جدیدترین مطالب
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
أحدث المقالات
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
تحریمهای جدید آمریکا پیامدهایی فراتر از روسیه دارد
اندیشکده استراتفور در تحلیل خود درباره این تحریم های جدید که روز گذشته به تصویب مجلس سنای آمریکا نیز رسید، نوشت: 419 رای موافق و سه رای مخالف در مجلس نمایندگان آمریکا تنها سه روز پس از توافق رهبران کنگره بر سر لایحهای که به شدت مورد بحث و بررسی قرار گرفت، حاصل شد که شامل تحریمها علیه کره شمالی و ایران نیز هست.
عناصر کلیدی طرح بسته تحریمی
عناصر و مولفههای کلیدی طرح بسته تحریمی علیه روسیه شامل موارد زیر است:
مکانیسم بررسی توسط کنگره در ارتباط با لغو تحریمها یا اعمال آنها همچنان دستنخورده و بدون تغییر باقی خواهد ماند. اگر رئیس جمهور بخواهد تحریمها علیه روسیه را لغو کند باید گزارشی در این ارتباط به کنگره ارائه کند و دلایل منطقی خود و تاثیر این اقدام بر امنیت ملی آمریکا را ذکر کند. مجلس نمایندگان و سنا سی روز وقت دارند که با نظر رئیس جمهور موافقت یا مخالفت کنند. البته رئیس جمهور میتواند تصمیم مجلس نمایندگان و سنا را وتو کند. ناگفته نماند کنگره نیز میتواند با رای دو سوم اعضا وتوی رئیس جمهور را لغو کند.
تحریمهای مالی علیه برخی شرکتهای انرژی روسیه که افراد و موسسات آمریکایی از انجام معاملات در برخی بازپرداخت بدهیها را متاثر میساخت، اینک تمامی بدهیها با دوره بازپرداخت 60 روزه و نه 90 روزه را در بر خواهد گرفت. یکی از بندها در نسخه قبلی لایحه مربوط به تحریم روسیه در سنا میتواند به منع سرمایهگذاری در بدهی دولتی روسیه منجر شود.
تحریمهایی که مانع از مشارکت افراد و شرکتهای آمریکایی در پروژههای نفتی روسیه در مناطق آبی در قطب شمال، آبهای عمیق و نفت شیل میشود تغییر کردهاست. افراد و شرکتهای آمریکایی با تحریمهای جدید مجاز به مشارکت در پروژههای نفتی جدید در قطب شمال، اعماق اقیانوس یا نفت شیل در سراسر جهان که شرکتهای روسی سهامدار عمده یا حداقل 33 درصد سهام و یا بیشتر را دارند نخواهند بود. با قانونی شدن تحریمهای کنگره آمریکا علیه روسیه، نه تنها شرکتها، ساختارها و افراد کنترل کننده آنها، بلکه فردی که سرمایهای معادل 33 درصد از این شرکتها را در اختیار داشته باشد مشمول تحریمهای جدید خواهد شد.
براساس لایحه جدید ضد روسی، وضع تحریمها از سوی دولت آمریکا علیه موسسات و شرکتهای خارجی که در روسیه سرمایهگذاری میکنند یا در پروژههایی در قطب شمال، اعماق اقیانوس و نفت شیل در این کشور یا منطقه ویژه اقتصادی آن کمک میکنند، اجباری خواهد بود نه اختیاری. رئیس جمهور میتواند از این نوع تحریمهای ثانویه علیه شرکتهای خارجی فعال در پروژههای روسیه صرفنظر کند، البته چنانچه انجام این کار در راستای منافع امنیت ملی آمریکا باشد. اروپا اساساً چنین تحریمهایی دارد، اما کمیسیون اروپایی معافیت از این قبیل تحریمها را به شرکتهایی محول کردهاست که از قبل دارای پروژههایی هستند همانند شرکت اِنی در پروژههای دریای سیاه و قطب شمال.
تحریمهای اختیاری علیه موسسات و شرکتهایی که به ساخت و توسعه خطوط لوله گاز صادراتی روسیه به اروپا کمک میکنند همانند شرکتهای آلمانی فعال در خط لوله موسوم به نورد استریم 2 برای انتقال گاز طبیعی روسیه به اروپا ادامه خواهد داشت.
بسته تحریمی جدید وجه نظارتی قابل ملاحظهای به کنگره جهت اِعمال و اجرای تحریمها توسط دولت ترامپ در نظر گرفته و تغییرات محدودکننده زیادی بر اجزای تحریمهای مربوط به انرژی ایجاد میکند. سارا هاکبی سندرز سخنگوی کاخ سفید در 31 جولای گفت که دولت ترامپ توانست با مجلس نمایندگان و سنا در خصوص بسته تحریمی همکاری کند و دولت اینک خرسند است که توان این کار را دارد. البته دولت تغییراتی را که ضروری میداند انجام میدهد و از وضعیت فعلی قانون تحریم علیه روسیه حمایت میکند. اظهارات سخنگوی کاخ سفید بنظر نشان از آن دارد که ترامپ بسته تحریمی جدید که توسط سنا تایید شود(احتمالا قبل از شروع تعطیلات اگوست) را امضا خواهد کرد. با توجه به حمایت قوی، لایحه تحریم از حمایت هر دو حزب در کنگره(مجلس نمایندگان و سنا) برخوردار است. چنانچه رئیس جمهور درصدد وتوی لایحه باشد، احتمالا وتوی رئیس جمهور توسط کنگره خنثی و بلااثر خواهد شد.
لایحه تحریم روسیه احتمالاً تنش زیادی بین مسکو و واشنگتن ایجاد خواهد کرد آن هم در شرایطی که ترامپ و پوتین در تلاش برای حصول توافق بر سر مسائلی همچون حل و فصل توقیف اماکن دیپلماتیک روسیه در خاک آمریکا هستند تا مناسبات دو کشور را در مسیر آشتی قرار دهند. روسیه اعلام کرد که تحریمهای جدید را به شدت منفی قلمداد میکند، اما اظهار نظر نهایی را پس از روشن شدن جزئیات تحریمها اعلام خواهد کرد. در همین زمینه دیمیتری پسکف سخنگوی کاخ کرملین اعلام داشت که ما برخی تعدیلها در لایحه تحریم ضدروسی را شنیدهایم و تا نهایی شدن متن لایحه صبر پیشه خواهیم کرد.
فرض کنید متن لایحه تحریم علیه روسیه تغییر نکند و به همین شکل فعلی آن باشد و توسط ترامپ امضا شود، روسیه میتواند به اشکال مختلف علیه آمریکا دست به اقدام متقابل بزند. روسیه میتواند محدودیتهای اقتصادی علیه آمریکا وضع کند یا فشار علیه آمریکا در هر یک از میدانهای درگیری را افزایش دهد. یکی از میدانهای احتمالی اوکراین خواهد بود که روسیه میتواند جداییطلبان را به تشدید درگیری در دونباس به عنوان ابزاری جهت افزایش فشار بر کیف و حامیان غربی آن استفاده کند. در حقیقت تشدید درگیری اخیر و پیشنهاد رهبر جداییطلبان در شرق اوکراین برای تشکیل کشور جدید به نام مالوروسیه یا روسیه کوچک میتواند علائمی از نارضایتی مسکو از روند مذاکرات تلقی شود. میدان دیگر سوریه است جاییکه روسیه میتواند از آتشبس توافق شده با آمریکا خارج شود و نقش تخریبی بیشتر علیه شورشیان تحت حمایت آمریکا ایفا کند.
روسیه همچنین ارتباطاتی با دیگران و میدانهای ثانویه به عنوان ابزاری جهت تقویت اهرم فشار در مذاکرات خود با آمریکا ایجاد کردهاست. بحران سیاسی ونزوئلا پتانسیل لازم برای وضع تحریم آمریکا علیه شرکت نفت دولتی به نام پترولئوس ونزوئلا دارد و علائم زیادی دال بر وضع تحریمهای آمریکا علیه ونزوئلا مشاهده میشود. این در حالی است که روسیه مدتی است به شدت درگیر مذاکرات با رئیس جمهور مادرو است. در کره شمالی، روسیه ارتباطات اقتصادی و انرژی با این کشور برقرار کردهاست، اما آمریکا آماده وضع تحریمها علیه پیونگ یانگ در شورای امنیت سازمان ملل است. البته روسیه در شورای امنیت دارای حق وتو است. در افغانستان، روسیه مناسبات دیپلماتیک و امنیتی با طالبان برقرار کردهاست، در شرایطی که آمریکا به دنبال افزایش حضور نظامی در این کشور است.
روسیه تنها قدرتی نیست که نسبت به تحریمهای پیشنهادی آمریکا نگران است. اتحادیه اروپا نیز نسبت به تحریمهای آمریکا واکنش منفی نشان دادهاست، چراکه عملیات انرژی اتحادیه شدیداً متاثر از این تحریمها خواهد شد. کمیسیون اروپایی نسبت به پیامدهای گسترده و ناخواسته تحریمهای جدید آمریکا هشدار داد و کشورهایی همچون آلمان تهدید کردند چنانچه تحریمهای جدید آمریکا پروژه خط لوله نورد استریم 2 را به متاثر سازد دست به اقدام متقابل خواهد زد.
تحریمهای ثانویه اجباری اساساً همان تحریمهایی است که اروپا در دستورکار دارد، اما اروپا به شرکتهایی که پروژههایی را منعقد کردهاند همانند شرکت اِنی در پروژههای قطب شمال و دریای سیاه معافیت داد. تحریمهای ثانویه مسائل را پیچیده میسازد. به عنوان مثال شرکت ایتالیایی اِنی قصد دارد عملیات حفاری در دریای سیاه را در تابستان امسال آغاز کند و اگر آمریکا تصمیم بگیرد تحریمهای ثانویه را بر این شرکت اِعمال کند در آن صورت ایتالیا به اِعمال چنین تحریمهایی اعتراض خواهد کرد. اعتراض و اقدام ایتالیا علیه اِعمال تحریمهای ثانویه آمریکا، درخواست از اتحادیه اروپا برای احیای بحث قدیمی در خصوص قانونی بودن تحریمهای ثانویه آمریکا خواهد بود و این موضوع میتواند به سطح سازمان تجارت جهانی نیز کشیده شود. براساس یکی از یادداشتهای داخلی کمیسیون اروپایی چنانچه تحریمهای آمریکا قانونی شود، اتحادیه اروپا ظرف چند روز به این امر واکنش نشان خواهد داد. از اینرو، قانون تحریم کنگره آمریکا نه تنها ممکن است بنبست بین آمریکا و روسیه را تشدید کند، بلکه همچنین مناسبات بین آمریکا و کشورهای عضو اتحادیه اروپا را به واسطه تحریمهای مرتبط با انرژی پیچیده خواهد ساخت.
0 Comments