جدیدترین مطالب

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

أحدث المقالات

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

تلاش روسیه برای ایفای نقش بیشتر در مسئله فلسطین

۱۴۰۰/۰۲/۲۷ | خبر تاپ, سیاسی, یادداشت

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سفر اخیر وزیر خارجه فلسطین به مسکو و دیدار با سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه، تشکیل جلسه وزرای چهارجانبه خاورمیانه، افزایش کمک روسیه به فلسطین در مبارزه با کرونا و نشست کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی روسیه - فلسطین مورد گفتگو قرار گرفت. روسیه که از فلسطین برای ایجاد حکومت مستقل در سرزمین‌های اشغالی حمایت می‌کند با هدف فعال‌سازی این نشست، در حال رایزنی با سایر اعضای چهار جانبه شامل آمریکا، روسیه، سازمان ملل و اتحادیه اروپا است تا امکان تشکیل این جلسات جانبه‌ در سطح وزرای خارجه را بررسی کند. به گفته روسیه، فلسطینی‌ها همواره خواهان این بوده‌اند که «گروه چهارجانبه» نقش میانجی را ایفا کند. محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل

از نگاه مسکو «گروه چهار جانبه» موثرترین ساز­وکار چند­جانبه برای حمایت از حل وفصل مسائل خاورمیانه است که در قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل تصویب شده است. مسکو امیدوار است از طریق گروه چهار جانبه و در چارچوب تعامل این گروه با اتحادیه کشورهای عربی این کار را به پیش ببرد.

فلسطینی‌ها امیدوارند در پایان سال جاری میلادی با شرکت 20 تا 25 کشور مختلف، از جمله 3 تا 5 کشور از اروپا، ژاپن، کشورهای عربی، مصر، اردن، عربستان و کشورهایی که روابط خوبی با اسرائیل دارند این نشست در مسکو برگزار شود، در غیر این صورت «شرایط سخت» تصمیم در مورد تاریخ و مکان آن برای پذیرش نشست «چهار جانبه» در مورد صلح خاورمیانه فرا می‌رسد. گروه چهار جانبه در مورد تاریخ و زمان برگزاری كنفرانس تصمیم خواهد گرفت.

از نگاه مسکو برگزاری نشست چهار جانبه در سطح وزرا، برای از سرگیری تلاش­ها جهت اجرای تصمیمات مرتبط با اصل دو­­دولت، اهمیت بالایی دارد. روسیه که ایده‌هایی برای از سرگیری روند مذاکرات حل وفصل خاورمیانه دارد از عدم توافقات پایدار در چگونگی از سرگیری روند صلح و مذاکرات صلح نگران است. به اعتقاد روسیه، اجرای تصمیمات شورای امنیت سازمان ملل پس از کنفرانس مادرید، توافقات اسلو (اسلو -1و اسلو-2) بسیار ضروری است. این امر، مستلزم گفتگوی مستقیم و از سرگیری روند مذاکره است

مسکو که نگران تشدید اوضاع در بیت‌المقدس شرقی و در اطراف نوار غزه است، معتقد است تنش‌زدایی فوری که به نفع فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها باشد، ضروری است و این هدف را با استفاده از روابط خود با طرفین و دیگر کشورهای منطقه و هم به عنوان عضوی از گروه چهارجانبه پیگیری می‌کند. به اعتقاد روسیه، عادی‌سازی روابط میان اسرائیل و کشورهای عربی نباید توجه بین‌المللی به مساله فلسطین را به حاشیه ببرد.

مسکو همچنین در جریان خشونت‌های اخیر در اطراف مسجد الاقصی، بکارگیری توان نظامی علیه مردم غیرنظامی فلسطینی را به شدت محکوم کرده و از طرفین درگیر انتظار دارد از هر گونه اقدامی که باعث افزایش خشونت‌ها و وخامت بیشتر اوضاع شود، خودداری کنند. از نگاه مسکو چنین اقدامی مغایر با حقوق بین‌المللی بوده و مانعی برای دست یابی به حل و فصل مسالمت آمیز اوضاع، بر اساس موجودیت دو کشور مستقل فلسطینی و اسرائیلی، در مرزهای شناخته شده بین‌المللی در سال 1967 و برقراری صلح و امنیت برای همه مردم ساکن منطقه است. پیش‌بینی می‌شود در سفر دبیرکل سازمان ملل به مسکو که نقش هماهنگ کننده این جلسه را بر عهده خواهد داشت حوادث اخیر در گفتگوهای لاوروف و گوترش مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

روسیه در بند 92 سند تدبیر سیاست خارجی خود که در نوامبر سال 2016 به تصویب رساند تاکید دارد که حل مناقشه عربی- اسرائیلی را بر مبنای حقوق بین‌الملل پیگیری خواهد کرد. روسیه نمی‌خواهد پس از آن که آمریکا اقدامات یکجانبه‌ای را در جهت منافع اسرائیل انجام داد فرصت محوری خود را در مسئله فلسطین از دست بدهد. بنظر می‌رسد از زمانی که محمود عباس رییس تشکیلات خودگردان فلسطین پس از اعلام ترامپ مبنی بر انتقال سفارت آمریکا به بیت‌المقدس گفته بود با روند صلح تحت ساز و کار آمریکا کار نخواهد کرد و از روسیه و چند سازمان خواسته است تا بازیگری در روند صلح را بپذیرند، مسکو روابط با فلسطین را افزایش داده است. روسیه می‌داند که مسئله فلسطین همواره مورد توجه قرار مسلمانان قرار دارد. از یک سو روسیه از امکان حضور خود در سازمان همکاری‌های اسلامی به عنوان عضو ناظر به جهت توسعه روابط با کشور‌های اسلامی بهره می‌برد و جهت‌گیری روسیه به نفع اسرائیل این پیوند را خواهد گسست. هدف اصلی پوتین در زمینه سیاست خارجی در سال‌های اخیر، بازگرداندن روسیه به «بالاترین سطح سیاست‌های جهانی و خاورمیانه» است.

روابط روسیه با منطقه خاورمیانه از تاریخچه دیرینه‌ای برخوردار است. روسیه و ملت‌های منطقه از دیرباز با هم پیوندهای مختلف اقتصادی، فرهنگی و عاطفی داشته‌اند. این روابط و پیوندها باعث شده که روسیه به عنوان یکی از بازیگران کلیدی خاورمیانه به خصوص در زمینه حل وفصل مناقشات و چالش‌های این منطقه مطرح باشد. از سوی دیگر کشورهای خاورمیانه نیز همواره به روسیه و سیاست خارجی آن اعتماد نسبی داشته‌اند. موضع‌گیری بی‌طرفانه و سنجیده‌ روسیه که خواهان حل وفصل مسائل خاورمیانه بر اساس اصول حقوق بین‌الملل است، ارزش خاصی برای کشورهای منطقه و از جمله فلسطین دارد. روسیه از ایجاد یک دولت مستقل فلسطینی حمایت می‌کند که این امر چندان مورد رضایت اسرائیلی‌ها نیست.

 روسیه اعتقاد دارد که قدس باید به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود که حاکمیت بخش غربی را اسرائیل و حاکمیت بخش شرقی را فلسطین بر عهده داشته باشد. بعد از آن که دولت ترامپ، قدس را پایتخت اسرائیل نامید، روسیه به صراحت اعلام کرد که قدس شرقی را پایتخت فلسطین می‌داند.  مسکو همواره بر موضع خود در غیرقانونی بودن شهرک‌سازی رژیم اسرائیل در اراضی فلسطین تاکید کرده و اعلام کرده که این اقدامات غیرقانونی امکان برقراری صلح عادلانه و تحقق راه‌کار ایجاد دو دولت برای حل مناقشه فلسطین و اسراییل را کاهش می​دهد. روسیه به تأسیس حکومت مستقل فلسطین بر مبنای قطعنامه‌‌های شورای امنیت سازمان ملل و اصل ایجاد دو کشور مستقل پایبند است و بر احترام طرفین به قطعنامه­های مربوط به مجمع عمومی سازمان ملل و تلاش‌های جامعه جهانی برای ایجاد دو دولت تاکید دارد. روسیه از گفتمان کشورهای مصر، عربستان، امارات و اردن با اسرائیل برای مذاکرات مستقیم فلسطین و اسرائیل حمایت می‌کند.

روسیه همیشه نسبت به مردم روس‌تبار خارج از مرز‌های خود حساسیت داشته است. روسیه نمی‌تواند نسبت به این جمعیت بی‌تفاوت باشد. اسرائیل در سال‌های اخیر روابط خود با مسکو را گسترش داده است. روسیه که از سوی غرب تحت تحریم قرار گرفته با نزدیک کردن خود به خاورمیانه و اسرائیل سعی دارد تا در صورت لزوم از نقش میانجی‌گری و حمایت صریح‌تر از فلسطین استفاده کند. البته روابط روسیه و اسراییل همچنان با دوگانگی روابط دوستانه (نه استراتژیک) همراه با اختلافات جدی در مورد برخی از مسائل منطقه‌ای ادامه خواهد داشت. شاید بهترین گزینه، حضور روسیه به‌عنوان یک میانجی‌گر بی‌طرف باشد. اسرائیل همچنان متحد اصلی آمریکا، هرگز اجازه نخواهد داد که این روابط به سطحی برسد که موجب نگرانی واشنگتن شود، اما می‌خواهد روابط متنوعی در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی ایجاد کند، اما هیچ علاقه‌ای به جایگزین کردن شریک اصلی و استراتژیک خود ندارد.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *