جدیدترین مطالب

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

Loading

أحدث المقالات

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

Loading

اروپا و روابط بین‌الملل معاصر

شورای راهبردی آنلاین – رصد: پایان سال غم‌بار 2020 در حالی رقم خورد که همه‌گیری همچنان در بخش بزرگی از کره خاکی ما، به‌ویژه آمریکا و اروپا، جولان داد و هیچ چشم‌انداز امیدوارکننده‌ای جز واکسیناسیون به چشم نمی‌خورد.

وب‌سایت موسسه فرانسوی روابط بین‌الملل در یادداشتی نوشت: ازلحاظ بین‌المللی، دو واقعیت در ماه‌های اخیر موردتوجه بوده است. نخست، نقطه عطف مهم غرب در برابر چین پس از رویکرد تهاجمی دونالد ترامپ در برابر شی جین پینگ است. حتی در سال 2019، کشورهای اروپایی به فکر «تهدید چین» نبودند، هرچند که بسیاری از آن‌ها از تصرف تعداد فزاینده‌ای از شرکت‌های فن‌آوری توسط گروه‌های چینی در این قاره کهن نگران می‌شدند.

مسلماً، بروز این حس نگرانی از چین، ناشی از تغییر در لحن رهبران این کشور از زمان به قدرت رسیدن شی جین پینگ نیز بوده است. در کنار گفتمان نرم در مورد فضائل چندجانبه‌گرایی، رهبران چین با توجه به یک جانبه گرایی فزاینده آمریکا، دیگر تردیدی در اصرار بر آمال قدرت‌طلبی خود ندارند.

واقعیت دوم عبارت است از انتخاب بایدن – هریس به‌عنوان رئیس‌جمهور- معاون آمریکا که انتظار می‌رود عملکرد سیاست خارجی آمریکا را به روش مطلوب بازگرداند، اما یقیناً در قبال چین نرم‌تر نخواهد شد. برخی معتقدند که رویارویی چین-آمریکا در خصوص برخی مسائل (در رأس آن‌ها تایوان) احتمالاً رقابتی خواهد بود و جنگ مهمی به وقوع نخواهد پیوست. چنین اعتقادی ممکن است خیال خام باشد، به‌ویژه اگر ظهور فنّاورانه و اقتصادی چین تا جایی ادامه یابد که آمریکا را در جایگاه دوم قدرت جهانی پشت سر بگذارد. همین حالا نیز جدایی فنّاورانه این دو ابرقدرت آغاز شده است.

چشم‌انداز جنگ سرد فزاینده جدید صرفاً نگرانی برای اروپا نیست. در نشست‌های رده-بالای (مجازی) اخیر با شرکت کشورهای آسیایی، بسیاری از کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا نمی‌خواهند که مجبور به انتخاب بین چین و آمریکا شوند. آن‌ها انتظار دارند که اروپا نیز همین نگرش را داشته باشد. هشدار واضح بوده و تحت این شرایط، در درجه اول متوجه واشنگتن است. همچنین، واقع‌گرایان در مورد تمایل شدید دموکرات‌های آمریکا (البته نه‌فقط آن‌ها) به اجرای ایده تغییر رژیم به بهانه دفاع از حقوق بشر محتاط هستند. در اروپا، این تمایل مسلماً مهم‌ترین دلیل شکست صلح با روسیه پس از فروپاشی شوروی بوده است.

هیچ شکی نیست که اعضای اتحادیه اروپا همچنان به ائتلاف ناتو متعهد هستند، هرچند که پس از فروپاشی شوروی، هدف این ائتلاف کلاً مبهم بوده است. زیر سؤال بردن ناتو در آلمان یک تابوست و این کشور تمایلی به «استقلال راهبردی» اروپا نشان نمی‌دهد. آلمان در مورد دیدگاه پاریس احتیاط کرده و ضعف‌های اقتصادی فرانسه را موردتوجه قرار داده که به‌واسطه همه‌گیری بدتر شده است. کشورهایی نظیر لهستان، تهدید را صرفاً از جانب روسیه دیده و ازنظر بسیاری از اعضای ناتو، هدف وجودی این ائتلاف با پایان جنگ سرد به پایان نرسیده است. بااین‌حال، اروپا از خطر تبدیل تدریجی ائتلاف آتلانتیک تحت‌فشار آمریکا به ائتلاف ضد چین آگاه است؛ به‌عبارت‌دیگر، کشورهای اروپایی نیز همانند کشورهای آسیایی نمی‌خواهند که مجبور به انتخاب بین چین و آمریکا شوند، هرچند که اروپا برای گرایش به آمریکا دلیل موجه دارد.

یقیناً، اروپا نمی‌خواهد که آمریکا تحریم‌های ثانویه مخرب را ادامه داده و از آن‌ها سوءاستفاده کند. اگر متحدان آمریکا باسیاست‌های این کشور کاملاً همسو نباشند (مثلاً در مورد تحریم ایران) این تحریم‌ها نفس آن‌ها را خواهد گرفت.

ساخت اروپا تلاشی بلندمدت است و نمی‌توان همه‌چیز را یک‌باره کامل کرد. در حال حاضر، ایده استقلال فنّاورانه گام بزرگی محسوب می‌شود که آلمان نیز از آن حمایت کرده و می‌تواند جایگزین استقلال راهبردی (که مضمون تفرقه‌آمیز دارد) شود. ازنظر فرانسوی‌ها، بهترین کار ایجاد پایه‌های ساختمان اروپا بر اساس پروژه‌هایی (جامعه فولاد و زغال‌سنگ اروپا) است که هدف آن‌ها کمک به ظهور ایده برتری منافع اروپا بر مفهوم کلاسیک منافع ملی است. در حال حاضر، آیا این دقیقاً همان هدفی نیست که کمیسیون اروپا با ریاست اورسلا فن در لاین با پیشبرد طرح‌های فنّاورانه مهم دنبال می‌کند؟ این وظیفه‌ای کاملاً مشخص بوده و برای هیچ کشوری مضر نبوده و پیش‌نیاز هر نوع بلندپروازی، حتی بلندمدت، است. بااین‌حال، موفقیت این طرح قابل‌دستیابی بوده و کمک به ایجاد توازن جهانی که کشورهای اروپایی و دیگران به دنبال آن هستند، برای منافع جمعی کشورهای غربی مطلوب خواهد بود.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *