جدیدترین مطالب

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

پیام‌ها و پیامدهای راهبردی وعده صادق 2

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عملیات وعده صادق 2 که اهداف آن شامل امن‌ترین نقاط رژیم صهیونیستی بود، خسارات زیادی را ایجاد کرد، ضمن آنکه انبوه موشک‌های بالستیک شلیک شده که بیشترین تعداد در یک روز در تاریخ به‌شمار می‌رود، در دوران حیات رژیم‌صهیونیستی بی‌سابقه است.

حمید خوش‌آیند – کارشناس مسائل منطقه

این عملیات که براساس اصل «دفاع مشروع» انجام شد، دارای پیام‌ها و پیامدهای راهبردی قابل توجهی است که در ادامه به مهمترین آنها اشاره می‌شود:

 

پیام‌ها

یک؛ خویشتن‌داری در مقابل دشمن که دست به اقدامات تروریستی علیه جمهوری اسلامی ایران بزند و یا منافع و امنیت ملی آن را تهدید کند، «موقتی» و «تاکتیکی» است. چرا که در نهایت جمهوری اسلامی ایران در دفاع مشروع از حاکمیت و امنیت ملی خود و همچنین دفاع از متحدانش به‌ویژه در مقابل رژیم‌صهیونیستی، خط قرمزی نمی‌شناسد.

دو؛ در هفته‌های اخیر، رژیم‌صهیونیستی با این تصور که «قواعد بازی» در منطقه را به هم زده است، اقدام به تشدید عملیات تروریستی خود به‌ویژه در لبنان کرده بود، به طوری که افزون بر انفجارهای پیجری و کشتار شهروندان غیرنظامی و حمله به مناطق مسکونی، جمعی از فرماندهان مقاومت لبنان و در رأس آن‌ها سید حسن نصرالله را به شهادت رساند که نباید بدون پاسخ می‌ماند.

عملیات موشکی اخیر ایران و متعاقب آن تشدید عملیات مقاومت لبنان علیه رژیم‌صهیونیستی به طوری که فقط در یک روز 27 عملیات ضدصهیونیستی انجام داد، این پیام مهم را به صهیونیست‌ها منتقل می‌کند که «ابتکار» تعیین «قواعد بازی» در منطقه همچنان در دست جبهه مقاومت اسلامی است.

سه؛ جمهوری اسلامی ایران، منافع و اهداف سیاست خارجی خود را ترجیحا با پرهیز از ورود به جنگ و درگیری دنبال می‌کند. اگرچه در طول سده‌های گذشته، ایران شروع‌کننده هیچ جنگی نبوده، اما در مقابل دولت‌ها و نیروهای جنگ‌طلب، از خود دفاع می‌کند و ترسی از جنگ ندارد.

چهار؛ اصابت موشک‌های بالستیک جمهوری اسلامی ایران به اهداف راهبردی در سرزمین‌های اشغالی به این معناست که تمام نقاط فلسطین اشغالی در تیررس است و چنانچه ایران اراده کند، حملات پیشرفته‌تر و ویران‌گر به راحتی قابل انجام است.

پنج؛ جمهوری اسلامی ایران با حمله به مواضع نظامی و امنیتی نشان داد که همواره به اصول و مؤلفه‌های اخلاقی و حقوق‌بشری پای‌بند است.

 

پیامدها

عملیات وعده صادق 2 در عرصه‌های مختلف نظامی، امنیتی، اقتصادی، جمیعتی (افزایش مهاجرت از فلسطین اشغالی) پیامدهای مهمی دارد و خواهد داشت که در ادامه به سه پیامد مهم آن اشاره می‌شود:

یک؛ رژیم‌صهیونیستی با ابزارهای مختلف به‌ویژه «سانسور شدید» که بر فضای آن حاکم است، همیشه تلاش می‌کند ماهیت شکننده بازدارندگی خود را پنهان کند. اما این مسأله یعنی توان «بازدارندگی» رژیم در عملیات اخیر موشکی ایران کارایی خود را از دست داد و واقعیت آن افشا شد.

مراکزی که در عملیات وعده صادق 2 مورد هدف قرار گرفتند از جمله پایگاه نواتیم، جزو حساس‌ترین و سری‌ترین مراکز رژیم‌صهیونیستی به شمار می‌آمدند که به واسطه برخورداری از سامانه‌های پیشرفته و پیچیده در آن منطقه، به ادعای برخی کارشناسان امن‌ترین نقطه دنیا محسوب می‌شود.

هدف قرار دادن چنین مراکزی که از نظر سطوح و مکانیسم‌های حفاظت امنیتی در دنیا بی‌نظیر بودند، به این معناست که قدرت دفاعی و بازدارندگی رژیم‌صهیونیستی با وجود سامانه‌های پیشرفته دفاعی که سالانه میلیاردها دلار صرف تجهیز و نگهداری آن‌ها می‌شود، زیر سوال رفته است.

دو؛ عملیات وعده صادق 2 در شرایطی انجام شد که جمهوری اسلامی ایران از هفته‌های قبل وعده انجام آن را داده بود. بنابراین رژیم در این مدت اقدام به ارتقاء کمی و کیفی زیرساخت‌های پدافندی خود تا 7 برابر کرده بود، ضمن اینکه نقش ایالات متحده در ارتقای سامانه‌های ضدموشکی رژیم صهیونیستی هم قابل توجه بود.

بنابراین انجام چنین عملیاتی که حدود 90 درصد موشک‌ها با عبور از چندین لایه پدافندی متشکل از پدافند‌های منطقه‌ای و صهیونیستی به اهداف تعیین‌شده اصابت کردند، یک «شکست اطلاعاتی و امنیتی» بزرگ برای تل‌آویو محسوب می‌شود که نمی‌توان آن را پنهان کرد یا بر آن سرپوش گذاشت.

سه؛ نتانیاهو با سرمستی از انفجارهای پیجری و ترور سید حسن نصرالله به اصطلاح درصدد ایجاد «نظم نوین» در منطقه بود، اما عملیات موشکی جمهوری اسلامی ایران پروژه اعلامی نتانیاهو مبنی بر نظم نوین که با ترور سید حسن نصرالله از آن رونمایی کرده بود را در کمتر از یک هفته متوقف کرد.

 

نکته پایانی

شلیک موشک‌های بالستیک به عمق سرزمین‌های اشغالی، موج اول عملیات وعده صادق 2 بود. این به آن معناست که عملیات برای بازدارندگی بیشتر هنوز پایان نیافته است. بنابراین در صورتی که رژیم‌صهیونیستی به شرارت‌های خود ادامه دهد، قطعاً با پاسخ شدیدتری مواجه خواهد شد و این بار زیرساخت‌های حیاتی آن مورد هدف قرار خواهد گرفت.

جمهوری اسلامی ایران به خوبی تحرکات رژیم‌صهیونیستی و حامیان منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای آن را رصد می‌کند. عملیات موشکی ایران، یک هشدار جدی به حامیان رژیم هم است که حساب خود را از این رژیم جدا کنند، چرا که حمایت آنها از رژیم‌صهیونیستی می‌تواند دامنه اقدامات تنبیهی ایران را گسترش داده و منافع کشورهای حامی رژیم غاصب را هم در بر گیرد.

0 Comments