شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چهل روز از شهادت مظلومانه شهید دکتر سید کمال خرازی، رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی گذشت. معلوم نیست پس از چند سال و چند دهه دیگر، مادر روزگار دیپلماتی مانند او بهدنیا آورد.
شورای راهبردی آنلاین-یادداشت: شکاف فزاینده میان اروپا و آمریکا، دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از واگرایی راهبردی و بازتعریف منافع در جهان چندقطبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشورهای خلیجفارس به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت پایدار نه از مسیر تقابل، بلکه از مسیر تعامل منطقهای با ایران حاصل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پیامدهای بحرانهای زیست محیطی منطقه، تنها متوجه دیگر کشورها نیست. ترکیه نیز به مرور با این مسئله درگیر خواهد شد. اکنون در استانبول مشکل خشک شدن تدریجی برخی تالابها، به مسئلهای جدی تبدیل شده و معضل گردوغبار در جنوب ترکیه و در مناطق کردنشین در حال افزایش است و دو هفته پیش در ترابوزان شاهد سیلهای مکرر تابستانی بودیم. بنابراین تخریب محیط زیست و آتش گرفتن جنگلها در ترکیه نیز مسئلهای جدی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نخستین سفر رسمی جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا به فلسطین اشغالی و عربستان سعودی، برخلاف تبلیغات رسانهای محافل صهیونیستی که از هفتهها پیش تلاش داشتند آن را بهعنوان یک سفر بسیار مهم «القا» کنند، در عمل نتوانست به آنچه که صهیونیستها انتظار آن را داشتند، دست پیدا کند.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سالهای اخیر رژیم صهیونیستی از یک سو تلاش کرده است که به لحاظ سیاسی در سطح منطقه پذیرفته شود و یا آنگونه که مقامات آمریکایی میگویند در منطقه خاورمیانه «ادغام» گردد و از سوی دیگر وارد ترتیبات اقتصادی، سیاسی و امنیتی در سطح منطقه و فراتر از آن شود.
فاطمه نکولعل آزاد-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل عراق خروج سه شرکت نفتی آمریکایی از منطقه اقلیم کردستان را ناشی از اختلافات ریشهای بین اقلیم و دولت مرکزی دانست.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: رای اعتماد پارلمان انگلیس به دولت جانسون، برگزاری شست پنج جانبه غربی – عربی درباره یمن، خروج کامل نیروهای ارمنستان تا شهریور از قره باغ، مخالفت اکثر ملت بحرین، عربستان و امارات با عادیسازی روابط با اسرائیل، تفاهمنامه گازی ۴۰ میلیارد دلاری ایران و روسیه، هشدار پکن نسبت به پیامدهای سفر نانسی پلوسی به تایوان، حمله هوایی آمریکا به مواضع الشباب در سومالی، دیدار رئیس امارات با رئیس جمهور فرانسه، مخالفت مسکو با برگزاری نشستهای سوریه در ژنو، دو برابر کردن واردات گاز اروپا از آذربایجان، دیدار اردوغان با رهبر انقلاب، تورم هشتاد درصدی در ترکیه و نشست اقتصادی رژیم صهیونیستی و فلسطین پس از ۱۳ سال از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانهها بازتاب یافت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ظرف چند روز اخیر، نرخ یورو با دلار برابر شد، چنانکه در روز چهاردهم ژوئیه، مطابق با 23 تیرماه، نرخ برابری یورو با دلار به عدد 1.0032 رسید که نشانگر افت 11.8 درصدی ارزش یورو در برابر دلار، نسبت به تاریخ مشابه در سال پیشین بود. به طور کلی، چشمانداز اقتصادی نامطلوب منطقه یورو به خاطر تهاجم روسیه به اوکراین، رویکرد مردد بانک مرکزی اروپا و رویکرد همراه با ریسک فدرال رزرو ایالات متحده، از عوامل این تحولات به شمار میروند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصادسیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: مفهوم راهبردی 2022 ناتو در 16 صفحه با زبان خشک دیپلماتیک مسیر آینده این ائتلاف را برای مقابله با تهدید روسیه، چین، تغییرات اقلیمی و دیگر موارد مشخص میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: سفر بیهوده بایدن به منطقه، چین بزرگترین شریک تجاری عربستان، واکنش حزبالله به باز شدن حریم هوایی سعودی به روی رژیم صهیونیستی، درخواست ترکیه برای پیوستن به بریکس، دیدار امیر قطر با بایدن، رونمایی ایران از ناودسته و زیردریایی پهپادبر همزمان با سفر جو بایدن به خاورمیانه، طرح اتحادیه اروپا برای اعمال تحریمهای بیشتر علیه روسیه، رایزنی وزرای خارجه ارمنستان و آذربایجان در تفلیس، جلسه دوشنبه پارلمان عراق برای تعیین موعد انتخاب رئیس جمهور، عدم توافق اعضای گروه 20 در خصوص چگونگی کمک به اوکراین، پیش بینی احتمال رکود بیش از 50 درصدی در اتحادیه اروپا، هشدار صدر درباره عادی سازی روابط با صهیونیستها، سفر رئیس جمهور ترکیه به ایران و مخالفت هند و برزیل با تحریمهای غرب علیه روسیه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانهها بازتاب یافت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 30 عضو ناتو در جریان نشستی در مادرید در ماه ژوئن یک مفهوم راهبردی جدید را برای این پیمان نظامی به تصویب رساندند. تصویب موفقیتآمیز مفهوم راهبردی 2022 ناتو که با تلاشهایی فراوان میسر شد، دستاوردی مثبت برای ناتو محسوب میشود. ناتو به این منظور جلساتی را در سراسر اروپا با مقامات دولتی و محافل تخصصی ترتیب داد. ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو به دلیل اتخاذ روندی باز و فراگیر که منتهی به تصویب مفهوم راهبردی ناتو شد، مورد تشویق قرار گرفت. آنچه پارامترهای تدوین این مفهوم را تغییر داد، تهاجم روسیه به اوکراین در 24 فوریه بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شرایط سخت منطقه و رویدادهای اوکراین، دور جدید تنشها با یونان، احیای روابط با عربستان و تلاش برای برقراری مجدد روابط با رژیم صهیونیستی ذهن آنکارا را بیش از گذشته مشغول کرده است. در هفتههای اخیر تلاش دو کشور سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو و مخالفت ترکیه در این زمینه به یکی از موضوعات اصلی دیپلماسی ترکیه تبدیل شد. در چنین فضایی، اعتراضات مکرر آنکارا و بالا بردن صدای اعتراض، روش ثابت ترکها برای امتیازگیری در عرصه دیپلماسی است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چهل روز از شهادت مظلومانه شهید دکتر سید کمال خرازی، رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی گذشت. معلوم نیست پس از چند سال و چند دهه دیگر، مادر روزگار دیپلماتی مانند او بهدنیا آورد.
شورای راهبردی آنلاین-یادداشت: شکاف فزاینده میان اروپا و آمریکا، دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از واگرایی راهبردی و بازتعریف منافع در جهان چندقطبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشورهای خلیجفارس به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت پایدار نه از مسیر تقابل، بلکه از مسیر تعامل منطقهای با ایران حاصل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پیامدهای بحرانهای زیست محیطی منطقه، تنها متوجه دیگر کشورها نیست. ترکیه نیز به مرور با این مسئله درگیر خواهد شد. اکنون در استانبول مشکل خشک شدن تدریجی برخی تالابها، به مسئلهای جدی تبدیل شده و معضل گردوغبار در جنوب ترکیه و در مناطق کردنشین در حال افزایش است و دو هفته پیش در ترابوزان شاهد سیلهای مکرر تابستانی بودیم. بنابراین تخریب محیط زیست و آتش گرفتن جنگلها در ترکیه نیز مسئلهای جدی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نخستین سفر رسمی جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا به فلسطین اشغالی و عربستان سعودی، برخلاف تبلیغات رسانهای محافل صهیونیستی که از هفتهها پیش تلاش داشتند آن را بهعنوان یک سفر بسیار مهم «القا» کنند، در عمل نتوانست به آنچه که صهیونیستها انتظار آن را داشتند، دست پیدا کند.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سالهای اخیر رژیم صهیونیستی از یک سو تلاش کرده است که به لحاظ سیاسی در سطح منطقه پذیرفته شود و یا آنگونه که مقامات آمریکایی میگویند در منطقه خاورمیانه «ادغام» گردد و از سوی دیگر وارد ترتیبات اقتصادی، سیاسی و امنیتی در سطح منطقه و فراتر از آن شود.
فاطمه نکولعل آزاد-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل عراق خروج سه شرکت نفتی آمریکایی از منطقه اقلیم کردستان را ناشی از اختلافات ریشهای بین اقلیم و دولت مرکزی دانست.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: رای اعتماد پارلمان انگلیس به دولت جانسون، برگزاری شست پنج جانبه غربی – عربی درباره یمن، خروج کامل نیروهای ارمنستان تا شهریور از قره باغ، مخالفت اکثر ملت بحرین، عربستان و امارات با عادیسازی روابط با اسرائیل، تفاهمنامه گازی ۴۰ میلیارد دلاری ایران و روسیه، هشدار پکن نسبت به پیامدهای سفر نانسی پلوسی به تایوان، حمله هوایی آمریکا به مواضع الشباب در سومالی، دیدار رئیس امارات با رئیس جمهور فرانسه، مخالفت مسکو با برگزاری نشستهای سوریه در ژنو، دو برابر کردن واردات گاز اروپا از آذربایجان، دیدار اردوغان با رهبر انقلاب، تورم هشتاد درصدی در ترکیه و نشست اقتصادی رژیم صهیونیستی و فلسطین پس از ۱۳ سال از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانهها بازتاب یافت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ظرف چند روز اخیر، نرخ یورو با دلار برابر شد، چنانکه در روز چهاردهم ژوئیه، مطابق با 23 تیرماه، نرخ برابری یورو با دلار به عدد 1.0032 رسید که نشانگر افت 11.8 درصدی ارزش یورو در برابر دلار، نسبت به تاریخ مشابه در سال پیشین بود. به طور کلی، چشمانداز اقتصادی نامطلوب منطقه یورو به خاطر تهاجم روسیه به اوکراین، رویکرد مردد بانک مرکزی اروپا و رویکرد همراه با ریسک فدرال رزرو ایالات متحده، از عوامل این تحولات به شمار میروند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصادسیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: مفهوم راهبردی 2022 ناتو در 16 صفحه با زبان خشک دیپلماتیک مسیر آینده این ائتلاف را برای مقابله با تهدید روسیه، چین، تغییرات اقلیمی و دیگر موارد مشخص میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: سفر بیهوده بایدن به منطقه، چین بزرگترین شریک تجاری عربستان، واکنش حزبالله به باز شدن حریم هوایی سعودی به روی رژیم صهیونیستی، درخواست ترکیه برای پیوستن به بریکس، دیدار امیر قطر با بایدن، رونمایی ایران از ناودسته و زیردریایی پهپادبر همزمان با سفر جو بایدن به خاورمیانه، طرح اتحادیه اروپا برای اعمال تحریمهای بیشتر علیه روسیه، رایزنی وزرای خارجه ارمنستان و آذربایجان در تفلیس، جلسه دوشنبه پارلمان عراق برای تعیین موعد انتخاب رئیس جمهور، عدم توافق اعضای گروه 20 در خصوص چگونگی کمک به اوکراین، پیش بینی احتمال رکود بیش از 50 درصدی در اتحادیه اروپا، هشدار صدر درباره عادی سازی روابط با صهیونیستها، سفر رئیس جمهور ترکیه به ایران و مخالفت هند و برزیل با تحریمهای غرب علیه روسیه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانهها بازتاب یافت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 30 عضو ناتو در جریان نشستی در مادرید در ماه ژوئن یک مفهوم راهبردی جدید را برای این پیمان نظامی به تصویب رساندند. تصویب موفقیتآمیز مفهوم راهبردی 2022 ناتو که با تلاشهایی فراوان میسر شد، دستاوردی مثبت برای ناتو محسوب میشود. ناتو به این منظور جلساتی را در سراسر اروپا با مقامات دولتی و محافل تخصصی ترتیب داد. ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو به دلیل اتخاذ روندی باز و فراگیر که منتهی به تصویب مفهوم راهبردی ناتو شد، مورد تشویق قرار گرفت. آنچه پارامترهای تدوین این مفهوم را تغییر داد، تهاجم روسیه به اوکراین در 24 فوریه بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شرایط سخت منطقه و رویدادهای اوکراین، دور جدید تنشها با یونان، احیای روابط با عربستان و تلاش برای برقراری مجدد روابط با رژیم صهیونیستی ذهن آنکارا را بیش از گذشته مشغول کرده است. در هفتههای اخیر تلاش دو کشور سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو و مخالفت ترکیه در این زمینه به یکی از موضوعات اصلی دیپلماسی ترکیه تبدیل شد. در چنین فضایی، اعتراضات مکرر آنکارا و بالا بردن صدای اعتراض، روش ثابت ترکها برای امتیازگیری در عرصه دیپلماسی است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پیامدهای بحرانهای زیست محیطی منطقه، تنها متوجه دیگر کشورها نیست. ترکیه نیز به مرور با این مسئله درگیر خواهد شد. اکنون در استانبول مشکل خشک شدن تدریجی برخی تالابها، به مسئلهای جدی تبدیل شده و معضل گردوغبار در جنوب ترکیه و در مناطق کردنشین در حال افزایش است و دو هفته پیش در ترابوزان شاهد سیلهای مکرر تابستانی بودیم. بنابراین تخریب محیط زیست و آتش گرفتن جنگلها در ترکیه نیز مسئلهای جدی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نخستین سفر رسمی جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا به فلسطین اشغالی و عربستان سعودی، برخلاف تبلیغات رسانهای محافل صهیونیستی که از هفتهها پیش تلاش داشتند آن را بهعنوان یک سفر بسیار مهم «القا» کنند، در عمل نتوانست به آنچه که صهیونیستها انتظار آن را داشتند، دست پیدا کند.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سالهای اخیر رژیم صهیونیستی از یک سو تلاش کرده است که به لحاظ سیاسی در سطح منطقه پذیرفته شود و یا آنگونه که مقامات آمریکایی میگویند در منطقه خاورمیانه «ادغام» گردد و از سوی دیگر وارد ترتیبات اقتصادی، سیاسی و امنیتی در سطح منطقه و فراتر از آن شود.
فاطمه نکولعل آزاد-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل عراق خروج سه شرکت نفتی آمریکایی از منطقه اقلیم کردستان را ناشی از اختلافات ریشهای بین اقلیم و دولت مرکزی دانست.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: رای اعتماد پارلمان انگلیس به دولت جانسون، برگزاری شست پنج جانبه غربی – عربی درباره یمن، خروج کامل نیروهای ارمنستان تا شهریور از قره باغ، مخالفت اکثر ملت بحرین، عربستان و امارات با عادیسازی روابط با اسرائیل، تفاهمنامه گازی ۴۰ میلیارد دلاری ایران و روسیه، هشدار پکن نسبت به پیامدهای سفر نانسی پلوسی به تایوان، حمله هوایی آمریکا به مواضع الشباب در سومالی، دیدار رئیس امارات با رئیس جمهور فرانسه، مخالفت مسکو با برگزاری نشستهای سوریه در ژنو، دو برابر کردن واردات گاز اروپا از آذربایجان، دیدار اردوغان با رهبر انقلاب، تورم هشتاد درصدی در ترکیه و نشست اقتصادی رژیم صهیونیستی و فلسطین پس از ۱۳ سال از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانهها بازتاب یافت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ظرف چند روز اخیر، نرخ یورو با دلار برابر شد، چنانکه در روز چهاردهم ژوئیه، مطابق با 23 تیرماه، نرخ برابری یورو با دلار به عدد 1.0032 رسید که نشانگر افت 11.8 درصدی ارزش یورو در برابر دلار، نسبت به تاریخ مشابه در سال پیشین بود. به طور کلی، چشمانداز اقتصادی نامطلوب منطقه یورو به خاطر تهاجم روسیه به اوکراین، رویکرد مردد بانک مرکزی اروپا و رویکرد همراه با ریسک فدرال رزرو ایالات متحده، از عوامل این تحولات به شمار میروند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصادسیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: مفهوم راهبردی 2022 ناتو در 16 صفحه با زبان خشک دیپلماتیک مسیر آینده این ائتلاف را برای مقابله با تهدید روسیه، چین، تغییرات اقلیمی و دیگر موارد مشخص میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: سفر بیهوده بایدن به منطقه، چین بزرگترین شریک تجاری عربستان، واکنش حزبالله به باز شدن حریم هوایی سعودی به روی رژیم صهیونیستی، درخواست ترکیه برای پیوستن به بریکس، دیدار امیر قطر با بایدن، رونمایی ایران از ناودسته و زیردریایی پهپادبر همزمان با سفر جو بایدن به خاورمیانه، طرح اتحادیه اروپا برای اعمال تحریمهای بیشتر علیه روسیه، رایزنی وزرای خارجه ارمنستان و آذربایجان در تفلیس، جلسه دوشنبه پارلمان عراق برای تعیین موعد انتخاب رئیس جمهور، عدم توافق اعضای گروه 20 در خصوص چگونگی کمک به اوکراین، پیش بینی احتمال رکود بیش از 50 درصدی در اتحادیه اروپا، هشدار صدر درباره عادی سازی روابط با صهیونیستها، سفر رئیس جمهور ترکیه به ایران و مخالفت هند و برزیل با تحریمهای غرب علیه روسیه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانهها بازتاب یافت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 30 عضو ناتو در جریان نشستی در مادرید در ماه ژوئن یک مفهوم راهبردی جدید را برای این پیمان نظامی به تصویب رساندند. تصویب موفقیتآمیز مفهوم راهبردی 2022 ناتو که با تلاشهایی فراوان میسر شد، دستاوردی مثبت برای ناتو محسوب میشود. ناتو به این منظور جلساتی را در سراسر اروپا با مقامات دولتی و محافل تخصصی ترتیب داد. ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو به دلیل اتخاذ روندی باز و فراگیر که منتهی به تصویب مفهوم راهبردی ناتو شد، مورد تشویق قرار گرفت. آنچه پارامترهای تدوین این مفهوم را تغییر داد، تهاجم روسیه به اوکراین در 24 فوریه بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شرایط سخت منطقه و رویدادهای اوکراین، دور جدید تنشها با یونان، احیای روابط با عربستان و تلاش برای برقراری مجدد روابط با رژیم صهیونیستی ذهن آنکارا را بیش از گذشته مشغول کرده است. در هفتههای اخیر تلاش دو کشور سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو و مخالفت ترکیه در این زمینه به یکی از موضوعات اصلی دیپلماسی ترکیه تبدیل شد. در چنین فضایی، اعتراضات مکرر آنکارا و بالا بردن صدای اعتراض، روش ثابت ترکها برای امتیازگیری در عرصه دیپلماسی است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چهل روز از شهادت مظلومانه شهید دکتر سید کمال خرازی، رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی گذشت. معلوم نیست پس از چند سال و چند دهه دیگر، مادر روزگار دیپلماتی مانند او بهدنیا آورد.
شورای راهبردی آنلاین-یادداشت: شکاف فزاینده میان اروپا و آمریکا، دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از واگرایی راهبردی و بازتعریف منافع در جهان چندقطبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشورهای خلیجفارس به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت پایدار نه از مسیر تقابل، بلکه از مسیر تعامل منطقهای با ایران حاصل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پیامدهای بحرانهای زیست محیطی منطقه، تنها متوجه دیگر کشورها نیست. ترکیه نیز به مرور با این مسئله درگیر خواهد شد. اکنون در استانبول مشکل خشک شدن تدریجی برخی تالابها، به مسئلهای جدی تبدیل شده و معضل گردوغبار در جنوب ترکیه و در مناطق کردنشین در حال افزایش است و دو هفته پیش در ترابوزان شاهد سیلهای مکرر تابستانی بودیم. بنابراین تخریب محیط زیست و آتش گرفتن جنگلها در ترکیه نیز مسئلهای جدی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نخستین سفر رسمی جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا به فلسطین اشغالی و عربستان سعودی، برخلاف تبلیغات رسانهای محافل صهیونیستی که از هفتهها پیش تلاش داشتند آن را بهعنوان یک سفر بسیار مهم «القا» کنند، در عمل نتوانست به آنچه که صهیونیستها انتظار آن را داشتند، دست پیدا کند.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سالهای اخیر رژیم صهیونیستی از یک سو تلاش کرده است که به لحاظ سیاسی در سطح منطقه پذیرفته شود و یا آنگونه که مقامات آمریکایی میگویند در منطقه خاورمیانه «ادغام» گردد و از سوی دیگر وارد ترتیبات اقتصادی، سیاسی و امنیتی در سطح منطقه و فراتر از آن شود.
فاطمه نکولعل آزاد-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل عراق خروج سه شرکت نفتی آمریکایی از منطقه اقلیم کردستان را ناشی از اختلافات ریشهای بین اقلیم و دولت مرکزی دانست.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: رای اعتماد پارلمان انگلیس به دولت جانسون، برگزاری شست پنج جانبه غربی – عربی درباره یمن، خروج کامل نیروهای ارمنستان تا شهریور از قره باغ، مخالفت اکثر ملت بحرین، عربستان و امارات با عادیسازی روابط با اسرائیل، تفاهمنامه گازی ۴۰ میلیارد دلاری ایران و روسیه، هشدار پکن نسبت به پیامدهای سفر نانسی پلوسی به تایوان، حمله هوایی آمریکا به مواضع الشباب در سومالی، دیدار رئیس امارات با رئیس جمهور فرانسه، مخالفت مسکو با برگزاری نشستهای سوریه در ژنو، دو برابر کردن واردات گاز اروپا از آذربایجان، دیدار اردوغان با رهبر انقلاب، تورم هشتاد درصدی در ترکیه و نشست اقتصادی رژیم صهیونیستی و فلسطین پس از ۱۳ سال از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانهها بازتاب یافت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ظرف چند روز اخیر، نرخ یورو با دلار برابر شد، چنانکه در روز چهاردهم ژوئیه، مطابق با 23 تیرماه، نرخ برابری یورو با دلار به عدد 1.0032 رسید که نشانگر افت 11.8 درصدی ارزش یورو در برابر دلار، نسبت به تاریخ مشابه در سال پیشین بود. به طور کلی، چشمانداز اقتصادی نامطلوب منطقه یورو به خاطر تهاجم روسیه به اوکراین، رویکرد مردد بانک مرکزی اروپا و رویکرد همراه با ریسک فدرال رزرو ایالات متحده، از عوامل این تحولات به شمار میروند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصادسیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: مفهوم راهبردی 2022 ناتو در 16 صفحه با زبان خشک دیپلماتیک مسیر آینده این ائتلاف را برای مقابله با تهدید روسیه، چین، تغییرات اقلیمی و دیگر موارد مشخص میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: سفر بیهوده بایدن به منطقه، چین بزرگترین شریک تجاری عربستان، واکنش حزبالله به باز شدن حریم هوایی سعودی به روی رژیم صهیونیستی، درخواست ترکیه برای پیوستن به بریکس، دیدار امیر قطر با بایدن، رونمایی ایران از ناودسته و زیردریایی پهپادبر همزمان با سفر جو بایدن به خاورمیانه، طرح اتحادیه اروپا برای اعمال تحریمهای بیشتر علیه روسیه، رایزنی وزرای خارجه ارمنستان و آذربایجان در تفلیس، جلسه دوشنبه پارلمان عراق برای تعیین موعد انتخاب رئیس جمهور، عدم توافق اعضای گروه 20 در خصوص چگونگی کمک به اوکراین، پیش بینی احتمال رکود بیش از 50 درصدی در اتحادیه اروپا، هشدار صدر درباره عادی سازی روابط با صهیونیستها، سفر رئیس جمهور ترکیه به ایران و مخالفت هند و برزیل با تحریمهای غرب علیه روسیه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانهها بازتاب یافت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 30 عضو ناتو در جریان نشستی در مادرید در ماه ژوئن یک مفهوم راهبردی جدید را برای این پیمان نظامی به تصویب رساندند. تصویب موفقیتآمیز مفهوم راهبردی 2022 ناتو که با تلاشهایی فراوان میسر شد، دستاوردی مثبت برای ناتو محسوب میشود. ناتو به این منظور جلساتی را در سراسر اروپا با مقامات دولتی و محافل تخصصی ترتیب داد. ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو به دلیل اتخاذ روندی باز و فراگیر که منتهی به تصویب مفهوم راهبردی ناتو شد، مورد تشویق قرار گرفت. آنچه پارامترهای تدوین این مفهوم را تغییر داد، تهاجم روسیه به اوکراین در 24 فوریه بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شرایط سخت منطقه و رویدادهای اوکراین، دور جدید تنشها با یونان، احیای روابط با عربستان و تلاش برای برقراری مجدد روابط با رژیم صهیونیستی ذهن آنکارا را بیش از گذشته مشغول کرده است. در هفتههای اخیر تلاش دو کشور سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو و مخالفت ترکیه در این زمینه به یکی از موضوعات اصلی دیپلماسی ترکیه تبدیل شد. در چنین فضایی، اعتراضات مکرر آنکارا و بالا بردن صدای اعتراض، روش ثابت ترکها برای امتیازگیری در عرصه دیپلماسی است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چهل روز از شهادت مظلومانه شهید دکتر سید کمال خرازی، رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی گذشت. معلوم نیست پس از چند سال و چند دهه دیگر، مادر روزگار دیپلماتی مانند او بهدنیا آورد.
شورای راهبردی آنلاین-یادداشت: شکاف فزاینده میان اروپا و آمریکا، دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از واگرایی راهبردی و بازتعریف منافع در جهان چندقطبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشورهای خلیجفارس به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت پایدار نه از مسیر تقابل، بلکه از مسیر تعامل منطقهای با ایران حاصل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پیامدهای بحرانهای زیست محیطی منطقه، تنها متوجه دیگر کشورها نیست. ترکیه نیز به مرور با این مسئله درگیر خواهد شد. اکنون در استانبول مشکل خشک شدن تدریجی برخی تالابها، به مسئلهای جدی تبدیل شده و معضل گردوغبار در جنوب ترکیه و در مناطق کردنشین در حال افزایش است و دو هفته پیش در ترابوزان شاهد سیلهای مکرر تابستانی بودیم. بنابراین تخریب محیط زیست و آتش گرفتن جنگلها در ترکیه نیز مسئلهای جدی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نخستین سفر رسمی جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا به فلسطین اشغالی و عربستان سعودی، برخلاف تبلیغات رسانهای محافل صهیونیستی که از هفتهها پیش تلاش داشتند آن را بهعنوان یک سفر بسیار مهم «القا» کنند، در عمل نتوانست به آنچه که صهیونیستها انتظار آن را داشتند، دست پیدا کند.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سالهای اخیر رژیم صهیونیستی از یک سو تلاش کرده است که به لحاظ سیاسی در سطح منطقه پذیرفته شود و یا آنگونه که مقامات آمریکایی میگویند در منطقه خاورمیانه «ادغام» گردد و از سوی دیگر وارد ترتیبات اقتصادی، سیاسی و امنیتی در سطح منطقه و فراتر از آن شود.
فاطمه نکولعل آزاد-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل عراق خروج سه شرکت نفتی آمریکایی از منطقه اقلیم کردستان را ناشی از اختلافات ریشهای بین اقلیم و دولت مرکزی دانست.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: رای اعتماد پارلمان انگلیس به دولت جانسون، برگزاری شست پنج جانبه غربی – عربی درباره یمن، خروج کامل نیروهای ارمنستان تا شهریور از قره باغ، مخالفت اکثر ملت بحرین، عربستان و امارات با عادیسازی روابط با اسرائیل، تفاهمنامه گازی ۴۰ میلیارد دلاری ایران و روسیه، هشدار پکن نسبت به پیامدهای سفر نانسی پلوسی به تایوان، حمله هوایی آمریکا به مواضع الشباب در سومالی، دیدار رئیس امارات با رئیس جمهور فرانسه، مخالفت مسکو با برگزاری نشستهای سوریه در ژنو، دو برابر کردن واردات گاز اروپا از آذربایجان، دیدار اردوغان با رهبر انقلاب، تورم هشتاد درصدی در ترکیه و نشست اقتصادی رژیم صهیونیستی و فلسطین پس از ۱۳ سال از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانهها بازتاب یافت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ظرف چند روز اخیر، نرخ یورو با دلار برابر شد، چنانکه در روز چهاردهم ژوئیه، مطابق با 23 تیرماه، نرخ برابری یورو با دلار به عدد 1.0032 رسید که نشانگر افت 11.8 درصدی ارزش یورو در برابر دلار، نسبت به تاریخ مشابه در سال پیشین بود. به طور کلی، چشمانداز اقتصادی نامطلوب منطقه یورو به خاطر تهاجم روسیه به اوکراین، رویکرد مردد بانک مرکزی اروپا و رویکرد همراه با ریسک فدرال رزرو ایالات متحده، از عوامل این تحولات به شمار میروند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصادسیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: مفهوم راهبردی 2022 ناتو در 16 صفحه با زبان خشک دیپلماتیک مسیر آینده این ائتلاف را برای مقابله با تهدید روسیه، چین، تغییرات اقلیمی و دیگر موارد مشخص میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: سفر بیهوده بایدن به منطقه، چین بزرگترین شریک تجاری عربستان، واکنش حزبالله به باز شدن حریم هوایی سعودی به روی رژیم صهیونیستی، درخواست ترکیه برای پیوستن به بریکس، دیدار امیر قطر با بایدن، رونمایی ایران از ناودسته و زیردریایی پهپادبر همزمان با سفر جو بایدن به خاورمیانه، طرح اتحادیه اروپا برای اعمال تحریمهای بیشتر علیه روسیه، رایزنی وزرای خارجه ارمنستان و آذربایجان در تفلیس، جلسه دوشنبه پارلمان عراق برای تعیین موعد انتخاب رئیس جمهور، عدم توافق اعضای گروه 20 در خصوص چگونگی کمک به اوکراین، پیش بینی احتمال رکود بیش از 50 درصدی در اتحادیه اروپا، هشدار صدر درباره عادی سازی روابط با صهیونیستها، سفر رئیس جمهور ترکیه به ایران و مخالفت هند و برزیل با تحریمهای غرب علیه روسیه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانهها بازتاب یافت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 30 عضو ناتو در جریان نشستی در مادرید در ماه ژوئن یک مفهوم راهبردی جدید را برای این پیمان نظامی به تصویب رساندند. تصویب موفقیتآمیز مفهوم راهبردی 2022 ناتو که با تلاشهایی فراوان میسر شد، دستاوردی مثبت برای ناتو محسوب میشود. ناتو به این منظور جلساتی را در سراسر اروپا با مقامات دولتی و محافل تخصصی ترتیب داد. ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو به دلیل اتخاذ روندی باز و فراگیر که منتهی به تصویب مفهوم راهبردی ناتو شد، مورد تشویق قرار گرفت. آنچه پارامترهای تدوین این مفهوم را تغییر داد، تهاجم روسیه به اوکراین در 24 فوریه بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شرایط سخت منطقه و رویدادهای اوکراین، دور جدید تنشها با یونان، احیای روابط با عربستان و تلاش برای برقراری مجدد روابط با رژیم صهیونیستی ذهن آنکارا را بیش از گذشته مشغول کرده است. در هفتههای اخیر تلاش دو کشور سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو و مخالفت ترکیه در این زمینه به یکی از موضوعات اصلی دیپلماسی ترکیه تبدیل شد. در چنین فضایی، اعتراضات مکرر آنکارا و بالا بردن صدای اعتراض، روش ثابت ترکها برای امتیازگیری در عرصه دیپلماسی است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چهل روز از شهادت مظلومانه شهید دکتر سید کمال خرازی، رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی گذشت. معلوم نیست پس از چند سال و چند دهه دیگر، مادر روزگار دیپلماتی مانند او بهدنیا آورد.
شورای راهبردی آنلاین-یادداشت: شکاف فزاینده میان اروپا و آمریکا، دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از واگرایی راهبردی و بازتعریف منافع در جهان چندقطبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشورهای خلیجفارس به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت پایدار نه از مسیر تقابل، بلکه از مسیر تعامل منطقهای با ایران حاصل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پیامدهای بحرانهای زیست محیطی منطقه، تنها متوجه دیگر کشورها نیست. ترکیه نیز به مرور با این مسئله درگیر خواهد شد. اکنون در استانبول مشکل خشک شدن تدریجی برخی تالابها، به مسئلهای جدی تبدیل شده و معضل گردوغبار در جنوب ترکیه و در مناطق کردنشین در حال افزایش است و دو هفته پیش در ترابوزان شاهد سیلهای مکرر تابستانی بودیم. بنابراین تخریب محیط زیست و آتش گرفتن جنگلها در ترکیه نیز مسئلهای جدی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نخستین سفر رسمی جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا به فلسطین اشغالی و عربستان سعودی، برخلاف تبلیغات رسانهای محافل صهیونیستی که از هفتهها پیش تلاش داشتند آن را بهعنوان یک سفر بسیار مهم «القا» کنند، در عمل نتوانست به آنچه که صهیونیستها انتظار آن را داشتند، دست پیدا کند.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سالهای اخیر رژیم صهیونیستی از یک سو تلاش کرده است که به لحاظ سیاسی در سطح منطقه پذیرفته شود و یا آنگونه که مقامات آمریکایی میگویند در منطقه خاورمیانه «ادغام» گردد و از سوی دیگر وارد ترتیبات اقتصادی، سیاسی و امنیتی در سطح منطقه و فراتر از آن شود.
فاطمه نکولعل آزاد-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل عراق خروج سه شرکت نفتی آمریکایی از منطقه اقلیم کردستان را ناشی از اختلافات ریشهای بین اقلیم و دولت مرکزی دانست.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: رای اعتماد پارلمان انگلیس به دولت جانسون، برگزاری شست پنج جانبه غربی – عربی درباره یمن، خروج کامل نیروهای ارمنستان تا شهریور از قره باغ، مخالفت اکثر ملت بحرین، عربستان و امارات با عادیسازی روابط با اسرائیل، تفاهمنامه گازی ۴۰ میلیارد دلاری ایران و روسیه، هشدار پکن نسبت به پیامدهای سفر نانسی پلوسی به تایوان، حمله هوایی آمریکا به مواضع الشباب در سومالی، دیدار رئیس امارات با رئیس جمهور فرانسه، مخالفت مسکو با برگزاری نشستهای سوریه در ژنو، دو برابر کردن واردات گاز اروپا از آذربایجان، دیدار اردوغان با رهبر انقلاب، تورم هشتاد درصدی در ترکیه و نشست اقتصادی رژیم صهیونیستی و فلسطین پس از ۱۳ سال از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانهها بازتاب یافت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ظرف چند روز اخیر، نرخ یورو با دلار برابر شد، چنانکه در روز چهاردهم ژوئیه، مطابق با 23 تیرماه، نرخ برابری یورو با دلار به عدد 1.0032 رسید که نشانگر افت 11.8 درصدی ارزش یورو در برابر دلار، نسبت به تاریخ مشابه در سال پیشین بود. به طور کلی، چشمانداز اقتصادی نامطلوب منطقه یورو به خاطر تهاجم روسیه به اوکراین، رویکرد مردد بانک مرکزی اروپا و رویکرد همراه با ریسک فدرال رزرو ایالات متحده، از عوامل این تحولات به شمار میروند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصادسیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: مفهوم راهبردی 2022 ناتو در 16 صفحه با زبان خشک دیپلماتیک مسیر آینده این ائتلاف را برای مقابله با تهدید روسیه، چین، تغییرات اقلیمی و دیگر موارد مشخص میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: سفر بیهوده بایدن به منطقه، چین بزرگترین شریک تجاری عربستان، واکنش حزبالله به باز شدن حریم هوایی سعودی به روی رژیم صهیونیستی، درخواست ترکیه برای پیوستن به بریکس، دیدار امیر قطر با بایدن، رونمایی ایران از ناودسته و زیردریایی پهپادبر همزمان با سفر جو بایدن به خاورمیانه، طرح اتحادیه اروپا برای اعمال تحریمهای بیشتر علیه روسیه، رایزنی وزرای خارجه ارمنستان و آذربایجان در تفلیس، جلسه دوشنبه پارلمان عراق برای تعیین موعد انتخاب رئیس جمهور، عدم توافق اعضای گروه 20 در خصوص چگونگی کمک به اوکراین، پیش بینی احتمال رکود بیش از 50 درصدی در اتحادیه اروپا، هشدار صدر درباره عادی سازی روابط با صهیونیستها، سفر رئیس جمهور ترکیه به ایران و مخالفت هند و برزیل با تحریمهای غرب علیه روسیه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانهها بازتاب یافت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 30 عضو ناتو در جریان نشستی در مادرید در ماه ژوئن یک مفهوم راهبردی جدید را برای این پیمان نظامی به تصویب رساندند. تصویب موفقیتآمیز مفهوم راهبردی 2022 ناتو که با تلاشهایی فراوان میسر شد، دستاوردی مثبت برای ناتو محسوب میشود. ناتو به این منظور جلساتی را در سراسر اروپا با مقامات دولتی و محافل تخصصی ترتیب داد. ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو به دلیل اتخاذ روندی باز و فراگیر که منتهی به تصویب مفهوم راهبردی ناتو شد، مورد تشویق قرار گرفت. آنچه پارامترهای تدوین این مفهوم را تغییر داد، تهاجم روسیه به اوکراین در 24 فوریه بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شرایط سخت منطقه و رویدادهای اوکراین، دور جدید تنشها با یونان، احیای روابط با عربستان و تلاش برای برقراری مجدد روابط با رژیم صهیونیستی ذهن آنکارا را بیش از گذشته مشغول کرده است. در هفتههای اخیر تلاش دو کشور سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو و مخالفت ترکیه در این زمینه به یکی از موضوعات اصلی دیپلماسی ترکیه تبدیل شد. در چنین فضایی، اعتراضات مکرر آنکارا و بالا بردن صدای اعتراض، روش ثابت ترکها برای امتیازگیری در عرصه دیپلماسی است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چهل روز از شهادت مظلومانه شهید دکتر سید کمال خرازی، رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی گذشت. معلوم نیست پس از چند سال و چند دهه دیگر، مادر روزگار دیپلماتی مانند او بهدنیا آورد.
شورای راهبردی آنلاین-یادداشت: شکاف فزاینده میان اروپا و آمریکا، دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از واگرایی راهبردی و بازتعریف منافع در جهان چندقطبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشورهای خلیجفارس به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت پایدار نه از مسیر تقابل، بلکه از مسیر تعامل منطقهای با ایران حاصل خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پیامدهای بحرانهای زیست محیطی منطقه، تنها متوجه دیگر کشورها نیست. ترکیه نیز به مرور با این مسئله درگیر خواهد شد. اکنون در استانبول مشکل خشک شدن تدریجی برخی تالابها، به مسئلهای جدی تبدیل شده و معضل گردوغبار در جنوب ترکیه و در مناطق کردنشین در حال افزایش است و دو هفته پیش در ترابوزان شاهد سیلهای مکرر تابستانی بودیم. بنابراین تخریب محیط زیست و آتش گرفتن جنگلها در ترکیه نیز مسئلهای جدی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نخستین سفر رسمی جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا به فلسطین اشغالی و عربستان سعودی، برخلاف تبلیغات رسانهای محافل صهیونیستی که از هفتهها پیش تلاش داشتند آن را بهعنوان یک سفر بسیار مهم «القا» کنند، در عمل نتوانست به آنچه که صهیونیستها انتظار آن را داشتند، دست پیدا کند.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سالهای اخیر رژیم صهیونیستی از یک سو تلاش کرده است که به لحاظ سیاسی در سطح منطقه پذیرفته شود و یا آنگونه که مقامات آمریکایی میگویند در منطقه خاورمیانه «ادغام» گردد و از سوی دیگر وارد ترتیبات اقتصادی، سیاسی و امنیتی در سطح منطقه و فراتر از آن شود.
فاطمه نکولعل آزاد-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل عراق خروج سه شرکت نفتی آمریکایی از منطقه اقلیم کردستان را ناشی از اختلافات ریشهای بین اقلیم و دولت مرکزی دانست.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: رای اعتماد پارلمان انگلیس به دولت جانسون، برگزاری شست پنج جانبه غربی – عربی درباره یمن، خروج کامل نیروهای ارمنستان تا شهریور از قره باغ، مخالفت اکثر ملت بحرین، عربستان و امارات با عادیسازی روابط با اسرائیل، تفاهمنامه گازی ۴۰ میلیارد دلاری ایران و روسیه، هشدار پکن نسبت به پیامدهای سفر نانسی پلوسی به تایوان، حمله هوایی آمریکا به مواضع الشباب در سومالی، دیدار رئیس امارات با رئیس جمهور فرانسه، مخالفت مسکو با برگزاری نشستهای سوریه در ژنو، دو برابر کردن واردات گاز اروپا از آذربایجان، دیدار اردوغان با رهبر انقلاب، تورم هشتاد درصدی در ترکیه و نشست اقتصادی رژیم صهیونیستی و فلسطین پس از ۱۳ سال از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانهها بازتاب یافت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ظرف چند روز اخیر، نرخ یورو با دلار برابر شد، چنانکه در روز چهاردهم ژوئیه، مطابق با 23 تیرماه، نرخ برابری یورو با دلار به عدد 1.0032 رسید که نشانگر افت 11.8 درصدی ارزش یورو در برابر دلار، نسبت به تاریخ مشابه در سال پیشین بود. به طور کلی، چشمانداز اقتصادی نامطلوب منطقه یورو به خاطر تهاجم روسیه به اوکراین، رویکرد مردد بانک مرکزی اروپا و رویکرد همراه با ریسک فدرال رزرو ایالات متحده، از عوامل این تحولات به شمار میروند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصادسیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: مفهوم راهبردی 2022 ناتو در 16 صفحه با زبان خشک دیپلماتیک مسیر آینده این ائتلاف را برای مقابله با تهدید روسیه، چین، تغییرات اقلیمی و دیگر موارد مشخص میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: سفر بیهوده بایدن به منطقه، چین بزرگترین شریک تجاری عربستان، واکنش حزبالله به باز شدن حریم هوایی سعودی به روی رژیم صهیونیستی، درخواست ترکیه برای پیوستن به بریکس، دیدار امیر قطر با بایدن، رونمایی ایران از ناودسته و زیردریایی پهپادبر همزمان با سفر جو بایدن به خاورمیانه، طرح اتحادیه اروپا برای اعمال تحریمهای بیشتر علیه روسیه، رایزنی وزرای خارجه ارمنستان و آذربایجان در تفلیس، جلسه دوشنبه پارلمان عراق برای تعیین موعد انتخاب رئیس جمهور، عدم توافق اعضای گروه 20 در خصوص چگونگی کمک به اوکراین، پیش بینی احتمال رکود بیش از 50 درصدی در اتحادیه اروپا، هشدار صدر درباره عادی سازی روابط با صهیونیستها، سفر رئیس جمهور ترکیه به ایران و مخالفت هند و برزیل با تحریمهای غرب علیه روسیه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانهها بازتاب یافت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 30 عضو ناتو در جریان نشستی در مادرید در ماه ژوئن یک مفهوم راهبردی جدید را برای این پیمان نظامی به تصویب رساندند. تصویب موفقیتآمیز مفهوم راهبردی 2022 ناتو که با تلاشهایی فراوان میسر شد، دستاوردی مثبت برای ناتو محسوب میشود. ناتو به این منظور جلساتی را در سراسر اروپا با مقامات دولتی و محافل تخصصی ترتیب داد. ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو به دلیل اتخاذ روندی باز و فراگیر که منتهی به تصویب مفهوم راهبردی ناتو شد، مورد تشویق قرار گرفت. آنچه پارامترهای تدوین این مفهوم را تغییر داد، تهاجم روسیه به اوکراین در 24 فوریه بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شرایط سخت منطقه و رویدادهای اوکراین، دور جدید تنشها با یونان، احیای روابط با عربستان و تلاش برای برقراری مجدد روابط با رژیم صهیونیستی ذهن آنکارا را بیش از گذشته مشغول کرده است. در هفتههای اخیر تلاش دو کشور سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو و مخالفت ترکیه در این زمینه به یکی از موضوعات اصلی دیپلماسی ترکیه تبدیل شد. در چنین فضایی، اعتراضات مکرر آنکارا و بالا بردن صدای اعتراض، روش ثابت ترکها برای امتیازگیری در عرصه دیپلماسی است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چهل روز از شهادت مظلومانه شهید دکتر سید کمال خرازی، رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی گذشت. معلوم نیست پس از چند سال و چند دهه دیگر، مادر روزگار دیپلماتی مانند او بهدنیا آورد.
شورای راهبردی آنلاین-یادداشت: شکاف فزاینده میان اروپا و آمریکا، دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از واگرایی راهبردی و بازتعریف منافع در جهان چندقطبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کشورهای خلیجفارس به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت پایدار نه از مسیر تقابل، بلکه از مسیر تعامل منطقهای با ایران حاصل خواهد شد.