شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : اردن فردا میزبان نشست وزرای خارجه عرب برای رایزنی درباره سوریه، ادامه درگیریهای شدید در خرطوم با وجود تمدید آتش بس، اقدام غیرمنتظره ترکیه با بستن حریم هوایی بر روی شرکت هواپیمایی فلای وان ارمنستان، وعده رقيب اردوغان در انتخابات براي تغييرات در ترکيه، امضای قانون “ممنوعیت قیمت سقف” در فروش نفت از سوی پوتین، پیش شرط‌های ریاض برای رابطه با اسرائيل، تهدید گروه واگنر به اینکه اگر از مسکو تدارکات نرسد عقب‌نشینی می‌کنند، تصرف 4 منطقه دیگر از «باخموت» توسط نیروهای روس، همکاری چین با کشورهای سازمان همکاری شانگهای در حوزه امنیتی، سفر فرستاده ویژه فرمانده ارتش سودان به عربستان، اسناد افشاشده پنتاگون حاکی از دست رد کشورها به آمریکا برای تقابل با روسیه و چین، قطر میزبان نشست مهم درباره افغانستان، رفاه در ازای قدرت در همه پرسی قانون اساسی در ازبکستان، از سرگیری تولید دوباره کلاهک هسته‌ای خطرناک در آمریکا پس از ۳۲ سال، انتقال نیرو و تجهیزات نظامی آمریکا از کویت به پایگاه عین الاسد، رزمایش «دفاع از جنگ احتمالی تایوان» توسط نیروهای ارتش آمریکا، احتمال سرایت جنگ سودان به کشورهای همسایه ، از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل ترکیه با بیان اینکه پیروزی هر کدام از نامزدهای انتخابات ترکیه، فرصت‌ها و تهدیدهایی را در حوزه روابط خارجی به همراه دارد، تاکید کرد: اگر ائتلاف ملت برنده انتخابات در ترکیه شود، طبیعتا بلندپروازی‌های منطقه‌ای ترکیه کاهش خواهد یافت و این مسئله پیامدهایی هم در روابط ایران و ترکیه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از مدت‌ها گمانه‌زنی و رایزنی‌ها میان احزاب ترکیه موسوم به «میز شش گانه»، کمال کلیچداراوغلو رهبر حزب جمهوری خلق بعد از حل بحران با حزب «خوب» به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری 6 حزب مخالف معرفی شد. انتظار می‌رود در انتخابات 14 ماه مه ترکیه 60 میلیون نفر شرکت داشته باشند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که فاجعه زلزله 7.8 ریشتری ترکیه را تکان داده است، مردم ترکیه قرار است در 14 ماه می (24 اردیبهشت 1402) در انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی به پای صندوق‌های رای بروند. تمامی نظرسنجی‌ها نشان از رقابت سخت و فشرده اردوغان با دیگر رقبا دارد. فاجعه مرگبار زلزله اخیر به انبوه مشکلات سیاسی و اقتصادی اردوغان افزوده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل ترکیه درباره سیاست‌های زیگزاگی دولت رجب طیب اردوغان در قبال دولت سوریه گفت: «رئیس‌جمهور ترکیه تقریبا از اواسط سال میلادی ۲۰۲۲ تلاش‌های زیادی برای تغییر در سیاست‌های منطقه‌ای خود آغاز کرد؛ تلاشی که در عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، عربستان و امارات و پس از آن تلاش برای عادی‌سازی رابطه با مصر قابل مشاهده بود. در عین حال اخیرا زمزمه‌هایی مبنی بر انجام مذاکرات سطح بالا بین ترکیه و سوریه شنیده شد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل سوریه با بیان اینکه توقف مشارکت ترکیه در گشت‌زنی‌های مشترک با روسیه در شمال سوریه به معنای قطعی بودن عملیات در آن منطقه و ایجاد بن بست سیاسی برای کاهش مناقشه در شمال سوریه است، گفت: آمریکایی‌ها بار دیگر پشت کردها را در سوریه خالی کردند و همراهی مسکو و واشنگتن با آنکارا و کوتاه آمدن در قبال ترجیحات ترکیه در شمال سوریه، نشان از نیاز آنها به ترکیه در تحولات پیش روی جنگ در اوکراین دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه در شرایط بحران اقتصادی این کشور به همکاری تجاری خود با همه کشورهای بالکان و از جمله بوسنی اهمیت ویژه‌ای می‌دهد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش‌های آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفته‌های اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جت‌های جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگنده‌های یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگنده‌های ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایق‌های گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آب‌های ساحلی ترکیه را نقض کرده‌اند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه حزب عدالت و توسعه در ترکیه به این نتیجه رسیده که باید در سیاست گذشته خود نسبت به سوریه تجدیدنظر کند، گفت: عادی‌سازی روابط ترکیه و سوریه پیامدهای متعددی دارد و می‌تواند در تثبیت اوضاع سیاسی در سوریه و بازگشت سوریه به صحنه بین‌الملل موثر باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا روس‌ها از اقدام ترکیه برای تسهیل عضویت فنلاند و سوئد در ناتو ناخرسند هستند، اما با توجه به موقعیت آنکارا، چاره‌ای جز پذیرش این حرکت نخواهند داشت، گفت: بخش اصلی از مسیر عضویت این دو کشور در ناتو طی شده و مواضع انتقادی که برخی مقامات سیاسی و قضایی ترکیه، علیه سوئد و فنلاند مطرح می‌کنند، برای کسب امتیازات بیشتر است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : اردن فردا میزبان نشست وزرای خارجه عرب برای رایزنی درباره سوریه، ادامه درگیریهای شدید در خرطوم با وجود تمدید آتش بس، اقدام غیرمنتظره ترکیه با بستن حریم هوایی بر روی شرکت هواپیمایی فلای وان ارمنستان، وعده رقيب اردوغان در انتخابات براي تغييرات در ترکيه، امضای قانون “ممنوعیت قیمت سقف” در فروش نفت از سوی پوتین، پیش شرط‌های ریاض برای رابطه با اسرائيل، تهدید گروه واگنر به اینکه اگر از مسکو تدارکات نرسد عقب‌نشینی می‌کنند، تصرف 4 منطقه دیگر از «باخموت» توسط نیروهای روس، همکاری چین با کشورهای سازمان همکاری شانگهای در حوزه امنیتی، سفر فرستاده ویژه فرمانده ارتش سودان به عربستان، اسناد افشاشده پنتاگون حاکی از دست رد کشورها به آمریکا برای تقابل با روسیه و چین، قطر میزبان نشست مهم درباره افغانستان، رفاه در ازای قدرت در همه پرسی قانون اساسی در ازبکستان، از سرگیری تولید دوباره کلاهک هسته‌ای خطرناک در آمریکا پس از ۳۲ سال، انتقال نیرو و تجهیزات نظامی آمریکا از کویت به پایگاه عین الاسد، رزمایش «دفاع از جنگ احتمالی تایوان» توسط نیروهای ارتش آمریکا، احتمال سرایت جنگ سودان به کشورهای همسایه ، از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل ترکیه با بیان اینکه پیروزی هر کدام از نامزدهای انتخابات ترکیه، فرصت‌ها و تهدیدهایی را در حوزه روابط خارجی به همراه دارد، تاکید کرد: اگر ائتلاف ملت برنده انتخابات در ترکیه شود، طبیعتا بلندپروازی‌های منطقه‌ای ترکیه کاهش خواهد یافت و این مسئله پیامدهایی هم در روابط ایران و ترکیه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از مدت‌ها گمانه‌زنی و رایزنی‌ها میان احزاب ترکیه موسوم به «میز شش گانه»، کمال کلیچداراوغلو رهبر حزب جمهوری خلق بعد از حل بحران با حزب «خوب» به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری 6 حزب مخالف معرفی شد. انتظار می‌رود در انتخابات 14 ماه مه ترکیه 60 میلیون نفر شرکت داشته باشند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که فاجعه زلزله 7.8 ریشتری ترکیه را تکان داده است، مردم ترکیه قرار است در 14 ماه می (24 اردیبهشت 1402) در انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی به پای صندوق‌های رای بروند. تمامی نظرسنجی‌ها نشان از رقابت سخت و فشرده اردوغان با دیگر رقبا دارد. فاجعه مرگبار زلزله اخیر به انبوه مشکلات سیاسی و اقتصادی اردوغان افزوده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل ترکیه درباره سیاست‌های زیگزاگی دولت رجب طیب اردوغان در قبال دولت سوریه گفت: «رئیس‌جمهور ترکیه تقریبا از اواسط سال میلادی ۲۰۲۲ تلاش‌های زیادی برای تغییر در سیاست‌های منطقه‌ای خود آغاز کرد؛ تلاشی که در عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، عربستان و امارات و پس از آن تلاش برای عادی‌سازی رابطه با مصر قابل مشاهده بود. در عین حال اخیرا زمزمه‌هایی مبنی بر انجام مذاکرات سطح بالا بین ترکیه و سوریه شنیده شد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل سوریه با بیان اینکه توقف مشارکت ترکیه در گشت‌زنی‌های مشترک با روسیه در شمال سوریه به معنای قطعی بودن عملیات در آن منطقه و ایجاد بن بست سیاسی برای کاهش مناقشه در شمال سوریه است، گفت: آمریکایی‌ها بار دیگر پشت کردها را در سوریه خالی کردند و همراهی مسکو و واشنگتن با آنکارا و کوتاه آمدن در قبال ترجیحات ترکیه در شمال سوریه، نشان از نیاز آنها به ترکیه در تحولات پیش روی جنگ در اوکراین دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه در شرایط بحران اقتصادی این کشور به همکاری تجاری خود با همه کشورهای بالکان و از جمله بوسنی اهمیت ویژه‌ای می‌دهد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش‌های آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفته‌های اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جت‌های جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگنده‌های یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگنده‌های ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایق‌های گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آب‌های ساحلی ترکیه را نقض کرده‌اند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه حزب عدالت و توسعه در ترکیه به این نتیجه رسیده که باید در سیاست گذشته خود نسبت به سوریه تجدیدنظر کند، گفت: عادی‌سازی روابط ترکیه و سوریه پیامدهای متعددی دارد و می‌تواند در تثبیت اوضاع سیاسی در سوریه و بازگشت سوریه به صحنه بین‌الملل موثر باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا روس‌ها از اقدام ترکیه برای تسهیل عضویت فنلاند و سوئد در ناتو ناخرسند هستند، اما با توجه به موقعیت آنکارا، چاره‌ای جز پذیرش این حرکت نخواهند داشت، گفت: بخش اصلی از مسیر عضویت این دو کشور در ناتو طی شده و مواضع انتقادی که برخی مقامات سیاسی و قضایی ترکیه، علیه سوئد و فنلاند مطرح می‌کنند، برای کسب امتیازات بیشتر است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : اردن فردا میزبان نشست وزرای خارجه عرب برای رایزنی درباره سوریه، ادامه درگیریهای شدید در خرطوم با وجود تمدید آتش بس، اقدام غیرمنتظره ترکیه با بستن حریم هوایی بر روی شرکت هواپیمایی فلای وان ارمنستان، وعده رقيب اردوغان در انتخابات براي تغييرات در ترکيه، امضای قانون “ممنوعیت قیمت سقف” در فروش نفت از سوی پوتین، پیش شرط‌های ریاض برای رابطه با اسرائيل، تهدید گروه واگنر به اینکه اگر از مسکو تدارکات نرسد عقب‌نشینی می‌کنند، تصرف 4 منطقه دیگر از «باخموت» توسط نیروهای روس، همکاری چین با کشورهای سازمان همکاری شانگهای در حوزه امنیتی، سفر فرستاده ویژه فرمانده ارتش سودان به عربستان، اسناد افشاشده پنتاگون حاکی از دست رد کشورها به آمریکا برای تقابل با روسیه و چین، قطر میزبان نشست مهم درباره افغانستان، رفاه در ازای قدرت در همه پرسی قانون اساسی در ازبکستان، از سرگیری تولید دوباره کلاهک هسته‌ای خطرناک در آمریکا پس از ۳۲ سال، انتقال نیرو و تجهیزات نظامی آمریکا از کویت به پایگاه عین الاسد، رزمایش «دفاع از جنگ احتمالی تایوان» توسط نیروهای ارتش آمریکا، احتمال سرایت جنگ سودان به کشورهای همسایه ، از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل ترکیه با بیان اینکه پیروزی هر کدام از نامزدهای انتخابات ترکیه، فرصت‌ها و تهدیدهایی را در حوزه روابط خارجی به همراه دارد، تاکید کرد: اگر ائتلاف ملت برنده انتخابات در ترکیه شود، طبیعتا بلندپروازی‌های منطقه‌ای ترکیه کاهش خواهد یافت و این مسئله پیامدهایی هم در روابط ایران و ترکیه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از مدت‌ها گمانه‌زنی و رایزنی‌ها میان احزاب ترکیه موسوم به «میز شش گانه»، کمال کلیچداراوغلو رهبر حزب جمهوری خلق بعد از حل بحران با حزب «خوب» به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری 6 حزب مخالف معرفی شد. انتظار می‌رود در انتخابات 14 ماه مه ترکیه 60 میلیون نفر شرکت داشته باشند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که فاجعه زلزله 7.8 ریشتری ترکیه را تکان داده است، مردم ترکیه قرار است در 14 ماه می (24 اردیبهشت 1402) در انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی به پای صندوق‌های رای بروند. تمامی نظرسنجی‌ها نشان از رقابت سخت و فشرده اردوغان با دیگر رقبا دارد. فاجعه مرگبار زلزله اخیر به انبوه مشکلات سیاسی و اقتصادی اردوغان افزوده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل ترکیه درباره سیاست‌های زیگزاگی دولت رجب طیب اردوغان در قبال دولت سوریه گفت: «رئیس‌جمهور ترکیه تقریبا از اواسط سال میلادی ۲۰۲۲ تلاش‌های زیادی برای تغییر در سیاست‌های منطقه‌ای خود آغاز کرد؛ تلاشی که در عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، عربستان و امارات و پس از آن تلاش برای عادی‌سازی رابطه با مصر قابل مشاهده بود. در عین حال اخیرا زمزمه‌هایی مبنی بر انجام مذاکرات سطح بالا بین ترکیه و سوریه شنیده شد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل سوریه با بیان اینکه توقف مشارکت ترکیه در گشت‌زنی‌های مشترک با روسیه در شمال سوریه به معنای قطعی بودن عملیات در آن منطقه و ایجاد بن بست سیاسی برای کاهش مناقشه در شمال سوریه است، گفت: آمریکایی‌ها بار دیگر پشت کردها را در سوریه خالی کردند و همراهی مسکو و واشنگتن با آنکارا و کوتاه آمدن در قبال ترجیحات ترکیه در شمال سوریه، نشان از نیاز آنها به ترکیه در تحولات پیش روی جنگ در اوکراین دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه در شرایط بحران اقتصادی این کشور به همکاری تجاری خود با همه کشورهای بالکان و از جمله بوسنی اهمیت ویژه‌ای می‌دهد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش‌های آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفته‌های اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جت‌های جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگنده‌های یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگنده‌های ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایق‌های گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آب‌های ساحلی ترکیه را نقض کرده‌اند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه حزب عدالت و توسعه در ترکیه به این نتیجه رسیده که باید در سیاست گذشته خود نسبت به سوریه تجدیدنظر کند، گفت: عادی‌سازی روابط ترکیه و سوریه پیامدهای متعددی دارد و می‌تواند در تثبیت اوضاع سیاسی در سوریه و بازگشت سوریه به صحنه بین‌الملل موثر باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا روس‌ها از اقدام ترکیه برای تسهیل عضویت فنلاند و سوئد در ناتو ناخرسند هستند، اما با توجه به موقعیت آنکارا، چاره‌ای جز پذیرش این حرکت نخواهند داشت، گفت: بخش اصلی از مسیر عضویت این دو کشور در ناتو طی شده و مواضع انتقادی که برخی مقامات سیاسی و قضایی ترکیه، علیه سوئد و فنلاند مطرح می‌کنند، برای کسب امتیازات بیشتر است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : اردن فردا میزبان نشست وزرای خارجه عرب برای رایزنی درباره سوریه، ادامه درگیریهای شدید در خرطوم با وجود تمدید آتش بس، اقدام غیرمنتظره ترکیه با بستن حریم هوایی بر روی شرکت هواپیمایی فلای وان ارمنستان، وعده رقيب اردوغان در انتخابات براي تغييرات در ترکيه، امضای قانون “ممنوعیت قیمت سقف” در فروش نفت از سوی پوتین، پیش شرط‌های ریاض برای رابطه با اسرائيل، تهدید گروه واگنر به اینکه اگر از مسکو تدارکات نرسد عقب‌نشینی می‌کنند، تصرف 4 منطقه دیگر از «باخموت» توسط نیروهای روس، همکاری چین با کشورهای سازمان همکاری شانگهای در حوزه امنیتی، سفر فرستاده ویژه فرمانده ارتش سودان به عربستان، اسناد افشاشده پنتاگون حاکی از دست رد کشورها به آمریکا برای تقابل با روسیه و چین، قطر میزبان نشست مهم درباره افغانستان، رفاه در ازای قدرت در همه پرسی قانون اساسی در ازبکستان، از سرگیری تولید دوباره کلاهک هسته‌ای خطرناک در آمریکا پس از ۳۲ سال، انتقال نیرو و تجهیزات نظامی آمریکا از کویت به پایگاه عین الاسد، رزمایش «دفاع از جنگ احتمالی تایوان» توسط نیروهای ارتش آمریکا، احتمال سرایت جنگ سودان به کشورهای همسایه ، از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل ترکیه با بیان اینکه پیروزی هر کدام از نامزدهای انتخابات ترکیه، فرصت‌ها و تهدیدهایی را در حوزه روابط خارجی به همراه دارد، تاکید کرد: اگر ائتلاف ملت برنده انتخابات در ترکیه شود، طبیعتا بلندپروازی‌های منطقه‌ای ترکیه کاهش خواهد یافت و این مسئله پیامدهایی هم در روابط ایران و ترکیه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از مدت‌ها گمانه‌زنی و رایزنی‌ها میان احزاب ترکیه موسوم به «میز شش گانه»، کمال کلیچداراوغلو رهبر حزب جمهوری خلق بعد از حل بحران با حزب «خوب» به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری 6 حزب مخالف معرفی شد. انتظار می‌رود در انتخابات 14 ماه مه ترکیه 60 میلیون نفر شرکت داشته باشند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که فاجعه زلزله 7.8 ریشتری ترکیه را تکان داده است، مردم ترکیه قرار است در 14 ماه می (24 اردیبهشت 1402) در انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی به پای صندوق‌های رای بروند. تمامی نظرسنجی‌ها نشان از رقابت سخت و فشرده اردوغان با دیگر رقبا دارد. فاجعه مرگبار زلزله اخیر به انبوه مشکلات سیاسی و اقتصادی اردوغان افزوده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل ترکیه درباره سیاست‌های زیگزاگی دولت رجب طیب اردوغان در قبال دولت سوریه گفت: «رئیس‌جمهور ترکیه تقریبا از اواسط سال میلادی ۲۰۲۲ تلاش‌های زیادی برای تغییر در سیاست‌های منطقه‌ای خود آغاز کرد؛ تلاشی که در عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، عربستان و امارات و پس از آن تلاش برای عادی‌سازی رابطه با مصر قابل مشاهده بود. در عین حال اخیرا زمزمه‌هایی مبنی بر انجام مذاکرات سطح بالا بین ترکیه و سوریه شنیده شد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل سوریه با بیان اینکه توقف مشارکت ترکیه در گشت‌زنی‌های مشترک با روسیه در شمال سوریه به معنای قطعی بودن عملیات در آن منطقه و ایجاد بن بست سیاسی برای کاهش مناقشه در شمال سوریه است، گفت: آمریکایی‌ها بار دیگر پشت کردها را در سوریه خالی کردند و همراهی مسکو و واشنگتن با آنکارا و کوتاه آمدن در قبال ترجیحات ترکیه در شمال سوریه، نشان از نیاز آنها به ترکیه در تحولات پیش روی جنگ در اوکراین دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه در شرایط بحران اقتصادی این کشور به همکاری تجاری خود با همه کشورهای بالکان و از جمله بوسنی اهمیت ویژه‌ای می‌دهد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش‌های آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفته‌های اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جت‌های جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگنده‌های یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگنده‌های ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایق‌های گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آب‌های ساحلی ترکیه را نقض کرده‌اند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه حزب عدالت و توسعه در ترکیه به این نتیجه رسیده که باید در سیاست گذشته خود نسبت به سوریه تجدیدنظر کند، گفت: عادی‌سازی روابط ترکیه و سوریه پیامدهای متعددی دارد و می‌تواند در تثبیت اوضاع سیاسی در سوریه و بازگشت سوریه به صحنه بین‌الملل موثر باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا روس‌ها از اقدام ترکیه برای تسهیل عضویت فنلاند و سوئد در ناتو ناخرسند هستند، اما با توجه به موقعیت آنکارا، چاره‌ای جز پذیرش این حرکت نخواهند داشت، گفت: بخش اصلی از مسیر عضویت این دو کشور در ناتو طی شده و مواضع انتقادی که برخی مقامات سیاسی و قضایی ترکیه، علیه سوئد و فنلاند مطرح می‌کنند، برای کسب امتیازات بیشتر است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : اردن فردا میزبان نشست وزرای خارجه عرب برای رایزنی درباره سوریه، ادامه درگیریهای شدید در خرطوم با وجود تمدید آتش بس، اقدام غیرمنتظره ترکیه با بستن حریم هوایی بر روی شرکت هواپیمایی فلای وان ارمنستان، وعده رقيب اردوغان در انتخابات براي تغييرات در ترکيه، امضای قانون “ممنوعیت قیمت سقف” در فروش نفت از سوی پوتین، پیش شرط‌های ریاض برای رابطه با اسرائيل، تهدید گروه واگنر به اینکه اگر از مسکو تدارکات نرسد عقب‌نشینی می‌کنند، تصرف 4 منطقه دیگر از «باخموت» توسط نیروهای روس، همکاری چین با کشورهای سازمان همکاری شانگهای در حوزه امنیتی، سفر فرستاده ویژه فرمانده ارتش سودان به عربستان، اسناد افشاشده پنتاگون حاکی از دست رد کشورها به آمریکا برای تقابل با روسیه و چین، قطر میزبان نشست مهم درباره افغانستان، رفاه در ازای قدرت در همه پرسی قانون اساسی در ازبکستان، از سرگیری تولید دوباره کلاهک هسته‌ای خطرناک در آمریکا پس از ۳۲ سال، انتقال نیرو و تجهیزات نظامی آمریکا از کویت به پایگاه عین الاسد، رزمایش «دفاع از جنگ احتمالی تایوان» توسط نیروهای ارتش آمریکا، احتمال سرایت جنگ سودان به کشورهای همسایه ، از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل ترکیه با بیان اینکه پیروزی هر کدام از نامزدهای انتخابات ترکیه، فرصت‌ها و تهدیدهایی را در حوزه روابط خارجی به همراه دارد، تاکید کرد: اگر ائتلاف ملت برنده انتخابات در ترکیه شود، طبیعتا بلندپروازی‌های منطقه‌ای ترکیه کاهش خواهد یافت و این مسئله پیامدهایی هم در روابط ایران و ترکیه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از مدت‌ها گمانه‌زنی و رایزنی‌ها میان احزاب ترکیه موسوم به «میز شش گانه»، کمال کلیچداراوغلو رهبر حزب جمهوری خلق بعد از حل بحران با حزب «خوب» به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری 6 حزب مخالف معرفی شد. انتظار می‌رود در انتخابات 14 ماه مه ترکیه 60 میلیون نفر شرکت داشته باشند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که فاجعه زلزله 7.8 ریشتری ترکیه را تکان داده است، مردم ترکیه قرار است در 14 ماه می (24 اردیبهشت 1402) در انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی به پای صندوق‌های رای بروند. تمامی نظرسنجی‌ها نشان از رقابت سخت و فشرده اردوغان با دیگر رقبا دارد. فاجعه مرگبار زلزله اخیر به انبوه مشکلات سیاسی و اقتصادی اردوغان افزوده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل ترکیه درباره سیاست‌های زیگزاگی دولت رجب طیب اردوغان در قبال دولت سوریه گفت: «رئیس‌جمهور ترکیه تقریبا از اواسط سال میلادی ۲۰۲۲ تلاش‌های زیادی برای تغییر در سیاست‌های منطقه‌ای خود آغاز کرد؛ تلاشی که در عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، عربستان و امارات و پس از آن تلاش برای عادی‌سازی رابطه با مصر قابل مشاهده بود. در عین حال اخیرا زمزمه‌هایی مبنی بر انجام مذاکرات سطح بالا بین ترکیه و سوریه شنیده شد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل سوریه با بیان اینکه توقف مشارکت ترکیه در گشت‌زنی‌های مشترک با روسیه در شمال سوریه به معنای قطعی بودن عملیات در آن منطقه و ایجاد بن بست سیاسی برای کاهش مناقشه در شمال سوریه است، گفت: آمریکایی‌ها بار دیگر پشت کردها را در سوریه خالی کردند و همراهی مسکو و واشنگتن با آنکارا و کوتاه آمدن در قبال ترجیحات ترکیه در شمال سوریه، نشان از نیاز آنها به ترکیه در تحولات پیش روی جنگ در اوکراین دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه در شرایط بحران اقتصادی این کشور به همکاری تجاری خود با همه کشورهای بالکان و از جمله بوسنی اهمیت ویژه‌ای می‌دهد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش‌های آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفته‌های اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جت‌های جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگنده‌های یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگنده‌های ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایق‌های گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آب‌های ساحلی ترکیه را نقض کرده‌اند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه حزب عدالت و توسعه در ترکیه به این نتیجه رسیده که باید در سیاست گذشته خود نسبت به سوریه تجدیدنظر کند، گفت: عادی‌سازی روابط ترکیه و سوریه پیامدهای متعددی دارد و می‌تواند در تثبیت اوضاع سیاسی در سوریه و بازگشت سوریه به صحنه بین‌الملل موثر باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا روس‌ها از اقدام ترکیه برای تسهیل عضویت فنلاند و سوئد در ناتو ناخرسند هستند، اما با توجه به موقعیت آنکارا، چاره‌ای جز پذیرش این حرکت نخواهند داشت، گفت: بخش اصلی از مسیر عضویت این دو کشور در ناتو طی شده و مواضع انتقادی که برخی مقامات سیاسی و قضایی ترکیه، علیه سوئد و فنلاند مطرح می‌کنند، برای کسب امتیازات بیشتر است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : اردن فردا میزبان نشست وزرای خارجه عرب برای رایزنی درباره سوریه، ادامه درگیریهای شدید در خرطوم با وجود تمدید آتش بس، اقدام غیرمنتظره ترکیه با بستن حریم هوایی بر روی شرکت هواپیمایی فلای وان ارمنستان، وعده رقيب اردوغان در انتخابات براي تغييرات در ترکيه، امضای قانون “ممنوعیت قیمت سقف” در فروش نفت از سوی پوتین، پیش شرط‌های ریاض برای رابطه با اسرائيل، تهدید گروه واگنر به اینکه اگر از مسکو تدارکات نرسد عقب‌نشینی می‌کنند، تصرف 4 منطقه دیگر از «باخموت» توسط نیروهای روس، همکاری چین با کشورهای سازمان همکاری شانگهای در حوزه امنیتی، سفر فرستاده ویژه فرمانده ارتش سودان به عربستان، اسناد افشاشده پنتاگون حاکی از دست رد کشورها به آمریکا برای تقابل با روسیه و چین، قطر میزبان نشست مهم درباره افغانستان، رفاه در ازای قدرت در همه پرسی قانون اساسی در ازبکستان، از سرگیری تولید دوباره کلاهک هسته‌ای خطرناک در آمریکا پس از ۳۲ سال، انتقال نیرو و تجهیزات نظامی آمریکا از کویت به پایگاه عین الاسد، رزمایش «دفاع از جنگ احتمالی تایوان» توسط نیروهای ارتش آمریکا، احتمال سرایت جنگ سودان به کشورهای همسایه ، از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل ترکیه با بیان اینکه پیروزی هر کدام از نامزدهای انتخابات ترکیه، فرصت‌ها و تهدیدهایی را در حوزه روابط خارجی به همراه دارد، تاکید کرد: اگر ائتلاف ملت برنده انتخابات در ترکیه شود، طبیعتا بلندپروازی‌های منطقه‌ای ترکیه کاهش خواهد یافت و این مسئله پیامدهایی هم در روابط ایران و ترکیه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از مدت‌ها گمانه‌زنی و رایزنی‌ها میان احزاب ترکیه موسوم به «میز شش گانه»، کمال کلیچداراوغلو رهبر حزب جمهوری خلق بعد از حل بحران با حزب «خوب» به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری 6 حزب مخالف معرفی شد. انتظار می‌رود در انتخابات 14 ماه مه ترکیه 60 میلیون نفر شرکت داشته باشند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که فاجعه زلزله 7.8 ریشتری ترکیه را تکان داده است، مردم ترکیه قرار است در 14 ماه می (24 اردیبهشت 1402) در انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی به پای صندوق‌های رای بروند. تمامی نظرسنجی‌ها نشان از رقابت سخت و فشرده اردوغان با دیگر رقبا دارد. فاجعه مرگبار زلزله اخیر به انبوه مشکلات سیاسی و اقتصادی اردوغان افزوده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل ترکیه درباره سیاست‌های زیگزاگی دولت رجب طیب اردوغان در قبال دولت سوریه گفت: «رئیس‌جمهور ترکیه تقریبا از اواسط سال میلادی ۲۰۲۲ تلاش‌های زیادی برای تغییر در سیاست‌های منطقه‌ای خود آغاز کرد؛ تلاشی که در عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، عربستان و امارات و پس از آن تلاش برای عادی‌سازی رابطه با مصر قابل مشاهده بود. در عین حال اخیرا زمزمه‌هایی مبنی بر انجام مذاکرات سطح بالا بین ترکیه و سوریه شنیده شد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل سوریه با بیان اینکه توقف مشارکت ترکیه در گشت‌زنی‌های مشترک با روسیه در شمال سوریه به معنای قطعی بودن عملیات در آن منطقه و ایجاد بن بست سیاسی برای کاهش مناقشه در شمال سوریه است، گفت: آمریکایی‌ها بار دیگر پشت کردها را در سوریه خالی کردند و همراهی مسکو و واشنگتن با آنکارا و کوتاه آمدن در قبال ترجیحات ترکیه در شمال سوریه، نشان از نیاز آنها به ترکیه در تحولات پیش روی جنگ در اوکراین دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه در شرایط بحران اقتصادی این کشور به همکاری تجاری خود با همه کشورهای بالکان و از جمله بوسنی اهمیت ویژه‌ای می‌دهد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش‌های آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفته‌های اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جت‌های جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگنده‌های یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگنده‌های ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایق‌های گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آب‌های ساحلی ترکیه را نقض کرده‌اند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه حزب عدالت و توسعه در ترکیه به این نتیجه رسیده که باید در سیاست گذشته خود نسبت به سوریه تجدیدنظر کند، گفت: عادی‌سازی روابط ترکیه و سوریه پیامدهای متعددی دارد و می‌تواند در تثبیت اوضاع سیاسی در سوریه و بازگشت سوریه به صحنه بین‌الملل موثر باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا روس‌ها از اقدام ترکیه برای تسهیل عضویت فنلاند و سوئد در ناتو ناخرسند هستند، اما با توجه به موقعیت آنکارا، چاره‌ای جز پذیرش این حرکت نخواهند داشت، گفت: بخش اصلی از مسیر عضویت این دو کشور در ناتو طی شده و مواضع انتقادی که برخی مقامات سیاسی و قضایی ترکیه، علیه سوئد و فنلاند مطرح می‌کنند، برای کسب امتیازات بیشتر است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : اردن فردا میزبان نشست وزرای خارجه عرب برای رایزنی درباره سوریه، ادامه درگیریهای شدید در خرطوم با وجود تمدید آتش بس، اقدام غیرمنتظره ترکیه با بستن حریم هوایی بر روی شرکت هواپیمایی فلای وان ارمنستان، وعده رقيب اردوغان در انتخابات براي تغييرات در ترکيه، امضای قانون “ممنوعیت قیمت سقف” در فروش نفت از سوی پوتین، پیش شرط‌های ریاض برای رابطه با اسرائيل، تهدید گروه واگنر به اینکه اگر از مسکو تدارکات نرسد عقب‌نشینی می‌کنند، تصرف 4 منطقه دیگر از «باخموت» توسط نیروهای روس، همکاری چین با کشورهای سازمان همکاری شانگهای در حوزه امنیتی، سفر فرستاده ویژه فرمانده ارتش سودان به عربستان، اسناد افشاشده پنتاگون حاکی از دست رد کشورها به آمریکا برای تقابل با روسیه و چین، قطر میزبان نشست مهم درباره افغانستان، رفاه در ازای قدرت در همه پرسی قانون اساسی در ازبکستان، از سرگیری تولید دوباره کلاهک هسته‌ای خطرناک در آمریکا پس از ۳۲ سال، انتقال نیرو و تجهیزات نظامی آمریکا از کویت به پایگاه عین الاسد، رزمایش «دفاع از جنگ احتمالی تایوان» توسط نیروهای ارتش آمریکا، احتمال سرایت جنگ سودان به کشورهای همسایه ، از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل ترکیه با بیان اینکه پیروزی هر کدام از نامزدهای انتخابات ترکیه، فرصت‌ها و تهدیدهایی را در حوزه روابط خارجی به همراه دارد، تاکید کرد: اگر ائتلاف ملت برنده انتخابات در ترکیه شود، طبیعتا بلندپروازی‌های منطقه‌ای ترکیه کاهش خواهد یافت و این مسئله پیامدهایی هم در روابط ایران و ترکیه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از مدت‌ها گمانه‌زنی و رایزنی‌ها میان احزاب ترکیه موسوم به «میز شش گانه»، کمال کلیچداراوغلو رهبر حزب جمهوری خلق بعد از حل بحران با حزب «خوب» به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری 6 حزب مخالف معرفی شد. انتظار می‌رود در انتخابات 14 ماه مه ترکیه 60 میلیون نفر شرکت داشته باشند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که فاجعه زلزله 7.8 ریشتری ترکیه را تکان داده است، مردم ترکیه قرار است در 14 ماه می (24 اردیبهشت 1402) در انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی به پای صندوق‌های رای بروند. تمامی نظرسنجی‌ها نشان از رقابت سخت و فشرده اردوغان با دیگر رقبا دارد. فاجعه مرگبار زلزله اخیر به انبوه مشکلات سیاسی و اقتصادی اردوغان افزوده است.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل ترکیه درباره سیاست‌های زیگزاگی دولت رجب طیب اردوغان در قبال دولت سوریه گفت: «رئیس‌جمهور ترکیه تقریبا از اواسط سال میلادی ۲۰۲۲ تلاش‌های زیادی برای تغییر در سیاست‌های منطقه‌ای خود آغاز کرد؛ تلاشی که در عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، عربستان و امارات و پس از آن تلاش برای عادی‌سازی رابطه با مصر قابل مشاهده بود. در عین حال اخیرا زمزمه‌هایی مبنی بر انجام مذاکرات سطح بالا بین ترکیه و سوریه شنیده شد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل سوریه با بیان اینکه توقف مشارکت ترکیه در گشت‌زنی‌های مشترک با روسیه در شمال سوریه به معنای قطعی بودن عملیات در آن منطقه و ایجاد بن بست سیاسی برای کاهش مناقشه در شمال سوریه است، گفت: آمریکایی‌ها بار دیگر پشت کردها را در سوریه خالی کردند و همراهی مسکو و واشنگتن با آنکارا و کوتاه آمدن در قبال ترجیحات ترکیه در شمال سوریه، نشان از نیاز آنها به ترکیه در تحولات پیش روی جنگ در اوکراین دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه در شرایط بحران اقتصادی این کشور به همکاری تجاری خود با همه کشورهای بالکان و از جمله بوسنی اهمیت ویژه‌ای می‌دهد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش‌های آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفته‌های اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جت‌های جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگنده‌های یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگنده‌های ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایق‌های گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آب‌های ساحلی ترکیه را نقض کرده‌اند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه حزب عدالت و توسعه در ترکیه به این نتیجه رسیده که باید در سیاست گذشته خود نسبت به سوریه تجدیدنظر کند، گفت: عادی‌سازی روابط ترکیه و سوریه پیامدهای متعددی دارد و می‌تواند در تثبیت اوضاع سیاسی در سوریه و بازگشت سوریه به صحنه بین‌الملل موثر باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا روس‌ها از اقدام ترکیه برای تسهیل عضویت فنلاند و سوئد در ناتو ناخرسند هستند، اما با توجه به موقعیت آنکارا، چاره‌ای جز پذیرش این حرکت نخواهند داشت، گفت: بخش اصلی از مسیر عضویت این دو کشور در ناتو طی شده و مواضع انتقادی که برخی مقامات سیاسی و قضایی ترکیه، علیه سوئد و فنلاند مطرح می‌کنند، برای کسب امتیازات بیشتر است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.