شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ اوکراین تنها یک بحران اروپایی نبود، بلکه نقطه آغاز بازآرایی موازنه قدرت جهانی و تغییر رفتار راهبردی قدرتهای بزرگ محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت قدرتهای بزرگ بیش از آنکه در میدانهای نبرد نظامی جریان داشته باشد، اکنون در تجارت، ارز، فناوری و زنجیرههای تأمین جهانی پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واشنگتن با نادیده گرفتن ظرفیتهای بازدارندگی و اهرمهای اقتصاد سیاسی ایران، در تنگه هرمز به بنبستی راهبردی رسیده که ابزار نظامی قادر به برونرفت از آن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحلیل سیاست خارجی زمانی معتبر است که تصمیمها را بر پایه اطلاعات و شرایط زمان اتخاذ آنها ارزیابی کند، نه بر مبنای نتایجی که تنها پس از پایان بحران آشکار شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، میتواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، این تجاوز، حساسیتها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقهای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران میتواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کماثر بودن تضمینهای امنیتی آمریکا، گفتوگوها و همکاریهای منطقهای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافقهای عادیسازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاریها میان تلآویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشمانداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحلهای پیچیده کرده و نشان میدهد که بازیگران منطقهای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرتهای فرامنطقهای را بازنگری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرتهای شرق و غرب جهان به مسالهای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار کمربند و جاده چین (Belt and Road Initiative) که به نام راه ابریشم جدید و مدرن شناخته می شود، در سال 2013 آغاز شده و به دنبال اتصال آسیا با آفریقا و اروپا از طریق شبکههای زمینی و دریایی با هدف بهبود یکپارچگی منطقه، بازگشت تجارت از دریا و هوا به خشکی و همچنین افزایش رشد اقتصادی است. نام این پروژه، توسط شی جین پینگ، رئیس جمهور چین انتخاب شد و برگرفته از مفهوم جاده ابریشم است که ۲۰۰۰ سال پیش در زمان سلسله هان ایجاد شد؛ در واقع جاده ابریشم یا راه ابریشم یک شبکه ارتباطی بسیار قدیمی است و شامل مسیرهای تجاری متنوعی میشود که برای قرنها، چین را از طریق اوراسیا به دریای مدیترانه متصل میکرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش اخیر میان دهلی نو و اسلامآباد بر سر «پیمان آبهای ایندوس» و همچنین دادههای اقلیمی که نشاندهنده تحلیل رفتن منابع آب شیرین در نقاط مختلف جهان هستند، نشان میدهند که منابع آبی فراملیتی در قرن بیستویکم بهسرعت از یک موضوع فنی و توسعهای به یک متغیر راهبردی و حتی امنیتی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: توافق تجاری اخیر میان آمریکا و اتحادیه اروپا، که در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ در اسکاتلند به امضا رسید، به ظاهر از یک جنگ تعرفهای تمامعیار جلوگیری کرده است. با این حال، این توافق که با فشارهای دونالد ترامپ و تهدید به افزایش تعرفهها تا ۳۰ درصد شکل گرفت، بیش از آنکه نشانهای از همکاری متقابل باشد، نمایانگر سلطه اقتصادی آمریکا بر اروپا است. تعهد اتحادیه اروپا به خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی و سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا، در کنار پذیرش تعرفه ۱۵ درصدی بر اکثر صادرات محصولات اروپایی، پرسشهایی جدی درباره استقلال اقتصادی اروپا و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مطرح میکند. آیا این توافق بهمعنای ثبات تجاری اروپا است یا بهنوعی تسلیم شدن راهبردی در برابر آمریکا است که شکافهای موجود در نظم جهانی را تعمیق خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین: رئیس شورای راهبردی روابط خارجی در پاسخ به این سوال که هدف رژیم صهیونیستی از تجاوز به قطر را چگونه تفسیر میکنید، ضمن محکوم کردن تجاوز رژیم منحوس اسراییل به خاک کشوری که نقش میانجی را در توقف حملات اسراییل به غزه بازی میکند گفت: پیش از جنگ ۱۲ روزه، در دیداری که با نخست وزیر محترم قطر داشتم، ضمن تشریح اهداف آمریکا و رژیم صهیونیستی برای کل منطقه، به او گفتم ما همه در یک قایق هستیم و شما باید خطر را جدی تلقی کنید.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ اوکراین تنها یک بحران اروپایی نبود، بلکه نقطه آغاز بازآرایی موازنه قدرت جهانی و تغییر رفتار راهبردی قدرتهای بزرگ محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت قدرتهای بزرگ بیش از آنکه در میدانهای نبرد نظامی جریان داشته باشد، اکنون در تجارت، ارز، فناوری و زنجیرههای تأمین جهانی پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واشنگتن با نادیده گرفتن ظرفیتهای بازدارندگی و اهرمهای اقتصاد سیاسی ایران، در تنگه هرمز به بنبستی راهبردی رسیده که ابزار نظامی قادر به برونرفت از آن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحلیل سیاست خارجی زمانی معتبر است که تصمیمها را بر پایه اطلاعات و شرایط زمان اتخاذ آنها ارزیابی کند، نه بر مبنای نتایجی که تنها پس از پایان بحران آشکار شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، میتواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، این تجاوز، حساسیتها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقهای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران میتواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کماثر بودن تضمینهای امنیتی آمریکا، گفتوگوها و همکاریهای منطقهای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافقهای عادیسازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاریها میان تلآویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشمانداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحلهای پیچیده کرده و نشان میدهد که بازیگران منطقهای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرتهای فرامنطقهای را بازنگری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرتهای شرق و غرب جهان به مسالهای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار کمربند و جاده چین (Belt and Road Initiative) که به نام راه ابریشم جدید و مدرن شناخته می شود، در سال 2013 آغاز شده و به دنبال اتصال آسیا با آفریقا و اروپا از طریق شبکههای زمینی و دریایی با هدف بهبود یکپارچگی منطقه، بازگشت تجارت از دریا و هوا به خشکی و همچنین افزایش رشد اقتصادی است. نام این پروژه، توسط شی جین پینگ، رئیس جمهور چین انتخاب شد و برگرفته از مفهوم جاده ابریشم است که ۲۰۰۰ سال پیش در زمان سلسله هان ایجاد شد؛ در واقع جاده ابریشم یا راه ابریشم یک شبکه ارتباطی بسیار قدیمی است و شامل مسیرهای تجاری متنوعی میشود که برای قرنها، چین را از طریق اوراسیا به دریای مدیترانه متصل میکرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش اخیر میان دهلی نو و اسلامآباد بر سر «پیمان آبهای ایندوس» و همچنین دادههای اقلیمی که نشاندهنده تحلیل رفتن منابع آب شیرین در نقاط مختلف جهان هستند، نشان میدهند که منابع آبی فراملیتی در قرن بیستویکم بهسرعت از یک موضوع فنی و توسعهای به یک متغیر راهبردی و حتی امنیتی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: توافق تجاری اخیر میان آمریکا و اتحادیه اروپا، که در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ در اسکاتلند به امضا رسید، به ظاهر از یک جنگ تعرفهای تمامعیار جلوگیری کرده است. با این حال، این توافق که با فشارهای دونالد ترامپ و تهدید به افزایش تعرفهها تا ۳۰ درصد شکل گرفت، بیش از آنکه نشانهای از همکاری متقابل باشد، نمایانگر سلطه اقتصادی آمریکا بر اروپا است. تعهد اتحادیه اروپا به خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی و سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا، در کنار پذیرش تعرفه ۱۵ درصدی بر اکثر صادرات محصولات اروپایی، پرسشهایی جدی درباره استقلال اقتصادی اروپا و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مطرح میکند. آیا این توافق بهمعنای ثبات تجاری اروپا است یا بهنوعی تسلیم شدن راهبردی در برابر آمریکا است که شکافهای موجود در نظم جهانی را تعمیق خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین: رئیس شورای راهبردی روابط خارجی در پاسخ به این سوال که هدف رژیم صهیونیستی از تجاوز به قطر را چگونه تفسیر میکنید، ضمن محکوم کردن تجاوز رژیم منحوس اسراییل به خاک کشوری که نقش میانجی را در توقف حملات اسراییل به غزه بازی میکند گفت: پیش از جنگ ۱۲ روزه، در دیداری که با نخست وزیر محترم قطر داشتم، ضمن تشریح اهداف آمریکا و رژیم صهیونیستی برای کل منطقه، به او گفتم ما همه در یک قایق هستیم و شما باید خطر را جدی تلقی کنید.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، میتواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، این تجاوز، حساسیتها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقهای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران میتواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کماثر بودن تضمینهای امنیتی آمریکا، گفتوگوها و همکاریهای منطقهای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافقهای عادیسازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاریها میان تلآویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشمانداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحلهای پیچیده کرده و نشان میدهد که بازیگران منطقهای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرتهای فرامنطقهای را بازنگری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرتهای شرق و غرب جهان به مسالهای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار کمربند و جاده چین (Belt and Road Initiative) که به نام راه ابریشم جدید و مدرن شناخته می شود، در سال 2013 آغاز شده و به دنبال اتصال آسیا با آفریقا و اروپا از طریق شبکههای زمینی و دریایی با هدف بهبود یکپارچگی منطقه، بازگشت تجارت از دریا و هوا به خشکی و همچنین افزایش رشد اقتصادی است. نام این پروژه، توسط شی جین پینگ، رئیس جمهور چین انتخاب شد و برگرفته از مفهوم جاده ابریشم است که ۲۰۰۰ سال پیش در زمان سلسله هان ایجاد شد؛ در واقع جاده ابریشم یا راه ابریشم یک شبکه ارتباطی بسیار قدیمی است و شامل مسیرهای تجاری متنوعی میشود که برای قرنها، چین را از طریق اوراسیا به دریای مدیترانه متصل میکرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش اخیر میان دهلی نو و اسلامآباد بر سر «پیمان آبهای ایندوس» و همچنین دادههای اقلیمی که نشاندهنده تحلیل رفتن منابع آب شیرین در نقاط مختلف جهان هستند، نشان میدهند که منابع آبی فراملیتی در قرن بیستویکم بهسرعت از یک موضوع فنی و توسعهای به یک متغیر راهبردی و حتی امنیتی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: توافق تجاری اخیر میان آمریکا و اتحادیه اروپا، که در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ در اسکاتلند به امضا رسید، به ظاهر از یک جنگ تعرفهای تمامعیار جلوگیری کرده است. با این حال، این توافق که با فشارهای دونالد ترامپ و تهدید به افزایش تعرفهها تا ۳۰ درصد شکل گرفت، بیش از آنکه نشانهای از همکاری متقابل باشد، نمایانگر سلطه اقتصادی آمریکا بر اروپا است. تعهد اتحادیه اروپا به خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی و سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا، در کنار پذیرش تعرفه ۱۵ درصدی بر اکثر صادرات محصولات اروپایی، پرسشهایی جدی درباره استقلال اقتصادی اروپا و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مطرح میکند. آیا این توافق بهمعنای ثبات تجاری اروپا است یا بهنوعی تسلیم شدن راهبردی در برابر آمریکا است که شکافهای موجود در نظم جهانی را تعمیق خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین: رئیس شورای راهبردی روابط خارجی در پاسخ به این سوال که هدف رژیم صهیونیستی از تجاوز به قطر را چگونه تفسیر میکنید، ضمن محکوم کردن تجاوز رژیم منحوس اسراییل به خاک کشوری که نقش میانجی را در توقف حملات اسراییل به غزه بازی میکند گفت: پیش از جنگ ۱۲ روزه، در دیداری که با نخست وزیر محترم قطر داشتم، ضمن تشریح اهداف آمریکا و رژیم صهیونیستی برای کل منطقه، به او گفتم ما همه در یک قایق هستیم و شما باید خطر را جدی تلقی کنید.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ اوکراین تنها یک بحران اروپایی نبود، بلکه نقطه آغاز بازآرایی موازنه قدرت جهانی و تغییر رفتار راهبردی قدرتهای بزرگ محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت قدرتهای بزرگ بیش از آنکه در میدانهای نبرد نظامی جریان داشته باشد، اکنون در تجارت، ارز، فناوری و زنجیرههای تأمین جهانی پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واشنگتن با نادیده گرفتن ظرفیتهای بازدارندگی و اهرمهای اقتصاد سیاسی ایران، در تنگه هرمز به بنبستی راهبردی رسیده که ابزار نظامی قادر به برونرفت از آن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحلیل سیاست خارجی زمانی معتبر است که تصمیمها را بر پایه اطلاعات و شرایط زمان اتخاذ آنها ارزیابی کند، نه بر مبنای نتایجی که تنها پس از پایان بحران آشکار شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، میتواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، این تجاوز، حساسیتها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقهای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران میتواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کماثر بودن تضمینهای امنیتی آمریکا، گفتوگوها و همکاریهای منطقهای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافقهای عادیسازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاریها میان تلآویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشمانداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحلهای پیچیده کرده و نشان میدهد که بازیگران منطقهای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرتهای فرامنطقهای را بازنگری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرتهای شرق و غرب جهان به مسالهای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار کمربند و جاده چین (Belt and Road Initiative) که به نام راه ابریشم جدید و مدرن شناخته می شود، در سال 2013 آغاز شده و به دنبال اتصال آسیا با آفریقا و اروپا از طریق شبکههای زمینی و دریایی با هدف بهبود یکپارچگی منطقه، بازگشت تجارت از دریا و هوا به خشکی و همچنین افزایش رشد اقتصادی است. نام این پروژه، توسط شی جین پینگ، رئیس جمهور چین انتخاب شد و برگرفته از مفهوم جاده ابریشم است که ۲۰۰۰ سال پیش در زمان سلسله هان ایجاد شد؛ در واقع جاده ابریشم یا راه ابریشم یک شبکه ارتباطی بسیار قدیمی است و شامل مسیرهای تجاری متنوعی میشود که برای قرنها، چین را از طریق اوراسیا به دریای مدیترانه متصل میکرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش اخیر میان دهلی نو و اسلامآباد بر سر «پیمان آبهای ایندوس» و همچنین دادههای اقلیمی که نشاندهنده تحلیل رفتن منابع آب شیرین در نقاط مختلف جهان هستند، نشان میدهند که منابع آبی فراملیتی در قرن بیستویکم بهسرعت از یک موضوع فنی و توسعهای به یک متغیر راهبردی و حتی امنیتی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: توافق تجاری اخیر میان آمریکا و اتحادیه اروپا، که در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ در اسکاتلند به امضا رسید، به ظاهر از یک جنگ تعرفهای تمامعیار جلوگیری کرده است. با این حال، این توافق که با فشارهای دونالد ترامپ و تهدید به افزایش تعرفهها تا ۳۰ درصد شکل گرفت، بیش از آنکه نشانهای از همکاری متقابل باشد، نمایانگر سلطه اقتصادی آمریکا بر اروپا است. تعهد اتحادیه اروپا به خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی و سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا، در کنار پذیرش تعرفه ۱۵ درصدی بر اکثر صادرات محصولات اروپایی، پرسشهایی جدی درباره استقلال اقتصادی اروپا و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مطرح میکند. آیا این توافق بهمعنای ثبات تجاری اروپا است یا بهنوعی تسلیم شدن راهبردی در برابر آمریکا است که شکافهای موجود در نظم جهانی را تعمیق خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین: رئیس شورای راهبردی روابط خارجی در پاسخ به این سوال که هدف رژیم صهیونیستی از تجاوز به قطر را چگونه تفسیر میکنید، ضمن محکوم کردن تجاوز رژیم منحوس اسراییل به خاک کشوری که نقش میانجی را در توقف حملات اسراییل به غزه بازی میکند گفت: پیش از جنگ ۱۲ روزه، در دیداری که با نخست وزیر محترم قطر داشتم، ضمن تشریح اهداف آمریکا و رژیم صهیونیستی برای کل منطقه، به او گفتم ما همه در یک قایق هستیم و شما باید خطر را جدی تلقی کنید.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ اوکراین تنها یک بحران اروپایی نبود، بلکه نقطه آغاز بازآرایی موازنه قدرت جهانی و تغییر رفتار راهبردی قدرتهای بزرگ محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت قدرتهای بزرگ بیش از آنکه در میدانهای نبرد نظامی جریان داشته باشد، اکنون در تجارت، ارز، فناوری و زنجیرههای تأمین جهانی پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واشنگتن با نادیده گرفتن ظرفیتهای بازدارندگی و اهرمهای اقتصاد سیاسی ایران، در تنگه هرمز به بنبستی راهبردی رسیده که ابزار نظامی قادر به برونرفت از آن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحلیل سیاست خارجی زمانی معتبر است که تصمیمها را بر پایه اطلاعات و شرایط زمان اتخاذ آنها ارزیابی کند، نه بر مبنای نتایجی که تنها پس از پایان بحران آشکار شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، میتواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، این تجاوز، حساسیتها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقهای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران میتواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کماثر بودن تضمینهای امنیتی آمریکا، گفتوگوها و همکاریهای منطقهای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافقهای عادیسازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاریها میان تلآویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشمانداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحلهای پیچیده کرده و نشان میدهد که بازیگران منطقهای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرتهای فرامنطقهای را بازنگری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرتهای شرق و غرب جهان به مسالهای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار کمربند و جاده چین (Belt and Road Initiative) که به نام راه ابریشم جدید و مدرن شناخته می شود، در سال 2013 آغاز شده و به دنبال اتصال آسیا با آفریقا و اروپا از طریق شبکههای زمینی و دریایی با هدف بهبود یکپارچگی منطقه، بازگشت تجارت از دریا و هوا به خشکی و همچنین افزایش رشد اقتصادی است. نام این پروژه، توسط شی جین پینگ، رئیس جمهور چین انتخاب شد و برگرفته از مفهوم جاده ابریشم است که ۲۰۰۰ سال پیش در زمان سلسله هان ایجاد شد؛ در واقع جاده ابریشم یا راه ابریشم یک شبکه ارتباطی بسیار قدیمی است و شامل مسیرهای تجاری متنوعی میشود که برای قرنها، چین را از طریق اوراسیا به دریای مدیترانه متصل میکرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش اخیر میان دهلی نو و اسلامآباد بر سر «پیمان آبهای ایندوس» و همچنین دادههای اقلیمی که نشاندهنده تحلیل رفتن منابع آب شیرین در نقاط مختلف جهان هستند، نشان میدهند که منابع آبی فراملیتی در قرن بیستویکم بهسرعت از یک موضوع فنی و توسعهای به یک متغیر راهبردی و حتی امنیتی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: توافق تجاری اخیر میان آمریکا و اتحادیه اروپا، که در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ در اسکاتلند به امضا رسید، به ظاهر از یک جنگ تعرفهای تمامعیار جلوگیری کرده است. با این حال، این توافق که با فشارهای دونالد ترامپ و تهدید به افزایش تعرفهها تا ۳۰ درصد شکل گرفت، بیش از آنکه نشانهای از همکاری متقابل باشد، نمایانگر سلطه اقتصادی آمریکا بر اروپا است. تعهد اتحادیه اروپا به خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی و سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا، در کنار پذیرش تعرفه ۱۵ درصدی بر اکثر صادرات محصولات اروپایی، پرسشهایی جدی درباره استقلال اقتصادی اروپا و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مطرح میکند. آیا این توافق بهمعنای ثبات تجاری اروپا است یا بهنوعی تسلیم شدن راهبردی در برابر آمریکا است که شکافهای موجود در نظم جهانی را تعمیق خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین: رئیس شورای راهبردی روابط خارجی در پاسخ به این سوال که هدف رژیم صهیونیستی از تجاوز به قطر را چگونه تفسیر میکنید، ضمن محکوم کردن تجاوز رژیم منحوس اسراییل به خاک کشوری که نقش میانجی را در توقف حملات اسراییل به غزه بازی میکند گفت: پیش از جنگ ۱۲ روزه، در دیداری که با نخست وزیر محترم قطر داشتم، ضمن تشریح اهداف آمریکا و رژیم صهیونیستی برای کل منطقه، به او گفتم ما همه در یک قایق هستیم و شما باید خطر را جدی تلقی کنید.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ اوکراین تنها یک بحران اروپایی نبود، بلکه نقطه آغاز بازآرایی موازنه قدرت جهانی و تغییر رفتار راهبردی قدرتهای بزرگ محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت قدرتهای بزرگ بیش از آنکه در میدانهای نبرد نظامی جریان داشته باشد، اکنون در تجارت، ارز، فناوری و زنجیرههای تأمین جهانی پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واشنگتن با نادیده گرفتن ظرفیتهای بازدارندگی و اهرمهای اقتصاد سیاسی ایران، در تنگه هرمز به بنبستی راهبردی رسیده که ابزار نظامی قادر به برونرفت از آن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحلیل سیاست خارجی زمانی معتبر است که تصمیمها را بر پایه اطلاعات و شرایط زمان اتخاذ آنها ارزیابی کند، نه بر مبنای نتایجی که تنها پس از پایان بحران آشکار شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، میتواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، این تجاوز، حساسیتها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقهای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران میتواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کماثر بودن تضمینهای امنیتی آمریکا، گفتوگوها و همکاریهای منطقهای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافقهای عادیسازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاریها میان تلآویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشمانداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحلهای پیچیده کرده و نشان میدهد که بازیگران منطقهای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرتهای فرامنطقهای را بازنگری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرتهای شرق و غرب جهان به مسالهای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار کمربند و جاده چین (Belt and Road Initiative) که به نام راه ابریشم جدید و مدرن شناخته می شود، در سال 2013 آغاز شده و به دنبال اتصال آسیا با آفریقا و اروپا از طریق شبکههای زمینی و دریایی با هدف بهبود یکپارچگی منطقه، بازگشت تجارت از دریا و هوا به خشکی و همچنین افزایش رشد اقتصادی است. نام این پروژه، توسط شی جین پینگ، رئیس جمهور چین انتخاب شد و برگرفته از مفهوم جاده ابریشم است که ۲۰۰۰ سال پیش در زمان سلسله هان ایجاد شد؛ در واقع جاده ابریشم یا راه ابریشم یک شبکه ارتباطی بسیار قدیمی است و شامل مسیرهای تجاری متنوعی میشود که برای قرنها، چین را از طریق اوراسیا به دریای مدیترانه متصل میکرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش اخیر میان دهلی نو و اسلامآباد بر سر «پیمان آبهای ایندوس» و همچنین دادههای اقلیمی که نشاندهنده تحلیل رفتن منابع آب شیرین در نقاط مختلف جهان هستند، نشان میدهند که منابع آبی فراملیتی در قرن بیستویکم بهسرعت از یک موضوع فنی و توسعهای به یک متغیر راهبردی و حتی امنیتی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: توافق تجاری اخیر میان آمریکا و اتحادیه اروپا، که در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ در اسکاتلند به امضا رسید، به ظاهر از یک جنگ تعرفهای تمامعیار جلوگیری کرده است. با این حال، این توافق که با فشارهای دونالد ترامپ و تهدید به افزایش تعرفهها تا ۳۰ درصد شکل گرفت، بیش از آنکه نشانهای از همکاری متقابل باشد، نمایانگر سلطه اقتصادی آمریکا بر اروپا است. تعهد اتحادیه اروپا به خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی و سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا، در کنار پذیرش تعرفه ۱۵ درصدی بر اکثر صادرات محصولات اروپایی، پرسشهایی جدی درباره استقلال اقتصادی اروپا و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مطرح میکند. آیا این توافق بهمعنای ثبات تجاری اروپا است یا بهنوعی تسلیم شدن راهبردی در برابر آمریکا است که شکافهای موجود در نظم جهانی را تعمیق خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین: رئیس شورای راهبردی روابط خارجی در پاسخ به این سوال که هدف رژیم صهیونیستی از تجاوز به قطر را چگونه تفسیر میکنید، ضمن محکوم کردن تجاوز رژیم منحوس اسراییل به خاک کشوری که نقش میانجی را در توقف حملات اسراییل به غزه بازی میکند گفت: پیش از جنگ ۱۲ روزه، در دیداری که با نخست وزیر محترم قطر داشتم، ضمن تشریح اهداف آمریکا و رژیم صهیونیستی برای کل منطقه، به او گفتم ما همه در یک قایق هستیم و شما باید خطر را جدی تلقی کنید.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ اوکراین تنها یک بحران اروپایی نبود، بلکه نقطه آغاز بازآرایی موازنه قدرت جهانی و تغییر رفتار راهبردی قدرتهای بزرگ محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت قدرتهای بزرگ بیش از آنکه در میدانهای نبرد نظامی جریان داشته باشد، اکنون در تجارت، ارز، فناوری و زنجیرههای تأمین جهانی پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واشنگتن با نادیده گرفتن ظرفیتهای بازدارندگی و اهرمهای اقتصاد سیاسی ایران، در تنگه هرمز به بنبستی راهبردی رسیده که ابزار نظامی قادر به برونرفت از آن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحلیل سیاست خارجی زمانی معتبر است که تصمیمها را بر پایه اطلاعات و شرایط زمان اتخاذ آنها ارزیابی کند، نه بر مبنای نتایجی که تنها پس از پایان بحران آشکار شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، میتواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، این تجاوز، حساسیتها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقهای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران میتواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کماثر بودن تضمینهای امنیتی آمریکا، گفتوگوها و همکاریهای منطقهای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافقهای عادیسازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاریها میان تلآویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشمانداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحلهای پیچیده کرده و نشان میدهد که بازیگران منطقهای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرتهای فرامنطقهای را بازنگری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرتهای شرق و غرب جهان به مسالهای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار کمربند و جاده چین (Belt and Road Initiative) که به نام راه ابریشم جدید و مدرن شناخته می شود، در سال 2013 آغاز شده و به دنبال اتصال آسیا با آفریقا و اروپا از طریق شبکههای زمینی و دریایی با هدف بهبود یکپارچگی منطقه، بازگشت تجارت از دریا و هوا به خشکی و همچنین افزایش رشد اقتصادی است. نام این پروژه، توسط شی جین پینگ، رئیس جمهور چین انتخاب شد و برگرفته از مفهوم جاده ابریشم است که ۲۰۰۰ سال پیش در زمان سلسله هان ایجاد شد؛ در واقع جاده ابریشم یا راه ابریشم یک شبکه ارتباطی بسیار قدیمی است و شامل مسیرهای تجاری متنوعی میشود که برای قرنها، چین را از طریق اوراسیا به دریای مدیترانه متصل میکرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش اخیر میان دهلی نو و اسلامآباد بر سر «پیمان آبهای ایندوس» و همچنین دادههای اقلیمی که نشاندهنده تحلیل رفتن منابع آب شیرین در نقاط مختلف جهان هستند، نشان میدهند که منابع آبی فراملیتی در قرن بیستویکم بهسرعت از یک موضوع فنی و توسعهای به یک متغیر راهبردی و حتی امنیتی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: توافق تجاری اخیر میان آمریکا و اتحادیه اروپا، که در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ در اسکاتلند به امضا رسید، به ظاهر از یک جنگ تعرفهای تمامعیار جلوگیری کرده است. با این حال، این توافق که با فشارهای دونالد ترامپ و تهدید به افزایش تعرفهها تا ۳۰ درصد شکل گرفت، بیش از آنکه نشانهای از همکاری متقابل باشد، نمایانگر سلطه اقتصادی آمریکا بر اروپا است. تعهد اتحادیه اروپا به خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی و سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا، در کنار پذیرش تعرفه ۱۵ درصدی بر اکثر صادرات محصولات اروپایی، پرسشهایی جدی درباره استقلال اقتصادی اروپا و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مطرح میکند. آیا این توافق بهمعنای ثبات تجاری اروپا است یا بهنوعی تسلیم شدن راهبردی در برابر آمریکا است که شکافهای موجود در نظم جهانی را تعمیق خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین: رئیس شورای راهبردی روابط خارجی در پاسخ به این سوال که هدف رژیم صهیونیستی از تجاوز به قطر را چگونه تفسیر میکنید، ضمن محکوم کردن تجاوز رژیم منحوس اسراییل به خاک کشوری که نقش میانجی را در توقف حملات اسراییل به غزه بازی میکند گفت: پیش از جنگ ۱۲ روزه، در دیداری که با نخست وزیر محترم قطر داشتم، ضمن تشریح اهداف آمریکا و رژیم صهیونیستی برای کل منطقه، به او گفتم ما همه در یک قایق هستیم و شما باید خطر را جدی تلقی کنید.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه، پایتخت قطر، با هدف ترور رهبران ارشد حماس، بار دیگر چهره بیپروای تلآویو در نقض قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی کشورها را آشکار ساخت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، با ادعای «رفع تهدید وجودی» این عملیات را توجیه کرد و مدعی شد که «رهبران حماس هدف قرار گرفتهاند»، هرچند گزارشهای واصله از ناکامی این حمله حکایت دارد.
این تجاوز که با اطلاع و رضایت مقامات آمریکایی صورت گرفته، موجی از خشم و محکومیت را در جهان عرب و اسلام برانگیخت. از اتحادیه عرب گرفته تا عربستان، امارات، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان و حتی تشکیلات خودگردان فلسطین، این اقدام را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانستند. عربستان هشدار داد که تداوم این رفتارها میتواند ثبات غرب آسیا را به مخاطره اندازد، امارات نیز امنیت کشورهای عربی را «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» توصیف کرد.
با این حال، ناظران منطقهای بر این باورند که این موج محکومیتها، احتمالاً در سطح بیانیههای دیپلماتیک باقی خواهد ماند و اقدام عملی جدی از سوی کشورهای عربی صورت نخواهد گرفت؛ روندی که پیشتر در واکنش به حملات مکرر رژیم اسرائیل به غزه نیز تکرار شده بود. در این میان، تلآویو با تکیه بر حمایت آمریکا و بیعملی کشورهای منطقه، تلاش دارد با ایجاد بحرانهای پیدرپی، هم بحران داخلی خود را مدیریت کند و هم پروژه «اسرائیل بزرگ» را پیش ببرد؛ پروژهای که صدای انفجارهایش، اکنون تا قلب خلیج فارس هم رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ اوکراین تنها یک بحران اروپایی نبود، بلکه نقطه آغاز بازآرایی موازنه قدرت جهانی و تغییر رفتار راهبردی قدرتهای بزرگ محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت قدرتهای بزرگ بیش از آنکه در میدانهای نبرد نظامی جریان داشته باشد، اکنون در تجارت، ارز، فناوری و زنجیرههای تأمین جهانی پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واشنگتن با نادیده گرفتن ظرفیتهای بازدارندگی و اهرمهای اقتصاد سیاسی ایران، در تنگه هرمز به بنبستی راهبردی رسیده که ابزار نظامی قادر به برونرفت از آن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحلیل سیاست خارجی زمانی معتبر است که تصمیمها را بر پایه اطلاعات و شرایط زمان اتخاذ آنها ارزیابی کند، نه بر مبنای نتایجی که تنها پس از پایان بحران آشکار شدهاند.