جدیدترین مطالب

نقش امارات در بی‌ثباتی‌ها و جنگ‌های نیابتی در شاخ آفریقا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»

پیمان مکه و بازتعریف گزینه‌های دفاعی منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

Loading

أحدث المقالات

نقش امارات در بی‌ثباتی‌ها و جنگ‌های نیابتی در شاخ آفریقا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»

پیمان مکه و بازتعریف گزینه‌های دفاعی منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

Loading

نقش مبهم آمریکا در معادلات امنیتی خاورمیانه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حملات اخیر ارتش یمن به امارات متحده عربی به یکی از تحولات اساسی در معادلات منطقه‌ای تبدیل شده است. حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بین‌الملل

زنگ خطر به صدا در آمده برای امنیت امارات به عنوان یکی از بزرگترین شرکای ایالات متحده و غرب در منطقه سبب شد که ژنرال مکنزی، فرمانده سنتکام ضمن دیدار از امارات، از ضرورت مقابله با حملات آینده مقاومت یمن و همکاری‌های امنیتی میان دو کشور سخن بگوید.

امارات بخشی از ائتلاف تحت رهبری عربستان در جنگ یمن است و علیرغم کاهش تحرکات نظامی خود در یمن از سال 2019 میلادی، اخیرا بار دیگر به حمایت واضح و تمام و کمال از نیروهای نیابتی طرفدار عربستان پرداخته است.

از سوی دیگر همزمان با این فعل و انفعالات و افزایش تنش‌های منطقه‌ای، تل‌آویو نیز سعی کرده است، نسبت به یارکشی‌های جدید جهت مقابله با ایران اقدام کند. اخیرا تال کالمن، مقام ارشد ارتش این رژیم نسبت به لزوم ایجاد اتحادی شبیه به ناتو در جهت مقابله با ایران هشدار داده است. نفتالی بنت، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی نیز ضمن دیدار از بحرین گفته است که دو طرف باید در برابر ایران مبارزه کنند.

در این میان، سوال قابل طرح این است که چگونه یک حمله به ابوظبی از سوی انصارالله، بهانه‌ای شده تا ایالات متحده و متحدان منطقه‌ای‌اش همزمان با مذاکرات هسته‌ای، بار دیگر ایران را به عنوان محور تهدید علیه خود قرار دهند؟ این کشورها یعنی ایالات متحده، عربستان و هم‌قطاران عرب و صهیونیستی‌شان چه راهبرد منطقه‌ای را دنبال می‌کنند و براساس چنین راهبردهایی، چه نتیجه‌ای را می‌توان متصور بود؟

 

رقابت امنیتی: محور ناهماهنگ واشنگتن و متحدان منطقه‌ای در برابر ایران

ایالات متحده آمریکا پس از تضعیف تدریجی چتر امنیتی خود در منطقه، درصدد ایجاد ثبات در یکی از مناطق نفوذ خویش (خاورمیانه) برآمده است. واشنگتن در بعد کلان، برنامه کاهش هزینه‌ها و تمرکز بر دیگر مناطق راهبردی و سرنوشت‌ساز در نظم جهانی را دنبال کرده و در منطقه خاورمیانه نیز مترصد بازگشت به راهبرد موازنه قوای منطقه‌ای همزمان با حضور بازدارنده و موازنه بخش خود در زمان ضرورت است.

این کشور در راستای اجرای راهبرد خود در منطقه نخست باید از تغییر توازن در جنگ یمن به نفع انصارالله جلوگیری نماید. به طوری‌که اطمینان حاصل کند عربستان و ائتلاف تحت رهبری آن بازنده جنگ یمن نخواهند بود. از طرفی مقابله و مهار ایران نیز یکی دیگر از برنامه‌های ایالات متحده است. مهاری که با توجه به عدم توانایی کشورهای منطقه جهت رویارویی با تهران بدون حضور و حمایت همه جانبه واشنگتن، امری حیاتی به نظر می‌رسد.

از دیدگاه ایالات متحده، ایران و نیروهای متحد آن در منطقه به مانند آنچه در دهه‌های پیش اتفاق می‌افتاد، دیگر صرفا مجهز به سلاح‌های راکتی نیستند، بلکه همزمان با تبدیل آنان به قدرت‌های دارای موشک‌های بالستیک و پهپاد، موازنه قدرت به شکل واضح در منطقه تغییر یافته است.

نکته قابل تامل دیگر نیز عدم درک مشترک میان ایالات متحده و متحدان منطقه‌ای آن یعنی رژیم صهیونیستی و عربستان نسبت به مسائل منطقه‌ای است. رژیم صهیونیستی برنامه تنش‌زای خود را دنبال می‌نماید؛ برنامه‌ای که با هدف جلوه دادن ایران به عنوان بزرگترین تهدید و نزدیک شدن به دیگر کشورهای منطقه جهت مقابله با تهران به عنوان یک تهدید مشترک است.

بر این اساس مقامات صهیونیستی از لزوم ایجاد یک اتحاد منطقه‌ای علیه ایران می‌گویند. عربستان نیز سعی می‌نماید در هیچ زمین رقابتی، عرصه را برای یکه‌تازی ایران خالی نگذارد.

بدین‌ترتیب، این چنین ماجراجویی‌هایی از سوی متحدان ایالات متحده در منطقه سبب شده است که این کشور نیز به شدت خود را درگیر رقابت‌های افسارگسیخته‌ای ببیند که دیگر به مانند آمریکای تازه نفس دهه‌های گذشته، توان پرداختن به تمامی آن‌ها را نداشته باشد.

در رابطه با ایران نیز موضوع حائز اهمیت این است که رژیم صهیونیستی، عربستان سعودی، امارات و بحرین در منطقه علیه ایران مبارزه می‌کنند؛ اما نه به صورت مستقیم، بلکه از طریق مقابله با نیروهای‌ تحت‌حمایت این کشور که بخشی از قدرت بازدارندگی تهران محسوب می‌شوند. نوعی از بازدارندگی نامتقارن که برای ایران حداقل با لنز رئالیستی، عاملی امنیت‌زا تلقی شده و سبب تضعیف رقبایش می‌شود.

از طرف دیگر ایران از نظر مولفه‌های چندگانه قدرت نیز دست بالارا در برابر رژیم‌هایی نظیر رژیم صهیونیستی و عربستان در منطقه دارد. بدین سبب است که موضوع تشکیل اتحادی به مانند ناتو در برابر ایران، به همان اندازه ناتوی فعلی در برابر روسیه ناکارآمد خواهد بود، زیرا نقش تاثیرگذار این کشور در منطقه را نمی‌توان نادیده گرفت.

 

نتیجه‌گیری

در رقابت منطقه‌ای در خاورمیانه می‌توان چنین استنباط نمود که با تضعیف تدریجی توان مبارزه (به مانند ناکارآمدی سیستم‌های پدافندی THAAD و پاتریوت PAC-3 در برابر حملات ارتش یمن به ابوظبی)، این کشورها نیز به دنبال تقویت بازدارندگی علیه ایران ازطریق دخالت ایالات متحده خواهند بود. بدین ترتیب حضور ایالات متحده در منطقه به شدت بر معادلات امنیتی تاثیرگذار است.

به همین دلیل است که از یک سو ایران به دنبال خروج آمریکا از منطقه و از سوی دیگر کشورهای عربی و رژیم صهیونیستی به دنبال کشاندن مجدد پای آن به موضوعات امنیتی خاورمیانه هستند. جبر امنیتی منطقه به‌واسطه اقدامات تنش‌زای برخی از بازیگران آن، از ایالات متحده می‌خواهد همچنان به خاورمیانه دل ببندد؛ در حالیکه چالش چین برای نظم بین‌الملل مطبوع ایالات متحده و تلاش واشنگتن برای مهار پکن نشان می‌دهد که این کشور دل‌مشغول منطقه‌ی دیگری است.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *