شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
ویلیام رنیش در یادداشتی که وبسایت مرکز مطالعات بینالمللی و راهبردی آمریکا آن را منتشر کرد؛ نوشت: اگرچه دولت آمریکا برای استفاده از اهرمهای صادرات در راستای سیاست خارجی از اختیارات لازم برخوردار است اما بهطور سنتی، مهمترین هدف از اهرمهای صادرات، جلوگیری از صدور فنآوریهای حساسی بوده است که برای رقبای آمریکا کاربرد نظامی دارند.
هنگامیکه این فنآوری موردنظر مانند سامانههای تسلیحاتی آشکارا نظامی است، چنین تصمیمی کاملاً ساده است؛ اما هنگامیکه فنآوری یا اقلام صادراتی کاربرد دومنظوره (هم کاربرد نظامی و هم غیرنظامی) دارند، فرایند تصمیمگیری و همینطور فرایند اجرای آن پیچیدهتر میشوند.
در کاربرد مستقیم، فرایند تصمیمگیری در مورد صدور یا عدم صدور فنآوریهای حساس اساساً آسان است. در طول جنگ سرد، پیشفرض آمریکا این بود که هر چیزی که به اتحاد شوروی صادر شود، درنهایت به دست نیروهای مسلح شوروی خواهد افتاد. ازاینرو، فرایند تصمیمگیری صرفاً به تمایل یا عدم تمایل آمریکا به برخورداری شوروی از اقلام موردنظر بستگی داشت. اکنون آمریکا دارای طیف پیچیدهای از رقبا ازجمله فعالان غیردولتی است و فرایند تصمیمگیری بهجای تمرکز بر کشورها یا دولتها، به مصرفکننده نهایی متمرکز است. این امر، تقاضا از تشکیلات اطلاعاتی آمریکا را بیشتر کرده، خطر اشتباه را افزایش داده و نیاز به اجرای قوانین در سطوح پایینتر را تشدید کرده است تا اطمینان حاصل شود که صادرات دقیقاً بهجای موردنظر رفته و کاربرد موردنظر را خواهد داشت و به دست مصرفکننده نهایی دیگری نیفتاده و کاربرد نهایی دیگری نخواهد داشت. دیجیتالی سازی تجارت نیز این مؤلفهها را بیشازپیش پیچیدهتر کرده است.
طی چند دهه اخیر، سیاست موجود بر آن بود تا صدور فنآوری قدیمی را ممکن سازد، اما رقبای آمریکا را ازنظر فنآوری یک یا دو نسل از آمریکا عقب نگه دارد. این سیاست مزیت دیگری نیز داشته و رقبای آمریکا را به فنآوری این کشور وابسته میساخت و پیشتازی و برتری آمریکا بر آنها را تضمین میکرد؛ اما این راهبرد هنگامی راهبرد مؤثری بود که رقبای آمریکا از ابزار لازم برای توسعه فنآوری پیشرفته جایگزین برخوردار نبودند. اکنون یکی از آنها (چین) از توانمندی لازم برای توسعه فنآوری جایگزین برخوردار شده و در این کار عزمی راسخ دارد. این امر نشان میدهد که سوخت سیاست آمریکا تمام شده و وقت تجدیدنظر در این سیاست فرا رسیده است.
علاوه بر این، آمریکا در اجرا نیز چالش مشابهی داشته و باید با واقعگرایی آن را حلوفصل کند. اگر هدف آمریکا این است که رقبایش نیازهای خود را به دست نیاورند، چنین هدفی محکوم به شکست است. بااینحال، آمریکا میتواند کاری کند تا اطمینان حاصل شود که دستیابی رقبا به یک فنآوری (که دسترسی به آن ندارند) بهجای پنج سال، ده سال طول بکشد و هزینه آن نیز برای آنها ده برابر شود. اگر آمریکا بتواند از این زمان اضافی برای پیشتازی هرچه سریعتر در فنآوری استفاده کند، در این صورت این کشور به برتری خود ادامه خواهد داد.
0 Comments