روز توانسته است:
- با وجود کاهش ۸۰ تا ۹۰ درصدی حملات خود(برای فریب یا مدیریت منابع)، اما همچنان سرعتی پایدار از حملات (میانگین ۳۳ موشک و ۹۴ پهپاد در روز از روز پنجم به بعد) را حفظ کند که انبارهای ائتلاف را تخلیه میکند.
- رو به پایان بودن برخی از مهمات حیاتی: گزارش هشدار میدهد که ارتش آمریکا تنها یک ماه یا کمترتا اتمام موشکهای ATACMS/PrSM و رهگیرهای THAAD فاصله دارد. رژیم صهیونیستی نیز در وضعیت وخیمتری قرار دارد و موشکهای «ارو» (Arrow) آن احتمالاً تا پایان مارس کاملاً تمام میشوند.
- آسیب به زیرساخت حسگرها:ایران حداقل 12 رادار و ترمینال ماهوارهای آمریکا و متحدانش را تخریب کرده که کارایی رهگیری را به شدت کاهش داده است (اکنون برای هر موشک ۱۰ یا ۱۱ رهگیر شلیک میشود).
نتیجه راهبردی: ایران ثابت کرده است که میتواند با «فرسایش هوشمندانه»، انبارهای محدود و گرانقیمت دشمن را سریعتر از آنچه که پایگاه صنعتی غرب قادر به بازسازی است، تخلیه کند.
نقطه قوت سوم: تحمیل «اراده خود» بر آمریکا
یکی از نقاط قوت پنهان عملکرد ایران، تأثیر غیرمستقیم آن بر تضعیف تواناییهای جهانی آمریکاست:
- کاهش توان بازدارندگی آمریکا در سایر نقاط جهان: گزارش صراحتاً میگوید: «هر رهگیر و تاماهاوکی که از انبار محدود شلیک میشود، توانایی آمریکا را برای بازدارندگی و دفاع در صحنه دیگری، مانند محافظت از تایوان و حمایت از اوکراین، کاهش میدهد.»
- ایجاد بحران اعتماد در میان متحدان: متحدان آمریکا نگرانند که تمرکز واشنگتن بر بازسازی انبارهای خود، تحویل تسلیحات پرداختشده به آنها را به تأخیر بیندازد.
نتیجه راهبردی: ایران با نوع دفاع از خود، نه تنها نیروهای آمریکایی را به خود مشغول کرده، بلکه توان بازدارندگی جهانی آنها را نیز تضعیف نموده است. این یک پیروزی راهبردی فراتر از میدان نبرد محلی است.
نقطه قوت چهارم: بهرهبرداری از «مثلث آهنین» و ضعف صنعتی غرب
گزارش به وضوح اعتراف میکند که پایگاه صنعتی دفاعی غرب توانایی پاسخگویی به جنگ فرسایشی با ایران را ندارد:
- عدم افزایش تولید: علیرغم هشدارها، هیچ سفارش تأمین مالی شدهای برای افزایش تولید داده نشده است. تنها کارخانه مواد منفجره آمریکا (هولستون) تاکنون سفارشی برای افزایش تولید دریافت نکرده است.
- قفل شدن در «مثلث آهنین»: مهمات را میتوان خوب، سریع یا ارزان تولید کرد، اما این سه متغیر را نمیتوان با هم و یکجا داشت. اندیشکده راسی محاسبه کرده است که برای جایگزینی ۲۶ میلیارد دلار مهمات مصرف شده در ۱۶ روز، ائتلاف باید بیش از ۵۰ میلیارد دلارهزینه کند.
- زمان طولانی برای جایگزینی مهمات مصرفی: جایگزینی بیش از ۵۰۰ موشک تاماهاوک شلیک شده، حداقل ۵ سال طول میکشد.
نتیجه راهبردی: ایران با آگاهی از این آسیبپذیری ذاتی، مدلی از جنگ را طراحی کرده که «فرماندهی برای جایگزینی مهمات» (Command of the Reload) را تحتالشعاع قرارمی دهد؛ موضوعی که گزارش این اندیشکده انگلیسی اذعان میکند غرب در آن شکست خورده است.
نقطه قوت پنجم: اهرمهای ژئوپلیتیکی و کنترل زنجیره تأمین
اگرچه گزارش اصلی این را به عنوان یک مشکل برای غرب مطرح میکند، اما این خود نشاندهنده یک نقطه قوت ساختاری برای ایران و متحدانش است:
- کنترل چین بر مواد حیاتی: چین بیش از ۸۰٪ تنگستن جهان و بیشتر گالیوم و ژرمانیوم را کنترل میکند. تحریمهای چین علیه غرب، بازسازی مهمات را فلج کرده است.
- بسته شدن تنگه هرمز: این اقدام ایران، زنجیره تأمین مواد حیاتی مانند گوگرد را مختل کرده و تولید مهمات غرب را با بحران بیشتری مواجه ساخته است.
نتیجه راهبردی: ایران در یک محور ژئوپلیتیکی با بازیگرانی قرار دارد که کنترل زنجیره تأمین مواد اولیه دفاعی غرب را در دست دارند. این یک «تله جفتشدگی» (Coupling Trap) کامل برای آمریکا و متحدانش ایجاد کرده است.
چرا ایران در این معادله «قوی» ظاهر شده است؟
تحلیل اندیشکده راسی که عمدتاً از منظر غربی نوشته شده، ناخواسته اعتراف میکند که نقاط قوت ایران در چهار حوزه متمرکز است:
- اقتصاد جنگی به نفع ایران: هزینه پایین حملات در مقابل هزینه سرسامآور دفاع غرب.
- فرسایشسازی راهبردی: توانایی تخلیه انبارهای حیاتی دشمن در کمتر از یک ماه.
- تضعیف قدرت جهانی آمریکا: تحمیل هزینههای غیرمستقیم بر بازدارندگی آمریکا در سایر نقاط جهان (تایوان، اوکراین).
- بهرهبرداری از شکافهای صنعتی غرب: عدم توانایی غرب در بازسازی سریع مهمات به دلیل محدودیتهای صنعتی و زنجیره تأمین.
در نهایت، گزارش اصلی با هشدار به غرب میگوید که «فرماندهی بر منابع مشترک» (Command of the Commons) بدون «فرماندهی برای جایگزینی مهمات مصرفی» (Command of the Reload) بیفایده است. اما آنچه این گزارش نشان میدهد این است که ایران هم اکنون بر «فرماندهی بر تخلیه انبار دشمن» تسلط یافته است؛ مزیتی که معادلات قدرت در منطقه را برای همیشه تغییر داده است.
0 Comments