شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
دور دوم مذاکرات انگلیس و اتحادیه اروپا بر سر رسیدن به یک چارچوب برای توافق تجاری پس از خروج کامل بریتانیا از اتحادیه اروپا روز جمعه (۵ اردیبهشت) بدون نتیجه پایان یافت. آن چنانکه میشل بارنیه، نماینده شورای اروپا در امور برگزیت گفته است چالشها، مشکلات و اختلافات جدی میان لندن و بروکسل بر سر یک توافقنامه جامع تجاری وجود دارد.
در این بین اختلاف اصلی بر سر حاکمیت انگلیس بر قوانین و نوع ارتباطی است که میخواهد با کشورهای اتحادیه اروپا داشته باشد. اروپاییها معتقد هستند که انگلیس اگر میخواهد یک توافقنامه تجاری جامع و یا یک روابط تجاری آزاد و گسترده با اتحادیه اروپا داشته باشد باید قوانین و معیارهایش بر اساس معیارها و شاخصهای این اتحادیه باشد. از دیگر سو بوریس جانسون، نخستوزیر انگلیس معتقد است که این لندن است که در مورد چگونگی تدوین قوانین و نوع روابطش با اتحادیه اروپا تصمیم میگیرد. این سرسختی و انعطافناپذیری انگلیس نشاندهنده آن است که بوریس جانسون احتمال رسیدن به یک توافقنامه تجاری تا مارس ۲۰۲۱ میان لندن و بروکسل را خیلی کمرنگ میداند و این مسئله منجر به چالش دیگری خواهد شد مبنی بر اینکه اگر مذاکرات تا مارس ۲۰۲۱ به نتیجه نرسد آینده آن چه خواهد شد؟
اتحادیه اروپا بارها اعلام کرده است که این بازه زمانی، فرصت کافی برای مذاکرات و رسیدن به یک توافقنامه تجاری را به طرفین نمیدهد و خواستار تمدید مدت مذاکرات میان انگلیس و اتحادیه اروپا شده است. این در حالی است که بوریس جانسون همچنان سرسختانه معتقد است که حاضر به تمدید مذاکرات با اتحادیه اروپا نیست. اگر شاهد چنین روندی باشیم، سناریوی خروج سخت انگلیس از اتحادیه اروپا محقق خواهد شد و این نوع خروج یک شوک سخت اقتصادی برای لندن به دنبال خواهد داشت. با توجه به اینکه تبعات بحران کرونا، انگلیس را نیز همچون دیگر کشورهای اروپا گرفتار کرده و ورشکستگی بسیاری از بنگاههای اقتصادی و افزایش نرخ بیکاری را به دنبال داشته، خروج سخت انگلیس از اتحادیه اروپا میتواند شوک دیگری به اقتصاد انگلیس وارد کند. حال اینکه آیا انگلیس ظرفیت مقابله با این شوک را دارد یا خیر خود تبدیل به بحث مهمی در سطح محافل سیاسی و رسانهای این کشور شده است.
با توجه به این شرایط احتمالاً نگرانی از بروز شوکی دیگر در اقتصاد انگلیس پس از خروج از اتحادیه اروپا باعث میشود که در دقیقه ۹۰ جانسون مجبور شود مهلت مذاکرات با اتحادیه اروپا را تمدید کند تا بلکه با رسیدن به یک توافقنامه جامع میان انگلیس و اتحادیه اروپا، خروج نرم این کشور از اتحادیه اروپا تحقق پیدا کند.
در نهایت باید توجه داشت که در حال حاضر اختلاف اصلی میان بروکسل و لندن بر سر میزان نقش مؤثر انگلیس در تدوین قوانین و نوع روابط با اتحادیه اروپا است.
دراینبین از یکسو انگلیس بارها اعلام کرده که میخواهد بر اساس منافع ملی و بهرههای اقتصادی خود قوانین را تدوین کند و از سوی دیگر اتحادیه اروپا میگوید اگر انگلیس خواهان بهرهمندی از بازار بزرگ اروپا برای صادرات و واردات است باید قوانینش بهگونهای باشد که با معیارهای اتحادیه اروپا مطابقت و هماهنگی داشته باشد. نکته اصلی که منجر به اختلاف میان لندن و بروکسل شده است میزان حاکمیت انگلیس در تدوین قوانین است؛ یعنی انگلیسیها یک نگرش فوق ملیگرایانه به تدوین قوانین جدید پس از خروج از اتحادیه اروپا دارند و معتقد هستند که این خروج به این دلیل انجام میشود که انگلیس بر مسائل سیاسی، اقتصادی و امنیتی خود اشراف داشته باشد و خودش بتواند قانونگذاری کند. این در حالی است که اتحادیه اروپا نمیخواهد خروج انگلیس از این اتحادیه بهآسانی باشد تا لندن هم بتواند از بازار بزرگ اروپا بهرهمند باشد و هم نخواهد از قوانین و معیارهای اتحادیه اروپا تبعیت کند. این نکته اصلی اختلاف میان انگلیس و اتحادیه اروپا است.
انگلیس روز ۳۱ ژانویه گذشته (۱۱ بهمن) بهطور رسمی اتحادیه اروپا را پس از ۴۷ سال عضویت ترک کرد. این کشور تا آخر سال جاری میلادی و در چارچوب دوره موسوم به انتقالی تابع قوانین اتحادیه اروپاست. پسازآن تمام مناسبات چهار دهه گذشته میان دو طرف متوقف خواهد شد. دو طرف مایل هستند تا پیش از پایان این دوره درباره نحوه ادامه همکاری با یکدیگر به توافق برسند.
اتحادیه اروپا با توجه به اختلافات میان دو طرف و اوضاع بحرانی کرونا در سراسر جهان، پیشنهاد کرده که چنانچه تا سه ماه دیگر چشماندازی برای رسیدن به توافق نباشد، دوره انتقالی تمدید شود. بااینحال دولت جانسون که هنوز متنی جامع و قانونی را برای طرفین در مورد نحوه انجام مذاکرات تدوین نکرده، مخالف چنین درخواستی است.
0 Comments