شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
وبسایت شورای آتلانتیک آمریکا در تحلیلی آورده است: از آن زمان، این سه کشور برای عضویت در ناتو و اتحادیه اروپا از طریق ایجاد اصلاحات سیستمی در اقتصاد، حاکمیت و امنیت خود تلاشهای جدی انجام دادند. این کشورها ادغام خود را در نهادهای اروپایی-آتلانتیکی بهعنوان یک عامل بازدارنده مهم در مقابل نفوذ روسیه میدانند.
تهدیدهای مسکو از زمان تجاوز روسیه به گرجستان در سال 2008 و جدایی کریمه از اوکراین و الحاق آن به روسیه در سال 2014 افزایشیافته است. آنچه در این زمینه حیاتی است، اینکه ایالاتمتحده همچنان به ناتو متعهد بماند و حمایت خود از کشورهای حوزه بالتیک را افزایش دهد تا روابط دوجانبه قوی و همکاریهای مشترک که تقویتکننده منطقه فراآتلانتیکی است تداوم یابد.
تحقق آرزوی قدیمی کشورهای بالتیک برای عضویت در ناتو نیازمند ایجاد تغییرات اساسی بود و ادامه روند اصلاحات یک عنصر اصلی در تقویت روابط دوجانبه با ایالاتمتحده و رکن اساسی امنیت فراآتلانتیکی بود. از زمان پیوستن لتونی، لیتوانی و استونی به ناتو در سال 2004، این سه کشور از اعضای مسئولیتپذیر و فعال ناتو بودند. این کشورها علیرغم ضعف قدرت نظامیشان بهنوبه خود در تأمین امنیت منطقهای اروپا نقش بسزایی داشتند و همچنین در برنامههای جهانی ناتو ازجمله ارسال نیرو به افغانستان مشارکت داشتهاند. در سال 2019، این سه کشور بودجه دفاعی خود را تا دو درصد از کل بودجه ملی افزایش دادهاند.
این افزایش بودجه نظامی، حمایت جامعه جهانی را به ارمغان آورده است. در اجلاس 2016 ناتو در ورشو، پایتخت لهستان، ناتو حمایت خود را از سه کشور بالتیک و لهستان اعلام کرد. همینطور ناتو بعد از تهاجم روسیه به اوکراین در سال 2014 تعدادی هواپیماهای جنگنده را در اختیار سه متحد خود در بالتیک قرار داده است.
با افزایش حضور روسیه در بالتیک، هر یک از کشورها باید به برنامه جمعی دفاعی ناتو متکی باشند تا از دخالتهای خارجی در امان بمانند. ایالاتمتحده همراه با شرکای اروپایی خود و جامعه بینالمللی باید اقدامات بیشتری برای جلوگیری از دخالتهای خارجی انجام دهد و اطمینان حاصل کند که کشورهای بالتیک به ابزارها و ساختارهایی مجهز هستند که امنیت آنها را تضمین خواهد کرد.
آمریکا تا به امروز حمایت خود از منطقه بالتیک را ذیل توافقنامه منعقدشده آمریکا – بالتیک در سال 1998 انجام داده است. امضاکنندگان این توافقنامه در مورد تشکیل اروپای متحد و صلحجو، پایبند به دموکراسی، حاکمیت قانون، بازار آزاد و احترام به حقوق بشر و آزادیهای اساسی همه مردم موافقت کردهاند.
لتونی، لیتوانی و استونی بهشدت پایبندی خود را به اتحاد فرا آتلانتیکی نشان داده و برای اجرای اصلاحات سیستماتیک در مورد انواع نگرانیهای مشترک اعم از امنیت انرژی، شفافیت و پویایی اقتصادی تلاش کردهاند.
در چنین شرایطی، نظرات و اقدامات اخیر ترامپ در نادیده گرفتن اقدامات مهم کشورهای بالتیک و اتحاد آمریکا با این کشورها بسیار تأسفبار است. نظرات اخیر رئیسجمهور و مکالمات خصوصی او که توسط جان بولتون، مشاور سابق امنیت ملی او فاش شده، نشان میدهد که رئیسجمهور ترامپ اگر برای بار دوم انتخاب شود بهجای تقویت و قدردانی از ارزشهای ناتو ممکن است بخواهد ایالاتمتحده را از پیمان آتلانتیک شمالی خارج کند. این مسئله از چشم دوستان اروپایی دور نمانده است. مقاله اخیر نیویورکتایمز نیز نشان داد که برخی مقامات اروپایی نگران تشدید گامهای منفی آمریکا در صورت پیروزی مجدد ترامپ هستند. این نگرانی نهتنها برای اروپا بلکه برای بسیاری از رهبران کنگره آمریکا نگرانکننده است. یکی از اعضای ارشد کمیته روابط خارجی سنا نیز در همین مقاله هشدار داده است که «خروج از ناتو فاجعهبار خواهد بود».
ایالاتمتحده منافع عمیقی در حفظ ناتو، حاکمیت و امنیت منطقه بالتیک دارد. اکنون زمان آن است که ایالاتمتحده با تعمیق تعهد خود نسبت به ناتو و حمایت از کشورهای بالتیک برای ایجاد یک جامعه فرا آتلانتیکی قدرتمند و متحد به نقش رهبری خود عمل کند. امروز یک فرصت عالی برای کار بر روی یک منشور آمریکایی- بالتیکی برای رفع چالشها وجود دارد. این منشور میتواند شامل ترویج دموکراسی، انتخابات آزاد و منصفانه، آزادی مطبوعات در منطقه، مبارزه با انتشار اطلاعات غلط، گسترش تجارت دوجانبه و افزایش سرمایهگذاری بین آمریکا و کشورهای بالتیک و حمایت از کشورهایی باشد که به عضویت در خانواده یورو آتلانتیکی تمایل دارند. دقیقاً مانند سال 1991 همبستگی با ایالاتمتحده آمریکا میتواند موجب تقویت و محافظت از کشورهای بالتیک شده و به آنها این امکان را دهد تا به مسیر رشد خود ادامه داده و درعینحال به جامعه فراآتلانتیکی نیز کمک کنند.
0 Comments