با این حال، این مثال همچنین ثابت می‌کند که پشتکار نتیجه می‌دهد. از اوایل سال ۲۰۲۵، مقامات اروپایی و هندی با نگاهی دقیق به مواضع خود و با انگیزه تعهدات سیاسی سطح بالا، راه‌های خلاقانه‌ای برای سازش پیدا کردند و در نهایت در ژانویه امسال توافق‌نامه FTA را منعقد کردند.»

مارک لینسکات، دستیار سابق نماینده تجاری آمریکا در امور آسیای جنوبی و مرکزی و سازمان تجارت جهانی و امور چندجانبه در یادداشتی که در وب‌سایت اندیشکده شورای آتلانتیک منتشر شد، نوشت: به نظر می‌رسد آمریکا و هند در بخش اول این فرایند گیر کرده‌اند و سال‌ها مذاکره به بن‌بست رسیده و مذاکرات فعلا به دلیل بازتنظیم رژیم تعرفه‌ای دولت ترامپ پس از تصمیم دادگاه عالی در فوریه، متوقف شده است. با این حال، پشتکار می‌تواند در اینجا نیز مفید باشد و هر دو طرف باید از مکث فعلی برای بررسی دلیل شکست تلاش‌های گذشته در نهایی‌سازی یک توافق موقت استفاده کنند.

گرفتار شدن در چرخه «جنون»

در دولت اول ترامپ، به نظر می‌رسید هند و آمریکا به انعقاد اولین توافق تجاری که تغییردهنده بازی است، نزدیک هستند. عامل تسریع‌کننده، تهدید تیم مذاکره‌کننده آمریکا برای تعلیق مزایای تعرفه‌ای هند تحت برنامه «سیستم عمومی ترجیحات تجاری» (GSP) بود. دو تیم مذاکره‌کننده تلاش‌های خود را بر تعداد محدودی از مسائل اولویت‌دار متمرکز کردند و در اوایل ۲۰۲۰، به نظر می‌رسید در آستانه انعقاد توافق پیش از سفر رسمی ترامپ به هند هستند. اما این نتیجه دور از دسترس باقی ماند. رابرت لایتیزر، نماینده تجاری سابق آمریکا بعدا نوشت: «ما پیشرفت کردیم اما هرگز نتوانستیم معامله را کامل کنیم. همیشه احساس می‌کردم گویال، وزیر تجارت و صنعت هند چنین معامله‌ای را می‌خواست، اما مجبور بود با بوروکراسی و کشاورزان و همچنین با من دست و پنجه نرم کند.» با نگاهی به گذشته، این نمونه‌ای کلاسیک از توافقی بود که به دلیل عدم مصالحه و امتیازات نهایی از بین رفت.

در دوره دوم ترامپ، مودی یک ماه پس از تحلیف از واشنگتن بازدید کرد و دو رهبر توافق کردند که یک توافق جامع تجاری دوجانبه را دنبال کنند. مذاکرات چند ماه قبل از «روز آزادی» (۲ آوریل ۲۰۲۵) آغاز شد و به نظر می‌رسید به سرعت پیشرفت کرده است. ترامپ حتی گفت که این توافق ممکن است جزو اولین توافقات نهایی دوره دوم ریاست جمهوری او باشد. اما در ژوئیه ۲۰۲۵، ترامپ و ناوارو در رسانه‌های اجتماعی از خرید نفت روسیه توسط هند و رژیم تعرفه‌ای آن انتقاد کردند و در نهایت تعرفه‌های آمریکا علیه هند به ۵۰ درصد رسید. چند ماه بعد برای دو تیم مذاکره‌کننده دشوار بود، زیرا آنها صرفا سعی می‌کردند اوضاع را به جایگاه ژوئن ۲۰۲۵ برگردانند.

آخرین تلاش‌ها در دوم فوریه امسال آغاز شد، زمانی که ترامپ و مودی تلفنی صحبت و توافق کردند که تعرفه متقابل جدید ۱۸ درصد (از ۲۵ درصد کاهش یابد) و تعرفه اضافی مرتبط با خرید نفت روسیه لغو شود. در ۶ فوریه، کاخ سفید در بیانیه‌ای مشترک، «توافقنامه چارچوب» را اعلام کرد که خطوط کلی یک «توافق موقت» الزام‌آور قانونی را مشخص می‌کرد.

پشتکار چگونه می‌تواند نتیجه دهد

تحولات پیش‌بینی‌نشده بارها مانع از عبور آمریکا و هند از خط پایان یک توافق تجاری شده است. در ۲۰ فوریه، دیوان عالی کشور تعرفه‌های «قانون اختیارات اضطراری اقتصادی بین‌المللی» (IEEPA) را لغو کرد و تأثیر آن فوری بود: این حکم، تعرفه‌هایی را که دولت به‌عنوان اهرمی برای انعقاد توافق‌نامه چارچوب با هند استفاده کرده بود، حذف کرد. در پاسخ، دولت ترامپ با راه‌اندازی تحقیقات جدید تحت بخش ۳۰۱ قانون تجارت ۱۹۷۴ (یکی درباره کار اجباری و دیگری درباره ظرفیت مازاد)، عملا به یک نقطه عطف رسید. بسیاری از منتقدان استدلال می‌کنند که این تحقیقات احتمالا درِ پشتی برای احیای تعرفه‌های IEEPA هستند، اما بخش ۳۰۱، قانونی آزمایش‌شده است که سابقه طولانی دارد و به دولت اختیار قابل‌توجهی برای افزایش تعرفه‌ها می‌دهد. نماینده تجاری آمریکا باید تحقیقات کاملی انجام دهد که الزامات را برآورده و سابقه‌ای ایجاد کند که نشان دهد شیوه‌های تجاری هدفمند غیرقابل‌توجیه، غیرمنطقی یا تبعیض‌آمیز هستند. تحقیقات معمول بخش 301 معمولا یک سال یا بیشتر طول می‌کشد و به نظر می‌رسد در این مدت بخشی از شتاب مذاکرات از بین رفته است. هند اعلام کرده که آماده است تا توافق موقت را نهایی کند، به شرط آن‌که اطمینان حاصل کند تعرفه‌های ناشی از آن، نسبت به تعرفه‌های اعمال‌شده بر سایر کشورهای رقیب، ترجیحی هستند. اما با توجه به اینکه چندین کشور در حیاط‌ خلوت هند (مانند پاکستان، سریلانکا، نپال و فیلیپین) مشمول تحقیقات بخش ۳۰۱ در مورد ظرفیت اضافی نیستند، ممکن است تحقق این شرط دشوار باشد. در مورد تعرفه‌های مرتبط با کار اجباری، نتایج از پیش مشخص شده و هند با ۱۰ درصد در جایگاه نسبتا خوبی قرار دارد، اما موقعیت نسبی هند می‌تواند پس از اعلام نتایج ظرفیت اضافی تغییر کند.

به راحتی می‌توان نتیجه گرفت که مذاکرات تجاری آمریکا و هند در یک حلقه شکست گیر کرده و دستیابی به یک توافق همچنان دور از دسترس است. برای شکستن این چرخه، مذاکره‌کنندگان باید از شکست‌های گذشته درس بگیرند: اول، مودی و ترامپ باید مجدد بر تعهد خود برای انعقاد توافق تاکید کنند و تعامل رهبران نیز باید پایدار باشد. دوم، هر طرف باید با فضایی برای مانور و مصالحه به مذاکره نزدیک شود. سوم، یک توافق باید سطح بالایی از اعتماد متقابل را در مورد اجرای مفاد آن فراهم کند. اتحادیه اروپا و هند این درس‌ها را آموختند و پس از سال‌ها توقف و شروع، رهبران را مستقیما درگیر کردند، خطوط اصلی خود را تغییر دادند و مفاد توافق را به‌گونه‌ای تعیین کردند که اطمینان حاصل شود هر طرف به اجرای آن پایبند خواهد بود. آمریکا و هند نیز می‌توانند با برآورده کردن این الزامات، چرخه شکست را بشکنند و به آرزوی خود برای یک توافق جامع تجاری دوجانبه دست یابند.