جدیدترین مطالب
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
أحدث المقالات
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
اختلاف نگاه اروپا و آمریکا در مورد جنگ تعرفهای علیه چین و هند

سیدرضا میرطاهر در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «ایالات متحده آمریکا برای تشدید فشار بر روسیه و عدم خرید نفت از این کشور، چنین رویکردی را دنبال کرده و خواهان وضع تحریمهای جدید علیه چین و هند شده است. البته پیش از این نیز، ترامپ علاوه بر تحریمهای اولیه 25 درصدی بر کالاهای هندی، مجددا تعرفه مجازاتی 25 درصدی بر این کالاها اعمال کرد تا مجموعا تعرفهها به مرز 50 درصد برسد که علت این مساله هم تداوم خرید نفت از روسیه بود.»
به گفته این کارشناس، ترامپ تهدیدات مشابهی را نیز علیه چین مطرح کرده است، اگرچه مساله چین و هند با هم متفاوت هستند. چرا که امروز چین یکی از بزرگترین صادرکنندگان و در عین حال از جمله بزرگترین واردکنندگان از آمریکا است، لذا ترامپ نمیتواند همان رفتاری که با هند دارد را در قبال چین تکرار کند.
او افزود: «اما این مساله از منظر اروپاییها متفاوت از نگاهی است که آمریکا دنبال میکنند. اروپاییها از جمله قربانیان بزرگ جنگ تعرفهای ترامپ هستند. آنها نهایتا در برابر فشار تعرفهای ترامپ، امتیازاتی از جمله خرید گاز طبیعی با ارزشی بالغ بر چندصد میلیارد دلار و افزایش تعرفه کالاهایی صادراتی خودشان را به آمریکاییها دادند. امروز نیز ترامپ این درخواست را از اروپاییها دارد که او را در بحث جنگ تعرفهای ضد چین و ضدهند همراهی کنند.»
میرطاهر با بیان اینکه اروپا برخلاف آمریکا به چین به عنوان یک رقیب یا چالش ژئواستراتژیک نگاه نمیکند، توضیح داد: «آمریکاییها بارها در اسناد بالادستی شان به عنوان استراتژی امنیت ملی، چین را بزرگترین چالش ژئواستراتژیک خود در قرن 21 تلقی کرده اند. این در حالی است که اروپاییها، چین را نه به عنوان یک تهدید بلکه در عرصه فناوری، کشاورزی، صنعتی، دیجیتال و … به عنوان یک شریک ارزیابی میکند. لذا این تفاوت نگاه باعث شده تا اروپاییها علیرغم فشارهای آمریکا که مرتکب اقداماتی علیه چین شدند، هنوز مایل به یک رویارویی تعرفهای با پکن نیستند، به ویژه آنکه تعاملات تجاری و اقتصادی گستردهای بین چین و اروپا برقرار است.»
این کارشناس مسائل راهبردی با تاکید بر اینکه اروپاییها در قبال مسکو، مواضعی متفاوت از پکن را در دستور کار خود قرار دادهاند، تصریح کرد: «اروپاییها معتقد هستند که روسیه علیه موجودیت آنها با توجه به تداوم جنگ اوکراین، اقدام به تهدید کرده است. لذا بروکسل بیشتر بر تداوم نظام تحریمی و اعلام تحریمهای جدید علیه مسکو تمایل و تاکید داشته و اعتقاد دارد که این رویه موجب تحمیل فشارهای حداکثری بر روسیه جهت پایان یافتن هرچه زودتر جنگ اوکراین خواهد شد.»
به گفته میرطاهر، اروپاییها اگر بخواهند از شیوه آمریکاییها یعنی مجازات شرکای تجاری روسیه به جای خود مسکو تبعیت کنند، مرتکب نقض غرض شدهاند. لذا میتوان گفت که در موضوع روابط اتحادیه اروپا با چین، اجرای چنین رویکردی، زیانهای گستردهای را متوجه قاره سبز خواهد کرد.»
او ادامه داد: «بنابراین به نظر میرسد که رویکرد اروپا در نحوه مواجهه با چین و هند متفاوت از رویکرد ایالات متحده آمریکاست و برهمین اساس نیز، احتمال همراهی اتحادیه اروپا با آمریکا دستکم به صورت کامل در وضع تعرفههای مجازاتگونه علیه دهلی و پکن بعید است.»
میرطاهر همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا تشدید تحریمها علیه مسکو از جانب کاخ سفید و احتمالا همراهی اروپا در این مساله موجب تحمیل فشار اقتصادی و نهایتا پذیرش پایان جنگ از سوی روسیه خواهد شد یا خیر، توضیح داد: «در حالیکه آمریکا و متحدان غربی آن، از زمان جنگ اوکراین تا امروز حدود 25 هزار تحریم علیه روسیه اعمال کردهاند، اما روسیه با مهارت و هوشمندی توانسته است با وجود این حجم بالای تحریمها از طریق گسترش روابط با شرق به ویژه چین، بخش اعظمی از نیازهایی که قبلا از غرب تامین میکرد را محقق کند.»
این کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به اینکه روسیه جهتگیری بازارهای هدف خودش را تغییر داده و بر شرق تمرکز کرده، ادامه داد: «امروز چین و هند، خریداران عمده انرژی از روسیه هستند. این در حالی است که قبل از جنگ اوکراین، هند اساسا نفتی از روسیه خریداری نمیکرد، ولی امروز شرایط تغییر کرده و روسیه توانسته بسیار مدبرانه تاثیرات منفی تحریمها را کاهش داده و بر آن غلبه کند. آمریکاییها نیز به این نتیجه رسیدهاند که تحریمهای جدید برای پایان یافتن جنگ اوکراین و تن دادن روسیه به شروط و خواستههای غرب در قبال این جنگ مثمرثمر نخواهد بود.»
میر طاهر افزود: «آمریکاییها بر این تصور هستند که اعمال تعرفه بر شرکای تجاری روسیه همچون چین و هند باعث میشود تا این کشورها به تحدید روابط با روسیه تن بدهند. هرچند تحقق این هدف بسیار بعید است؛ چراکه منافع تجاری و استراتژیک حاصل از روابط مسکو با پکن فراتر از آن چیزی است که چه چین و چه روسیه حاضر شوند که با خواسته غربیها موافقت کنند.»
0 Comments