جدیدترین مطالب

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

أحدث المقالات

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

مسیر سخت دیپلماسی روسیه و غرب؛ ضرورت بازنگری غرب در اولویت‌ها و اهداف خود

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالی‌که تمرکز رسانه‌ای دو ماه گذشته، عمدتاً بر جنگ اوکراین قرار داشته است، تبادل زندانیان میان آمریکا و روسیه در اواخر ماه آوریل تا حد زیادی نادیده گرفته شد. روسیه یک آمریکایی (یک تفنگدار دریایی سابق) را که سه سال پیش بازداشت کرده بود، آزاد کرد و آمریکا نیز یک خلبان روسی را که به اتهام قاچاق مواد مخدر زندانی شد بود، آزاد کرد.

ریچارد هاس در یادداشتی که وب‌سایت شورای روابط خارجی آمریکا (CFR) آن را منتشر کرد؛ نوشت: این مبادله اسرا در زمانی اتفاق افتاد که حمله نظامی روسیه به اوکراین، روابط با آمریکا را به پایین‌ترین سطح خود از زمان پایان جنگ سرد رسانده است. اگرچه آمریکا تصمیم گرفته است از دخالت نظامی مستقیم در جنگ خودداری کند، اما اقدامات دیگری را برای تأثیرگذاری بر آن انجام می‌دهد، ازجمله آنکه مقادیر زیادی تسلیحات، اطلاعات و آموزش به اوکراینی‌ها ارائه کرده است تا آن‌ها بتوانند با موفقیت مقاومت کرده و به‌طور بالقوه نیروهای روسیه را شکست دهند. آمریکا همچنین برای تقویت ناتو و تحمیل تحریم‌های شدید اقتصادی بر روسیه اقدامات گسترده‌ای انجام داده است.

احتمالاً جنگ برای مدتی ادامه پیدا کند. اگرچه اوکراین از پایان جنگ و جلوگیری از مرگ و ویرانی بیشتر استقبال می‌کند، اما ولادیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین به هر توافق صلحی نیز رضایت نخواهد داد. او به دنبال بازپس‌گیری سرزمین‌هایی است که روسیه آن‌ها را اشغال کرده و تضمین اینکه حاکمیت این کشور محترم شمرده شود تا بتواند به اتحادیه اروپا بپیوندد.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه نیز به‌نوبه خود باید به نتیجه‌ای برسد که تهاجم پرهزینه‌اش را توجیه کند تا هم ضعیف به نظر نرسد و هم در داخل این کشور موردانتقاد قرار نگیرد. در چنین شرایطی، احتمال تحقق مذاکرات صلحی که بتواند مواضع ظاهراً آشتی‌ناپذیر دو طرف را به هم نزدیک کند تا حد زیادی بعید است. از همین رو، به‌احتمال‌زیاد این جنگ نه‌فقط برای ماه‌ها بلکه برای سال‌های آینده ادامه خواهد یافت.

یک فرضیه برای غرب این است که همه روابط خود با روسیه را با اقدامات این کشور در اوکراین مرتبط کند. این اما اقدامی اشتباه خواهد بود، زیرا روسیه می‌تواند بر سایر منافع غرب، ازجمله فشار بر ایران و کره شمالی و موفقیت تلاش‌های جهانی برای محدود کردن انتشار گازهای گلخانه‌ای که باعث تغییرات آب‌وهوا می‌شود، تأثیر بگذارد.

شاید خبر خوب این باشد که همان‌طور که مبادله زندانیان نشان داد، اختلافات عمیق طرفین در اوکراین نباید مانع از همکاری‌های مفید روسیه و غرب شود. اگرچه استمرار چنین همکاری‌هایی، به دیپلماسی پیشرفته و منظم نیاز دارد.

برای شروع، آمریکا و شرکای آن باید اهداف خود را در اوکراین، اولویت‌بندی و حتی محدود کنند. این به معنای کنار گذاشتن سیاست تغییر رژیم در مسکو است. غرب باید با نظام کنونی روسیه مواجه شود، نه با روسیه‌ای که آن را ترجیح می‌دهد. اگرچه ممکن است موقعیت پوتین از درون به چالش کشیده شود، اما غرب در موقعیتی نیست که بتواند برکناری او را مهندسی کند، یا حتی مطمئن باشد که جایگزین وی بهتر خواهد بود؛ بنابراین غرب باید برخی اقدامات تنش‌زا را کنار بگذارد یا به تعویق بیندازد، ازجمله صحبت درباره دادگاه‌های جنایات جنگی برای مقامات ارشد روسیه یا لاف زدن درباره کمک به اوکراین برای هدف قرار دادن ژنرال‌های ارشد و کشتی‌های روسی.

به همین ترتیب، اگرچه روسیه درنتیجه این جنگ، احتمالاً ازنظر اقتصادی و نظامی وضعیت بدتری خواهد یافت، اما کاخ سفید باید روشن کند که برخلاف اظهارات لوید آستین وزیر دفاع، هدف آمریکا استفاده از جنگ برای تضعیف روسیه نیست. برعکس، مقامات این کشور باید تأکید کنند که می‌خواهند جنگ در اسرع وقت با شرایطی که منعکس‌کننده وضعیت مستقل اوکراین باشد، پایان یابد.

غرب باید همچنان به حمایت از اوکراین ادامه دهد و با اجتناب از درگیری مستقیم از تشدید جنگ جلوگیری کند. بااین‌حال، کرملین باید متوجه باشد که این محدودیت، مشروط به عدم گسترش جنگ به یک کشور عضو ناتو یا استفاده از سلاح‌های کشتارجمعی است، چراکه در غیر این صورت، این محدودیت‌های خودخواسته غرب از بین خواهند رفت.

غرب همچنین باید اهداف مدنظر خود در جنگ و چگونگی تحقق آن‌ها را به‌دقت مورد ارزیابی قرار دهد. چنانکه هدف اصلی باید بر کنترل اوکراین بر تمام قلمرو خود متمرکز باشد، اگرچه این هدف به معنای تلاش برای آزادسازی کریمه یا حتی همه منطقه شرقی دونباس از طریق نیروی نظامی نیست. برخی از این اهداف ممکن است از طریق دیپلماسی و کاهش برخی تحریم‌ها محقق شوند؛ اما تا زمانی که رفتار روسیه تغییر کند، تحریم‌ها باید حفظ شوند.

دیپلماسی ابزاری برای امنیت ملی است که باید به کار گرفته شود. چنانکه نشست‌های خصوصی بین مقامات ارشد نظامی و غیرنظامی کشورهای غربی و روسیه باید از سر گرفته شوند تا خطر اشتباه محاسباتی که‌ می‌تواند منجر به رویارویی یا بدتر از آن شود کاهش یابد و فرصت‌های همکاری محدود نیز بررسی شوند.

اگرچه احتمال دارد روابط سازنده با روسیه تا دوران پس از پوتین امکان‌پذیر نباشد، اما این به‌هیچ‌وجه تمایل غرب برای جلوگیری از تخریب بیشتر روابط را تغییر نمی‌دهد.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *