دکتر حامد وفایی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به برگزاری بیستمین کنگره حزب کمونیست چین که در آن اعضای اصلی و علی البدل هسته مرکزی دفتر سیاسی حزب کمونیست برای یک دوره پنج ساله انتخاب شدند، تصریح کرد: این کنگره به جمعبندی اقدامات پنجساله گذشته، بررسی، تحلیل و اعلام جهت‌گیری‌‌های کلان کشور و حزب برای حرکت به جلو، بررسی ابعاد «اهداف مجدانه برای توسعه کشور» و تعیین حوزه‌های عملیاتی آتی برای اجرای برنامه هایی که حزب در پنج سال آینده در کشور عملیاتی خواهدکرد، پرداخت.

وی با بیان اینکه بعد از اصلاحات در قانون اساسی چین، شی جین پینگ توانست برای اولین بار در تاریخ این کشور سه بار به رهبری برسد، افزود: هسته مرکزی اعلام شده نیز نسبت به پنج سال دوم حضور آقای «شی جین پینگ»، تغییراتی داشت که اصلی‌ترین آن، تغییر نخست وزیر بود. افراد معرفی شده عمدتا به لحاظ جهت‌گیری‌های فکری و سیاسی بسیار به «شی جین پینگ» نزدیک هستند که نشان می‌دهد تمرکز ویژه‌ای در راس هرم رهبری و کادرهای حزبی چین برای پنج سال آینده ایجاد شده و احتمالا تصمیمات قاطع‌تری را در آینده از جانب حزب شاهد خواهیم بود.

این تحلیلگر مسائل چین، مباحث ایدئولوژیک، مسائل داخلی و مسائل بین‌المللی را سه محوری عنوان کرد که در سخنرانی‌های شی جین پینگ در طول نشست کنگره مورد توجه قرارگرفته بود و ضمن تشریح ایده‌های رهبر چین درخصوص چینی سازی مارکسیسم، گفت: «سوسیالیسم چینی» برتمامی شئون سیاستمداران و سیاست چین سایه افکنده و اگر بخواهیم با این کشور رابطه دقیقی تنظیم کنیم، حتما باید درباره سوسیالیسم چینی مطالعه دقیقی داشته باشیم.

وفایی با بیان اینکه تاکید مقامات چین بر مفهوم «دوران جدید» در سخنان خود، حاکی از تغییرات این کشور در یک دهه اخیر و همچنین آینده است، ادامه داد: رهبر چین در نشست کنگره، در حوزه مسائل داخلی، ضمن مرور برنامه‌های پنج ساله گذشته، به موضوع «حفاظت قاطع از ثبات اجتماعی» پرداخت. مسئله «اصلاحات عظیم» در یک دهه گذشته و توفیقات درخشان در آن عرصه نیز مورد توجه قرارگرفت. علاوه بر تشریح «مدل جدید توسعه»، تاکید شد که سازندگی درچارچوب این مدل جدید باید تسریع شود که نشان می‌دهد چینی‌ها برای سال‌های آینده در حوزه گسترش مناسبات اقتصادی خود برنامه‌هایی هدفمند درنظر دارند.

وی «توسعه با کیفیت بالا و عالی» در حوزه‌های مختلف از جمله هوافضا، محیط زیست، علم و فناوری و هسته‌ای را از دیگر هدف‌گذاری‌های حزب کمونیست چین برشمرد و با بیان اینکه در یک دهه گذشته، چین به دنبال توسعه باکیفیت بوده است، افزود: راهبرد «توسعه از طریق علم و فناوری» در کنگره حزب مورد تاکید قرار گرفت و عنوان شد چین همچنان اجرای راهبرد توسعه از طریق علم و فناوری و آموزش را به شدت در دستور کار خود خواهد داشت.

این استاد دانشگاه، تقویت مدرن‌سازی نیروی انسانی و تجهیزات را از دیگر برنامه‌های مورد توجه حزب کمونیست چین برشمرد تا مانند آمریکا به مشکل فرسوده شدن زیرساخت‌ها دچار نشوند و اضافه کرد: مفهوم «توسعه مردمسالاری» که در سخنان شی جین پینگ، مورد توجه قرارگرفت با آنچه مدنظر کشورهای غربی است تفاوت دارد و به دنبال اجرای مردمسالاری بومی هستند.

وفایی با بیان اینکه رهبرچین بر «توجه به قانون»، «خودباروی فرهنگی و تمرکز برجایگاه فرهنگی چین درجهان» تاکید داشت، گفت: یکی از ویژگی‌های دوران رهبری شی جین پینگ، توجه به مباحث فرهنگی است که بخشی از آن به چالش‌های فعلی با غرب برمی گردد. علاوه بر این‌ها، رهبر چین در سخنان خود به بحث «ترویج توسعه سبز و همزیستی انسان و طبیعت» نیز پرداخت که در سال‌های اخیر اقدامات قابل توجهی درخصوص آن انجام داده‌اند. ضمن اینکه رهبر چین به «افزایش رفاه وارتقای کیفیت زندگی مردم» که در سال‌های اخیر به طور مشهودی اتفاق افتاده نیز اشاره و تاکید کرد «با پیشبرد موفق اهداف مُجدانه صدساله نخست، به دنبال تحقق همه جانبه مدرنیزاسیون درقالب سوسیالیسم چینی و دردستورکارقراردادن اهداف صدساله دوم هستیم».

وی تاکید بر «امنیت ملی وحفاظت قاطع از آن» و «جدیت در به روزرسانی توانایی‌های نظامی» را از جمله موضوعات مورد توجه شی جین پینگ در سخنان خود در کنگره عنوان و خاطرنشان کرد: رهبر چین ضمن توجه به موضوع «اهداف مُجِدانه صدساله» اشاره کرد که در اجرای امر ایجاد ارتش قدرتمند و رهایی بخش، این ارتش باید به یکی از ارتش‌های سطح بالا و قدرتمند جهانی تبدیل شود و باید عرصه‌های جدیدی در حوزه مدرن‌سازی نیروهای دفاعی درپیش گرفت. به نظر می‌رسد در این راستا، چین همچنان بودجه نظامی خود را افزایش دهد.

این کارشناس مسائل چین گفت: موضوع «یک کشور، دو نظام» در این سخنان مورد تاکید قرارگرفت. چین از اجرای این سیاست درخصوص هنگ کنگ و ماکائو بسیار راضی است و امیدوار است بتواند آن را درخصوص تایوان نیز به کار ببرد. البته او به صراحت به موضوع تایوان اشاره نکرد، اما روشن است که مخاطب این سخنان تایوان است و گفته شد «هدف اتحاد میهن همچنان باید پیش رود و پیگیری شود».

وفایی با بیان اینکه رهبر چین تاکید کرد سه امر «پایداری، بهبود و تکمیل ساختار یک کشور، دونظام» جهت انضمام تایوان به سرزمین مادری و اصلی، باید مورد توجه قرارگیرد، اضافه کرد: ایده «پیکره واحد سرنوشت بشری» که چندسال پیش توسط وی مطرح شده بود نیز در این نشست مورد توجه مجدد قرارگرفت که یکی از کلیدواژه‌های سردمداران امروز چین است که کشورهایی که خواهان روابط بیشتر با چین هستند باید آن را مورد مطالعه بیشتری قراردهند.

وی توجه به دو ابتکار «امنیت جهانی» و «توسعه جهانی» را از دیگر موضوعات این کنگره عنوان کرد وگفت: شی جین پینگ تاکید کرد جهان با چالش‌های بی‌سابقه‌ای مواجه است و سرنوشت آتی، باید با مشارکت همه کشورها و به صورت جمعی محقق شود. او توسعه سریع و ثبات پایدار اجتماعی را دو «معجزه ای» برشمرد که با اجرای سیاست اصلاحات و درهای باز در چین رخ داده و گفت «دَرهای بازِ چین، بازتر نیز خواهند شد».

این استاد دانشگاه با تاکید براینکه تحلیل‌ها درخصوص احتمال بروز واکنش‌های تند علیه افزایش فشارها به چین،گمانه زنی رسانه‌های غربی است و منافع غرب و آمریکا در بروز هرنوع درگیری و چالش در رابطه با چین است، ادامه داد: گرچه ممکن است مواجهه چین با آتش‌افروزی نیروهای خارجی در پیرامون خود جدی‌تر شود؛ اما شی جین پینگ هدف توسعه کیفی را مدنظردارد و در این چارچوب خواهان هیچ نوع تقابل و برخوردی نیست. آمریکا تمایل دارد چین را به تله‌ای که روسیه را در آن گرفتار کرده بیندازد، اما با توجه به ظرفیت‌ها و قدرت چین، کشورهای اطراف آن نیز خواهان چنین تنش و درگیری نیستند.

وفایی با اشاره به مواضع تند برخی مقامات تایوان و بیانیه دفتر نخست وزیری این کشور پس از نشست کنگره چین مبنی براینکه از حق حاکمیت خود و دموکراسی دست نمی‌کشند، باتاکید بر پیوستگی‌های تایوان و چین، گفت: بخش زیادی از این مواضع، تحت تاثیر رقابت‌های داخلی و لفاظی‌های دیپلماتیک است و هرگونه درگیری نظامی با تایوان بسیار دوراز ذهن به نظرمی رسد. با این حال، آمریکا با فروش گسترده سلاح به تایوان، در پی آتش‌افروزی در این منطقه است.