جدیدترین مطالب
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
أحدث المقالات
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
پشت پرده تحولات سیاسی اخیر تونس؛ تقابل سکولاریسم و اسلامگرایی

جعفر قناد باشی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «قیس سعید، رئیسجمهور تونس پس از این اقدامات، به برکناری بیش از ۳۰ تن از مقامات سیاسی تونس مبادرت کرد. اقداماتی که بسیاری از تحلیلگران از آن به عنوان کودتا یا شبه کودتا یاد کردند و آن را به مثابه توقف دموکراسی در تونس دانستند.»
قنادباشی با اشاره به اینکه اکنون با گذشت نزدیک به دو هفته از این اقدام قیس سعید، رئیسجمهور تونس، تصویر دقیقتری از انگیزههای وی و همچنین اقدامات او آشکار شده، تأکید کرد: «به خصوص آنکه عربستان و امارات با حمایت علنی و آشکار از رئیسجمهور تونس و اعزام وزرای خارجه خود به این کشور، نقش خود را در این تحولات نشان دادند.»
به گفته این کارشناس، طبیعی است که بسیاری از مردم تونس و بهویژه قشرهای تحصیلکرده و دانشگاهی و همچنین شماری از مقامات سیاسی نسبت به این تصمیمات قیس سعید بدبین باشند و درصدد یافتن فرصتی برآیند تا از مداخلات زیانبار عربستان و امارات در تونس جلوگیری به عمل آوردند.
وی با اشاره به اینکه خبرگزاریهای غربی و خبرگزاریهای متعلق به ارتجاع عربی منطقه از انعکاس اینگونه التهابات خودداری میکنند، گفت: «در مقابل تحرکات شماری از طرفداران احزاب کوچک را در همسویی با قیس سعید برجسته میسازند؛ ولیکن قاعدتاً روند تحولات تونس به گونهای نیست که این خبرگزاریها قادر به پنهان کردن آن باشند.»
قنادباشی در رابطه با تاثیر شیوع ویروس کرونا بر شرایط فعلی تونس نیز توضیح داد: «تحولات کنونی تونس را با نگرش دقیق به مسائل این کشور میتوان سوءاستفاده از فرصتی دانست که بیماری کرونا در آنجا به وجود آورده و به ارتجاع عربی این فرصت را داده است تا رئيسجمهور تونس را به تعطیلی پارلمان و برکناری نخستوزیر این کشور ترغیب کند.»
وی ادامه داد: «کرونا در تونس چهرهای متفاوت از دیگر کشورها دارد؛ چراکه علاوه بر معضلات و مشکلات ناشی از درمان بیماران، نحوه اجرای واکسیناسیون و تعطیلی برخی از کسبوکارها، بر درآمدهای توریستی تنها درآمد بسیار موثر این کشور تاثیر گذاشته و آن را بیش از ۷۰ درصد کاهش داده است. باید توجه داشت که تونس طی چند دهه اخیر به درآمدهای ناشی از صنعت گردشگری متکی بوده و با شیوع جهانی کرونا و کاهش بسیار قابل ملاحظه گردشگری در جهان، درآمدهای حاصله از گردشگری در تونس نیز به صورت قابل ملاحظهای کاهش یافته است.»
به گفته قنادباشی، این به معنای افزوده شدن مشکلی بسیار بزرگ بر مشکلات اقتصادی باقیمانده از دوران بن علی و همچنین فراهم شدن شرایط مساعدی برای سیاستهای غربی و ارتجاع عربی جهت به شکست کشاندن دمکراسی در این کشور است.
کارشناس مسائل آفریقا معتقد است که در ورای مجموعه این اقدامات کودتاگونه رئیسجمهور تونس و همچنین در ورای حمایتهای امارات و عربستان از وی، سیاست حذف اسلامگرایان تونس از صحنه قدرت مدنظر است. بهویژه که اسلامگراها ازجمله حزب النهضه عمدتا گرایشات اخوانی داشته و از این نظر از جمله اهداف سیاستهای تخریبی دنیای غرب و ارتجاع عربی هستند.
وی افزود: «به عبارت دیگر این سیاست به معنای فراهم کردن زمینه حاکمیت جریان سکولار در تونس است که در حال حاضر نه تنها در اقلیت هستند بلکه پشتوانه مردمی لازم را نیز برای در اختیار گرفتن قدرت ندارند.»
قنادباشی با اشاره به اینکه این همان سیاستی است که بهنوعی حدود ۲ سال پیش در سودان به اجرا درآمد گفت: «این سیاست، زمینههای حذف گرایشات اخوانی و اسلامی را از صحنه سیاسی این کشور فراهم کرد.»
این کارشناس در مورد لیبی نیز توضیح داد: «این سیاست در لیبی چهره متفاوتی داشته و در قالب حمایت از اقدامات مسلحانه و جنگطلبانه ژنرال حفتر علیه اسلامگرایان لیبیایی به اجرا درآمده است.»
وی ادامه داد: «در بعد دیگر این سیاست، کوشش برای مخالفت با برنامههای سیاسی، نظامی و اقتصادی ترکیه در شمال آفریقا به چشم میخورد؛ چراکه آنکارا به دلیل پیوندهای اخوانی خود پیوسته از جریانات اسلامگرای نزدیک به اخوانالمسلمین حمایت کرده و از این لحاظ با واکنشهای ارتجاع عربی و دنیای غرب روبرو شده است.»
کارشناس مسائل آفریقا در نهایت در خصوص روند تحولات تونس گفت: به هر ترتیب تونس شاهد التهاباتی است که تنها از مسائل داخلی این کشور سرچشمه نگرفته بلکه به نوعی برخاسته از رقابتهای ارتجاعی-اخوانی (عربستان و امارات در مقابل قطر و ترکیه) است که پیش از این به صور مختلف در سودان و لیبی به اجرا درآمده و از آن مهمتر در قالب کودتای ۱۰ سال پیش نظامیان مصر علیه دمکراسی نیمبند اخوانی در این کشور تحققیافته است. نکته مهم در این باره حمایتهای غرب از حاکمیت جریان سکولار در تونس است که در قالب امتیازات صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی در این کشور به اجرا درمیآید.
0 Comments