جدیدترین مطالب

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

Loading

أحدث المقالات

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

Loading

روسیه و آینده واگنر

شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی، با تاکید بر اینکه باید واگنر را تمام شده و از بین رفته بدانیم، گفت: واگنر سلاحهایش را تحویل روسیه داده و مسکو نیز به شدت آنها را زیرنظر دارد، بنابراین در این شرایط احتمال انجام اقداماتی سازمان یافته در تقابل با کرملین غیرممکن است و رهبر جدید این گروه نیز در واقع؛ قراراست فرایند ادغام این افراد را در وزارت دفاع پیش ببرد.

مهدی شاپوری در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، با اشاره به اظهارات سخنگوی پنتاگون در خصوص اینکه دیگر واگنر به صورت نیرویی با ظرفیت عملیاتی قابل توجه در جنگ اوکراین شرکت ندارد، درباره چشم انداز تقابل کرملین و واگنر، اظهارداشت: ظرفیت عملیاتی واگنر از بین رفته؛ چرا که آنها ضمن از دست دادن سازماندهی پیشین خود، سلاحهایشان را نیز واگذار کرده و امکان فعالیت از آنها گرفته شده است. بخشی از آنها در همکاری با وزارت دفاع روسیه، زیرمجموعه فرماندهی روسیه در جنگ اوکراین شده اند و بخشی دیگر در بلاروس، مشغول آموزش نیروهای نظامی این کشور هستند، که فرصتی برای بلاروس محسوب می شود.

وی با بیان اینکه طرح موضوع میانجی گری رئیس جمهور بلاروس با این هدف بود که ناچاری پوتین به امتیازدهی به واگنر برجسته نباشد و به حیثیت پوتین و دولت روسیه خدشه ای وارد نشود، ادامه داد: واگنر، تردیدی در افکارعمومی روسیه نسبت به جنگ اوکراین ایجادکرد که پیامدهای آن به سادگی از بین نخواهد رفت. خصوصا اظهارات «پریگوژن»، درباره وضعیت نیروهای روسی درعملیات مختلف، دروغ خواندن موقعیت مطلوب روسیه و همچنین تلفات بالا در جنگ، آثار مهمی در روسیه داشت. این اتفاقات، در خارج از روسیه، نیز به تصویر پوتین و دولتش ضربه زد و به متحدان و مخالفان، نشان داد ثبات در روسیه، آنگونه که دولت پوتین نشان می دهد، جدی نیست.

این تحلیلگر مسائل بین الملل گفت:هرچند این تنشها پایان یافته، اما این تصویر را در داخل و خارج روسیه ایجاد کرده که وقتی نیروی پیش برنده سیاست رسمی روسیه، بدون برخورد با مانعی و بی مخالفت افکارعمومی، توانسته چنین مانوری برگزارکند؛ نشان می دهد دولت روسیه درخصوص ثبات سیاسی تا چه میزان شکننده است و با توجه به آسیب پذیریِ ثبات و امنیت حکومت، این گونه اتفاقات در رابطه با دیگر بخشها نیز می تواند رخ دهد.

شاپوری با اشاره به پیامدهای خطرناک ایجاد تردیدها نسبت به تشکیلات امنیتی و نظامی برای آینده روسیه، اضافه کرد: با توجه به بازداشتها و برکناریهای صورت گرفته  اخیر از مقامات ارتش روسیه، این وضعیت منجر به تسویه در ساختارهای نظامی و امنیتی این کشور خواهد شد. این شرایط می تواند در جنگ اوکراین بسیار تاثیرگذار باشد. بنابراین هرچند در کوتاه مدت، شورش نظامی واگنر مهار شد، اما پیامدهای میان مدت و ضمنی متعددی خواهد داشت.

وی به پیشنهاد ولادیمیر پوتین برای انتخاب «آندری تروچف»، به عنوان رهبر جدید واگنر اشاره کرد و گفت: او از بنیانگذاران واگنر بوده و به پوتین نزدیکیهایی دارد. کسانی که در واگنر کار کرده‌اند، یکباره نمی توانند در ذیل ارتش روسیه قرارگیرند. رهبر جدید در واقع؛ قراراست فرایند ادغام این افراد را پیش ببرد. بنابراین، این واگنر، واگنر گذشته نیست که به صورت غیررسمی سیاستهای روسیه را پیش می برد. اما اکنون آنها که نمی خواهند پیرو سیاست رسمی روسیه باشند، یا به بلاروس می روند، یا از این گروه خارج می شوند و دیگران در درون وزارت دفاع، در قالب لشکری، جذب می شوند.

این عضو پژوهشکده مطالعات راهبردی، با تاکید بر اینکه باید واگنر را تمام شده و از بین رفته بدانیم، اضافه کرد: در هر حال، آنها افراد توانمندی هستند که می توانند در مواردی ضد دولت روسیه اقدام کنند، به سازمانهای مرتبط با جرایم سازمان یافته ملحق شوند و یا توسط دیگران علیه روسیه و یا به نفع آن به کارگرفته شوند؛ چرا که آنها مزدورانی هستند که ممکن است سلاح هایشان را به نفع هر کسی که پول می دهد بچرخانند.

شاپوری با بیان اینکه واگنر سلاحهایش را تحویل روسیه داده و مسکو نیز به شدت آنها را زیرنظر دارد، احتمال انجام اقداماتی سازمان یافته در تقابل با کرملین را غیرممکن دانست و درباره تاثیرعدم حضور واگنر در جنگ در شرایطی که سلاح های پیشرفته غرب به اوکراین ارسال شده است، خاطرنشان کرد: واگنر، عملیات تهاجمی را پیش می برد؛ اما اکنون روسیه در مرحله تهاجمی قرارندارد. مسکو، برای ورود به مرحله تهاجم، حدود دو سال زمان نیاز دارد تا بتواند خود را بازیابی کند. این کشور اکنون در حال دفاع است و در دفاع نیز به واگنر نیاز ندارد.

وی ادامه داد: موانعی که روسیه در برابر پیشروی نیروهای اوکراینی ایجاد کرده،نشان می دهد اکنون دفاع برای دولت روسیه، مهمتر از تهاجم است. روسیه در حال حاضر به لحاظ نیرو، تجهیزات و مهمات، امکان تهاجم نیز ندارد و در این مرحله، از مناطق تصرف شده، دفاع خواهد کرد. اگر اوکراین نتواند پیشروی کند، ممکن است جنگ فریز شود و در این شرایط، روسیه به بازیابی توان خود می پردازد تا بتواند طی یکی، دو سال آینده عملیات تهاجمی انجام دهد.

این عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی، با تاکید بر اینکه دیپلماسی در شرایط فعلی، به دلیل دوربودن دیدگاه ها نمی تواند مساله جنگ اوکراین را حل کند، گفت: این جنگ تدام خواهد داشت، مگر اینکه اوکراین بتواند پیشروی داشته باشد و یا در روسیه، تحولی رخ دهد که برای مصالحه آماده شود. در شرایط فعلی، چشم اندازی برای پایان جنگ اوکراین وجود ندارد. با توافق آتش بس موقت هم این موضوع حل نخواهد شد. چرا که اوکراین مصمم است عضوی از ناتو باشد و روسیه این شرایط را برای خود تهدید می بیند. اگر اوکراین عضو ناتو شود، شکستی استراتژیک برای روسیه رقم می خورد.

شاپوری افزود: تا زمانی که در روسیه و اوکراین، دولتهای فعلی روی کار هستند، مصالحه میان آنها دشوار است. ضمن اینکه برای غرب نیز بسیار پرهزینه خواهد بود اگر بخواهد در اوکراین به روسیه، امتیاز دهد و چیزی جز شکست پوتین در اوکراین به نفع غرب نیست. غرب، عدم شکست روسیه را برهم خوردن نظم بین المللی ارزیابی می کند؛ بنابراین گزینه های غرب نیز محدود است.

0 Comments