جدیدترین مطالب
علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
أحدث المقالات
علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
جایگاه ایران در موازنه قدرت منطقهای

محمد خواجویی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «ایران در میانه یک نزاع بزرگ قرار دارد و همه شواهد دال بر این است که با توجه به باز بودن پروندههای مورد مناقشه بین دو طرف، در کوتاه مدت و بلندمدت، احتمال نزاع و درگیری وجود خواهد داشت؛ بنابراین در شرایط کنونی، برای طرح گزارهها و نتایج قطعی خیلی زود است.»
وی با اشاره به ضربات اخیر رژیم اسرائیل علیه ایران به ویژه از ناحیه ترورهای هدفمند و هدف قرار دادن ساختارها، تاسیسات نظامی و مراکز هستهای کشور افزود: «بخشی از ضربات متقابلی که ایران به این رژیم وارد آورد، به قدرت ساختاری آن به ویژه در حوزه نهادهای نظامی مربوط میشود. یعنی بهرغم ترور چهرههای تراز اول نظامی کشور، اما ساختار نظامی ایران موفق شد با وجود این اوضاع، استحکام و انسجام خود را حفظ کند و تا آخرین دقایق اعلام توقف جنگ، حملات خود علیه رژیم اسرائیل را تداوم بخشید.»
خواجویی قدرت آفندی را عامل دوم پاسخ نظامی سخت ایران به رژیم اسرائیل عنوان کرد و توضیح داد: «قدرت موشکی ایران، یکی از مهمترین مولفههای تاثیرگذار بر روند جنگ اخیر بود. این عملیات نظامی ایران نشان داد که قدرت موشکی ایران یک قدرت تثبیت شده است و میتواند در معادلات جنگ اثرگذار باشد.»
این کارشناس با بیان اینکه مسئله بعدی به انسجام ملی ایران بازمیگردد، گفت: «به رغم برخی نارضایتیها در داخل جامعه ایران، اما جنگ اخیر نشان داد که هویت ملی در ایران بسیار قوی است و در جنگها ظهور و بروز بیشتری پیدا میکند. درواقع، همگرایی اخیر بین ایرانیها در میانه جنگ با وجود اختلاف در مواضع سیاسیشان، نشاندهنده این انسجام ملی بود که بسیار کمک کرد تا دستکم در این شرایط شاهد نوعی از هم گسیختگی در داخل نباشیم.»
وی افزود: «رژیم اسرائیل روی این گزینه حساب ویژهای باز کرده بود تا بتواند از این منظر ضرباتی را به ایران وارد کند.»
خواجویی در پاسخ به این پرسش که نقش نیروهای مقاومت و متحدان منطقهای ایران در ایجاد بازدارندگی مؤثر چگونه بوده است؟ توضیح داد: «طی دو دهه اخیر، راهبرد بازدارندگی ایران متکی بر دو ستون بود؛ اول، حمایت از گروههای مقاومت در منطقه و دوم قدرت موشکی و پهپادی کشور. این مدل طی نزدیک به 20 سال اخیر بسیار تاثیرگذار بود.»
به گفته این کارشناس، به دنبال تحولاتی که در یک سال و نیم اخیر رخ داد و به تضعیف گروههای مقاومت منجر شد، وضعیتی شکل گرفت که تحلیل و برآورد آمریکا و رژیم اسرائیل این بود که ایران در موضع ضعف قرار گرفته و میتوان به آن ضربه زد.
وی تشریح کرد: «حمله نظامی مستقیم رژیم اسرائیل به ایران و ورود دو طرف به یک جنگ مستقیم، نتیجه تضعیف گروههای متحد ایران در منطقه بود. اما این به معنای پایان ماجرا نیست. چرا که بسیاری از این گروهها به رغم ضرباتی که متحمل شدند همچنان فعالند و بقای آنها همواره متکی به الزامات ملی و منطقهای بوده است.»
خواجویی ادامه داد: «بسیاری از این گروهها در شرایطی شکل گرفتند که اشغالگری وجود داشت و سیاستهای تمامیتخواهانه و توسعه طلبانه رژیم اسرائیل رو به گسترش بود. لذا تا زمانی که این سیاستها تداوم داشته باشد، این گروهها هم بقا خواهند داشت.»
کارشناس مسائل غرب آسیا در در پاسخ به این پرسش که آیا این درگیریها نشاندهنده شکست راهبرد «تحریک از راه دور» رژیم اسرائیل است؟، گفت: «هنوز برای صحبت درباره این مسائل زود است. زیرا این نزاع پایان نیافته و شواهد دال بر این است که احتمال وقوع درگیری بین ایران و رژیم اسرائیل همچنان پابرجاست.»
وی توضیح داد: «وقتی از منظر رژیم اسرائیل، شرایط تحلیل شود به این نتیجه میرسیم که این رژیم سالها در یک تنگنایی قرار گرفته بود که این تنگنا از طرف محور مقاومت به رهبری ایران به آن تحمیل شده بود و رژیم اسرائیل به نوعی تحت محاصره گروههای مقاومت در منطقه قرار داشت. شرایط بعد از هفت اکتبر به گونهای بود که این رژیم تلاش کرد این روند را معکوس کرده و به نوعی به سمت تضعیف موثرترین محور علیه این رژیم گام بردارد.»
خواجویی ادامه داد: «لذا رژیم اسرائیل تلاش کرد که از این شکست یک پیروزی را رقم بزند و ضرباتی را به گروههای مقاومت در منطقه وارد کرد و در پس آن به این نتیجه رسید که اکنون فرصت انتقام است تا به سمت ایران به عنوان عنصر اصلی در محور مقاومت بیاید.»
این کارشناس در نهایت گفت که به نظر میرسد رژیم اسرائیل همچنان انگیزه ادامه این نزاع را دارد تا بتواند به دستاوردهای راهبردی برسد؛ آنچه که برای این رژیم مهم است اینکه محور مقاومت نتواند احیا شود و بتواند یک معادله جدید امنیتی در مقابل ایران شکل دهد. اما رژیم اسرائیل برای رسیدن به این اهداف با چالشها و دستاندازهای بسیاری مواجه است و ایران برغم تحمل برخی ضربات، همچنان در حوزه آفندی یک عامل تاثیرگذار است که میتواند مانع از تحمیل معادله جدید امنیتی بر علیه کشورمان شود.»
0 Comments