جدیدترین مطالب
وخامت اوضاع در تنگه هرمز و چشمانداز مبهم برای خروج آمریکا از آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
موازنه در زنجیره گلوگاهها؛ از بازدارندگی دریاپایه تا دیپلماسی متکثر
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
نقش هوش مصنوعی در لجستیک مشترک ارتش چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
نتیجه معکوس راهبرد آمریکا در مهار فناوری چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
چگونگی تلاش خاورمیانه برای ایجاد فضای مانور در حوزه هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
أحدث المقالات
وخامت اوضاع در تنگه هرمز و چشمانداز مبهم برای خروج آمریکا از آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
موازنه در زنجیره گلوگاهها؛ از بازدارندگی دریاپایه تا دیپلماسی متکثر
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
نقش هوش مصنوعی در لجستیک مشترک ارتش چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
نتیجه معکوس راهبرد آمریکا در مهار فناوری چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
چگونگی تلاش خاورمیانه برای ایجاد فضای مانور در حوزه هوش مصنوعی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
راهبرد ایران برای تخلیه انبار مهمات دشمن

در این گزارش به بررسی این نقاط قوت میپردازیم.
نقطه قوت اول: برتری ایران در «نسبت هزینه به فایده»
این اندیشکده صراحتاً اذعان میکند که ائتلاف با یک «نسبت هزینه به فایده راهبردی ویرانگر» مواجه است. این مهمترین نقطه قوت ایران است:
- تحمیل هزینه سنگین برای نبرد: برای رهگیری یک موشک یا پهپاد ارزانقیمت ایرانی، ائتلاف مجبور به شلیک موشکهای چند میلیون دلاری مانند پاتریوت و تاد (THAAD) میشود. گزارش اعتراف میکند که ائتلاف «بدون فکر شلیک میکند» و این تاکتیک، مشاوران اوکراینی را «مبهوت» کرده است.
- مقابله نامتناسب: تنها در ۱۶ روز، ائتلاف ۱۹ میلیارد دلارصرف رهگیرهای موشکی کرده، در حالی که هزینه کل گلولههای شلیک شده توسط سیستمهای C-RAM تنها ۲۵ میلیون دلار بوده است. این نشان میدهد ایران با هزینهای ناچیز، خزانه دفاعی غرب را هدف گرفته است.
نتیجه راهبردی: ایران با استفاده از انبوه پهپادها و موشکهای نسبتاً ارزانقیمت، توانسته است «راهبرد نظامی» ائتلاف را با بحران مواجه کند. این همان چیزی است که در گزارش «شکست ارزان»(Cheap Defeat) نامیده شده، اما این بار این شکست از سوی ایران طراحی شده است.
نقطه قوت دوم: توانایی فرسایش انبارهای حیاتی ائتلاف در مدت زمان کوتاه
گزارش تحلیلی اندیشکده راسی نشان میدهد که ایران تنها در ۱۶ روز توانسته است:
- با وجود کاهش ۸۰ تا ۹۰ درصدی حملات خود(برای فریب یا مدیریت منابع)، اما همچنان سرعتی پایدار از حملات (میانگین ۳۳ موشک و ۹۴ پهپاد در روز از روز پنجم به بعد) را حفظ کند که انبارهای ائتلاف را تخلیه میکند.
- رو به پایان بودن برخی از مهمات حیاتی: گزارش هشدار میدهد که ارتش آمریکا تنها یک ماه یا کمترتا اتمام موشکهای ATACMS/PrSM و رهگیرهای THAAD فاصله دارد. رژیم صهیونیستی نیز در وضعیت وخیمتری قرار دارد و موشکهای «ارو» (Arrow) آن احتمالاً تا پایان مارس کاملاً تمام میشوند.
- آسیب به زیرساخت حسگرها:ایران حداقل 12 رادار و ترمینال ماهوارهای آمریکا و متحدانش را تخریب کرده که کارایی رهگیری را به شدت کاهش داده است (اکنون برای هر موشک ۱۰ یا ۱۱ رهگیر شلیک میشود).
نتیجه راهبردی: ایران ثابت کرده است که میتواند با «فرسایش هوشمندانه»، انبارهای محدود و گرانقیمت دشمن را سریعتر از آنچه که پایگاه صنعتی غرب قادر به بازسازی است، تخلیه کند.
نقطه قوت سوم: تحمیل «اراده خود» بر آمریکا
یکی از نقاط قوت پنهان عملکرد ایران، تأثیر غیرمستقیم آن بر تضعیف تواناییهای جهانی آمریکاست:
- کاهش توان بازدارندگی آمریکا در سایر نقاط جهان: گزارش صراحتاً میگوید: «هر رهگیر و تاماهاوکی که از انبار محدود شلیک میشود، توانایی آمریکا را برای بازدارندگی و دفاع در صحنه دیگری، مانند محافظت از تایوان و حمایت از اوکراین، کاهش میدهد.»
- ایجاد بحران اعتماد در میان متحدان: متحدان آمریکا نگرانند که تمرکز واشنگتن بر بازسازی انبارهای خود، تحویل تسلیحات پرداختشده به آنها را به تأخیر بیندازد.
نتیجه راهبردی: ایران با نوع دفاع از خود، نه تنها نیروهای آمریکایی را به خود مشغول کرده، بلکه توان بازدارندگی جهانی آنها را نیز تضعیف نموده است. این یک پیروزی راهبردی فراتر از میدان نبرد محلی است.
نقطه قوت چهارم: بهرهبرداری از «مثلث آهنین» و ضعف صنعتی غرب
گزارش به وضوح اعتراف میکند که پایگاه صنعتی دفاعی غرب توانایی پاسخگویی به جنگ فرسایشی با ایران را ندارد:
- عدم افزایش تولید: علیرغم هشدارها، هیچ سفارش تأمین مالی شدهای برای افزایش تولید داده نشده است. تنها کارخانه مواد منفجره آمریکا (هولستون) تاکنون سفارشی برای افزایش تولید دریافت نکرده است.
- قفل شدن در «مثلث آهنین»: مهمات را میتوان خوب، سریع یا ارزان تولید کرد، اما این سه متغیر را نمیتوان با هم و یکجا داشت. اندیشکده راسی محاسبه کرده است که برای جایگزینی ۲۶ میلیارد دلار مهمات مصرف شده در ۱۶ روز، ائتلاف باید بیش از ۵۰ میلیارد دلارهزینه کند.
- زمان طولانی برای جایگزینی مهمات مصرفی: جایگزینی بیش از ۵۰۰ موشک تاماهاوک شلیک شده، حداقل ۵ سال طول میکشد.
نتیجه راهبردی: ایران با آگاهی از این آسیبپذیری ذاتی، مدلی از جنگ را طراحی کرده که «فرماندهی برای جایگزینی مهمات» (Command of the Reload) را تحتالشعاع قرارمی دهد؛ موضوعی که گزارش این اندیشکده انگلیسی اذعان میکند غرب در آن شکست خورده است.
نقطه قوت پنجم: اهرمهای ژئوپلیتیکی و کنترل زنجیره تأمین
اگرچه گزارش اصلی این را به عنوان یک مشکل برای غرب مطرح میکند، اما این خود نشاندهنده یک نقطه قوت ساختاری برای ایران و متحدانش است:
- کنترل چین بر مواد حیاتی: چین بیش از ۸۰٪ تنگستن جهان و بیشتر گالیوم و ژرمانیوم را کنترل میکند. تحریمهای چین علیه غرب، بازسازی مهمات را فلج کرده است.
- بسته شدن تنگه هرمز: این اقدام ایران، زنجیره تأمین مواد حیاتی مانند گوگرد را مختل کرده و تولید مهمات غرب را با بحران بیشتری مواجه ساخته است.
نتیجه راهبردی: ایران در یک محور ژئوپلیتیکی با بازیگرانی قرار دارد که کنترل زنجیره تأمین مواد اولیه دفاعی غرب را در دست دارند. این یک «تله جفتشدگی» (Coupling Trap) کامل برای آمریکا و متحدانش ایجاد کرده است.
چرا ایران در این معادله «قوی» ظاهر شده است؟
تحلیل اندیشکده راسی که عمدتاً از منظر غربی نوشته شده، ناخواسته اعتراف میکند که نقاط قوت ایران در چهار حوزه متمرکز است:
- اقتصاد جنگی به نفع ایران: هزینه پایین حملات در مقابل هزینه سرسامآور دفاع غرب.
- فرسایشسازی راهبردی: توانایی تخلیه انبارهای حیاتی دشمن در کمتر از یک ماه.
- تضعیف قدرت جهانی آمریکا: تحمیل هزینههای غیرمستقیم بر بازدارندگی آمریکا در سایر نقاط جهان (تایوان، اوکراین).
- بهرهبرداری از شکافهای صنعتی غرب: عدم توانایی غرب در بازسازی سریع مهمات به دلیل محدودیتهای صنعتی و زنجیره تأمین.
در نهایت، گزارش اصلی با هشدار به غرب میگوید که «فرماندهی بر منابع مشترک» (Command of the Commons) بدون «فرماندهی برای جایگزینی مهمات مصرفی» (Command of the Reload) بیفایده است. اما آنچه این گزارش نشان میدهد این است که ایران هم اکنون بر «فرماندهی بر تخلیه انبار دشمن» تسلط یافته است؛ مزیتی که معادلات قدرت در منطقه را برای همیشه تغییر داده است.
0 Comments