جاوید قربان اوغلی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی درباره اعلام دونالد ترامپ برای حذف آفریقای جنوبی از اجلاس گروه ۲۰ که قرار است سال آینده در میامی برگزار شود، گفت: «اعلان حذف آفریقای جنوبی از گروه ۲۰ اقدامی غیرمنطقی است. ایالات متحده آمریکا یکی از اعضای این گروه است. تصمیم یک کشور هر قدر هم که صاحب‌نفوذ و قدرت باشد، نمی‌تواند مبنای حذف یک کشور از این جمع باشد. به عبارت دیگر، این امر نیازمند اتخاذ تصمیم براساس معیارها و سازوکارهای مربوط به شکل‌گیری این گروه است، نه یک عضو آن. به‌علاوه تصمیم ترامپ اقدامی واکنشی و منفعلانه و ناشی از موفقیت آفریقای جنوبی در برگزاری این اجلاس در سال ۲۰۲۵ است. به گفته ناظران، دولت آفریقای جنوبی نشان داد که از زیرساخت‌های لازم برای میزبانی و تامین امنیت، برخوردار است و دولتمردان این کشور توانایی برنامه‌ریزی منسجم و کارآمد برای چنین اجلاسی را دارند. شاید ترامپ تصور می‌کرد که با کاهش سطح حضور کشورش در این اجلاس، آفریقای جنوبی را وادار به عقب‌نشینی از مواضع سیاسی‌اش به‌خصوص در مورد رژیم اسرائیل خواهد کرد که این اتفاق نیفتاد.»

وی در مورد ریشه‌های سیاسی تصمیم ترامپ اظهار داشت: «دلیل تصمیم ترامپ ناشی از خودشیفتگی اوست. برخورد ترامپ با آقای رامافوزا، رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی در سفر اخیر به آمریکا بسیار تحقیرآمیز بود. اساساً در نظام فکری ترامپ، آفریقا و کشورهای جهان سوم جایگاه بسیار نازلی دارند. رفتار ترامپ حتی با هم‌پیمانانش هم نوعی نگاه از بالابه‌پایین است. نوع نشستن او در دفتر بیضی در ملاقات با رهبران کشورهای اروپایی شاید تحقیرآمیزترین رفتار دیپلماتیک در تاریخ روابط فرا آتلانتیکی باشد یا تحقیر نخست‌وزیر کانادا که صدای احزاب این کشور را هم در آورد. اما از بعد سیاسی و حقوقی، این تصمیم در راستای تلاش لابی سنگین رژیم اسرائیل و در واکنش به اقدام حقوقی بسیار تأثیرگذار آفریقای جنوبی در دیوان بین‌المللی کیفری (ICJ)  بر علیه رژیم صهیونیستی، و محکومیت این رژیم و سران جنایت‌کارش است.»

قربان اوغلی افزود: «اقدام آفریقای جنوبی بر علیه رژیم اسرائیل در دیوان لاهه، در تاریخ ۷۷ساله منحوس و سراسر جنایت، اشغالگری و نسل‌کشی این رژیم بی‌سابقه بود و طبیعی است که مورد پسند دولتمردان آمریکا نباشد.»

پیامدهای احتمالی فشار آمریکا و رژیم اسرائیل

قربان اوغلی تصریح کرد: «آمریکا و رژیم اسرائیل فشارهای سیاسی و اقتصادی به پرتوریا را افزایش خواهند داد. اینکه این فشارها چقدر در رفتار آفریقای جنوبی تغییر ایجاد کند، بستگی به عوامل متعدد دارد. شاکله سیاست در آفریقای جنوبی پساآپارتاید، ضد غربی و مبتنی بر حمایت از جنبش‌هایی است که در زمان مبارزه ضد آپارتاید از رهبران کنونی حمایت می‌کردند. فلسطین از جایگاه والایی نزد دولتمردان و سیاست‌مداران آفریقای جنوبی برخوردار است.»

وی ادامه داد: « البته از زمان تغییر نظام سیاسی و روی کار آمدن نظام غیرنژادی در آفریقای جنوبی (1994)، این کشور شاهد تغییرات زیادی در عرصه حکمرانی بوده است. برای اولین‌بار طی ۳۰ سال گذشته کنگره ملی آفریقا (ANC) دیگر حزب حاکم بی‌رقیب نیست و در انتخابات سال گذشته با ریزش کرسی‌های پارلمانی مجبور به ائتلاف با مهم‌ترین حزب مخالف شد. غربی‌ها امید زیادی به ریزش بیشتر در بدنه رأی حزب نلسون ماندلا دارند و امید به نفوذ در لایه‌های سیاست و حکمرانی این کشور را از طریق احزاب دیگر در سر می‌پرورانند که نیازمند بازنگری حزب کنگره ملی در مبارزه با فساد است.»

سفیر پیشین ایران در افریقای جنوبی درباره واکنش احتمالی این کشور به تصمیم دونالد ترامپ برای حذف از اجلاس جی ۲۰ در سال ۲۰۲۶ گفت: «پاسخ به این سؤال اندکی دشوار است. شرایط اقتصادی آفریقای جنوبی خوب نیست. روزانه چند ساعت قطعی برق و سختی معیشت طبقات فرودست که حامیان سنتی حزب کنگره ملی آفریقا هستند، رهبران کشور را تحت‌فشار گذاشته است. مضاف بر این در عرصه سیاسی نیز، دیگر پرتوریا شاهد حکمرانی یک حزب نیست. ۱۲ عضو کابینه کنونی (۶ وزیر و ۶ معاون وزیر) از حزب مخالف هستند. این بدان معناست که آقای رامافوزا در اتخاذ تصمیم سیاسی باید نگاهی به واکنش حزب ائتلافی دولت داشته باشد. ضمن اینکه حتی در درون کنگره ملی آفریقا نیز شاهد اختلافاتی بین جناح‌ها هستیم؛ بنابراین انتظار واکنشی تند از سوی رهبران این کشور بعید است. از طرفی بعید است فشارهای آمریکا و رژیم اسرائیل باعث عقب‌نشینی پرتوریا از موضع حمایت از فلسطین و یا موضعش در ICJ  باشد که رژیم اسرائیل خواستار آن است.»

قربان اوغلی در پایان افزود: «البته رویکرد مقاومتی آفریقای جنوبی و از سویی افزایش فشارهای آمریکا به‌خصوص در نظام تعرفه‌ها و تحریم‌ها علیه شرکت‌های آفریقای جنوبی، حتماً این کشور را با مشکلات جدی روبرو خواهد کرد.»