جدیدترین مطالب

ضربه سنگین جنگ علیه ایران به بنیان‌های اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایه‌گذار برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساخت‌ها خواهد بود.

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

Loading

أحدث المقالات

ضربه سنگین جنگ علیه ایران به بنیان‌های اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایه‌گذار برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساخت‌ها خواهد بود.

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

Loading

کاهش قیمت نفت؛ تهدید عربستان توسط ترامپ

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد که مهم‌ترین حربه ترامپ برای افزایش بهای نفت، اعمال فشار به عربستان برای کشاندن روسیه به سمت توافق کاهش تولید و تهدید به اعمال تعرفه گمرکی روی واردات نفت از این کشور است. رضا مجیدزاده - پژوهشگر اقتصاد سیاسی بین‌المللی

مدت کوتاهی پس از شکست اوپک پلاس برای کاهش عرضه نفت به بازار در نتیجه عدم همراهی روسیه، دونالد ترامپ توئیت کرد که با ولیعهد عربستان صحبت کرده تا با روسیه به توافق برسد. در نتیجه این سیگنال ترامپ مبنی بر افزایش احتمال توافق بین روسیه و عربستان برای کاهش 10 میلیون بشکه‌ای تولید روزانه نفت، قیمت جهانی نفت به بالای 30 دلار صعود کرد.

به فاصله‌ای بسیار اندک از توئیت ترامپ، عربستان از کشورهای اوپک پلاس و سایر تولیدکنندگان نفت دعوت کرد تا با تشکیل جلسه به یک راه حل عادلانه منجر به ثبات بازار دست پیدا کنند. پس از این رخداد، قیمت نفت به مرز 33 دلار برای هر بشکه افزایش یافت. هرچند که این تحولات قیمتی، پایان جنگ نفتی بین روسیه و ایالات متحده نیست، اما ترامپ به شدت تلاش می‌کند که هم از مجرای تقاضای بازار و هم ابزارهای فشار به عوامل عرضه نفت، شرایط را به نفع خود تغییر دهد.

قیمت بالای نفت از این جهت برای ترامپ اهمیت دارد که باعث صرفه اقتصادی تولید و استخراج نفت شیل می‌شود؛ عاملی که باعث تبدیل ایالات متحده به مهم‌ترین صادرکننده نفت خام در جهان شده است.

بازار نفت به شدت به انتظارات آتی از شرایط بازار حساسیت دارد و حتی اظهارنظرهای سیاسی نیز موجب کاهش یا افزایش قیمت نفت خام می‌شود. به همین دلیل بود که پس از توئیت ترامپ درباره احتمال توافق روسیه و عربستان برای کاهش عرضه نفت، قیمت جهانی نفت خام اندکی صعود کرد در حالی که پیشتر، شکست در توافق کاهش عرضه در میان اعضا از یک سوی و اثر بحران همه‌گیری جهانی کرونا روی انتظار کاهش تقاضای نفت از سوی دیگر، قیمت نفت را در مسیر تنزل قرار داده بود.

اما راهبرد ترامپ برای کاهش عرضه نفت و افزایش قیمت آن فقط به ارسال سیگنال محدود نمی‌شود. به نظر می‌رسد که مهم‌ترین حربه ترامپ در اعمال فشار به عربستان برای کشاندن روسیه به سمت توافق کاهش تولید، تهدید به اعمال تعرفه گمرکی روی واردات نفت از این کشور است.

این راهبرد برای ترامپ دو مزیت دارد: سیاست اعلامی حمایت از کارگران حوزه انرژی را دنبال می‌کند تا در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری، محبوبیت بیشتری برای خود دست و پا کند و چهره یک قهرمان اقتصادی را از خود ارائه دهد.

با این سطح از قیمت نفت، این کارگران در معرض اخراج از کار قرار دارند چون برخی از شرکت‌های مهم نفتی آمریکا ورشکست می‌شوند. هرچند که امریکن پترولیوم و یک شرکت پتروشیمی دیگر به ترامپ اعلام کرده‌اند که اعمال تعرفه به واردات نفت موجب افزایش هزینه آن‌ها و فشار به آن‌ها می‌شود، اما تجربه جنگ تجاری ترامپ با اقتصادهای بزرگ دنیا نشان می‌دهد که او به دنبال نشان دادن یک تهدید معتبر برای رسیدن به هدف خود یعنی کاهش تولید نفت است. مزیت دیگر این است که آمریکا با فشار به عربستان، روی روسیه فشار مضاعف ایجاد می‌کند و برتری خود در جنگ نفتی با این کشور را تضمین می‌کند. هر چند که در سال گذشته، ایالات متحده یک میلیون بشکه نفت از روسیه و عربستان وارد کرده است، اما برای ترامپ، جایگاه بالای جهانی در صادرات نفت خام اهمیت بیشتری دارد و راهبردهایش نشان می‌دهد که حاضر است هزینه آن را نیز بپردازد.

با این وجود، به احتمال بسیار زیاد نشست اوپک پلاس تا نهم آوریل یعنی پنجشنبه هفته جاری به تاخیر افتاده است و هنوز روسیه و عربستان روی کاهش روزانه 10 میلیون بشکه نفت به توافق نرسیده‌اند. ضمن این‌که پوتین عربستان را عامل ریزش قیمت نفت معرفی کرده است که سیگنالی منفی برای انتظارات مبتنی بر افزایش قیمت نفت خام به شمار می‌رود، چون احتمال دستیابی به توافق را ضعیف نشان می‌دهد.

در حال حاضر قیمت نفت خام به اندازه 32 دلار با قیمت نفت خام در پایان سال 2019 فاصله دارد و به نظر می‌رسد که شروع دوره رکود کرونایی زمینه کاهش تقاضا برای واردات نفت خام را ایجاد کند. در این صورت،‌ اگر کاهش عرضه نیز اتفاق بیفتد شاید در طی دو ماه آتی، قیمت جهانی نفت به میزان بیشتری افت کند و همه چیز به چشم‌انداز کنترل همه‌گیری جهانی کرونا و شروع دوره بازسازی اقتصاد جهانی بستگی دارد. هرچند که چین خود را اولین اقتصاد رسته از بحران کرونا معرفی می‌کند اما احتمال عدم گرفتاری چین در عوارض رکودی کرونا اندک است و در صورتی که تحول دیگری رخ ندهد، پر شدن این فاصله 32 دلار اندکی دور به نظر می‌رسد.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *