جدیدترین مطالب

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

أحدث المقالات

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

نگرانی واشنگتن از تحکیم همکاری‌های ایران، روسیه، چین ‌و کره شمالی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: گزارش‌های اخیر درباره اعزام نیروهای کره شمالی برای کمک به روسیه در اوکراین را باید به دیده احتیاط نگریست، اما اتحاد نظامی کره شمالی و روسیه تحولی نگران‌کننده‌ از تحکیم روابط بین دشمنان آمریکا است.

هال برندز، پژوهشگر ارشد موسسه امریکن اینترپرایز در یادداشتی که در وب سایت این موسسه منتشر شد، با ذکر این که دروغ و شایعات فراوانی درباره کره شمالی وجود دارد، نوشت: اگرچه باید به این شایعات که پیونگ یانگ نیروهایی را برای کمک به روسیه به اوکراین می‌فرستد، با دیده تردید نگاه کرد، اما نشستی که به آن شایعات دامن زد و ائتلاف نظامی کره شمالی و روسیه را ایجاد کرد، بخشی از چیزی بسیار واقعی و نگران کننده است: تحکیم روابط میان دشمنان آمریکا.

این روابط به شکلی در حال پیش‌روی است که چند سال پیش تقریباً هیچ‌کسی آن را پیش‌بینی نمی‌کرد. آمریکا باید خود را برای جهانی آماده کند که در آن (دشمنانش) به روش‌هایی غافلگیر کننده و نگران کننده در حال پیشروی هستند.

شایعات درباره اعزام نیرو و تجهیزات از کره‌شمالی به اوکراین بازتابی از نشستی قابل توجه در پیونگ یانگ بود. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه و کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی متعهد شدند به ایجاد رابطه‌ای ادامه دهند که بر اساس آن روسیه در ازای کمک به برنامه‌های تسلیحاتی کره شمالی و حمایت دیپلماتیک از آن در رویارویی با جامعه بین‌المللی، خمپاره، موشک و گلوله برای استفاده در اوکراین دریافت می‌کند.

دو رهبر همچنین با امضای یک معاهده دفاعی متقابل که متعهد می‌شود در صورت حمله به یک کشور، طرف دیگر باید به آن کمک کند، اکثر تحلیلگران امور خارجی را شوکه کردند.

کیم جونگ اون گفت: «روابط بین کشورهای ما به سطح جدید و بالایی از اتحاد ارتقا یافته است.» پوتین هم ضمن موافقت با او گفت این واقعاً سندی قابل توجه است که روابط را «به سطح کیفی جدیدی ارتقا می‌دهد.»

شرایطی که در آن ممکن است به مقررات دفاع متقابل استناد شود مبهم است اما به نظر می‌رسد این پیمان طوری نوشته شده که مداخله کره شمالی در اوکراین را الزامی نمی‌کند.

با این وجود این اتحاد جدید تجلی آشکار مهم‌ترین پدیده راهبردی امروز یعنی ظهور یک محور جدید از قدرت های تجدیدنظرطلب و یادآوری این است که توسعه اخیر آن چقدر حیرت‌آور بوده است.

سه سال پیش، چه کسی می‌توانست پیش‌بینی کند که روسیه و چین یک شراکت راهبردی بدون محدودیت و «بدون مناطق ممنوعه» را اعلام کنند که پوتین از آن به عنوان پوششی دیپلماتیک برای حمله به اوکراین استفاده کند و ارتش پوتین با مقادیر زیادی خمپاره، پهپادها و موشک‌های ایران و کره شمالی و حمایت‌های اقتصادی و فناوری پکن پشتیبانی شود؟ یا اینکه پوتین آنچه را که مقامات آمریکایی «شراکت دفاعی تمام عیار» با ایران می‌نامند توسعه دهد و یک پیمان دفاعی رسمی با کره شمالی امضا کند؟

این معاملات دارای ابعادی بیشتر از چیزی است که به نظر می‌رسد. روسیه و چین در پروژه‌های دفاعی-فناوری پنهانی همکاری دارند که شامل توسعه بالگردها، موشک‌های تاکتیکی، و سیستم‌های هشدار سریع پرتاب موشک، در کنار دیگر قابلیت‌هایی است که باعث نگرانی مقامات آمریکایی است زیرا می‌تواند توسعه نظامی پکن را تسریع کند.

همچنین کره شمالی می‌تواند تعدادی از کارگران اضافی خود را به خطوط تولیدات نظامی روسیه اعزام کند.

اگرچه در پیوندها و همکاری‌های بین کشورهای فوق الذکر اعتماد کمی وجود دارد اما نباید آسیبی را که می‌تواند ایجاد کند، دست کم گرفت. کسانی که این ایده را به سخره می‌گیرند که ایران، کره شمالی، چین و روسیه یک ائتلاف معنادار را تشکیل می‌دهند باید به این مساله توجه داشته باشند: همکاری این کشورهای تجدیدنظر طلب از نظر دفاعی-فناوری و دیپلماتیک از همکاری قدرت‌های تجدیدنظرطلب در اواخر دهه 1930 مستقیم‌تر است.

آوریل هاینز، یک مقام ارشد اطلاعاتی آمریکا، هشدار داده است که روسیه می‌تواند به چین در جنگ با آمریکا در غرب اقیانوس آرام به صورت مستقیم یا غیرمستقیم کمک کند.

شاید ایران در بحران هسته‌ای با غرب از حمایت بیشتر روسیه برخوردار شود. ممکن است روسیه فناوری دفاعی پیشرفته‌تری را در ازای دریافت کمک‌ در اوکراین مبادله کند. یا شاید حرکت بعدی بار دیگر بسیاری از ناظران را غافلگیر کند.

در هر صورت، واشنگتن باید چالش‌هایی را که این همسویی ایجاد می‌کند، جدی بگیرد. اسناد راهبردی کنونی پنتاگون اصرار دارند که تهدیدهای ناشی از رقبای آمریکا متمایز است و واشنگتن باید تمرکزش را بر رقیب اصلی خود، یعنی چین حفظ کند. اما این بدان معناست که آمریکا در حال حاضر واقعاً توجه چندانی به مشکل بی‌ثباتی که هر سه منطقه کلیدی اوراسیا را متشنج کرده، نداشته است؛ چه رسد به توجه به این مساله که دشمنانش، به دور از رعایت دقیق مرزهای منطقه‌ای، راه‌های خلاقانه‌تری را برای کمک به یکدیگر پیدا می‌کنند.

آمریکا با یک مجموعه تصادفی از چالش‌ها روبرو نیست، بلکه با یک لیگ منسجم از دشمنان مواجه است. این واقعیت راهبردی اساسی است که هر کسی که در ماه نوامبر پیروز انتخابات ریاست جمهوری این کشور شود باید با آن روبرو شود.

0 Comments