شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چهل روز از شهادت مظلومانه شهید دکتر سید کمال خرازی، رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی گذشت. معلوم نیست پس از چند سال و چند دهه دیگر، مادر روزگار دیپلماتی مانند او بهدنیا آورد.
شورای راهبردی آنلاین-یادداشت: شکاف فزاینده میان اروپا و آمریکا، دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از واگرایی راهبردی و بازتعریف منافع در جهان چندقطبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشورهای خلیجفارس به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت پایدار نه از مسیر تقابل، بلکه از مسیر تعامل منطقهای با ایران حاصل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: درگیریهای مرزی مرگبار میان ارمنستان و آذربایجان، درخواست کمک ارمنستان از روسیه برای مقابله با جمهوری آذربایجان، آغاز هفتاد و هفتمین مجمع عمومی سازمان ملل، درخواست آمریکا برای توقف درگیریها در مرز ارمنستان و آذربایجان، پیش شرط متحدان صدر برای چارچوب هماهنگی، درخواست حماس از تشکیلات خودگردان برای لغو توافقنامه اسلو، کاهش شدید ذخایر نفت آمریکا، نگرانی آمریکا از احتمال تغییر موضع اروپا در برابر بحران اوکراین، درخواست روسیه از مقامات باکو و ایروان برای پایبندی به توافق آتش بس، برگزاری رزمایش نظامی در دریای جنوبی چین، هشدار درباره رکود اقتصادی در آلمان، گفتگوی پاشینیان با پوتین و مکرون در خصوص آذربایجان، حمایت مکرون از یونان در برابر ترکیه و پافشاری چارچوب هماهنگی بر نامزد معرفی شده برای نخستوزیری عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فرصت یک جهش جسورانه در در راستای یکپارچگی اروپایی احتمالاً امروز بسیار بهتر از هر زمان دیگری، از زمان فروپاشی دیوار برلین به این سو است؛ زیرا فرانسه، امانوئل مکرون را دوباره انتخاب کرد که احتمالاً اروپاییگراترین رئیس جمهور تاریخ این کشور است؛ پس از 16 سال دوران مرکلیسم، آلمان اکنون در اختیار ائتلافی است که قول داده اروپا را به یک کشور فدرال تبدیل کند؛ پس از تهاجم روسیه به اوکراین، دانمارک به سرعت انصراف خود را از اجرای سیاست دفاعی مشترک اتحادیه اروپا پس گرفت و لهستان هم واضحتر از همیشه میبیند که با ضعف اروپا چه چیزهایی را ممکن است از دست بدهد؛ بنابراین شرایط ژئوپلیتیکی، به ویژه برای تغییرات عمیق مساعد است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: سفر ضدبرجامی نخست وزیر اسرائيل به آلمان، هشدار تند ترکیه به یونان، مخالفت زلنسکی با هرگونه مذاکره با روسیه، فراخوان سنیها و کردها در عراق برای تشکیل دولت، درخواست آمریکا برای تمدید آتش بس یمن، آغاز رزمایش دریایی ناتو در خاک ترکیه، هشدار سفیر روسیه به آلمان در خصوص عبور از خطوط قرمز، افزایش بدهی مالی آمریکا به ۳۱ تریلیون دلار، بازی ائتلافها در آستانه انتخابات کنست اسرائیل، ادعای پیشروی اوکراین در مناطقی از خارکیف، تکرار ادعای گروسی درباره تبعات تدابیر جبرانی ایران، پرواز 42 جنگنده چینی در اطراف جزیره تایوان، آغاز نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین و واکنش حیدر العبادی به درخواستهای جریان صدر از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه کشورهای غربی تلاش میکنند با تعیین سقف قیمت خرید انرژی از روسیه، مانع از دستیابی روسیه به منابع مالی بیشتر شوند، اما این فرمولها در کوتاهمدت به نتیجه نخواهد رسید، گفت: تغییر لحن کشورهای غربی، ادامه تلاش آنها برای یافتن راه حل جایگزین و یا دستیابی به توافق میانی با مسکو نشان میدهد، طرح آنها برای یافتن جایگزین برای انرژی روسیه مطابق خواستشان انجام نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره سفر امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه به الجزایر که اولین سفر وی به این کشور نیز محسوب میشود، گفت: «این سفر از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ آن هم به دلیل روابط خاصی که میان فرانسه و الجزایر در اواخر سده ۱۹ و ۲۰ برقرار بود.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اولویتهای نخست وزیر جدید بریتانیا، تأثیر جنگ اوکراین بر تجارت بریتانیا و جهان، تلاش روسیه برای یافتن جایگزینی برای دلار، تغییر اولویت های فضایی هند، استفاده القاعده از سیستم بانکی ترکیه، نفوذ چین در صربستان و جاه طلبیهای روسیه در دریای سیاه از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا برنامهای را تحت عنوان REPowerEU جهت غلبه بر کمبود انرژی احتمالی رونمایی کرد؛ برنامهای که تمرکز اصلی آن بر کاهش داوطلبانه مصرفکنندگان خواهد بود.
پوریا نبی پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش در روابط میان تونس و مراکش همزمان با دعوت از ابراهیم غالی، رهبر جبهه پولیساریو برای شرکت در هشتمین اجلاس سران مجمع همکاری ژاپن و آفریقا (TICAD) و دیدار با وی در سطح روسای جمهوری افزایش یافته است.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفتههای اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جتهای جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگندههای یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگندههای ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایقهای گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آبهای ساحلی ترکیه را نقض کردهاند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چهل روز از شهادت مظلومانه شهید دکتر سید کمال خرازی، رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی گذشت. معلوم نیست پس از چند سال و چند دهه دیگر، مادر روزگار دیپلماتی مانند او بهدنیا آورد.
شورای راهبردی آنلاین-یادداشت: شکاف فزاینده میان اروپا و آمریکا، دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از واگرایی راهبردی و بازتعریف منافع در جهان چندقطبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشورهای خلیجفارس به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت پایدار نه از مسیر تقابل، بلکه از مسیر تعامل منطقهای با ایران حاصل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: درگیریهای مرزی مرگبار میان ارمنستان و آذربایجان، درخواست کمک ارمنستان از روسیه برای مقابله با جمهوری آذربایجان، آغاز هفتاد و هفتمین مجمع عمومی سازمان ملل، درخواست آمریکا برای توقف درگیریها در مرز ارمنستان و آذربایجان، پیش شرط متحدان صدر برای چارچوب هماهنگی، درخواست حماس از تشکیلات خودگردان برای لغو توافقنامه اسلو، کاهش شدید ذخایر نفت آمریکا، نگرانی آمریکا از احتمال تغییر موضع اروپا در برابر بحران اوکراین، درخواست روسیه از مقامات باکو و ایروان برای پایبندی به توافق آتش بس، برگزاری رزمایش نظامی در دریای جنوبی چین، هشدار درباره رکود اقتصادی در آلمان، گفتگوی پاشینیان با پوتین و مکرون در خصوص آذربایجان، حمایت مکرون از یونان در برابر ترکیه و پافشاری چارچوب هماهنگی بر نامزد معرفی شده برای نخستوزیری عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فرصت یک جهش جسورانه در در راستای یکپارچگی اروپایی احتمالاً امروز بسیار بهتر از هر زمان دیگری، از زمان فروپاشی دیوار برلین به این سو است؛ زیرا فرانسه، امانوئل مکرون را دوباره انتخاب کرد که احتمالاً اروپاییگراترین رئیس جمهور تاریخ این کشور است؛ پس از 16 سال دوران مرکلیسم، آلمان اکنون در اختیار ائتلافی است که قول داده اروپا را به یک کشور فدرال تبدیل کند؛ پس از تهاجم روسیه به اوکراین، دانمارک به سرعت انصراف خود را از اجرای سیاست دفاعی مشترک اتحادیه اروپا پس گرفت و لهستان هم واضحتر از همیشه میبیند که با ضعف اروپا چه چیزهایی را ممکن است از دست بدهد؛ بنابراین شرایط ژئوپلیتیکی، به ویژه برای تغییرات عمیق مساعد است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: سفر ضدبرجامی نخست وزیر اسرائيل به آلمان، هشدار تند ترکیه به یونان، مخالفت زلنسکی با هرگونه مذاکره با روسیه، فراخوان سنیها و کردها در عراق برای تشکیل دولت، درخواست آمریکا برای تمدید آتش بس یمن، آغاز رزمایش دریایی ناتو در خاک ترکیه، هشدار سفیر روسیه به آلمان در خصوص عبور از خطوط قرمز، افزایش بدهی مالی آمریکا به ۳۱ تریلیون دلار، بازی ائتلافها در آستانه انتخابات کنست اسرائیل، ادعای پیشروی اوکراین در مناطقی از خارکیف، تکرار ادعای گروسی درباره تبعات تدابیر جبرانی ایران، پرواز 42 جنگنده چینی در اطراف جزیره تایوان، آغاز نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین و واکنش حیدر العبادی به درخواستهای جریان صدر از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه کشورهای غربی تلاش میکنند با تعیین سقف قیمت خرید انرژی از روسیه، مانع از دستیابی روسیه به منابع مالی بیشتر شوند، اما این فرمولها در کوتاهمدت به نتیجه نخواهد رسید، گفت: تغییر لحن کشورهای غربی، ادامه تلاش آنها برای یافتن راه حل جایگزین و یا دستیابی به توافق میانی با مسکو نشان میدهد، طرح آنها برای یافتن جایگزین برای انرژی روسیه مطابق خواستشان انجام نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره سفر امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه به الجزایر که اولین سفر وی به این کشور نیز محسوب میشود، گفت: «این سفر از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ آن هم به دلیل روابط خاصی که میان فرانسه و الجزایر در اواخر سده ۱۹ و ۲۰ برقرار بود.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اولویتهای نخست وزیر جدید بریتانیا، تأثیر جنگ اوکراین بر تجارت بریتانیا و جهان، تلاش روسیه برای یافتن جایگزینی برای دلار، تغییر اولویت های فضایی هند، استفاده القاعده از سیستم بانکی ترکیه، نفوذ چین در صربستان و جاه طلبیهای روسیه در دریای سیاه از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا برنامهای را تحت عنوان REPowerEU جهت غلبه بر کمبود انرژی احتمالی رونمایی کرد؛ برنامهای که تمرکز اصلی آن بر کاهش داوطلبانه مصرفکنندگان خواهد بود.
پوریا نبی پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش در روابط میان تونس و مراکش همزمان با دعوت از ابراهیم غالی، رهبر جبهه پولیساریو برای شرکت در هشتمین اجلاس سران مجمع همکاری ژاپن و آفریقا (TICAD) و دیدار با وی در سطح روسای جمهوری افزایش یافته است.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفتههای اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جتهای جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگندههای یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگندههای ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایقهای گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آبهای ساحلی ترکیه را نقض کردهاند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: درگیریهای مرزی مرگبار میان ارمنستان و آذربایجان، درخواست کمک ارمنستان از روسیه برای مقابله با جمهوری آذربایجان، آغاز هفتاد و هفتمین مجمع عمومی سازمان ملل، درخواست آمریکا برای توقف درگیریها در مرز ارمنستان و آذربایجان، پیش شرط متحدان صدر برای چارچوب هماهنگی، درخواست حماس از تشکیلات خودگردان برای لغو توافقنامه اسلو، کاهش شدید ذخایر نفت آمریکا، نگرانی آمریکا از احتمال تغییر موضع اروپا در برابر بحران اوکراین، درخواست روسیه از مقامات باکو و ایروان برای پایبندی به توافق آتش بس، برگزاری رزمایش نظامی در دریای جنوبی چین، هشدار درباره رکود اقتصادی در آلمان، گفتگوی پاشینیان با پوتین و مکرون در خصوص آذربایجان، حمایت مکرون از یونان در برابر ترکیه و پافشاری چارچوب هماهنگی بر نامزد معرفی شده برای نخستوزیری عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فرصت یک جهش جسورانه در در راستای یکپارچگی اروپایی احتمالاً امروز بسیار بهتر از هر زمان دیگری، از زمان فروپاشی دیوار برلین به این سو است؛ زیرا فرانسه، امانوئل مکرون را دوباره انتخاب کرد که احتمالاً اروپاییگراترین رئیس جمهور تاریخ این کشور است؛ پس از 16 سال دوران مرکلیسم، آلمان اکنون در اختیار ائتلافی است که قول داده اروپا را به یک کشور فدرال تبدیل کند؛ پس از تهاجم روسیه به اوکراین، دانمارک به سرعت انصراف خود را از اجرای سیاست دفاعی مشترک اتحادیه اروپا پس گرفت و لهستان هم واضحتر از همیشه میبیند که با ضعف اروپا چه چیزهایی را ممکن است از دست بدهد؛ بنابراین شرایط ژئوپلیتیکی، به ویژه برای تغییرات عمیق مساعد است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: سفر ضدبرجامی نخست وزیر اسرائيل به آلمان، هشدار تند ترکیه به یونان، مخالفت زلنسکی با هرگونه مذاکره با روسیه، فراخوان سنیها و کردها در عراق برای تشکیل دولت، درخواست آمریکا برای تمدید آتش بس یمن، آغاز رزمایش دریایی ناتو در خاک ترکیه، هشدار سفیر روسیه به آلمان در خصوص عبور از خطوط قرمز، افزایش بدهی مالی آمریکا به ۳۱ تریلیون دلار، بازی ائتلافها در آستانه انتخابات کنست اسرائیل، ادعای پیشروی اوکراین در مناطقی از خارکیف، تکرار ادعای گروسی درباره تبعات تدابیر جبرانی ایران، پرواز 42 جنگنده چینی در اطراف جزیره تایوان، آغاز نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین و واکنش حیدر العبادی به درخواستهای جریان صدر از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه کشورهای غربی تلاش میکنند با تعیین سقف قیمت خرید انرژی از روسیه، مانع از دستیابی روسیه به منابع مالی بیشتر شوند، اما این فرمولها در کوتاهمدت به نتیجه نخواهد رسید، گفت: تغییر لحن کشورهای غربی، ادامه تلاش آنها برای یافتن راه حل جایگزین و یا دستیابی به توافق میانی با مسکو نشان میدهد، طرح آنها برای یافتن جایگزین برای انرژی روسیه مطابق خواستشان انجام نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره سفر امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه به الجزایر که اولین سفر وی به این کشور نیز محسوب میشود، گفت: «این سفر از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ آن هم به دلیل روابط خاصی که میان فرانسه و الجزایر در اواخر سده ۱۹ و ۲۰ برقرار بود.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اولویتهای نخست وزیر جدید بریتانیا، تأثیر جنگ اوکراین بر تجارت بریتانیا و جهان، تلاش روسیه برای یافتن جایگزینی برای دلار، تغییر اولویت های فضایی هند، استفاده القاعده از سیستم بانکی ترکیه، نفوذ چین در صربستان و جاه طلبیهای روسیه در دریای سیاه از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا برنامهای را تحت عنوان REPowerEU جهت غلبه بر کمبود انرژی احتمالی رونمایی کرد؛ برنامهای که تمرکز اصلی آن بر کاهش داوطلبانه مصرفکنندگان خواهد بود.
پوریا نبی پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش در روابط میان تونس و مراکش همزمان با دعوت از ابراهیم غالی، رهبر جبهه پولیساریو برای شرکت در هشتمین اجلاس سران مجمع همکاری ژاپن و آفریقا (TICAD) و دیدار با وی در سطح روسای جمهوری افزایش یافته است.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفتههای اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جتهای جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگندههای یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگندههای ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایقهای گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آبهای ساحلی ترکیه را نقض کردهاند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چهل روز از شهادت مظلومانه شهید دکتر سید کمال خرازی، رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی گذشت. معلوم نیست پس از چند سال و چند دهه دیگر، مادر روزگار دیپلماتی مانند او بهدنیا آورد.
شورای راهبردی آنلاین-یادداشت: شکاف فزاینده میان اروپا و آمریکا، دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از واگرایی راهبردی و بازتعریف منافع در جهان چندقطبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشورهای خلیجفارس به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت پایدار نه از مسیر تقابل، بلکه از مسیر تعامل منطقهای با ایران حاصل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: درگیریهای مرزی مرگبار میان ارمنستان و آذربایجان، درخواست کمک ارمنستان از روسیه برای مقابله با جمهوری آذربایجان، آغاز هفتاد و هفتمین مجمع عمومی سازمان ملل، درخواست آمریکا برای توقف درگیریها در مرز ارمنستان و آذربایجان، پیش شرط متحدان صدر برای چارچوب هماهنگی، درخواست حماس از تشکیلات خودگردان برای لغو توافقنامه اسلو، کاهش شدید ذخایر نفت آمریکا، نگرانی آمریکا از احتمال تغییر موضع اروپا در برابر بحران اوکراین، درخواست روسیه از مقامات باکو و ایروان برای پایبندی به توافق آتش بس، برگزاری رزمایش نظامی در دریای جنوبی چین، هشدار درباره رکود اقتصادی در آلمان، گفتگوی پاشینیان با پوتین و مکرون در خصوص آذربایجان، حمایت مکرون از یونان در برابر ترکیه و پافشاری چارچوب هماهنگی بر نامزد معرفی شده برای نخستوزیری عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فرصت یک جهش جسورانه در در راستای یکپارچگی اروپایی احتمالاً امروز بسیار بهتر از هر زمان دیگری، از زمان فروپاشی دیوار برلین به این سو است؛ زیرا فرانسه، امانوئل مکرون را دوباره انتخاب کرد که احتمالاً اروپاییگراترین رئیس جمهور تاریخ این کشور است؛ پس از 16 سال دوران مرکلیسم، آلمان اکنون در اختیار ائتلافی است که قول داده اروپا را به یک کشور فدرال تبدیل کند؛ پس از تهاجم روسیه به اوکراین، دانمارک به سرعت انصراف خود را از اجرای سیاست دفاعی مشترک اتحادیه اروپا پس گرفت و لهستان هم واضحتر از همیشه میبیند که با ضعف اروپا چه چیزهایی را ممکن است از دست بدهد؛ بنابراین شرایط ژئوپلیتیکی، به ویژه برای تغییرات عمیق مساعد است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: سفر ضدبرجامی نخست وزیر اسرائيل به آلمان، هشدار تند ترکیه به یونان، مخالفت زلنسکی با هرگونه مذاکره با روسیه، فراخوان سنیها و کردها در عراق برای تشکیل دولت، درخواست آمریکا برای تمدید آتش بس یمن، آغاز رزمایش دریایی ناتو در خاک ترکیه، هشدار سفیر روسیه به آلمان در خصوص عبور از خطوط قرمز، افزایش بدهی مالی آمریکا به ۳۱ تریلیون دلار، بازی ائتلافها در آستانه انتخابات کنست اسرائیل، ادعای پیشروی اوکراین در مناطقی از خارکیف، تکرار ادعای گروسی درباره تبعات تدابیر جبرانی ایران، پرواز 42 جنگنده چینی در اطراف جزیره تایوان، آغاز نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین و واکنش حیدر العبادی به درخواستهای جریان صدر از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه کشورهای غربی تلاش میکنند با تعیین سقف قیمت خرید انرژی از روسیه، مانع از دستیابی روسیه به منابع مالی بیشتر شوند، اما این فرمولها در کوتاهمدت به نتیجه نخواهد رسید، گفت: تغییر لحن کشورهای غربی، ادامه تلاش آنها برای یافتن راه حل جایگزین و یا دستیابی به توافق میانی با مسکو نشان میدهد، طرح آنها برای یافتن جایگزین برای انرژی روسیه مطابق خواستشان انجام نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره سفر امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه به الجزایر که اولین سفر وی به این کشور نیز محسوب میشود، گفت: «این سفر از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ آن هم به دلیل روابط خاصی که میان فرانسه و الجزایر در اواخر سده ۱۹ و ۲۰ برقرار بود.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اولویتهای نخست وزیر جدید بریتانیا، تأثیر جنگ اوکراین بر تجارت بریتانیا و جهان، تلاش روسیه برای یافتن جایگزینی برای دلار، تغییر اولویت های فضایی هند، استفاده القاعده از سیستم بانکی ترکیه، نفوذ چین در صربستان و جاه طلبیهای روسیه در دریای سیاه از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا برنامهای را تحت عنوان REPowerEU جهت غلبه بر کمبود انرژی احتمالی رونمایی کرد؛ برنامهای که تمرکز اصلی آن بر کاهش داوطلبانه مصرفکنندگان خواهد بود.
پوریا نبی پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش در روابط میان تونس و مراکش همزمان با دعوت از ابراهیم غالی، رهبر جبهه پولیساریو برای شرکت در هشتمین اجلاس سران مجمع همکاری ژاپن و آفریقا (TICAD) و دیدار با وی در سطح روسای جمهوری افزایش یافته است.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفتههای اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جتهای جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگندههای یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگندههای ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایقهای گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آبهای ساحلی ترکیه را نقض کردهاند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چهل روز از شهادت مظلومانه شهید دکتر سید کمال خرازی، رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی گذشت. معلوم نیست پس از چند سال و چند دهه دیگر، مادر روزگار دیپلماتی مانند او بهدنیا آورد.
شورای راهبردی آنلاین-یادداشت: شکاف فزاینده میان اروپا و آمریکا، دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از واگرایی راهبردی و بازتعریف منافع در جهان چندقطبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشورهای خلیجفارس به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت پایدار نه از مسیر تقابل، بلکه از مسیر تعامل منطقهای با ایران حاصل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: درگیریهای مرزی مرگبار میان ارمنستان و آذربایجان، درخواست کمک ارمنستان از روسیه برای مقابله با جمهوری آذربایجان، آغاز هفتاد و هفتمین مجمع عمومی سازمان ملل، درخواست آمریکا برای توقف درگیریها در مرز ارمنستان و آذربایجان، پیش شرط متحدان صدر برای چارچوب هماهنگی، درخواست حماس از تشکیلات خودگردان برای لغو توافقنامه اسلو، کاهش شدید ذخایر نفت آمریکا، نگرانی آمریکا از احتمال تغییر موضع اروپا در برابر بحران اوکراین، درخواست روسیه از مقامات باکو و ایروان برای پایبندی به توافق آتش بس، برگزاری رزمایش نظامی در دریای جنوبی چین، هشدار درباره رکود اقتصادی در آلمان، گفتگوی پاشینیان با پوتین و مکرون در خصوص آذربایجان، حمایت مکرون از یونان در برابر ترکیه و پافشاری چارچوب هماهنگی بر نامزد معرفی شده برای نخستوزیری عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فرصت یک جهش جسورانه در در راستای یکپارچگی اروپایی احتمالاً امروز بسیار بهتر از هر زمان دیگری، از زمان فروپاشی دیوار برلین به این سو است؛ زیرا فرانسه، امانوئل مکرون را دوباره انتخاب کرد که احتمالاً اروپاییگراترین رئیس جمهور تاریخ این کشور است؛ پس از 16 سال دوران مرکلیسم، آلمان اکنون در اختیار ائتلافی است که قول داده اروپا را به یک کشور فدرال تبدیل کند؛ پس از تهاجم روسیه به اوکراین، دانمارک به سرعت انصراف خود را از اجرای سیاست دفاعی مشترک اتحادیه اروپا پس گرفت و لهستان هم واضحتر از همیشه میبیند که با ضعف اروپا چه چیزهایی را ممکن است از دست بدهد؛ بنابراین شرایط ژئوپلیتیکی، به ویژه برای تغییرات عمیق مساعد است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: سفر ضدبرجامی نخست وزیر اسرائيل به آلمان، هشدار تند ترکیه به یونان، مخالفت زلنسکی با هرگونه مذاکره با روسیه، فراخوان سنیها و کردها در عراق برای تشکیل دولت، درخواست آمریکا برای تمدید آتش بس یمن، آغاز رزمایش دریایی ناتو در خاک ترکیه، هشدار سفیر روسیه به آلمان در خصوص عبور از خطوط قرمز، افزایش بدهی مالی آمریکا به ۳۱ تریلیون دلار، بازی ائتلافها در آستانه انتخابات کنست اسرائیل، ادعای پیشروی اوکراین در مناطقی از خارکیف، تکرار ادعای گروسی درباره تبعات تدابیر جبرانی ایران، پرواز 42 جنگنده چینی در اطراف جزیره تایوان، آغاز نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین و واکنش حیدر العبادی به درخواستهای جریان صدر از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه کشورهای غربی تلاش میکنند با تعیین سقف قیمت خرید انرژی از روسیه، مانع از دستیابی روسیه به منابع مالی بیشتر شوند، اما این فرمولها در کوتاهمدت به نتیجه نخواهد رسید، گفت: تغییر لحن کشورهای غربی، ادامه تلاش آنها برای یافتن راه حل جایگزین و یا دستیابی به توافق میانی با مسکو نشان میدهد، طرح آنها برای یافتن جایگزین برای انرژی روسیه مطابق خواستشان انجام نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره سفر امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه به الجزایر که اولین سفر وی به این کشور نیز محسوب میشود، گفت: «این سفر از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ آن هم به دلیل روابط خاصی که میان فرانسه و الجزایر در اواخر سده ۱۹ و ۲۰ برقرار بود.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اولویتهای نخست وزیر جدید بریتانیا، تأثیر جنگ اوکراین بر تجارت بریتانیا و جهان، تلاش روسیه برای یافتن جایگزینی برای دلار، تغییر اولویت های فضایی هند، استفاده القاعده از سیستم بانکی ترکیه، نفوذ چین در صربستان و جاه طلبیهای روسیه در دریای سیاه از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا برنامهای را تحت عنوان REPowerEU جهت غلبه بر کمبود انرژی احتمالی رونمایی کرد؛ برنامهای که تمرکز اصلی آن بر کاهش داوطلبانه مصرفکنندگان خواهد بود.
پوریا نبی پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش در روابط میان تونس و مراکش همزمان با دعوت از ابراهیم غالی، رهبر جبهه پولیساریو برای شرکت در هشتمین اجلاس سران مجمع همکاری ژاپن و آفریقا (TICAD) و دیدار با وی در سطح روسای جمهوری افزایش یافته است.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفتههای اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جتهای جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگندههای یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگندههای ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایقهای گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آبهای ساحلی ترکیه را نقض کردهاند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چهل روز از شهادت مظلومانه شهید دکتر سید کمال خرازی، رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی گذشت. معلوم نیست پس از چند سال و چند دهه دیگر، مادر روزگار دیپلماتی مانند او بهدنیا آورد.
شورای راهبردی آنلاین-یادداشت: شکاف فزاینده میان اروپا و آمریکا، دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از واگرایی راهبردی و بازتعریف منافع در جهان چندقطبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشورهای خلیجفارس به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت پایدار نه از مسیر تقابل، بلکه از مسیر تعامل منطقهای با ایران حاصل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: درگیریهای مرزی مرگبار میان ارمنستان و آذربایجان، درخواست کمک ارمنستان از روسیه برای مقابله با جمهوری آذربایجان، آغاز هفتاد و هفتمین مجمع عمومی سازمان ملل، درخواست آمریکا برای توقف درگیریها در مرز ارمنستان و آذربایجان، پیش شرط متحدان صدر برای چارچوب هماهنگی، درخواست حماس از تشکیلات خودگردان برای لغو توافقنامه اسلو، کاهش شدید ذخایر نفت آمریکا، نگرانی آمریکا از احتمال تغییر موضع اروپا در برابر بحران اوکراین، درخواست روسیه از مقامات باکو و ایروان برای پایبندی به توافق آتش بس، برگزاری رزمایش نظامی در دریای جنوبی چین، هشدار درباره رکود اقتصادی در آلمان، گفتگوی پاشینیان با پوتین و مکرون در خصوص آذربایجان، حمایت مکرون از یونان در برابر ترکیه و پافشاری چارچوب هماهنگی بر نامزد معرفی شده برای نخستوزیری عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فرصت یک جهش جسورانه در در راستای یکپارچگی اروپایی احتمالاً امروز بسیار بهتر از هر زمان دیگری، از زمان فروپاشی دیوار برلین به این سو است؛ زیرا فرانسه، امانوئل مکرون را دوباره انتخاب کرد که احتمالاً اروپاییگراترین رئیس جمهور تاریخ این کشور است؛ پس از 16 سال دوران مرکلیسم، آلمان اکنون در اختیار ائتلافی است که قول داده اروپا را به یک کشور فدرال تبدیل کند؛ پس از تهاجم روسیه به اوکراین، دانمارک به سرعت انصراف خود را از اجرای سیاست دفاعی مشترک اتحادیه اروپا پس گرفت و لهستان هم واضحتر از همیشه میبیند که با ضعف اروپا چه چیزهایی را ممکن است از دست بدهد؛ بنابراین شرایط ژئوپلیتیکی، به ویژه برای تغییرات عمیق مساعد است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: سفر ضدبرجامی نخست وزیر اسرائيل به آلمان، هشدار تند ترکیه به یونان، مخالفت زلنسکی با هرگونه مذاکره با روسیه، فراخوان سنیها و کردها در عراق برای تشکیل دولت، درخواست آمریکا برای تمدید آتش بس یمن، آغاز رزمایش دریایی ناتو در خاک ترکیه، هشدار سفیر روسیه به آلمان در خصوص عبور از خطوط قرمز، افزایش بدهی مالی آمریکا به ۳۱ تریلیون دلار، بازی ائتلافها در آستانه انتخابات کنست اسرائیل، ادعای پیشروی اوکراین در مناطقی از خارکیف، تکرار ادعای گروسی درباره تبعات تدابیر جبرانی ایران، پرواز 42 جنگنده چینی در اطراف جزیره تایوان، آغاز نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین و واکنش حیدر العبادی به درخواستهای جریان صدر از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه کشورهای غربی تلاش میکنند با تعیین سقف قیمت خرید انرژی از روسیه، مانع از دستیابی روسیه به منابع مالی بیشتر شوند، اما این فرمولها در کوتاهمدت به نتیجه نخواهد رسید، گفت: تغییر لحن کشورهای غربی، ادامه تلاش آنها برای یافتن راه حل جایگزین و یا دستیابی به توافق میانی با مسکو نشان میدهد، طرح آنها برای یافتن جایگزین برای انرژی روسیه مطابق خواستشان انجام نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره سفر امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه به الجزایر که اولین سفر وی به این کشور نیز محسوب میشود، گفت: «این سفر از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ آن هم به دلیل روابط خاصی که میان فرانسه و الجزایر در اواخر سده ۱۹ و ۲۰ برقرار بود.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اولویتهای نخست وزیر جدید بریتانیا، تأثیر جنگ اوکراین بر تجارت بریتانیا و جهان، تلاش روسیه برای یافتن جایگزینی برای دلار، تغییر اولویت های فضایی هند، استفاده القاعده از سیستم بانکی ترکیه، نفوذ چین در صربستان و جاه طلبیهای روسیه در دریای سیاه از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا برنامهای را تحت عنوان REPowerEU جهت غلبه بر کمبود انرژی احتمالی رونمایی کرد؛ برنامهای که تمرکز اصلی آن بر کاهش داوطلبانه مصرفکنندگان خواهد بود.
پوریا نبی پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش در روابط میان تونس و مراکش همزمان با دعوت از ابراهیم غالی، رهبر جبهه پولیساریو برای شرکت در هشتمین اجلاس سران مجمع همکاری ژاپن و آفریقا (TICAD) و دیدار با وی در سطح روسای جمهوری افزایش یافته است.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفتههای اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جتهای جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگندههای یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگندههای ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایقهای گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آبهای ساحلی ترکیه را نقض کردهاند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چهل روز از شهادت مظلومانه شهید دکتر سید کمال خرازی، رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی گذشت. معلوم نیست پس از چند سال و چند دهه دیگر، مادر روزگار دیپلماتی مانند او بهدنیا آورد.
شورای راهبردی آنلاین-یادداشت: شکاف فزاینده میان اروپا و آمریکا، دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از واگرایی راهبردی و بازتعریف منافع در جهان چندقطبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشورهای خلیجفارس به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت پایدار نه از مسیر تقابل، بلکه از مسیر تعامل منطقهای با ایران حاصل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: درگیریهای مرزی مرگبار میان ارمنستان و آذربایجان، درخواست کمک ارمنستان از روسیه برای مقابله با جمهوری آذربایجان، آغاز هفتاد و هفتمین مجمع عمومی سازمان ملل، درخواست آمریکا برای توقف درگیریها در مرز ارمنستان و آذربایجان، پیش شرط متحدان صدر برای چارچوب هماهنگی، درخواست حماس از تشکیلات خودگردان برای لغو توافقنامه اسلو، کاهش شدید ذخایر نفت آمریکا، نگرانی آمریکا از احتمال تغییر موضع اروپا در برابر بحران اوکراین، درخواست روسیه از مقامات باکو و ایروان برای پایبندی به توافق آتش بس، برگزاری رزمایش نظامی در دریای جنوبی چین، هشدار درباره رکود اقتصادی در آلمان، گفتگوی پاشینیان با پوتین و مکرون در خصوص آذربایجان، حمایت مکرون از یونان در برابر ترکیه و پافشاری چارچوب هماهنگی بر نامزد معرفی شده برای نخستوزیری عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فرصت یک جهش جسورانه در در راستای یکپارچگی اروپایی احتمالاً امروز بسیار بهتر از هر زمان دیگری، از زمان فروپاشی دیوار برلین به این سو است؛ زیرا فرانسه، امانوئل مکرون را دوباره انتخاب کرد که احتمالاً اروپاییگراترین رئیس جمهور تاریخ این کشور است؛ پس از 16 سال دوران مرکلیسم، آلمان اکنون در اختیار ائتلافی است که قول داده اروپا را به یک کشور فدرال تبدیل کند؛ پس از تهاجم روسیه به اوکراین، دانمارک به سرعت انصراف خود را از اجرای سیاست دفاعی مشترک اتحادیه اروپا پس گرفت و لهستان هم واضحتر از همیشه میبیند که با ضعف اروپا چه چیزهایی را ممکن است از دست بدهد؛ بنابراین شرایط ژئوپلیتیکی، به ویژه برای تغییرات عمیق مساعد است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: سفر ضدبرجامی نخست وزیر اسرائيل به آلمان، هشدار تند ترکیه به یونان، مخالفت زلنسکی با هرگونه مذاکره با روسیه، فراخوان سنیها و کردها در عراق برای تشکیل دولت، درخواست آمریکا برای تمدید آتش بس یمن، آغاز رزمایش دریایی ناتو در خاک ترکیه، هشدار سفیر روسیه به آلمان در خصوص عبور از خطوط قرمز، افزایش بدهی مالی آمریکا به ۳۱ تریلیون دلار، بازی ائتلافها در آستانه انتخابات کنست اسرائیل، ادعای پیشروی اوکراین در مناطقی از خارکیف، تکرار ادعای گروسی درباره تبعات تدابیر جبرانی ایران، پرواز 42 جنگنده چینی در اطراف جزیره تایوان، آغاز نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین و واکنش حیدر العبادی به درخواستهای جریان صدر از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه کشورهای غربی تلاش میکنند با تعیین سقف قیمت خرید انرژی از روسیه، مانع از دستیابی روسیه به منابع مالی بیشتر شوند، اما این فرمولها در کوتاهمدت به نتیجه نخواهد رسید، گفت: تغییر لحن کشورهای غربی، ادامه تلاش آنها برای یافتن راه حل جایگزین و یا دستیابی به توافق میانی با مسکو نشان میدهد، طرح آنها برای یافتن جایگزین برای انرژی روسیه مطابق خواستشان انجام نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره سفر امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه به الجزایر که اولین سفر وی به این کشور نیز محسوب میشود، گفت: «این سفر از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ آن هم به دلیل روابط خاصی که میان فرانسه و الجزایر در اواخر سده ۱۹ و ۲۰ برقرار بود.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اولویتهای نخست وزیر جدید بریتانیا، تأثیر جنگ اوکراین بر تجارت بریتانیا و جهان، تلاش روسیه برای یافتن جایگزینی برای دلار، تغییر اولویت های فضایی هند، استفاده القاعده از سیستم بانکی ترکیه، نفوذ چین در صربستان و جاه طلبیهای روسیه در دریای سیاه از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا برنامهای را تحت عنوان REPowerEU جهت غلبه بر کمبود انرژی احتمالی رونمایی کرد؛ برنامهای که تمرکز اصلی آن بر کاهش داوطلبانه مصرفکنندگان خواهد بود.
پوریا نبی پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش در روابط میان تونس و مراکش همزمان با دعوت از ابراهیم غالی، رهبر جبهه پولیساریو برای شرکت در هشتمین اجلاس سران مجمع همکاری ژاپن و آفریقا (TICAD) و دیدار با وی در سطح روسای جمهوری افزایش یافته است.
حسین سیاحی- پژوهشگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفتههای اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جتهای جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگندههای یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگندههای ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایقهای گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آبهای ساحلی ترکیه را نقض کردهاند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چهل روز از شهادت مظلومانه شهید دکتر سید کمال خرازی، رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی گذشت. معلوم نیست پس از چند سال و چند دهه دیگر، مادر روزگار دیپلماتی مانند او بهدنیا آورد.
شورای راهبردی آنلاین-یادداشت: شکاف فزاینده میان اروپا و آمریکا، دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از واگرایی راهبردی و بازتعریف منافع در جهان چندقطبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشورهای خلیجفارس به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت پایدار نه از مسیر تقابل، بلکه از مسیر تعامل منطقهای با ایران حاصل خواهد شد.