محسن پاک‌آیین در گفت‌گو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با بیان اینکه یکی از اتفاقات خوب و مهم برای تامین امنیت و ثبات در قفقاز جنوبی توافق اولیه جمهوری آذربایجان و ارمنستان برای پیگیری مذاکرات صلح بود، گفت: همین که این دو کشور تصمیم گرفتند برای تحقق ثبات و صلح در این منطقه به میانجیگران فرامنطقه ای وابسته نباشند، قدم مثبتی بود و الان هم به دنبال زمان مناسب برای امضای سند نهایی هستند.

وی ادامه داد: البته بروز چالش‌های لفظی میان دو کشوری که بیش از 20 سال در حال جنگ بودند و نسبت به مرزهای یکدیگر ادعاهایی دارند، طبیعی است، اما این به معنای درگیری و جنگ دوباره میان این دو کشور در قفقاز جنوبی نیست و در پی نقض توافقی که تا کنون حاصل شده است، نیستند.

سفیر پیشین کشورمان در جمهوری آذربایجان با اشاره به برخی مواضع مداخله جویانه مقامات اتحادیه اروپا و کشورهای اروپایی در رابطه با تحولات میان باکو و ایروان خاطرنشان کرد: برخی کشورها و قدرت ها از استقرار صلح در قفقاز جنوبی ناراحت هستند، از جمله اتحادیه اروپا و در میان این کشورها فرانسه بیشتر از بقیه کشورها تحرکات مخرب داشته است. اتحادیه اروپا در چارچوب رقابت با روسیه و برای انزوای این کشور در قفقاز جنوبی سعی می‌کند، دخالت‌هایی را در این منطقه داشته باشد و حضور خود را تقویت کند، از این رو تلاش دارد خود را دوست ارمنستان جلوه دهد و مواضعی در مخالفت با جمهوری آذربایجان اتخاذ کرده است تا به این شکل مبنای صلحی را که در شرف انجام است، سست کند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل با تاکید بر اینکه «اتحادیه اروپا نه دوست جمهوری آذربایجان است، نه ارمنستان» گفت: آنها به دنبال منزوی کردن روسیه در قفقاز هستند و این اقدام در ادامه جنگ اوکراین است.

پاک‌آیین در ادامه درباره نقش مخرب فرانسه در تحولات قفقاز جنوبی اظهار کرد: فرانسه که از اعضای مهم اتحادیه اروپا و ناراضی بزرگ از صلح در قفقاز است، از محرک های اصلی اتحادیه در مخالفت با جمهوری آذربایجان است و هدفش از این مخالفت‌ها، منزوی کردن روسیه است که در رابطه با صلح در قفقاز نقش موثری داشته است. از طرفی با توجه به حضور قابل توجه ارمنی‌ها در فرانسه، دولت این کشور از طریق لابی ارمنستان تحت فشار است که از ارمنی‌ها حمایت کند. اساسا فرانسه با فروش سلاح به ارمنستان و برجسته کردن این اقدام و برگزاری برخی رزمایش‌ها با ارمنستان در استقرار صلح و امنیت در قفقاز جنوبی مشکل ایجاد می کند.

سفیر پیشین کشورمان در باکو اظهار کرد: به نظر می‌رسد جمهوری آذربایجان و ارمنستان قدر و ارزش آرامش به وجود آمده را می‌دانند و با وجود چالش‌های لفظی نسبت به سیاست‌های پنهان اتحادیه اروپا و فرانسه آگاهی دارند. از این رو باید امیدوار بود که هشیاری این دو کشور در این مساله حفظ شود و برخوردهای سازنده ای را رقم زنند. اگر اختلافی هم وجود دارد بهتر است از طریق مسالمت‌آمیز و مذاکره آن را حل کرد.

وی تاکید کرد: اختلافات مرزی بین کشورهای مختلف وجود دارد و لازم است کمیسیون‌های مرزی دو کشور بیشتر با یکدیگر مذاکره کنند و نقاط مرزی را بر اساس معیارها و استانداردهای بین‌المللی تعیین و به سمت همکاری حرکت کنند.

پاک آیین گفت: در قفقاز جنوبی «همکاری» بر «رقابت» به ویژه رقابت‌های غیرسازنده ارجحیت دارد. حضور هر دو کشور در نشست 3+3 در تهران نشان داد که طرفین متمایل به همکاری هستند. هوشمندی ارمنستان و جمهوری آذربایجان در این مسیر اهمیت ویژه دارد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل درباره تاثیر ایران و روسیه بر حل اختلافات باقی مانده میان باکو و ایروان تصریح کرد: معتقدم ایران و روسیه باید تماس‌هایشان را با این دو کشور برای حل کامل اختلافات ادامه دهند و با اقدامات دیپلماتیک و تلاش سازنده برای نزدیک کردن مواضع باکو و ایروان سعی کنند اهداف غیرسازنده فرانسه و اتحادیه اروپا را خنثی کنند. بعد از نشست 3+3 احساس می شود فعالیت‌های دیپلماتیک ایران و روسیه در قفقاز کمتر شده است، به نظر من ضرورت دارد این اقدامات و رفت و آمدها ادامه یابد و هر چه زودتر نشست 3+3 در استانبول را شاهد باشیم. هر چه همکاری بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان بیشتر شود امید به صلح پایدار و دائمی در قفقاز جنوبی بیشتر می‌شود.