کاترین جانسون در یادداشتی که در وب‌سایت اندیشکده شورای آتلانتیک منتشر شد، نوشت: شاید در حال حاضر روابط آمریکا و اروپا تا حدی پرتنش باشد، اما واشنگتن باید به پیشنهادهای اروپا برای بیشتر به عهده گرفتن مسئولیت دفاع از خودش توجه و از آنها استقبال کند. این شامل ایده تشکیل یک سازمان جدید بین‌دولتی به نام «مکانیسم دفاع اروپایی» است که به تأمین مالی تجدید تسلیحات این قاره کمک می‌کند.

این پیشنهاد از گزارشی نشأت گرفته که توسط اندیشکده «بروگل» مستقر در بروکسل و به درخواست ریاست لهستان در شورای اتحادیه اروپا تهیه شد. گزارش شده که این موضوع در جلسه آوریل وزرای دارایی اتحادیه اروپا به بحثی داغ تبدیل شد که نشان‌دهنده تمایل فزاینده رهبران اروپایی برای پذیرش مسئولیت بیشتر در راستای تقویت نظامی اروپاست. اگرچه برخی وزیران برای بررسی یک ابزار دفاعی جدید تردید داشتند، اما بسیاری به آن علاقه نشان دادند.

محتویات طرح

بزرگ‌ترین پرسش در دفاع اروپا این است که اروپا چگونه باید شکاف‌های میان بودجه‌ و توانایی‌هایش را پر کند. بروگل در گزارش ۷ آوریل خود یک راه‌حل ممکن را در قالب «مکانیسم دفاع اروپایی» ارائه داد. این مکانیسم بر خرید مشترک در یک بازار واحد دفاعی اروپا متمرکز خواهد بود. جالب توجه اینکه این پیشنهاد بازتاب ایده مشابهی است که اوایل امسال میان مقامات بریتانیایی برای ایجاد یک «بانک فراملی» به منظور خریدهای دفاعی مشترک اروپا مطرح شد. این مکانیسم از منابع مالی اعضا برای تأمین مالی خرید مشترک تسلیحات، از جمله دستیابی به توانمندسازهای راهبردی، استفاده کرده و به کشورهای عضو وام می‌دهد. این مکانیسم برای تأمین مالی این فعالیت‌ها، مجاز خواهد بود در بازارهای سرمایه استقراض کند.

طرح بروگل گامی رو به جلو در مواجهه با چالش‌های مستند امنیت اروپاست. در حال حاضر، چشم‌انداز دفاع اروپا عمدتاً بر اساس مرزهای ملی تقسیم شده و این امر در بازارهای کوچک به قیمت‌های بالا منجر می‌شود. ذخایر تسلیحات کم است و کشورها اغلب خریدها را با هم هماهنگ نمی‌کنند. این مکانیسم به ایجاد یک بازار واحد دفاعی در قاره کمک می‌کند و به اروپا امکان بهره‌مندی از صرفه‌ به مقیاس را می‌دهد. همچنین بار مالی استقراض را از دوش کشورهای عضو برداشته و به مکانیسم اجازه می‌دهد تا اقلام دفاعی پرهزینه را تهیه کرده و بدهی را در ترازنامه خود نگه دارد. اگرچه اتحادیه اروپا اخیراً تلاش کرده تا قوانین مالی خود برای هزینه‌های دفاعی را انعطاف‌پذیرتر کند، این طرح می‌تواند گزینه جذابی برای کشورهای بدهکاری باشد که می‌خواهند از افزایش سطح بدهی اجتناب کنند. علاوه بر این مزایا، امکان مشارکت کشورهای خارج از اتحادیه اروپا مانند بریتانیا را فراهم می‌کند.

اگر این طرح به شکل فعلی تصویب شود، «مکانیسم دفاعی اروپا»  تجسم رسمی «ائتلاف اراده‌ها» خواهد بود. این مکانیسم به دموکراسی‌های اروپایی، چه عضو اتحادیه اروپا و چه غیرعضو، اجازه می‌دهد تا داوطلبانه به چارچوبی بپیوندند که توسط قوانینی اداره می‌شود که برای مقابله با چالش‌های پیش روی امنیت اروپا مناسب‌ترند. به کشورها اجازه داده نمی‌شود هنگام خرید تجهیزات دفاعی، جانبدارانه به پروژه‌های دفاعی خود توجه کنند. این تغییر، قانون فعلی اتحادیه اروپا را که به کشورها اجازه می‌دهد تلاش‌های دفاعی ملی خود را در اولویت قرار دهند، حذف خواهد کرد؛ این قانونی است که می‌تواند مانع رشد بازار واحد دفاعی اروپا شود.

پیامدهای احتمالی برای ایالات متحده

نقطه ضعف بالقوه برای آمریکا همان مسئله‌ای است که سال‌ها برنامه‌های دفاعی اروپا را تحت تأثیر قرار داده است: یک بازار واحد برای خریدهای دفاعی اروپا احتمالاً مقامات سراسر قاره را ترغیب می‌کند تا به جای شرکت‌های آمریکایی، پیمانکاران دفاعی اروپایی را در اولویت قرار دهند. پیشنهاد فعلی تصریح می‌کند که در بیشتر موارد، «مکانیسم دفاعی اروپا» فقط می‌تواند تسلیحات را از پیمانکاران دفاعی مستقر در کشورهای عضو این مکانیسم خریداری کند.

سیاستمداران هر دو حزب در واشنگتن به شدت از این احتمال محروم شدن انتقاد کرده‌اند. این نگرانی پیش‌تر نیز مطرح شده بود: در دوران دولت اول ترامپ، هنگامی که اتحادیه اروپا در حال راه‌اندازی ابتکار «همکاری ساختارمند دائمی» بود، کاخ سفید به پیامدهای آن برای شرکت‌های آمریکایی اعتراض کرد. اما زمانه تغییر کرده: واشنگتن نمی‌تواند انتظار داشته باشد که اروپا توانایی‌های خود را افزایش دهد و در عین حال به کشوری وابسته باشد که اولویت‌هایش جای دیگری است.

علاوه بر این،«مکانیسم دفاعی اروپا» شرکت‌های آمریکایی را به طور کامل حذف نخواهد کرد. بر اساس پیشنهاد گزارش بروگل، اگر هیئت مدیره «مکانیسم دفاعی اروپا» تصمیم بگیرد با یک پیمانکار دفاعی در ایالات متحده کار کند، می‌تواند این کار را از طریق رأی «اکثریت» یا احتمالاً اکثریت واجد شرایط انجام دهد. مطمئناً این یک مانع اضافی ایجاد می‌کند، اما شرکت‌های آمریکایی را به طور کامل از بازار خارج نمی‌کند.

از سوی دیگر، پروژه «مکانیسم دفاعی اروپا» با تفکر راهبردی واشنگتن همخوانی دارد. با تسهیل خرید در مقیاس بزرگتر، «مکانیسم دفاعی اروپا» به کشورهای اروپایی این قدرت را می‌دهد که قابلیت‌هایی را به صورت مشترک خریداری کنند که آمریکا از آنها بهره می‌برد. در حال حاضر، کشورهای اروپایی عمدتاً برای فراهم کردن دسترسی به توانمندسازهای راهبردی، از جمله دفاع هوایی راهبردی، سیستم‌های حمل‌ونقل هوایی، ارتباطات ماهواره‌ای و قابلیت‌های فرماندهی و کنترل، به فرماندهی آمریکا در ناتو  متکی هستند. تهیه این توانمندسازها پرهزینه است، اما برای انجام هرگونه اقدام هماهنگ در مقیاس بزرگ ضروری هستند. با قدرت خرید بیشتر، «مکانیسم دفاعی اروپا» به‌طور بالقوه می‌تواند این توانمندسازها را خریداری کند و تحت مالکیت درآورد، قابلیت‌های اروپایی را تقویت کند و توانایی‌های آمریکا را برای اولویت‌های دیگر آزاد سازد. مکانیسم دفاع اروپایی ابزاری برای فراتر رفتن اروپا از ناتو نیست، بلکه وسیله‌ای برای تقویت امنیت اروپا در چارچوب این اتحادیه است.

طرح «مکانیسم دفاعی اروپا» در حال حاضر فقط یک طرح اولیه است، اما بینشی ارزشمند از برنامه‌ریزی دفاعی اروپا را در پرتو تحول روابط فراآتلانتیک ارائه می‌دهد. اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن باید چنین ایده‌هایی را که استقلال راهبردی قاره را تسهیل می‌کنند، عملی سازند.

واشنگتن نیز باید ایده‌های نوظهور اروپا را به رسمیت شناخته و بپذیرد. حمایت آمریکا از پیشنهادهای جسورانه دفاع اروپایی مانند «مکانیسم دفاعی اروپا» می‌تواند به اروپا کمک کند تا شتاب لازم برای تصویب آنها را به دست آورد و در پذیرش مسئولیت بیشتر برای دفاع از خود پیشرفت واقعی ایجاد کند. تا آن زمان، سخنان واشنگتن در حمایت از خوداتکایی بیشتر اروپا تنها در حد حرف باقی خواهد ماند.