جدیدترین مطالب

ترامپ و افول جایگاه آمریکا در نظام بین‌الملل

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران به‌مثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بین‌الملل ارائه می‌دهند.

پیمان مکه؛ چرایی شکل‌گیری و چالش‌های پیش رو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمام‌عیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقه‌ای است.

پیامدهای توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هسته‌ای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، می‌تواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هسته‌ای را تشدید و وارد مرحله‌ای تازه کند.

تحلیلی بر تنش‌های اخیر ترکیه و رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.

تجدید ساختار مسیرهای جغرافیایی چین در آسیای مرکزی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راه‌آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیق‌تر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»

چشم‌انداز صلح در غزه و موانع تحقق آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستی‌های ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

واقعیت های پیمان سه‌جانبه مکه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسش‌هایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق می‌تواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟

Loading

أحدث المقالات

ترامپ و افول جایگاه آمریکا در نظام بین‌الملل

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران به‌مثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بین‌الملل ارائه می‌دهند.

پیمان مکه؛ چرایی شکل‌گیری و چالش‌های پیش رو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمام‌عیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقه‌ای است.

پیامدهای توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هسته‌ای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، می‌تواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هسته‌ای را تشدید و وارد مرحله‌ای تازه کند.

تحلیلی بر تنش‌های اخیر ترکیه و رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.

تجدید ساختار مسیرهای جغرافیایی چین در آسیای مرکزی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راه‌آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیق‌تر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»

چشم‌انداز صلح در غزه و موانع تحقق آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستی‌های ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

واقعیت های پیمان سه‌جانبه مکه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسش‌هایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق می‌تواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟

Loading

با گسترش بریکس، نقش جنوب جهانی تقویت می‌شود

شورای راهبردی آنلاین-رصد: بریکس که اعضای اصلی آن برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی هستند، با گذشت 15 سال از تاسیس آن همچنان در حال گسترش است و خود را قهرمان جهان در حال توسعه و چالشی برای نظم لیبرال دموکراتیک جهان می‌داند.

کایلی هیبرت در تحلیلی که در وب سایت مرکز ابتکار حکمرانی بین‌المللی منتشر شد، نوشت: بیش از 40 کشور در آستانه نشست بریکس در ماه اوت، به دنبال فرصتی برای پیوستن به این بلوک بودند که بیش از نیمی از آنها درخواست رسمی خود را ارائه کردند. بریکس از پیوستن آرژانتین، مصر، اتیوپی، ایران، عربستان و امارات استقبال کرد و این کشورها در ژانویه 2024 عضو رسمی بریکس خواهند شد.

سیریل رامافوزا، رئیس جمهور آفریقای جنوبی که میزبان نشست ماه اوت بریکس بود، در پایان این نشست اعلام کرد این بلوک فصل جدیدی را در تلاش برای ساختن جهانی عادلانه، فراگیر و مرفه آغاز کرده است.

جامعه بزرگ بریکس حتی اگر به رقیبی واقعی برای گروه هفت تبدیل نشود، مطمئنا به ایجاد توازن مجدد در قدرت جهانی سرعت می‌بخشد. محبوبیت بریکس به سرعت در جهان در حال توسعه در حال افزایش است زیرا این کشورها به دنبال ایجاد یک نظام بین‌المللی متوازن‌تر هستند. گسترش اخیر این بلوک نیز نشان دهنده نفوذ رو به رشد جنوب جهانی در دنیایی است که اغلب دچار هرج و مرج و چندپاره است.

تمرکز اصلی این بلوک تا به امروز، مقابله با کنترل غرب بر سیستم مالی جهانی بوده است. کشورهای جنوب جهانی علیرغم اینکه اکثریت جمعیت جهان را در خود جای داده‌اند، در بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول قدرت رای بسیار کمتری نسبت به دموکراسی‌های ثروتمند دارند. دستاورد اصلی این گروه تاکنون تأسیس «بانک توسعه نوین» بوده که در سال 2015 تأسیس شد و مقر آن در شانگهای است. طرفداران «بانک توسعه نوین» مدعی هستند که تامین مالی این بانک برخلاف صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی، یک تامین فراگیرتر بین‌المللی است. علت این تمرکز بریکس، تمایل کشورهای عضو برای کنارگذاشتن دلار آمریکا به عنوان یک ارز جهانی پیش فرض بوده است. مدیر ارشد بانک توسعه نوین در ماه ژوئیه گفت که برنامه قریب الوقوعی برای ایجاد ارز بریکس وجود ندارد اما از سال 2010 تا کنون چارچوبی برای تجارت بانک‌های عضو بریکس با ارزهای محلی وجود داشته است.

اگرچه جذابیت بریکس برای کشورهای در حال توسعه غیرقابل انکار است، اختلافات داخلی و آسیب پذیری اعضای موسس آن را هم نمی‌توان انکار کرد. تفاوت دولت‌ها در اولویت‌بندی ابتکارات چندجانبه، با در نظر گرفتن مسائل داخلی، ممکن است اثرگذاری این گروه را در بلندمدت کمرنگ کند. در حال حاضر دو عضو بریکس، یعنی روسیه و آفریقای جنوبی، نسبت به موقعیت خود در یک دهه پیش، به شدت تضعیف شده‌اند. چین نیز با طیفی از مشکلات دست و پنجه نرم می‌کند. هند، رقیب واقعی چین، به نظر می‌رسد و مصمم است گزینه‌هایش را در برخورد با غرب باز نگه دارد. برزیل، عضو دیگر این بلوک هم دچار مشکلات جدی اقتصادی است.

با این همه، گسترش بریکس نشان می دهد که کشورهای جنوب جهانی در تعقیب منافع خود قاطعانه‌تر و عملگراتر شده‌اند. کشورهای در حال توسعه با پذیرش سطح جدیدی از حق تعیین سرنوشت، ژئوپلیتیک را به سمت الگوی جدیدی سوق داده‌اند. یکی از تحلیلگران به نام گلدمن ساکس این امر را ظهور کشورهای محوری در عرصه ژئوپلیتیک خوانده است. اینکه آیا بریکس در طول زمان به بازیگری برجسته تبدیل خواهد شد یا خیر هنوز مشخص نیست.

آنچه مسلم است این است که در سال‌های آینده، کشورهای در حال توسعه  به دنبال فرصت‌هایی خواهند بود، و در عین حال در برابر فشارهای قهری مقاومت بیشتری خواهند کرد. ماتیاس اسپکتور، متخصص علوم سیاسی در آرژانتین نوشته است که «آمریکا اگر می‌خواهد قدرت اول در بین قدرت‌های بزرگ در یک جهان چندقطبی باقی بماند، باید با جنوب جهانی  بر اساس شرایط آنها وارد تعامل شود ». این دیدگاه را می‌توان به راحتی برای کل جهان لیبرال دموکرات به کار برد.

تعامل با جنوب جهانی در حالی که به بازیگری بزرگتر در صحنه جهانی تبدیل می‌شود، مستلزم هدایت ائتلاف‌های موقت و روابط دوجانبه‌ای است که کمتر دائمی و بیشتر فردگرا و غیرقابل پیش‌بینی هستند. بهره‌برداری از حوزه‌هایی که دارای منافع متقابل است باید بر پیگیری سختگیرانه سیاست‌های نامتقارن اولویت داشته باشد. این امر مستلزم توجه بیشتر به واقعیات داخلی تک تک کشورها در جهان در حال توسعه است.

در طول جنگ در اوکراین، کشورهای غربی به طور مداوم بر لزوم به رسمیت شناختن و رعایت حاکمیت ملی تاکید کرده‌اند. آنها در آینده، در برخورد با کشورهای در حال توسعه که دیگر غرب را هژمون جهانی نمی دانند، نیز باید همین اصل را به کار گیرند.

0 Comments