جدیدترین مطالب

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

أحدث المقالات

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

تشدید رقابت تسلیحات راهبردی آمریکا با چین و روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: رویکرد دولت ترامپ در قبال کنترل تسلیحات ساده بود. معاهدات یک طرفه دیگر وجود نخواهد داشت و تقلب تحمل نخواهد شد. چه معاهده منع موشک‌های هسته‌ای میان‌برد (INF) مطرح باشد و چه معاهده آسمان‌های باز (OST)، قوانین الزام‌آور خواهند بود و نقض قوانین با مجازات روبرو خواهد شد. آمریکا دیگر عضو معاهداتی یک طرفه‌که به ضرر ارتش آمریکا و متحدان و شرکایش در میدان نبرد باشد، نخواهد بود.

رایان تالی، عضو ارشد موسسه آمریکایی هادسون در یادداشتی که در وب سایت این موسسه منتشر شد، نوشت: دولت ترامپ در حالی روی کار آمد که وارث دنیایی بود که در آن روسیه به مدت یک دهه در توسعه موشک‌های زمین‌پایه با برد 500 تا 5500 کیلومتر پیشتاز بود. جامعه اطلاعاتی آمریکا، به طور خاص، ارزیابی کرد که «روسیه احتمالا در اواسط دهه 2000 توسعه مخفیانه یک موشک کروز زمین پایه میان برد به نام  9M729 را آغاز کرد.»

آمریکا در سال 2017 همچنان به معاهده منع موشک‌های هسته‌ای میان‌برد پایبند بود و از نظر قانونی نمی‌توانست موشک‌های زمین‌پایه میان‌برد را «در اختیار بگیرد، و تولید یا آزمایش کند». با توجه به چشم انداز وقوع یک درگیری در اروپا پس از حمله اولیه روسیه به اوکراین در سال 2014، این یک نقطه ضعف قابل توجه برای نیروهای آمریکایی و ناتو بود. علاوه بر این، چین هرگز در بند چنین تعهدی قرار نگرفت؛ بنابراین از مزیت نظامی قابل توجهی در ایندوپاسیفیک برخوردار شد و هزاران موشک از این دست را در اختیار گرفت.

ترامپ در پاسخ، سیاستی را در پیش گرفت تا روسیه به خاطر نقض این معاهده مسئول دانسته شود و اگر مجبور کردن آنها به اجرای مجدد معاهده ممکن نشد، ارتش آمریکا از بند رها شود. در دوم اوت 2019، با حمایت کامل متحدان آمریکا در ناتو، روند خروج واشنگتن از معاهده معاهده منع موشک‌های هسته‌ای میان‌برد تکمیل شد. رقابتی برای از بین بردن برتری نظامی انباشته شده توسط روسیه و چین شکل گرفت. ارتش آمریکا چند هفته پس از خروج از معاهده، یک موشک میان برد را در سواحل کالیفرنیا آزمایش کرد. دومین آزمایش مشابه در دسامبر 2019 در پایگاه نیروی هوایی وندنبرگ انجام شد. اکنون دیگر بازگشتی وجود نخواهد داشت.

در حالی که انجام دو آزمایش موشک‌های فرانکن توسط دفتر توانمندی‌های راهبردی اقدامی چشمگیر بود، اما به هیچ وجه یک قابلیت میدانی و در عین حال یک برنامه رسمی محسوب نمی‌شود. با توجه به پایبندی آمریکا به تعهدات خود بر اساس معاهده، به معنای واقعی کلمه ما در تابستان 2019 کار را از مرحله صفر آغاز کردیم.

پنج سال بعد، در 11 آوریل 2024، یک هواپیمای C-17 Globemaster III  که حامل سامانه موشکی «توانمندی میان‌برد»(MRC)  بود، در شمال لوزون، فیلیپین، به زمین نشست. سامانه MRC یک سامانه زمین‌پرتاب مستقر بر روی زمین است که می‌تواند موشک (SM-6) و موشک تاماهاوک (TLAM) را پرتاب کند.

این سیستم‌ها و ترکیب‌ها قابلیت‌هایی منحصر به فرد و مهلک را در اختیار جنگنده‌های آمریکایی قرار می‌دهند. به عنوان مثال SM-6  تجهیزاتی همه کاره است که می‌تواند نقش‌ دفاع ضد هوایی و موشکی بالستیک را اجرا کند. همچنین می‌تواند برای حمله به کشتی‌ها یا اهداف زمینی استفاده شود. موشک TLAM نیز توانایی حمله به مجموعه مشابهی از اهداف را برای جنگنده فراهم می‌کند. این مهمات به صورت ترکیبی تقریباً هر هدف سطحی بین 300 تا 3000 کیلومتر را در معرض خطر قرار می‌دهند. اگر INF هنوز فعال بود، استفاده از این قابلیت‌ها ممکن نبود.

چین حواسش به این موقعیت بوده است. در ژوئن 2024، چند ماه پس از حضور MRC در فیلیپین، دونگ جون، وزیر دفاع چین، در حاشیه «گفتگوی امنیتی شانگری-لا» به لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا گفت که «استقرار موشک‌های میان‌برد آمریکا در فیلیپین… تهدیدی قابل توجه برای معماری امنیتی در منطقه ایجاد می‌کند… چین اعتراض قاطع خود را اعلام می‌کند.»

با توجه به این که چین چند دهه از تهدید زمینی آمریکا به دور بوده است، به نظر می‌رسد از این وضعیت ناراحت باشد. اگر چین از این استقرار ناراحت است، باید منتظر ماند تا تعداد موشک‌های ضربه دقیق (PrSM) و سلاح مافوق صوت دوربرد (LRHW)  بیشتر شود. هر دو سلاح نسبت به MRC از قابلیت حمله دورتر و توانایی بیشتری برای نفوذ به دفاع چین برخوردارند. موشک‌های ضربه دقیق سال گذشته وارد تولید اولیه با نرخ پایین (LRIP)  شد و سلاح مافوق صوت دوربرد نیز باید در سال تقویمی جاری وارد بازار شود. با توجه به غافلگیری حضور  MRC در فیلیپین، عاقلانه است که چین تصور کند تعدادی بیشتر از آنچه به طور عمومی گزارش شده است، در این جزیره مستقر باشد. همچنین ممکن است تصور کند که در حال حاضر PrSM  نیز در صحنه موجود است.

علاوه بر این، شایعاتی وجود دارد مبنی بر اینکه ممکن است کنگره به دنبال تسریع توسعه موشک دوربرد PrSM Inc. 4  و افزایش ظرفیت تولید موشک‌های PrSM Increments به 500 موشک در سال باشد. طرح اخیرا منتشر شده سناتور راجر ویکر بیش از 200 میلیون دلار برای این منظور و حتی بیشتر برای توسعه تامین کننده Tomahawk و SM-6 سرمایه گذاری خواهد کرد.

شی جینپینگ در دنیایی زندگی می‌کند که قابلیت‌های بیشتری در حال ظهور در اطرافش است، زیرا ولادیمیر پوتین تصمیم به تقلب در یک معاهده گرفت و دونالد ترامپ او را مسئول دانست. قابلیت‌های نظامی اکنون به دلیل تصمیمی وجود دارند که پنج سال پیش گرفته شد و برای بازدارندگی در دریای چین جنوبی و تنگه تایوان حیاتی هستند. آیا تعداد انگشت شماری از این سامانه‌ها در ایندوپاسیفیک، باعث بازدارندگی در برابر شی هستند؟ احتمالاً نه. آیا هزاران موشک از این قبیل می‌توانند در برابر او بازدارندگی ایجاد کنند؟ممکن است.

اکنون زمان آن رسیده است که سریعتر اقدام شود و تولید آنها تسریع شود.

0 Comments