جدیدترین مطالب

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

Loading

أحدث المقالات

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

Loading

تداوم تنش میان یونان، لیبی و ترکیه در منطقه اقتصادی شرق مدیترانه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یونان در اواخر ماه نوامبر با انتشار دستور العمل جدیدی حوزه فعالیت کشتی کرایه شده توسط کنسرسیوم ExxonMobil و هلنیک انرژی (هلنیک پترولیوم سابق) را به جنوب جزیره کرت این کشور گسترش داد. این اقدام در پی فشارهای کنسرسیوم به وزارت انرژی یونان انجام گرفت. کنسرسیوم مدعی است احتمال کشف منابع گازی در این منطقه وجود دارد. پیش‌بینی می‌شود که آتن با این اقدام قصد دارد دولت لیبی را به مذاکره جهت تحدید مناطق دریایی بین دو کشور سوق دهد یا آن‌را به گزینه مراجعه به دیوان بین‌المللی دادگستری هدایت کند. محمود فاضلی - تحلیلگر مسائل بین‌الملل

بزعم طرف یونانی، این امر در عمل موجب لغو توافق‌نامه امضا شده بین ترکیه و لیبی پیرامون تحدید مناطق دریایی بین دو کشور خواهد شد. البته انجام آن فقط پس از برگزاری انتخابات و تشکیل دولت در لیبی امکان پذیر خواهد بود. با توجه به نفوذ ترکیه در طرابلس، هرگونه مذاکره با دولت انتقالی طرابلس غیر ممکن است و اساسا دولت کنونی لیبی فاقد صلاحیت و اختیارات لازم برای امضای توافقنامه‌های تعهدآور است.

لیبی نیز متقابلا از فعالیت اکتشافی یونان در زمینه هیدروکربن‌ در جنوب و جنوب غربی کرت ابراز نارضایتی کرده و این کشور را به سوء استفاده از بحران داخلی لیبی متهم می‌کند. لیبی مدعی است یونان تلاش دارد از بحران لیبی سو استفاده کرده و با انعقاد قراردادهای تحقیقات هیدروکربنی در جنوب غربی کرت در داخل مناطق مورد مناقشه، لیبی را در زمینه تحدید مناطق دریایی بین دو کشور در مقابل عمل انجام شده قرار دهد. به‌دنبال تایید اطلاعات مربوط به آغاز فعالیت اکتشافی کشتی Sanco Swift به نمایندگی از شرکت‌های خارجی که با یونان قرارداد امضا کرده‌اند، لیبی تاکید دارد که با استفاده از تمامی ابزارهای حقوقی و دیپلماتیک ممکن، با تمامی قوا به دفاع از مرزهای دریایی و حقوق حاکمیتی خود در مناطق دریایی کشور ادامه خواهد داد.

اما یونان در واکنش به مواضع لیبی اعلام کرد «برخلاف کسانی که «یادداشت‌های» غیرقانونی و بی‌اثری منعقد می‌کنند که قواعد اساسی حقوق بین‌الملل و حقوق بین‌المللی دریاها را نادیده گرفته و نقض کرده است، یونان حقوق حاکمیتی خود را با احترام کامل به حقوق بین‌الملل و حقوق دریاها اعمال می‌کند. این همان کاری است که در تحدید منطقه انحصاری اقتصادی با مصر و ایتالیا نیز انجام گرفته است. آتن اعلام داشته: «وظیفه دولت انتقالی لیبی این است که این کشور را فورا به‌سمت انتخابات هدایت نماید و ما در چارچوب قواعد حقوق بین‌المللی دریاها، با یک دولت منتخب در لیبی که مشروعیت و اختیارات لازم برای انعقاد توافقنامه‌های معتبر بین‌المللی را داشته باشد، کار می‌کنیم. توافق نامه‌هایی که مطابق با نقشه راه تعیین شده توسط مجمع گفتگوی سیاسی لیبی (LPDF) در سال 2020 باشد.»

در حالی که هیچ نشانه‌ای از کاهش تنش بین ترکیه و یونان دیده نمی‌شود، آتن نتوانسته توافق همکاری در استخراج هیدروکربن دریایی ترکیه و لیبی را تحمل کند و با ارسال نامه‌ای به سازمان ملل مدعی شده است که قرارداد ترکیه و لیبی ناقض حقوق و حق حاکمیت یونان در دریای مدیترانه است. آتن هشدار می‌دهد هرگونه تلاش برای اجرای یادداشت تفاهم فعالیت اکتشافی در زمینه هیدروکربنی امضا شده بین ترکیه و لیبی، که حقوق حاکمیتی یونان را نقض کند، منجر به تنش و بی‌ثباتی در منطقه خواهد شد. یونان این یادداشت تفاهم را مانند توافق‌نامه سال 2019، فاقد اعتبار می‌داند و از لیبی و ترکیه می‌خواهد از هرگونه اقدامی که حقوق یونان در مورد فلات قاره و منطقه انحصاری اقتصادی را بطور بالفعل نقض می‌کند، خودداری کنند. از نگاه آتن، دولت لیبی صلاحیت امضای قراردادهایی که در روابط این کشور با سایر کشورها ایجاد مشکل می‌کند و برای این کشور تعهدآور باشد را ندارد و امضای یادداشت تفاهم ترکیه و لیبی چنین قراردادی است.

متقابلا ترکیه و لیبی نیز با ارسال نامه مشترکی در مورد یادداشت تفاهم امضای شده بین طرفین به سازمان ملل، به یونان توصیه کرده‌اند «به لفاظی‌های تهاجمی و تشدید اقدامات خود خاتمه داده و به تصمیمات حاکمیتی دو کشور همسایه احترام بگذارد. دولت وفاق ملی لیبی اختیارات لازم برای انعقاد توافقنامه‌های بین‌المللی و امضای توافقنامه با کشورهای دیگر را دارد و این یونان است که امضای توافقنامه‌های مختلف بین کشورهای عضو اتحادیه اروپا با دولت لیبی در زمینه انرژی، زیرساختی و فعالیت‌های اقتصادی را عمدا نادیده می‌گیرد.»

از طرف دیگر، از سوی آنکارا، کشتی حفاری «عبدالحمید خان» فعالیت‌های حفاری جدیدی را در منطقه شرق مدیترانه آغاز کرده است. قرار است این کشتی به‌سمت منطقه انحصاری اقتصادی لیبی که در گذشته فعالیت زمین لرزه نگاری در آن انجام شده است حرکت کند. مصر و یونان از زمانی که ترکیه قرارداد اولیه دریایی و گازی را با دولت مستقر در طرابلس لیبی در ماه اکتبر امضا کرد، به‌دنبال هماهنگی بیشتر در مقابله با سیاست‌های آنکارا هستند. هر دو کشور آنکارا را به سوء استفاده از این قرارداد برای گسترش نفوذ خود در دریای مدیترانه متهم می‌کنند.

تنش‌ها بین آتن و آنکارا از سال ۲۰۱۹ و زمانی که ترکیه قراردادی را با دولت مستقر در طرابلس لیبی امضا کرد و به ترکیه اجازه دسترسی به یک منطقه اقتصادی مورد مناقشه در شرق مدیترانه داده شد، افزایش یافته است.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *