محمدرضا دماوندی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، با اشاره به حملات نظامی جمهوری آذربایجان به قره باغ کوهستانی، تصریح کرد: با توجه به اقداماتی که جمهوری آذربایجان انجام داده بود، از جمله دعوت از سفرای کشورهای خارجی مقیم در باکو و توضیح وضعیت منطقه،روشن بود که این کشور، اقدام عملی برای حمله به قره باغ کوهستانی را در دستور کار دارد.

وی با اشاره به اظهارات حکمت حاجی اف، دستیار رئیس جمهور آذربایجان در امور سیاست خارجی مبنی براین که اهداف این کشور در حمله نظامی به قره‌باغ محقق شده است، گفت: در ظاهربه نظرمی رسد، باکو به دنبال بازپس گیری مناطقی است که در جنگ 4 روزه 2020 ، تصرف نشده است؛ اما درواقع با توجه به اینکه هیچ کشوری در جهان نسبت به تعلق قره باغ به جمهوری آذربایجان تردیدی ندارد، درنتیجه ضرورتی برای اقدام نظامی به این شکل برای بازپس گیری آن وجود نداشت.

این تحلیلگر مسائل قفقاز، اقدام نظامی باکو را با هدف مقدمه چینی و آماده سازی اذهان برای ایجاد کریدور ادعایی زنگزور دانست و ادامه داد: آنها گام به گام با تعقیب این هدف و تداوم برنامه‌ها، تلاش می کنند تا در صورت امکان این کریدور شکل نهایی خود را به دست آورد. در سخنان مقامات جمهوری آذربایجان و ترکیه نیز در روزهای اخیر بر این مساله تاکید شده است که این کریدور باید به هر شکل و نحوی تشکیل شود. بنابراین آنها در تلاش هستند که اگر دولت ارمنستان به صورت صلح آمیز با ایجاد این کریدور موافقت نکرد، از طریق اقدامات خصمانه و نظامی این کریدور را شکل دهند.

دماوندی به اخبار منتشرشده درخصوص پذیرش طرح آتش بس روسیه از سوی نیروهای ارمنی و آذربایجانی اشاره کرد و ضمن تشریح واکنشهای بازیگران فرامنطقه ای و کشورهای مختلف نسبت به بروز این درگیری نظامی و درخواست برای خویشتن داری، افزود: این آتش بس، پایان کار نخواهد بود و به دفعات دیگر و با بهانه های مختلف، ما شاهد این تنش نظامی خواهیم بود. با اینکه صلح بانان روسی نیز در سه سال گذشته در منطقه حضور داشته اند، اما شاهد تبادل آتش‌های گاه و بیگاه هستیم و حتی گفته شده آذربایجان در مناطقی وارد خاک اصلی ارمنستان شده است.

وی با اشاره به بیانات مقام معظم رهبری درخصوص ضرورت تضمین امنیت ارامنه ساکن در قره‌باغ، خاطرنشان کرد: متاسفانه ما شاهد محاصره هشت ماهه ساکنان این مناطق بودیم. نکته اصلی این است که در وضعیتی که این منطقه، الحاق کاملی به خاک آذربایجان نیافته و هنوز راه ارتباطی از طریق کریدور لاچین به ارمنستان وجود دارد، امنیت ساکنان آن چگونه تامین می شود؟ درشرایطی که ما شاهد بمباران این منطقه و صدمات به مردمش هستیم، تحت حاکمیت آذربایجان، چگونه امنیتشان تضمین خواهد شد؟ به نظر می رسد آذربایجان در اقدامی مغایر با حقوق بین‌الملل به دنبال پاکسازی قومی در این منطقه است.

این تحلیلگر مسائل قفقاز، با تاکید براینکه در شرایط فعلی، مساله اصلی وضعیت قره باغ نیست و این اقدام نظامی، گامی در شکل دهی به رویای غیر قابل قبول به اصطلاح دالان زنگزور است، یادآورشد: در این راستا، اردوغان نیز اعلام کرد ارمنستان نتوانسته به اندازه کافی از این فرصت تاریخی بهره ببرد و ترکیه انتظار دارد ایروان به وعده های خود به ویژه افتتاح کریدور زنگزور عمل کند.

دماوندی با اشاره به اعلام جمهوری آذربایجان مبنی براینکه از شش روستا رفع تصرف کرده و بیش از 60 موضع نظامی متعلق به ارامنه را در قره باغ به کنترل خود درآورده است، گفت: در شرایط فعلی، برخی نیروها برای بی ثباتی در منطقه تلاش می کنند. نخست وزیر ارمنستان نیز در پاسخ به کسانی که خواهان ورود نظامی این کشور به جنگ بوده، اعلام کرده که آذربایجان تلاش می کند ارمنستان را به جنگ بکشاند، هیچ سرباز ارمنی در قره باغ حضور ندارد و این کشور درگیر جنگ با آذربایجان نیست و نخواهد شد.

این کارشناس مسائل قفقاز، به تصمیم اعلام شده برای برگزاری نشستی در شهر یولاخ آذربایجان با حضور نمایندگان ارمنی قره باغ برای بحث درمورد ادغام مجدد آنها براساس قانون اساسی آذربایجان اشاره کرد و ادامه داد: قطعا ساکنان ارمنی قره باغ، تروریست نبودند که این حملات علیه آنها رخ دهد. هدف اصلی گرفتن نبض جهانی و بررسی واکنشها، خصوصا از سوی ایران و روسیه نسبت به تحولات منطقه است. باکو در حال بررسی این است که اگر دست به اقدامی نظامی بزند، با چه واکنشی روبرو خواهد شد. آذربایجان برای اقدامات آتی خود به این ارزیابی محیطی نیاز داشت.

وی با تاکید براینکه آذربایجان بازیگر اصلی این میدان نیست و باید نقش مداخلات و منافع ترکیه و دیگر بازیگران فرامنطقه ای را نیز درنظر بگیریم، سفر وزیر دفاع روسیه به تهران را در شرایط فعلی، حائز اهمیت دانست و اضافه کرد: اردوغان در روزهای پیش، پیشنهاد انجام گفتگوهای سه جانبه ای با حضور آذربایجان، ارمنستان و ترکیه و نهایتا چهارجانبه با حضور روسیه را داده بود. در حالی که پیش از این، طرف‌های ذیربط بر ضرورت برگزاری نشست 3+3 تاکید می کردند. اکنون باید دید با مذاکرات میان روسیه و ایران، چه پیامی به طرفها منتقل خواهد شد و آنها چگونه آن را درک خواهند کرد.