جدیدترین مطالب

هرمز پس از جنگ؛ گذار از نظم دریایی لیبرال به ژئوپلیتیک چندقطبی انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرت‌های نوظهور و نقش‌آفرین است.

ابعاد و چالش‌های ابتکار احیای راه‌آهن حجاز

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راه‌آهن حجاز، فراتر از یک پروژه حمل‌ونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقه‌ای ترکیه محسوب می‌شود؛ اما به نظر می‌رسد تحقق آن با چالش‌های مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبه‌روست.

سومالی؛ بستر نقش‌آفرینی راهبردی ترکیه در آفریقا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگنده‌های اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از دارایی‌های راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبه‌نظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشان‌دهنده تشدید نقش‌آفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقه‌ای گسترده‌تر خود قائل است، تاکید می‌کند.»

فقدان امنیت برای اقلیت‌ها در سوریه و بی‌اعتمادی به دولت

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره می‌شود. دولت او تحت رهبری سنی‌ها حکومت می‌کند و برای اقلیت‌هایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل می‌دهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امن‌تر شده است یا خیر؟»

چندقطبی‌گرایی به‌مثابه دکترین راهبردی: منطق شراکت روسیه و چین در بحبوحه یک بحران سلطه‌طلبی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشم‌اندازهای بلندمدت درباره نحوه سازمان‌دهی نظام بین‌الملل است.»

Loading

أحدث المقالات

هرمز پس از جنگ؛ گذار از نظم دریایی لیبرال به ژئوپلیتیک چندقطبی انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرت‌های نوظهور و نقش‌آفرین است.

ابعاد و چالش‌های ابتکار احیای راه‌آهن حجاز

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راه‌آهن حجاز، فراتر از یک پروژه حمل‌ونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقه‌ای ترکیه محسوب می‌شود؛ اما به نظر می‌رسد تحقق آن با چالش‌های مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبه‌روست.

سومالی؛ بستر نقش‌آفرینی راهبردی ترکیه در آفریقا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگنده‌های اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از دارایی‌های راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبه‌نظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشان‌دهنده تشدید نقش‌آفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقه‌ای گسترده‌تر خود قائل است، تاکید می‌کند.»

فقدان امنیت برای اقلیت‌ها در سوریه و بی‌اعتمادی به دولت

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره می‌شود. دولت او تحت رهبری سنی‌ها حکومت می‌کند و برای اقلیت‌هایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل می‌دهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امن‌تر شده است یا خیر؟»

چندقطبی‌گرایی به‌مثابه دکترین راهبردی: منطق شراکت روسیه و چین در بحبوحه یک بحران سلطه‌طلبی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشم‌اندازهای بلندمدت درباره نحوه سازمان‌دهی نظام بین‌الملل است.»

Loading

ضرورت حفظ امنیت آبراه‌های بین‌المللی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هرگونه ناامنی در آبراه‌هاي بين‌المللي نه تنها امنیت و زیرساخت‌های کشورهای منطقه را مختل می‌کند، بلکه به دليل پيوند اقتصاد و سیاست جهاني با این منطقه، تسري ناامنی به سیاست و اقتصاد بین‌المللی را شاهد خواهيم بود. نوذر شفیعی - کارشناس مسائل سیاست ‌خارجی

صبح روز جمعه ۱۹ مهرماه خبری مبنی بر دو انفجار جداگانه در نفتکش ایرانی «سابیتی» در نزدیکی بندر جده عربستان سعودی منتشر شد. به‌دنبال انتشار این خبر، شرکت ملی نفتکش ایران با اعلام اینکه دو نفتکش متعلق به این شرکت بوده، گفت انفجارها بر اثر اصابت موشک در ساعت‌های ۵ و ۲۰: ۵ دقیقه صبح در ۶۰ مایلی بندر جده عربستان سعودی رخ داده و نفتکش دچار انفجار در بخش بدنه شده است. با گذشت چهار روز از حمله به نفتکش ایران در دریای سرخ و نزدیکی بندر جده عربستان، محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه ایران روز سه‌شنبه در سخنانی گفت که حمله به نفتکش سابیتی «اقدامی دولتی» بوده است. همچنین به گفته ظریف، براساس اطلاعات دریافتی حمله به نفتکش ایرانی توسط «یک یا چند دولت» انجام شده است. رییس جمهور نیز در کنفرانس مطبوعاتی خود در همین راستا نکاتی را مطرح کرد و به عاملین آن هشدار داد. در رابطه با پیامدهای چنین حوادثی در آبراه‌های بین‌المللی باید به چند نکته توجه داشت؛ نخست آنکه در حال حاضر بیشترین حجم مبادلات یعنی نزدیک به  80درصد مبادلات کشورها از طریق دریاها صورت می‌گیرد و به همین دلیل دریاها و امنیت آنها بسیار اهمیت دارد؛ آنچه که در دریا حمل می‌شود نیز عمدتا از طریق تنگه‌ها می‌گذرد لذا هم دریا و هم تنگه‌ها در مسئله ارتباطات بین‌المللی به خصوص مبادله کالا و خدمات بسیار اهمیت دارند.

نکته دیگر اینکه چون اتفاقاتی که حادث شده در حوزه انرژی است باید توجه داشت در مبادلاتی که بین کشورها اتفاق می‌افتد انرژی یکی از کالاهای استراتژیک است و انرژی خونی است که در شریان‌های اقتصادی کشورها جریان پیدا می‌کند. بنابراین امنیت انرژی برای کشورها بسیار مهم است. امنیت انرژی منابع تولید انرژی، امنیت حمل و نقل انرژی و قیمت رقابتی  را در برمی گیرد. هرگونه ناامنی در ترانزیت انرژی می‌تواند هر سه وجه امنیت انرژی را مختل کند.

نکته سوم هم این است که این اتفاقات اگرچه در یک نقطه خاص حادث می‌شوند اما پیامدهای بین‌المللی دارند. به بیان دیگر چون اقتصاد جهان وابسته به دریا و انرژی است هرگونه اختلالی در این دو به اقتصاد جهان لطمه خواهد زد. از این رو وقتی در آبراه‌های بین‌المللی و دریاها اتفاقی حادث می‌شود اغلب کشورهای جهان حساس می‌شوند و موضع‌گیری می‌کنند. این حساسیت نیز به دلیل آسیب‌پذیری آنها از این حوادث است.

از سوی دیگر حوادث این چنینی و یا هر گونه بحران در زمینه انرژی به زیان برخی کشورها و به نفع برخی دیگر خواهد بود. درواقع کشورهایی مانند آمریکا و روسیه که خودشان تولیدکننده نفت هستند از چنین قضایایی بسیار سود خواهند برد. چرا که حوادثی از این دست منجر به افزایش قیمت نفت می‌شود. اما کشورهایی که مصرف کننده انرژی هستند مانند کشورهای اروپایی و آسیای جنوب شرقی در پی این تحولات متضرر خواهند شد. در عین حال آن دسته از کشورهای تولیدکننده نفت که خودشان طرف چنین تسویه‌حساب‌هایی هستند نیز زیان می‌بینند. زیرا حوادث اینچنینی قیمت بیمه‌های دریایی را افزایش می‌دهد، خرید نفت از این کشورها را دچار مشکل می‌کند و ممکن است مشتریان آنها به سمت بازارهای جایگزین بروند. علاوه بر این مسئله یک زیان مهمتر نیز متصور است مبنی بر اینکه تحولاتی مانند حمله به نفتکش ایرانی، امنیت در منطقه حساس خلیج‌فارس را دچار مشکل خواهد کرد. زیرا نزدیک به 60 درصد انرژی اثبات‌شده جهان در خلیج‌فارس است و مناطقی چون تنگه هرمز، باب‌المندب و کانال سوئز قلمروهای دریایی هستند که نفت منطقه از آن مناطق صادر می‌شود.  لذا هرگونه ناامنی نه تنها امنیت و زیرساخت‌های کشورهای درگیر را مختل می‌کند بلکه امنیت منطقه را نیز تحت الشعاع قرار می‌دهد. همزمان چون اقتصاد و سیاست جهان با این منطقه پیوند خورده، ناامنی در این منطقه باعث ناامنی در سیاست و اقتصاد بین‌المللی خواهد شد. بنابراین در جهان امروز بویژه در حوزه اقتصاد و انرژی حفظ امنیت دریاها و آبراه های بین المللی امری ضروری است که تنها از طریق خود کشورهای منطقه تامین خواهد شد.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *