اقتصاد انگلیس همچون دیگر اقتصادهای اروپا و ایالات‌متحده آمریکا در پی شیوع بیماری کرونا دچار صدمات شدیدی شده است. انگلیس با تأخیر چندهفته‌ای در اروپا با شیوع کرونا مواجه شد. ولی خیلی سریع جایگاهش به رتبه دوم در اروپا پس از اسپانیا در جهان رسید. تعداد جان‌باختگان انگلیسی در اثر ابتلا به ویروس کرونا از 36 هزار نفر گذشته است. البته آمار غیررسمی به اذعان استامر، رهبر جدید حزب کارگر بیشتر از آمار رسمی است. آمار همه‌ جان‌باختگان در خانه‌های سالمندان اعلام نمی‌شود.

قرنطینه چندماهه‌ای که دولت بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس به‌ناچار باهدف جلوگیری از شیوع ویروس کرونا به اجرا گذاشت، میلیون‌ها شغل را در این کشور در معرض خطر و از بین رفتن قرار داده و عملاً آمار نرخ بیکاری و میزان رشد اقتصادی انگلیس در سه‌ماهه اول سال 2020 نشان می‌دهد که اقتصاد این کشور با یک رکود عمیق مواجه شده است.

یک‌چهارم شهروندان انگلیسی بر اثر شیوع ویروس کرونا دچار مشکلات مالی شده‌اند. یک‌سوم افراد در هفته اول اجرای مقررات منع رفت‌وآمد، درآمد خود را از دست داده و یک‌پنجم نیز برای پرداخت هزینه‌های جاری زندگی با مشکلات جدی مواجه هستند. همچنین نیمی از افراد جامعه پیش‌بینی می‌کنند که اوضاع مالی آن‌ها ظرف ۱۲ هفته آینده وخیم‌تر شود. بر اساس آمار موسسه نظرسنجی یوگوو از هر ۲۰ انگلیسی یک نفر شغل خود را به دلیل کرونا در هفته‌های اخیر ازدست‌داده و به‌صف بیکاران این کشور پیوسته‌ است.

ریشی سوناک وزیر دارایی بریتانیا در سخنانی در مجلس عوام با اشاره به خسارت‌های هنگفت مالی ناشی از بحران شیوع ویروس کرونا در این کشور، اعلام کرد که شیوع این ویروس بالغ‌بر چهار میلیون شاغل را در این کشور خانه‌نشین کرده است. او افزود که ۲۵ درصد شرکت‌های تجاری در بریتانیا، فعالیت‌های خود را متوقف کرده و ۵۰۰ هزار شرکت برای پرداخت حقوق کارکنان خود به کمک‌هزینه‌های دولت متوسل شده‌اند. سوناک گفته یک‌میلیون و ۵۰۰ هزار بیکار نیز برای دریافت کمک‌هزینه معیشتی از آغاز قرنطینه تاکنون درخواست داده‌اند. وزیر دارایی انگلیس اوضاع اقتصادی کشور را بسیار وخیم توصیف کرد و هشدار داد که ممکن است وضع ازآنچه هست، دشوارتر شود.

به گزارش بنیاد زندگی استاندارد (Standard Life Foundation) ۷.۹ میلیون خانوار بریتانیایی (۲۸ درصد جمعیت) از ابتدای شیوع ویروس کرونا در این کشور با مشکلات شدید مالی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. آن‌ها شامل افراد شاغلی‌اند که به‌صورت موقت خانه‌نشین شده و درآمد خود را ازدست‌داده، یا خویش‌کارفرمایانی هستند که بیکار یا بخش عمده درآمدشان کم شده است. یافته‌های بنیاد زندگی استاندارد همچنین بیانگر آن است که نیمی از خانوارها در این کشور نگران وضعیت مالی خود در دوران شیوع کرونا هستند و ۷.۷ میلیون خانوار انتظار دارند درآمدشان در سه‌ ماه آینده کاهش یابد. این در حالی است که از هر ۵ خانوار، یک خانوار برای پرداخت خرید اقلام ضروری به استفاده از کارت‌های اعتباری روی آورده‌اند.

بی‌بی‌سی در گزارشی از خانواده‌ای با چهار فرزند بین سنین ۲ تا ۱۳ ساله روایت کرد که باید به‌سختی با کمک‌هزینه ۳۰ پوند در هفته از سوی دولت شکم خود را سیر کنند. درحالی‌که قیمت مواد غذایی در انگلیس از زمان شیوع ویروس کرونا افزایش قابل‌توجهی را تجربه کرده، خوراک معمول این خانواده انگلیسی ۳۰ عدد تخم‌مرغ به بهای ۵ پوند است تا بتوانند هفته را سپری کنند.

در تحقیق دیگری موسسه نظرسنجی Kantar اعلام کرد یک‌سوم خانوارهای بریتانیایی می‌گویند با ادامه شرایط کنونی در سه ماه آینده برای ادامه زندگی به کمک دولت نیازمند خواهند شد. این نظرسنجی همچنین نشان می‌دهد که ۶۵ درصد از مردم این کشور معتقدند در سه ماه آینده وضعیت اقتصادی بدتر خواهد شد. بر اساس آمارهای رسمی با تداوم قرنطینه ممکن است دو میلیون نفر به خاطر تأثیرات اقتصادی ویروس کرونا کار خود را از دست بدهند.

نتیجه ارزیابی‌ها و برآورد بیشتر اندیشکده‌های انگلیسی نشان می‌دهد اقتصاد این کشور ضمن از دست دادن یک‌سوم قدرت خود در سه‌ماهه دوم سال جاری میلادی به دلیل همه‌گیری ویروس کرونا، بیشترین میزان کسری بودجه را پس از پایان جنگ جهانی دوم تجربه خواهد کرد. نهاد ناظر بر عملکرد مالی دولت بریتانیا موسوم به «دفتر مسئول بودجه» در گزارشی پیش‌بینی کرد، ۳۵ درصد رشد اقتصادی این کشور تا ژوئن سقوط خواهد کرد. میزان استقراض دولت انگلیس اکنون از ۲۱۸ میلیارد به ۲۷۳ میلیارد پوند خواهد رسید که بیشترین میزان کسری بودجه پس از پایان جنگ جهانی دوم به شمار می‌رود.

فیصل اسلام، سردبیر اقتصادی بی‌بی‌سی در زمینه وضعیت اقتصادی پس از شیوع کرونا گفت: ارقامی که امروز منتشر شده نشان می‌دهد که بی‌هیچ شک و تردیدی اقتصاد بریتانیا وارد رکود شده هرچند وضعیت رکودی تا ماه اوت رسماً تایید نخواهد شد.

کاهش سطح اقتصاد به میزان ۲ درصد طی یک دوره سه‌ماهه به‌خودی‌خود واقعه‌ای نادر است و یکی از بدترین سه ماهه‌های اقتصادی از زمان گردآوری و انتشار آمار به شیوه جدید در سال ۱۹۵۵ به شمار می‌رود. این وضعیت نتیجه شرایط اقتصادی بود که حتی پیش از اینکه ضربه توقف فعالیت‌ها در ماه مارس بر آن وارد شود، تحرک چندانی نداشت. فیصل اسلام افزود: نتیجه اینکه در ماه مارس، اقتصاد کشور ۶ درصد تنزل کرد، یعنی همان میزانی که پس از بحران مالی 2008 طی یک دوره به‌مراتب طولانی‌تر شاهد بودیم. معنی این تحول این است که طی سه‌ماهه دوم سال، یعنی ماه‌های آوریل تا ژوئن، اقتصاد بریتانیا متحمل کاهش بی سابقه و باورنکردنی ۲۰ تا ۳۰ درصد خواهد بود، یعنی نزدیک به یک‌چهارم تولید کل اقتصاد از میان خواهد رفت. ریشی سوناک وزیر خزانه‌داری گفته است که هنوز زود است که بتوان در مورد بازگشت اقتصاد به رونق سخن گفت اما به تدریج این نگرانی احساس می‌شود که شاید زمان این بازگشت طولانی‌تر از آن باشد که انتظار می‌رفت.

دولت محافظه‌کار انگلیس برگزیت را نیز پیش روی دارد و باید تا پایان دسامبر مذاکرات با اتحادیه اروپا را برای رسیدن به یک توافقنامه جامع اقتصادی و تجاری به پایان برساند. این در حالی است که دولت جانسون و اتحادیه اروپا تاکنون سه دور مذاکرات بسیار سختی را بدون دستاوردی برگزار کرده‌اند. اتحادیه اروپا بارها به این نکته اذعان کرده که این احتمال بسیار بعید است که تا ماه دسامبر به یک توافقنامه جامع با انگلیس دست پیدا کنند. به همین دلیل میشل بارنیه، مذاکره‌کننده ارشد اتحادیه اروپا در امور برگزیت چندین بار به این نکته تأکید کرد که مذاکرات باید تا سال 2021 تمدید شود تا انگلیس و اتحادیه اروپا بتوانند به یک توافق جامع اقتصادی و تجاری دست پیدا کنند. در غیر این صورت انگلیس مجبور خواهد بود به برگزیت سخت تن دهد. اگر بوریس جانسون حاضر به تمدید مذاکرات با اتحادیه اروپا نباشد برگزیت سخت می‌تواند یک شوک اقتصادی دیگری را به انگلیس وارد کند. خروج سخت از اتحادیه اروپا در شرایط اقتصاد رکود زده آسیب بیشتری به اقتصاد انگلیس وارد خواهد کرد. به همین دلیل هم اتحادیه اروپا و هم بسیاری از دولتمردان و جریان‌های غیرمحافظه‌کار در پارلمان انگلیس و محافل سیاسی خواستار تمدید مذاکرات با اتحادیه اروپا هستند تا بتوانند به یک توافقنامه جامع تجاری با اتحادیه اروپا دست پیدا کنند.

با توجه به اینکه هنوز هیچ واکسن و دارویی برای ویروس کرونا پیدا نشده و چشم‌انداز روشنی در این زمینه وجود ندارد بوریس جانسون مجبور است همچنان یک قرنطینه منعطف را به اجرا بگذارد تا هم مشاغل این کشور حفظ شود و هم جلوی شیوع کرونا را بگیرند.

در مجموع نخست‌وزیر انگلیس در یک شرایط بسیار دشواری قرار دارد تا از یک سو بتواند مذاکرات برگزیت را پیش ببرد و از سوی دیگر با پیامدهای بیماری ویروس کرونا مقابله کند. آمیختگی این دو موضوع شرایط سختی را برای بوریس جانسون و پیشبرد برنامه هایش در عرصه اروپا و جهان ایجاد کرده است. در عین حال این شرایط فرصت ویژه‌ای را برای بهره برداری ما و طراحی همکاری‌های اقتصادی صنعتی با انگلیس و با کسب امتیازات مورد نظر، فراهم می نماید.