جدیدترین مطالب

تحلیلی بر تلاش فرانسه برای ایفای نقش در سوریه دوره گذار

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر امانوئل مکرون به دمشق، تلاشی برای بازتعریف نقش فرانسه در سوریه پس از تحولات سیاسی اخیر در این کشور است؛ تلاشی که در بستر رقابت قدرت‌ها و چالش‌های امنیتی این کشور پیگیری می‌شود.

کره شمالی عرصه رقابت چین و روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رهبر چین در تلاش است تا با نفوذ روسیه در کره شمالی مقابله و جایگاه کشورش را به عنوان مرکز ثقل آسیا حفظ کند.»

بحران آب در آسیای مرکزی؛ تهدیدی برای امنیت منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کمبود آب در پنج کشور آسیای مرکزی همچنان رو به تشدید است. این بحران اکنون به مرحله‌ای رسیده که حتی دو کشور بالادست، یعنی قرقیزستان و تاجیکستان که پیش‌تر از آنها به‌عنوان کشورهای دارای «مازاد آب» یاد می‌شد، دیگر آب کافی برای انتقال بیشتر به سه کشور پایین‌دست، یعنی قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان که با کمبود آب مواجه‌اند، در اختیار ندارند.

تحلیلی بر به‌رسمیت‌شناختن نسل‌کشی ارامنه از سوی رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که منطقه غرب آسیا به‌ویژه در ماه‌های اخیر دستخوش پیچیده‌ترین تحولات سیاسی و امنیتی در نیم‌قرن اخیر است، تصمیم ناگهانی کابینه رژیم صهیونیستی برای به‌رسمیت‌شناختن نسل‌کشی ارامنه توسط ترکیه که با محکومیت و مخالفت شدید آنکارا و باکو روبرو شده، سؤال برانگیز است.

ناتو پس از جنگ رمضان؛ ائتلافی دچار بحران هویت و سردرگمی راهبردی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ تجاوزکارانه اخیر ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، نه تنها ناتو را تقویت نکرد، بلکه ناتوانی‌های ساختاری، شکاف‌های عمیق و بحران هویت این ائتلاف را بیش از پیش عریان ساخت.

چرخش اوراسیایی هند: چرایی اهمیت یافتن بیشتر آسیای مرکزی برای هند

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سال‌هاست که آسیای مرکزی برای هند از نظر راهبردی اهمیت داشته، اما دسترسی به آن دشوار بوده است. پاکستان مسیرهای زمینی مستقیم را مسدود کرده، افغانستان همچنان بی‌ثبات است و اتصال ترانزیتی اوراسیا نیز محدود مانده است. سیاست «ارتباط با آسیای مرکزی» هند از همان ابتدا این محدودیت‌ها را شناسایی کرد و توسعه اتصال فیزیکی را در کانون رویکرد منطقه‌ای خود قرار داد. اما امروز، شوک‌های ژئوپلیتیکی دهلی‌نو را واداشته‌اند تا با فوریت بیشتری به اوراسیا بنگرد.»

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر تلاش فرانسه برای ایفای نقش در سوریه دوره گذار

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر امانوئل مکرون به دمشق، تلاشی برای بازتعریف نقش فرانسه در سوریه پس از تحولات سیاسی اخیر در این کشور است؛ تلاشی که در بستر رقابت قدرت‌ها و چالش‌های امنیتی این کشور پیگیری می‌شود.

کره شمالی عرصه رقابت چین و روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رهبر چین در تلاش است تا با نفوذ روسیه در کره شمالی مقابله و جایگاه کشورش را به عنوان مرکز ثقل آسیا حفظ کند.»

بحران آب در آسیای مرکزی؛ تهدیدی برای امنیت منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کمبود آب در پنج کشور آسیای مرکزی همچنان رو به تشدید است. این بحران اکنون به مرحله‌ای رسیده که حتی دو کشور بالادست، یعنی قرقیزستان و تاجیکستان که پیش‌تر از آنها به‌عنوان کشورهای دارای «مازاد آب» یاد می‌شد، دیگر آب کافی برای انتقال بیشتر به سه کشور پایین‌دست، یعنی قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان که با کمبود آب مواجه‌اند، در اختیار ندارند.

تحلیلی بر به‌رسمیت‌شناختن نسل‌کشی ارامنه از سوی رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که منطقه غرب آسیا به‌ویژه در ماه‌های اخیر دستخوش پیچیده‌ترین تحولات سیاسی و امنیتی در نیم‌قرن اخیر است، تصمیم ناگهانی کابینه رژیم صهیونیستی برای به‌رسمیت‌شناختن نسل‌کشی ارامنه توسط ترکیه که با محکومیت و مخالفت شدید آنکارا و باکو روبرو شده، سؤال برانگیز است.

ناتو پس از جنگ رمضان؛ ائتلافی دچار بحران هویت و سردرگمی راهبردی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ تجاوزکارانه اخیر ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، نه تنها ناتو را تقویت نکرد، بلکه ناتوانی‌های ساختاری، شکاف‌های عمیق و بحران هویت این ائتلاف را بیش از پیش عریان ساخت.

چرخش اوراسیایی هند: چرایی اهمیت یافتن بیشتر آسیای مرکزی برای هند

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سال‌هاست که آسیای مرکزی برای هند از نظر راهبردی اهمیت داشته، اما دسترسی به آن دشوار بوده است. پاکستان مسیرهای زمینی مستقیم را مسدود کرده، افغانستان همچنان بی‌ثبات است و اتصال ترانزیتی اوراسیا نیز محدود مانده است. سیاست «ارتباط با آسیای مرکزی» هند از همان ابتدا این محدودیت‌ها را شناسایی کرد و توسعه اتصال فیزیکی را در کانون رویکرد منطقه‌ای خود قرار داد. اما امروز، شوک‌های ژئوپلیتیکی دهلی‌نو را واداشته‌اند تا با فوریت بیشتری به اوراسیا بنگرد.»

Loading

مسير دوگانه بلندپروازی‌های جهانی چين

شورای راهبردی آنلاین – رصد: چین تحت رهبری شی جین پینگ جاه‌طلبی یک ابرقدرت را به نمایش می‌گذارد. همین چند سال قبل، بسیاری از ناظران آمریکایی هنوز امیدوار بودند که چین با نظم بین‌المللی لیبرال آشتی کرده و از آن حمایت کند یا حداکثر چالشی برای نفوذ آمریکا در غرب اقیانوس آرام باشد. عقل متعارف بر این بود که چین به دنبال گسترش نقش منطقه‌ای (وکاهش نقش آمریکا) خواهد بود و بلندپروازی‌های جهانی را به آینده موکول خواهد کرد. با این حال، اکنون علائم انکارناپذیر حاکی از آن است که چین رهبری جهانی آمریکا را به چالش کشیده و این نشانه‌ها در همه جا به چشم می‌خورد.

جیک سالیوان در یادداشتی که وب سایت اندیشکده کارنگی منتشر کرد؛ نوشت: با نگاهی به برنامه نیروی دریایی چین مشخص می‌شود که پکن بین سال‌های 2014 و 2018 ناوگانی بیش از تعداد کل ناوگان نیروی دریایی همه کشورهای آلمان، هند، اسپانیا و انگلیس به دریا انداخته است. چین به دنبال سلطه بر صنایع و فن‌آوری پیشرفته است که توزیع قدرت نظامی و اقتصادی آینده را تعیین خواهد کرد. پکن کارزاری برای کنترل راه‌های دریایی آن سوی سواحل چین دنبال کرده و گزارش‌ها از برنامه این کشور برای ایجاد زنجیره‌ای از پایگاه‌ها و تاسیسات لجستیکی در مناطق دور حکایت می‌کند. همچنین، چین برای گزینش روش‌های تبدیل نفوذ اقتصادی به قدرت اقتصادی در سراسر آسیا- اقیانوسیه و فراتر از آن، فعالیتی سازمان یافته دارد.

واقعیت این است که چین اکنون آشکارا بر جاه‌طلبی‌هایی تاکید می‌کند که قبلا آن‌ها را رسما پنهان می‌کرد. شی جین پینگ سال 2017 اظهار داشت که چین وارد «عصر جدیدی» شده و باید «در جهان نقش محوری داشته باشد». اگر چین در آرزوی تبدیل شدن به یک ابرقدرت است، برای رسیدن به این مقصد می‌تواند دو راه را انتخاب کند. راه نخست همان راهی است که تا به حال راهبردشناسان آمریکا ضمن اذعان به بلندپروازی‌های جهانی چین، بر آن تاکید کرده‌اند. این راه از منطقه چین و به‌ویژه از غرب اقیانوس آرام می‌گذرد. این روش بر ایجاد برتری منطقه‌ای به عنوان پله‌ای برای قدرت جهانی متمرکز شده و درست شبیه راهی است که خود آمریکا زمانی آن را پیموده است. مسیر دوم کاملا متفاوت است، زیرا ظاهرا قوانین تاریخی ژئوپلیتیک و راهبرد را نفی می‌کند. در این رویکرد، ایجاد موضع قدرت شکست‌ناپذیر در غرب اقیانوس آرام کمتر مورد توجه بوده و بیش‌تر بر محاصره نظام ائتلاف آمریکا و حضور نیرومند در این منطقه از طریق نفوذ اقتصادی، دیپلماتیکی و سیاسی چین در مقیاس جهانی تمرکز می‌شود.

این پرسشی مهم فراروی راهبردشناسان پکن است که چین کدام راه را انتخاب خواهد کرد. همچنین، این انتخاب مضامین زیادی برای راهبردشناسان آمریکا (و نهایتا کل جهان) خواهد داشت.

عقل متعارف حکم می‌کند که چین تلاش کند تا قدرت جهانی خود را بر هژمونی منطقه‌ای استوار سازد. برای آمریکایی‌ها این سناریو محتمل به نظر می‌رسد، زیرا نسخه چینی‌ها برای آن‌ها آشناست (برتری آمریکا از این طریق حاصل شده است). مسلما نشانه‌هایی وجود دارد که چین نیز در این راستا حرکت می‌کند، چراکه سیاست‌های این کشور ظاهرا به دنبال دستیابی به برتری منطقه‌ای است. پکن سرمایه‌گذاری زیادی در پدافندهای هوایی پیشرفته، زیردریایی‌های بی‌صدا، موشک‌های ضد کشتی و دیگر تجهیزات ضد دسترسی منطقه‌ای انجام داده است تا بتواند کشتی‌ها و هواپیماهای آمریکایی را از سواحل خود دور نگه دارد و در محیط پیرامونی خود از آزادی عمل برخوردار باشد.

به همین ترتیب، چین در تلاش برای تضعیف روابط آمریکا با شرکای نظامی و متحدان پیمانی آن، ترکیبی از ترغیب، اجبار و دستکاری سیاسی به کار برده است. همچنین، ارتش آزادیبخش خلق چین نیز آشکارا اعلام کرده است که برای پیشبرد قدرت و مطیع ساختن تایوان به توسعه توانمندی‌های نظامی پرداخته است. این امر توازن قدرت در منطقه را یک باره به هم زده و باقی تعهدات آمریکا در غرب اقیانوسیه را زیر سوال می‌برد.

با این حال، دلایلی وجود دارد که در انتخاب این مسیر توسط چین برای دستیابی به موقعیت یک ابرقدرت جهانی، شبهه‌ای ایجاد می‌کند. در امور بین‌المللی، خطر این تصور اشتباه همواره وجود دارد که دیدگاه رقیب به جهان همانند دیدگاه ماست و آن‌ها تجربه ما را تکرار خواهند کرد. این امر به‌ویژه در مورد چین صدق می‌کند، زیرا پکن احتمالا تا به حال دریافته است که سلطه بر منطقه اطراف برای چین در مقایسه با مورد آمریکا بسیار دشوارتر است. آمریکا در پیرامون خود با ژاپن، هند، ویتنام، اندونزی و… مواجه نبود، در حالی که این کشورها در منطقه آبی و خاکی اطراف چین با این کشور مقابله می‌کنند.

احتمال دارد که چین به جای تمرکز بر هژمونی منطقه‌ای به عنوان پیش نیاز هژمونی جهانی، راه را از طرف دیگر بپیماید. این راه دوم، چین را از شرق به غرب می‌برد و با ایجاد نظم اقتصادی و امنیت جدید به رهبری چین در اوراسیا و اقیانوس هند، محوریت چین در نهادهای جهانی را تثبیت می‌کند. در این رویکرد، چین با اکراه می‌پذیرد که حداقل تا آینده قابل پیش‌بینی، توانایی اخراج آمریکا از آسیا را نداشته و یا قادر به عقب راندن نیروی دریایی آمریکا از حلقه اول جزایر غرب اقیانوسیه نخواهد بود.

فرض اساسی این رویکرد دوم این است که قدرت اقتصادی و فناورانه در ایجاد رهبری جهانی اساسا از قدرت نظامی سنتی مهم‌تر است و اینکه، برای حفظ این رهبری، حوزه نفوذ فیزیکی در شرق آسیا پیش نیاز ضروری محسوب نمی‌شود.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *